کامپوزیت دندان + کاربرد کامپوزیت، مزایا و معایب آن
![کامپوزیت دندان چیست؟](https://drdr.ir/mag/wp-content/uploads/2023/08/dental-composite.jpg)
یکی از روشهای اصلاح لبخند، کامپوزیت دندان است. این روش به شما کمک میکند تا ایرادهای دندان را برطرف کرده و لازم نباشد سالها، سیمهای ارتودنسی را تحمل کنید. کامپوزیت دندان نیز مانند هر روش درمانی دیگری مزایا و معایب خاص خود را دارد. با توجه به کاربرد کامپوزیت دندان، میتوان به این نتیجه رسید که برای همه مناسب نیست. پس بهتر است قبل از اقدام، آگاهی پیدا کنید که شرایط کامپوزیت چیست و آیا گزینه مناسبی برای آن هستید.
برای کامپوزیت دندان، در اولین قدم باید به دندانپزشک مراجعه کنید تا مشاوره کامل را در اختیار شما قرار دهد. پزشک معالج، با توجه به سبک زندگی و جنس دندان شما، بهترین مورد را به شما معرفی خواهد کرد. در ادامه این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر، با ما همراه باشید زیرا قرار است تا هر آن چه که درباره کامپوزیت دندان وجود دارد را مورد بررسی قرار دهیم. مطالعه این مطلب، حدودا ۹ دقیقه طول خواهد کشید.
اگر سوالی دارید، میتوانید در انتهای همین مطلب و در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر، پاسخ دهد.
کامپوزیت دندان چیست و از چه موادی ساخته شده است؟
کامپوزیت ونیر نوعی مواد دندانپزشکی چسبنده است که برای ترمیم دندان مورد استفاده قرار میگیرد. این ماده میان مینا و عاج دندان پیوندی قوی ایجاد میکند. ماده کامپوزیت مخلوطی از مواد پلاستیکی، شیشهای و همچنین رزین است که به راحتی میتوان آن را رنگ کرد تا مانند دندان طبیعی، ظاهری زیبا داشته باشد. با توجه به این که کامپوزیت ظاهر طبیعی و قیمتی مقرونبهصرفهتری دارد، به سرعت جای آمالگام نقره را برای ترمیم دندانها گرفت.
کامپوزیت در واقع همان مادهای است که برای پر کردن دندانها از آن استفاده میکنند. مواد کامپوزیتی بهصورت خمیری و همرنگ با دندانها هستند. دندانپزشک یک لایه نازک از آن را روی سطح دندان بیمار قرار داده و سپس فرم میدهد. دندانپزشک پس از فرمدهی کامپوزیت روی دندان، برای تثبیت و سخت کردن این مواد، از نور آبی استفاده میکند. اگر قصد انجام این روش درمانی را دارید، میتوانید عکس کامپوزیت دندان قبل و بعد آن را خوب بررسی کنید و سپس برای انجام آن اقدام کنید.
طول عمر کامپوزیت دندان چقدر است؟
کامپوزیت دندان، مادامالعمر نیست و بعد از مدتی نیاز به ترمیم و یا تعویض پیدا میکند. شما میتوانید با رعایت برخی نکات، طول عمر کامپوزیت دندان خود را بیشتر کنید. به طور میانگین، طول عمر کامپوزیت دندان بین 7 تا 10 سال است که به دو عامل اصلی مهارت پزشک و مراقبتهای شما بستگی دارد. در ادامه برخی از موارد تعیینکننده طول عمر کامپوزیت دندان را میبینید:
- محل قرارگیری کامپوزیت در دهان
- عادات بهداشت دهان و دندان فرد
- رژیم غذایی
- بروز دندان قروچه
- مهارت دندانپزشک
- نصب کامپوزیت
- ترمیم کامپوزیت
- انجام مراقبتهای بعد از کامپوزیت دندان
دلیل تفاوت طول عمر کامپوزیت دندان و پرکنندههای آمالگام، مواد تشکیل دهنده کامپوزیت است. کامپوزیت دندان، از رزین و مواد پلاستیکی تشکیل شده است که قابلیت انعطافپذیری نداشته و آسیبپذیری بیشتری نسبت به آمالگام نقره دارند؛ با این وجود، همین مواد تشکیلدهنده به کامپوزیت دندان امکان ترمیمپذیری بالاتری داده و محبوبیت بیشتری پیدا کردهاند.
![مشاوره آنلاین و تلفنی دکتر دنداپزشکی](https://cdn.drdr.ir/mag/2024/07/%D8%AF%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86%DA%AF%D8%B2%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%86-1.jpg)
کاربرد کامپوزیت دندان چیست؟
بسیاری از افراد فکر میکنند، کاربرد کامپوزیت تنها برای اصلاح لبخند و ایجاد زیبایی است؛ اما این چنین نیست. از کامپوزیت دندان در دندانپزشکی برای ترمیم حفرههای دندانهای آسیبدیده و موارد درمانی نیز استفاده فراوانی میشود. در ادامه، به بررسی برخی از کاربردهای کمتر شنیده شده کامپوزیت دندان خواهیم پرداخت.
ترمیم دندانها؛ مهمترین کاربرد کامپوزیت
اصلیترین کاربرد کامپوزیت دندان، ترمیم دندان آسیبدیده است. حفرههای کوچکی که روی دندان ایجاد میشوند، در طول گذر زمان، وضع بدتری پیدا خواهند کرد. این پوسیدگی بهدنبال تولید اسید توسط پلاکها و باکتریهای دهان ایجاد شده و موجب فرسایش مینای دندان میشود. کامپوزیت دندان با پوشاندن این عیوب دندان میتواند روند ترمیم دندان را پیش ببرد و به بازسازی دندان شکسته یا ترک خورده بپردازد. کامپوزیت دندان برای ترمیم این دندانها استفاده میشود:
- دندانهای جلو؛ برای ترمیم شکستگیها، ترکها، لکهها و فضاهای خالی بین دندانهای جلو.
- دندانهای عقب (مولرها و پرمولرها)؛ برای پر کردن حفرههای ناشی از پوسیدگی یا آسیب.
- دندانهای نیمهجلویی (کانینها و پرمولرهای اول)؛ برای بهبود شکل، اندازه و رنگ دندان.
- دندانهای پرشده قدیمی؛ جایگزینی پرشدگیهای فلزی قدیمی با کامپوزیت همرنگ دندان.
- دندانهای ترکخورده یا شکسته؛ برای بازسازی و تقویت دندانهای آسیبدیده.
دندانهای تغییر رنگ داده نیز در این لیست قرار میگیرند. برای بهبود ظاهر و رنگ دندانهای تغییر رنگ داده و نامناسب نیز میتوان از کامپوزیت دندان استفاده کرد.
زیبایی دندانها؛ دلیل بیشتر افراد برای کامپوزیت دندان
یکی از کاربردهای مهم کامپوزیت دندان در دندانپزشکی، برگرداندن زیبایی به دندانهای شماست. دندانپزشکان برای ترمیم دندانهای شکسته، اصلاح رنگ دندان، بستن فضاهای بین دندانی و ایجاد لبخند هالیوودی از کامپوزیت استفاده میکنند. البته که تمام این کارها در کنار اهداف زیبایی که دارند، میتوانند برای بهبود سلامت دندان و از بین بردن درد دندان نیز اهدافی را دنبال کنند. کامپوزیت دندان با روشهای زیر، دندان را زیبا میکند:
- هماهنگی رنگ با دندان طبیعی
- شکلدهی و فرمدهی
- رفع فضاهای خالی بین دندانها
- پوشاندن لکهها و تغییر رنگها
- بازسازی لبههای دندانهای شکسته یا ترکخورده
- جایگزینی پرشدگیهای فلزی قدیمی
همچنین، در مواردی که دندانها به طور طبیعی کوتاه یا نامنظم هستند، کامپوزیتها میتوانند برای اصلاح شکل و طول دندانها استفاده شوند و به آنها ظاهری هماهنگ و زیباتر بدهند.
سفید کردن دندانها؛ برای آنها که دندان زرد دارند
کامپوزیت برای سفید کردن دندان هم کاربرد دارد. از روش کامپوزیت میتوان برای روکشکردن تمام دندانها استفاده کرد یا فقط برای برخی از دندانها از این ترکیبات بهره برد. کسانی که دندانهای بدرنگ دارند میتوانند دندانهای خود را با کامپوزیت، سفید کنند. اما بعد از کامپوزیت باید به نکتههای زیر دقت کنند:
- مصرف مداوم غذاها و نوشیدنیهای حاوی رنگدانههای قوی مانند قهوه، چای، شراب قرمز، سسهای قرمز و نوشابههای گازدار میتواند به تدریج باعث تغییر رنگ کامپوزیت شود.
- سیگار کشیدن و استفاده از محصولات تنباکویی میتواند باعث تغییر رنگ کامپوزیت دندانها شود.
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان مناسب، مانند مسواک زدن نادرست یا عدم استفاده از نخ دندان، میتواند باعث تجمع پلاک و باکتریها بر روی کامپوزیت شود که به تغییر رنگ آن منجر میشود.
البته، نوع و کیفیت کامپوزیتی که برای ترمیم دندان استفاده میشود نیز میتواند بر میزان مقاومت آن در برابر تغییر رنگ تأثیر بگذارد. برخی کامپوزیتها مقاومت کمتری در برابر رنگپذیری دارند.
انواع کامپوزیت دندان
با توجه به این که کامپوزیتها مواد رزینی هستند و اندازه ذرات آنها با هم متفاوت است، بر اساس تعداد و اندازه ذرات در دستههای مختلف قرار میگیرند و کاربردهای مختلفی نیز دارند. هر کدام از این کامپوزیتها در زمینه خاصی کاربرد دارند؛ در دندانهای جلو زیبایی و درخشندگی نقش مهمی داشته و در دندانهای عقب، داشتن استحکام کافی اهمیت بالاتری دارد. اما به طور کلی میتوان مواد کامپوزیتی را به چهار گروه زیر تقسیم کرد:
- کامپوزیت نوع هیبرید
- کامپوزیت میکروفیلد
- کامپوزیت نانوفیلد
- کامپوزیتهای ایپیاس (IPS)
در ادامه هر یک را به اختصار توضیح میدهیم.
کامپوزیت نوع هیبرید چیست؟
یکی از انواع کامپوزیتهای دندان، کامپوزیت نوع هیبرید است. این دسته را به دو نوع میکروهیبرید و نانوهیبرید تقسیمبندی میکنیم. کامپوزیتهای هیبریدی مقاومتی بالایی داشته و بیشتر برای دندانهای پیشین استفاده میشوند. از ویژگیهای بارز این نوع کامپوزیت میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
- پولیشپذیر
- مقاومت بالا
- ابعاد ذرات بین 10 تا 50 میکرومتر
- از دست دادن درخشندگی به مرور زمان
میکروهیبریدها ذراتی کوچکتر از 100 نانومتر دارند. نانوهیبریدها دارای ویژگیهای جذابی هستند. به طور مثال، این نوع از کامپوزیتهای هیبریدی اقتصادی هستند، طول درمانشان کوتاه است و نیازی به تراش مینای دندان برای نصب ندارند. کامپوزیت دندانهای پشتی، ذرات بزرگتر و استحکام بیشتری دارند و معمولاً از نوع هیبرید هستند.
کامپوزیت میکروفیلد چیست؟
معمولا برای ترمیم دندانهای جلویی از کامپوزیتهای میکروفیلد استفاده میکنند. این کامپوزیت شاید ذرات ریزتر و استحکام کمتری داشته باشد، اما در عوض سطح صافتر، براقتر و درخشانتری بعد از پولیش از خود به جای میگذارند. هر چه سطح کامپوزیت صافتر باشد، کمتر رنگ گرفته و به مرور زمان به پولیشهای دورهای کمتری نیاز خواهد بود.
کامپوزیت نانوفیلد چیست؟
زمانی که فیلرهای پرکننده کامپوزیت دندان به اندازه نانومتر باشد، به آن نانوفیل میگویند. اگر در حفرههای دندانی از کامپوزیت پرکننده نانو استفاده شود آن را کامپوزیت نانوفیل م نامند. کامپوزیت نانوفیل یا نانوکامپوزیت، به دلیل دوام استثنایی، زیبایی و رنگ طبیعی آن مشهور است. ماده تشکیل دهنده این نوع کامپوزیت، ماتریسی پر از نانوذرات، به طور معمول سیلیس یا زیرکونیا است.
کامپوزیتهای ایپیاس (IPS) چیست؟
یکی دیگر از انواع کامپوزیت که این روزها مورد استفاده قرار میگیرد، IPS ونیرها یا کامپوزیتهای سرامیکی هستند. این کامپوزیتها نسبت به کامپوزیتهای نسلهای قبل، ثبات رنگ و استحکام بالاتری دارند؛ چون دارای ذرات سرامیکی هستند. کامپوزیت سرامیکی بیشترین تشابه ظاهری را به لمینتهای سرامیکی دارد. برای این نوع کامپوزیت، دندان تا حدی تراش میخورد.
مزایای کامپوزیت دندان چیست؟
مهمترین مزیتی که معمولا افراد بیشتری از آن آگاه هستند، استفاده از کامپوزیت برای رفع اشکالات دندان و زیبایی است. اما کاربرد کامپوزیت، در بخشهای درمانی نیز چشمگیر است. استفاده آسان از آن باعث شده است تا پزشکهای بیشتری به آن روی آورند. از مزایای قابل توجه کامپوزیت دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- رفع نقص دندانها با حداقل هزینه
- زمان درمان بسیار کوتاه نسبت به سایر روشها
- زیبا کردن دندانها از نظر سفیدی و درخشندگی
- روشی مناسب برای طراحی و اصلاح طرح لبخند
- مدت ماندگاری و طول عمر زیاد
تمام این مزایا در کنار یکدیگر سبب شدهاند تا کامپوزیت دندان این روزها به یکی از محبوبترین روشهای ترمیمی دندانپزشکی تبدیل شود. شما نیز میتوانید از این مزایا بهرهمند شوید و با مراجعه به دندانپزشک خود، از بهترین شیوهی ترمیم دندانهای خود استفاده کنید.
معایب کامپوزیت دندان چیست؟
هر روش پزشکی برای بهبود وضع سلامت شما، در عین حالی که مزایایی را فراهم میکند، ممکن است معایبی را نیز در خود جای داده باشد. کامپوزیت دندان هم از این قاعده مستثنا نیست و در کنار مزایایی که به آن اشاره کردیم، برخی معایب را نیز شامل میشود که در ادامه به آنها نیز خواهیم پرداخت:
- دوام کمتر نسبت به مواد پرکننده فلزی
- احتمال تغییر رنگ با گذشت زمان
- نیاز به بازسازی و نگهداری مداوم
- احتمال حساسیت دندان پس از انجام کامپوزیت
- حساسیت به دما
- عدم مقاومت به فشارهای شدید جویدن
- نیاز به ترمیم دورهای
كامپوزیتها، با توجه به عادات تغذیهای افراد مانند مصرف چای، قهوه، غذاهای رنگی و ربدار و تناوب مسواک زدن بیمار در دورههای زمانی مختلف، به پولیش نیاز دارند. البته، کامپوزیتها بیشتر از انواع لمینت سرامیکی، زرد میشوند. معمولاً اگر روش درمانی به یک یا چند دندان محدود باشد، کامپوزیت، روش درمان مناسبی برای بیمار خواهد بود؛ اما اگر تعداد بیشتری از دندانها نیاز به اصلاح لبخند داشته باشند، بهتر است از درمانهای کاملتری مانند لمینت سرامیکی دندان استفاده کنید.
مراحل انجام کار کامپوزیت برای دندان
قبل از انجام هرگونه درمان زیبایی، ابتدا باید سلامت کامل لثهها بررسی شده و هرگونه التهاب لثه درمان شود. بعضی از پوسیدگیها در دندانهای جلو را میتوان همزمان با انجام درمان زیبایی رفع و ترمیم کرد. هرچند که نباید مشاوره با پزشک را نادیده گرفت. بهطورکلی کامپوزیت طی مراحل زیر انجام میشود:
- ابتدا دندانپزشک سطح دندان را با برس کاملاً تمیز میکند. این مرحله، همان معاینه و آمادهسازی است.
- پس از آن، در مرحله انتخاب رنگ، مقدار کمی از مواد کامپوزیت با رنگ مورد نظر شما را به صورت امتحانی روی دندان قرار داده تا شما رنگ را روی دندان خود ببینید و آن را تایید کنید. معیار اصلی در انتخاب رنگ کامپوزیت، نظر و سلیقه شماست.
- در واقع میتوانید از رنگهای کاملاً طبیعی گرفته تا رنگهای بسیار سفید و یخچالی را برای دندانهای خود انتخاب کنید. در این زمینه حتی میتوانید برای انتخاب رنگ مناسب چهره خود، از مشورت با دندانپزشک هم کمک بگیرید.
- پس از آن دندان خشک شده و فرآیند درمان آغاز میشود. در این مرحله قرار دادن کامپوزیت روی دندان اتفاق میافتد.
- موادی که روی دندان قرار میگیرند به کمک نور آبی سفت خواهد شد.
- در آخر دندانپزشک بخشهای اضافی را برداشته و برای صاف و درخشان کردن سطح دندان، پالایش صیقل کامل را انجام میدهد. او بلندیهای مواد را میگیرد تا از لب پریدگی جلوگیری شود.
به طور کلی مراحل انجام و مدت زمان درمان به روش کامپوزیت دندان بسیار سادهتر و کمهزینهتر از روشهایی مانند لمینت دندان است. مهمترین بخش در مراحل ذکرشده از نظر زیبایی انتخاب رنگ کامپوزیت دندان مناسب است، تا در عین حالی که استانداردهای زیبایی شما را برطرف میکند، طبیعی به نظر برسد.
کامپوزیت دندان چند جلسه طول میکشد؟
تعداد جلسات بستگی به وخامت وضعیت دهان و دندان شما دارد. ممکن است تعداد دندانهایی که میخواهید مورد درمان قرار گیرند زیاد باشند و به طبع، تعداد جلسات درمانی نیز بالا خواهند رفت. اما برای اصلاح لبخند میتوان دو تا سه جلسه دندانپزشکی را تخمین زد. در جدول زیر میتوانید جزییات مراحل انجام کامپوزیت دندان را مشاهده کنید.
مرحله | شرح | مدت زمان |
آمادهسازی سطح دندان | ژل اسیدی برای اچ کردن دندان | 5-10 دقیقه |
اعمال ماده کامپوزیت | قرار دادن ماده کامپوزیت روی دندان | 10-20 دقیقه |
فرمدهی کامپوزیت | شکل دادن به کامپوزیت برای تطابق با دندان | 10-20 دقیقه |
پولیش کامپوزیت دندان و تست بایت | پولیش نهایی و اطمینان از صحیح بودن بایت | 5-10 دقیقه |
مجموع زمان برای هر دندان | کل زمان برای یک دندان | 30-60 دقیقه |
تعداد جلسات | تعداد جلسات مورد نیاز برای اصلاح لبخند | 1-2 جلسه |
مدت زمان ریکاوری | بازگشت به فعالیتهای عادی | بلافاصله |
ترمیم کامپوزیت | بسته به نوع ترمیم | 1 جلسه |
همانطور که در جدل بالا نیز میتوانید ببینید، مدت زمان مورد نیاز برای هر دندان (بعد از انتخاب رنگ کامپوزیت) طولانی نیست. مدت زمانی که برایتان شرح داده شده است، تقریبی بوده و ممکن است بسته به شرایط تغییر کند. مدت زمانی که در بالا مشاهده میکنید، تنها برای جلسهی باندینگ است و طبیعتا معاینه و انتخاب و مشورت شما را شامل نمیشود.
مراقبتهای قبل از کامپوزیت دندان
مراقبت دقیقی برای قبل از کامپوزیت دندان وجود ندارد. به طور کلی، چون کامپوزیت با لثهها و مینای دندان بسیار درگیر است، بهتر است سلامت دهان و دندان خود را به خوبی حفظ کرده باشید. داشتن لثههای سالم میتوانند از بروز عفونتها و مشکلات حساسیتزای کامپوزیت تا حد زیادی بکاهند. همچنین مینای دندان مقاوم، چسبیدن کامپوزیت به دندان را آسانتر خواهد کرد. اگر رژیم غذایی پر از شکر و کافئین دارید، ممکن است زودتر از دیگران نیاز به کامپوزیت دندان پیدا کنید. البته این نکته را نیز در نظر داشته باشید که فاکتور ژنتیک، بسیار عامل تاثیرگذاری در نیاز شما به کامپوزیت دندان و مراقبتهای قبل و بعد از آن است.
مراقبتهای بعد از کامپوزیت دندان
برای افزایش طول عمر کامپوزیت دندان میتوانید از مراقبتهای بعد از آن به خوبی استفاده کنید و طول عمر کامپوزیت دندانهایتان را بیشتر کنید. برخی از مواردی که ذکر میکنیم، زیبایی کامپوزیت دندانهای شما را برای مدت زیادی حفظ خواهند کرد و نیازتان به ترمیم کامپوزیت دندان را کاهش میدهند. از این دست مراقبتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- معمولاً شکستن پسته، تخمه، بادام و انواع خوراکیهای سخت یا جویدن یخ، ته دیگ و غیره، به دندانهای طبیعی آسیب زیادی وارد میکند. این آسیب در رابطه با دندان کامپوزیت شده بسیار جدیتر است. چون در صورت عدم مراقبت، احتمال شکستگی یا لبپریدگی کامپوزیت بسیار بیشتر میشود.
- مسواک و نخ دندان و سایر مراقبتهای بهداشتی مانند استفاده از دهانشویه باید طبق صلاحدید پزشک انجام شود. این اقدامات باید کاملاً دقیق و منظم انجام بگیرد تا از پوسیدگیهای بعدی جلوگیری شود.
- مصرف مواد رنگی مانند چای، قهوه و دخانیات (سیگار و قلیان) در تمام درمانهای زیبایی باید به حداقل برسد. چرا که تاثیر مواد رنگی در رابطه با کامپوزیت دندان (مواد همرنگ دندان) بیشتر از لمینت سرامیکی دندان و روکش دندان است. این مراقبت در بلیچینگ دندان بسیار اساسیتر هم خواهد بود.
- برای بررسی سلامت کامپوزیت و دندانهایتان، معاینه منظم توسط دندانپزشک را در برنامه سالانه خود قرار دهید.
با رعایت مراقبتهای قبل از کامپوزیت میتوانید از دندانهای طبیعی خود بیشترین استفاده را ببرید و با مراقبتهای بعد از کامپوزیت دندان میتوانید طول عمر کامپوزیت خود را بالا برده و مدت زمان طولانیتری را از زیبایی و سفیدی آنها بهرهمند شوید.
چه کسانی میتوانند کامپوزیت دندان انجام دهند؟
درحالت کلی، تکنیک کامپوزیت یک روش درمانی و زیبایی برای افرادی است که دارای مشکلاتی جزئی هستند. در واقع این افراد از سلامت عمومی دهان و لثه برخوردار بوده و دندانهای به شدت پوسیده، شکسته و خرابی ندارند. افرادی هم که دچار عفونت لثه شدهاند، کاندیدای مناسبی برای دریافت ونیر کامپوزیت نیستند. از موارد جزئی که با کامپوزیت دندان، ترمیم میشوند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- شکستگیهای کوچک
- برطرف کردن لکه و زردی
- پرکردن دندان
- کاهش فاصله بین دندانها
- ترمیم ساییدگی دندان
کسانی که مشکلات جزئی اینچنیی داشته باشند، کاندیداهای خوبی برای روش کامپوزیت دندان هستند. کامپوزیت دندان در مواردی که ذکر کردیم میتواند بهترین گزینهی انتخابی باشد و به طبیعیترین شکل ممکن زیبایی و سلامت را به دهان و دندان شما بازگرداند. در برخی موارد اما استفاده از کامپوزیت دندان توصیه نمیشود که در ادامه به این موارد خواهیم پرداخت.
چه کسانی نمیتوانند کامپوزیت دندان انجام دهند؟
پزشک به کسانی که دندانهای سالمی ندارند و لثه و دندان آنها دچار عفونت شده است، روکشهای رزینی را پیشنهاد میکند. علاوه بر این، افرادی که مینای دندان آنها به میزان بسیار زیادی از بین رفته، نباید از کامپوزیتهای دندانی استفاده کنند. همچنین افرادی که دارای مشکلات اساسی فک و دهان هستند و دندانهای آنها دچار مشکلاتی بسیار اساسی شده، نباید از این ونیرها استفاده کنند. موارد زیر کاندیدای مناسبی برای انجام کامپوزیت نیستند:
- ساییدگی یا پوسیدگی شدید دندانی
- دندان قروچه کردن
- دندانهای به شدت نامنظم و بههم ریخته
- بیماریهای دهان و لثه
- ناهنجاریهای فک و دهان
همیشه نمیتوان از کامپوزیت دندان برای پوشاندن ایرادات دهان و دندان خود استفاده کرد. در مواردی که ذکر کردیم، نقش ژنتیک پررنگ دیده میشود و ممکن است به دلیل مشکلات ژنتیکی مانند ناهنجاری فک، از کامپوزیت دندان محروم باشید. روشهای جایگزین در صورت بروز این مشکلات نیز وجود دارد که میتوانند جای کامپوزیت دندان را تا حدی برای استثناها پر کنند.
کامپوزیت دندان در بارداری مجاز است؟
دوران بارداری یکی از دورانهای حساس زندگی است و باید با مراقبتهای دوچندان، کارهای قبلی خود را انجام داد. قبل از انجام کامپوزیت دندان در بارداری باید حتما با پزشک خود مشورت کرده باشید. ممکن است موردی که برای آن میخواهید کامپوزیت کنید، با استفاده از روش جایگزین، بهبود یابد و نیازی نباشد برای جنین خطری ایجاد شود. از خطرات احتمالی کامپوزیت دندان در دوران بارداری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- خطر ایجاد التهاب در دندانهای درمان شده؛ با طولانی شدن روند درمان، ممکن است التهاب در دندانهای مادر دیده شود و خطر برای مادر و جنین ایجاد کند.
- احتمال نفوذ ماده کامپوزیت؛ مهمترین خطری که در دوران بارداری، مادر و جنین را تهدید میکند، وارد شدن مواد کامپوزیت به رودهی مادر است. شاید خطر آنچنانی برای سلامت جنین نداشته باشد، اما توصیه میشود تا جایی که ممکن است از کامپوزیت استفاده نشود و در صورت اجبار برای استفاده، از مواد جایگزین و بیخطر بهره گرفته شود.
- خطر تشعشعات رادیویی؛ برای محکم شدن مواد از یک نور آبی استفاده میشود. این نور آبی میتواند برای جنین مشکلآفرین باشد.
به گفته مقاله اخیر sciencedirect:
” اگر در سهماهه اول بارداری خود هستید، به هیچ عنوان نباید سراغ کامپوزیت دندان بروید چون جنین در آسیبپذیرترین حالت خود است. در سهماه دوم به بعد میتوان با رعایت نکات پزشکی این کار را انجام داد.”
کامپوزیت دندان در دوران بارداری توصیه نشده و تنها در صورت توصیهی پزشک و با توجه به نیاز بیمار، ممکن است صورت گیرد. نکتهی قابل توجه، مدت زمان بارداری شماست.
عوارض کامپوزیت دندان چیست؟
روکشهای کامپوزیتی باعث افزایش حساسیت دندانها شده و درد دندان و لثهها را به دنبال دارند. دردهای موقتی تا مدتی پس از دریافت کامپوزیت، ادامه دارند. مخصوصاً این عارضه بعد از جویدن غذاهای سخت یا خوردن غذاهایی که بیش از حد سرد و گرم هستند، بیشتر است. در صورتی که دندانپزشک برای انجام این تکنیک مهارت کافی نداشته باشد، کامپوزیت دندان مضرات و عوارضی را به همراه دارد. در حالت کلی از عوارض کامپوزیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پوسیدگی دندانها
- عدم یک دست شدن دندانها
- همرنگ نبودن دندانها
- عفونت لثه بعد از کامپوزیت دندان
- بوی بدن دهان در صورت عدم رعایت بهداشت
- فاصله بین دندانها
با مراجعه به دکتر کامپوزیت دندان (ونیر) و استفاده از مواد باکیفیت در کامپوزیت دندان خود، عوارض کامپوزیت دندان را کاهش دهید و تا مدتهای طولانی از زیبایی دندانهای خود لذت ببرید.
تفاوت کامپوزیت و لمینت دندان
روکشهای کامپوزیتی و لمینتهای دندانی هر دو از روشهای ترمیم زیبایی دندان محسوب میشوند که باعث زیبایی و تغییر ظاهر دندانها خواهند شد. در هر دو روش، دندانپزشک یک لایه نازک را به دندان میچسباند و رنگ، اندازه و شکل دندانها را تغییر میدهد. تفاوت کلی این دو روش در مواد سازنده آنها است. در جدول زیر مفصلتر در این باره گفتهایم:
فاکتور | لمینت | کامپوزیت |
مواد استفاده شده | سرامیک یا پورسلن | رزین کامپوزیت |
ماندگاری | 10-15 سال | 5-7 سال |
هزینه | هزینه بالا | هزینه متوسط |
دوام و مقاومت | بسیار بالا | متوسط |
زمان آمادهسازی | نیاز به آمادهسازی و قالبگیری دقیق | کمتر |
نیاز به تراشیدن دندان | بله، باید مقدار کمی از سطح دندان تراشیده شود | کم یا بدون نیاز به تراشیدن دندان |
مقاومت در برابر لکه | بسیار بالا | متوسط |
قابلیت ترمیم | دشوار، معمولاً نیاز به تعویض کامل | آسان، میتوان ترمیم کرد |
ظاهر و زیبایی | طبیعیتر و زیباتر | نسبتاً طبیعی |
قابلیت اصلاح مشکلات | مناسب برای تغییرات شدید در شکل و رنگ دندان | مناسب برای مشکلات جزئی تا متوسط |
زمان ریکاوری | بلافاصله | بلافاصله |
نیاز به مراقبتهای خاص | خیر، مشابه با دندانهای طبیعی | مراقبتهای معمول دندانپزشکی |
از نظر طبیعی بودن این دو روش، باید اشاره کنیم که روکشهای لمینت طبیعیتر بوده و ظاهر زیباتری دارند؛ اما هزینه بالای لمینت، از روش کامپوزیت روشی بهصرفه ساخته است. در رابطه با تفاوت کامپوزیت و لمینت باید اشاره کنیم که در حالت کلی لمینتها دوام و استحکام بالاتری داشته و معمولاً مدت زمان بسیار بیشتری عمر میکنند.
تفاوت کامپوزیت و ارتودنسی دندان
یکی از موارد استفاده از کامپوزیت، رفع نامنظمیهای خفیف دندانی است. با توجه به میزان نامنظمی که در دندانها وجود دارد و روابط، اندازه دندانها و فکها، دندانپزشک تصمیم میگیرد که از کدام روش درمانی برای شما استفاده کند. در صورتی که نامنظمیهای مختصر در دندانها وجود داشته باشد و روابط دندانها و سایز فکها نرمال است، میتوانید از کامپوزیت دندان استفاده کنید. پس تفاوت کامپوزیت و ارتودنسی در شرایط دندان شما است.
اگر مشکلات دندان اساسی باشد، ارتودنسی گزینه بهتری خواهد بود. باید به این نکته نیز توجه کنید که ارتودنسی یک درمان اساسی محسوب میشود اما کامپوزیت یک روکش است. یکی از محدودیتهای ارتودنسی، زمان طولانی آن است و افرادی که مشکل زمانی برای جا به جا شدن دندانها دارند، بهتر است از کامپوزیت استفاده کنند.
تفاوت کامپوزیت دندان و بلیچینگ
از موارد استفاده از رزین کامپوزیت، میتوان به سفید کردن دندان اشاره کرد. اما شاید این سؤال برای شما به وجود آید که آیا کامپوزیت دندان میتواند جایگزین روشهای زیبایی مانند بلیچینگ دندان شود یا خیر؟ باید اشاره کنیم که بلیچینگ روشی است که از آن برای سفید کردن دندانها استفاده میکنند. در واقع هر دو روش مزیتهای مخصوص به خود را دارند.
هر دو روش میتوانند گزینهای مناسبی برای درمان دندانها باشند و شرایط دندانها و بودجهای که در نظر گرفته شده، تعیینکننده روش مورد نظر خواهد بود. روکشهای دندان، درمانی دائمیتر بوده و سفید کردن دندانها با استفاده از این روش بسیار ماندگارتر خواهد بود. اما در مقابل، بلیچینگ دندانی گزینهای ارزانتر محسوب میشود. سفید کردن دندان یک فرایند سریعتر اما یک روش کوتاه مدت است. در واقع ماندگاری بلیچینگ بین ۲ تا ۵ سال است اما کامپوزیت ۵ تا ۷ سال عمر میکند.
هزینه کامپوزیت دندان در سال 1403
مانند همهی درمانهای دیگر دندانپزشکی، قیمت کامپوزیت دندان نیز متفاوت است. در دندانپزشکی مواد و خدمات، قیمتهای متفاوت دارند. به طور معمول مواد کامپوزیتی چینی کیفیت پایین و هزینه کمتری دارند اما در عوض، مواد کامپوزیتی برندهای آلمانی، آمریکایی و ژاپنی از کیفیتهای بالاتری برخوردار هستند. در حالت کلی هزینه کامپوزیت ونیر برای هر دندان بین 3.5 تا 4.5 میلیون تومان بر اساس برند کامپوزیت دندان متفاوت است.
معرفی برندهای کامپوزیت دندان
در بخش هزینههای کامپوزیت دندان به این نکته اشاره کردیم، که برند کامپوزیت دندانی که برمیگزینید در قیمت تمامشدهی هر واحد دندان بسیار موثر است. این دلیل تنوع قیمت، به خاطر تفاوت کیفیت در برندهای مختلف است. شما میتوانید با دقت در انتخاب برند کامپوزیت دندان خود تا حد زیادی از استقامت بالای کامپوزیت، عمر بالا و زیبایی دوچندان آن بهرهمند شوید. برخی از برندهای معتبر و به نام کامپوزیت دندان را در ادامه معرفی کردهایم.
- کامپوزیت بیسکو BISCO؛ در تولید کامپوزیت دندان از سیلیکات کلسیم استفاده میکند که بهعنوان یک ماده مؤثر برای حفظ سلامت لثه و دندانهای کامپوزیت شناخته میشود.
- کامپوزیت دیامجی DMG AMERICA؛ یک برند مشهور در زمینه تولید کامپوزیتهای میکرو دندان است.
- کامپوزیت دیامپی DMP DENTAL؛ به ساخت کامپوزیتهای نانوهیبریدی متمایز خود شهرت دارد.
- کامپوزیت COLTENE؛ از نانوهیبریدها در ترکیب کامپوزیتهای خود استفاده میکند.
- کامپوزیت کر KERR؛ تولیدکننده کامپوزیتهای پرکنندهی پوسیدگیهای دندانی است.
برندهای معتبر در این حوزه، تنها به همینجا ختم نشده و میتوان از ویژگیهای مفید هر یک از برندهای دیگر نیز برای ترمیم دندانهای خود بهره برد. تمام برندهایی که معرفی کردیم تلاش میکنند تا با بهرهگیری از تکنولوژیهای جدید، نیازهای بیماران را به خوبی برطرف کنند و برخی نیز در حوزههای خاصی مانند کامپوزیتهای نانوهیبریدی، حرفی برای گفتن دارند. برای انتخاب بهتر برند کامپوزیت، میتوانید با دندانپزشک خود مشورت کنید.
انتخاب رنگ کامپوزیت دندان
یکی از کارهای حساسی که باید در روند کامپوزیت دندان بسیار به آن توجه شود، انتخاب رنگ مناسب است. دندانپزشک، با مشورت و آزمایش سایههای رنگ متنوع تلاش میکند تا بهترین رنگ کامپوزیت دندان را برای شما پیدا کند. برای داشتن انتخاب خوب، توجه به نکات زیادی لازم است که در ادامه برخی از آنها را بررسی کردهایم:
- سفیدی دیگر دندانها؛ توجه به سفیدی دندان خودتان میتواند میزان سفیدی کامپوزیت را تعیین کند. اگر تفاوت بین آنها زیاد باشد، ظاهر زیبایی نخواهد داشت.
- رنگ پوست؛ توجه به رنگ پوست یکی از عوامل تعیینکننده سایهی رنگ کامپوزیت دندان است. پوستهای تیره باید سایهی رنگ کامپوزیت خود را تیرهتر از کسانی انتخاب کنند که پوستی روشنتر دارند. با این کار کنتراست بین دندان و پوست آنچنان به چشم نخواهد آمد.
شما باید برای انتخاب بهترین رنگ کامپوزیت دندان خود حتما با دندانپزشک مشورت کرده و نمونههای مختلف پیشنهادی کامپوزیت را در کنار یکدیگر مقایسه کنید. حساس بودن انتخاب رنگ آنجایی مشخص میشود که تغییر یک درجهای سایه در رنگ کامپوزیت، میتواند بسیار به چشم بیاید.
برای انجام کامپوزیت پیش چه دکتری باید رفت؟
یکی از روشهای ترمیم و زیباسازی در دندانپزشکی، کامپوزیت است که بسیار مقرونبهصرفه بوده و به شما در داشتن دندانهایی زیبا کمک میکند. اگر قصد انجام این روش ترمیمی را دارید، حتماً با یک دندانپزشک ماهر مشورت کنید تا با بررسی اینکه توضیح پزشک مربوط به تخصص دندانپزشکی چیست، روش درمانی مناسب را انتخاب کنید.
در این راستا، میتوانید از سامانه ثبت نوبت آنلاین دکتردکتر، کمک بگیرید. کافیست، پزشکان شهر خود را جستجو کرده و اینترنتی، نوبت ویزیت حضوری یا غیرحضوری بگیرید.
در نهایت این توصیهها را جدی بگیرید
کامپوزیت دندان برای دندانهایی است که یا رنگ مناسبی ندارند یا اینکه از نظر ظاهری، انتظارات فرد را برآورده نمیسازند. ضمن اینکه، سبک زندگی افراد است که تعیین میکند، عمر کامپوزیت چقدر باشد. اگر به هر دلیل از این خدمت زیبایی بهرهمند شدید، سعی کنید نکات بهداشتی که پزشک به شما پیشنهاد میکند را جدی بگیرید. با این کار، هم عمر کامپوزیت بیشتر میشود هم سلامت دندانهای خود شما تامین میشود.
منابع:
newmouthcom/dentistry/general/composite-filling
سوالات متداول
- بهترین برند کامپوزیت دندان کدام است؟ کامپوزیت بیسکو BISCO، کامپوزیت دیامجی DMG AMERICA، کامپوزیت دیامپی DMP DENTAL، کامپوزیت COLTENE و کامپوزیت کر KERR
- تا چه مدت بعد از کامپوزیت نیاز به جرمگیری است؟ میزان جرمگیری مورد نیاز بسته به شیوهی نگهداری بعد از کامپوزیت شما متفاوت خواهد بود و به توصیهی دندانپزشک صورت میگیرد. جرمگیری کامپوزیت با پولیش متفاوت بوده و نباید این دو را با یکدیگر اشتباه گرفت.
- کامپوزیت زودتر تغییر رنگ میدهد یا لمینت؟ کامپوزیت، به دلیل استفاده از موادی مانند پلاستیک و رزین در کامپوزیتها، در معرض قهوه و سیگار خیلی سریعتر تغییر رنگ داده و زرد میشوند.
- کامپوزیت ارزانتر است یا لمینت؟ کامپوزیت به دلیل استفاده از مواد اولیهی ارزانتر در روند تولید، ارزانتر هستند.
- بهترین کامپوزیت دندان برای کدام کشور است؟ در این باره نمیتوان نظر قطعی داد اما برندهای معتبر کامپوزیت برندهای آمریکایی، سوئیسی، انگلیسی و ژاپنی هستند.
- آیا کامپوزیت دندان درد دارد؟ اگر دندان شما حساسیت نداشته باشد و توسط دندانپزشک مجرب روند کار انجام شود، خیر انجام کامپوزیت دندان تا حد امکان درد نخواهد داشت.
- آیا میشود کامپوزیت دندان را برداشت؟ به دلیل تراش نخوردن دندان، در صورت نیاز امکانپذیر است.
- آیا کامپوزیت باعث پوسیدگی دندان میشود؟ کامپوزیت و مواد به کار رفته در آن، تا حدی به سلامت و مقاومت دندانهای شما کمک خواهند کرد و باعث پوسیدگی نخواهند شد.
- آیا کامپوزیت دندان را خراب میکند؟ در باور عموم کامپوزیت باعث پوسیدگی و خراب شدن دنانها میشود اما باید این نکته را فراموش نکرد که کامپوزیت دندان برای مقاومت دهان و دندان شما، میتواند مفید نیز واقع شود.
- آیا کامپوزیت باعث بوی بد دهان میشود؟ طبیعتا اگر روکشها را پاکیزه نگهداری نکنید، با تجمع باکتریها دهان شما نیز بوی بد خواهد گرفت اما کامپوزیت به طور عادی باعث بوی بد دهان نخواهد شد.