رژیم شیر و خرما روشی ساده و محبوب برای کاهش وزن در کوتاهمدت است. ترکیب این ۲ ماده غذایی منبعی از مواد معدنی، ویتامینها، قند طبیعی و پروتئین است، اما تمامی نیازهای روزانه بدن را تأمین نمیکند. بهدلیل عوارضی مانند افزایش سطح قند خون، کمبود برخی درشتمغذیها و ریزمغذیها تنها برای حداکثر ۱ هفته مناسب خواهد بود، و در ۷ه ۲م باید تمامی مواد غذایی مورد نیاز بدن مانند پروتئین، فیبر، چربیهای سالم و مواد معدنی و ویتامینها را دریافت کنید. باتوجهبه اینکه موفقیت این رژیم به رعایت تعادل، دوره رژیم و تأمین نیازهای ضروری بدن بستگی دارد، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی فواید، عوارض، برنامه پیشنهادی و نحوه تأمین مواد مغذی بدن میپردازیم تا نتیجه بهتری بگیرید.
رژیم شیر و خرما چیست؟
رژیم لاغری شیر و خرما تنها از ۲ ماده غذایی تشکیل شده است و در طول روز به ۳ وعده غذایی اصلی تقسیم میشود. این رژیم روشی بهنسبت سریع برای کاهش وزن در مدتزمان کوتاهی است، بااینحال نباید بیشتر از ۱ هفته متوالی از آن پیروی کنید، چون با خطر کمبود مواد مغذی روبهرو میشوید.
مصرف شیر و خرما بهصورت جداگانه فواید خوبی دارد و ترکیب آنها با ۱دیگر ممکن است به بهبود خواب، سلامت عضلات و استخوانها، و همچنین، کاهش وزن کمک کند. مطالعهای دهروزه نشان داده است افرادی که رژیم خرما و شیر را شروع کردند، سطح هموگلوبین سالمتری داشتند. چندین مطالعه دیگر نشان دادند برخلاف رژیم شوک که در بسیاری افراد عوارض زیادی ایجاد میکند، مصرف مقدار متوسطی خرما با شیر در بازه زمانی محدود هیچ اثر منفی بر بدن ندارد.
نتایج رژیم شیر و خرما ۳روزه در برخی افراد کاهش وزن محدودی را نشان داد، اما ادامهدادن این رژیم برای بیشتر از ۱ هفته متوالی، خطر کمبود مواد مغذی را افزایش میدهد؛ بنابراین، باید برنامه غذایی منظم و مناسبی برای کاهش وزن داشته باشید.
لازم است بدانید که رژیم خرما و شیر، کمکالری و ساده است؛ بنابراین، اثر آن روی وزن بیشتر بهصورت کاهش وزن سریع اولیه دیده میشود و به معنای کاهش چربی پایدار نیست.
فواید رژیم شیر و خرما
شیر-خرما نوشیدنی محبوبی است که ارزش غذایی زیادی دارد و بخشی از ویتامینها، مواد معدنی، پروتئین و کلسیم مورد نیاز بدن را تأمین میکند. برای اطلاع از مزایای رژیم شیر-خرما ابتدا باید با فواید سلامتی ترکیبات آن آشنا شوید، پس ادامه مطلب را با دقت بیشتری بخوانید.
فواید سلامتی خرما
مهمترین فواید رژیم کاهش وزن با شیر و خرما به ارزش غذایی بالای خرما و تأثیر آن بر سلامت کلی بدن برمیگردد.
تأمین کالری کافی
خرما ارزش غذایی بالایی دارد و کالری آن از اکثر میوههای تازه بیشتر است، ازآنجاییکه در رژیم لاغری شیر و خرمای ۳روزه تا ۱ هفتهای چیز دیگری نمیخورید، خرما انرژی مورد نیاز بدن شما را تأمین میکند. برخلاف رژیم کتوژنیک که کالری مورد نیاز روزانه از چربیها تأمین میشود، رژیم خرما و شیر فواید سلامتی بیشتری دارد.
داشتن فیبر بالا
خرما فیبر بالایی دارد و با بهبود حرکات روده از یبوست جلوگیری میکند، در نتیجه این رژیم برای سلامت دستگاه گوارش مفید است.
بهبود عملکرد مغز
مطالعات نشان دادهاند خوردن خرما تأثیر مستقیمی بر سلامت مغز دارد و رژیم شیر و خرما علاوهبر بهبود عملکرد مغز مانع ازدستدادن تمرکز در طول روز میشود.
جایگزین طبیعی شکر
خرما بهعنوان قند طبیعی و سالم، بهترین جایگزین شکر است. خوردن خرما بهجای شکر و سایر شیرینکنندههای مصنوعی خطر چاقی شکمی را کاهش میدهد و مصرف کنترلشده آن قند مورد نیاز بدن را تأمین میکند.
داشتن انواع ویتأمینها و مواد معدنی
ویتأمینها و مواد معدنی، خرما را به غذایی طبیعی، سالم و حاوی مواد مغذی مختلف تبدیل کردهاند. طبق مطالعهای بالینی در سال ۲۰۲۰، مصرف حداکثر ۳ عدد خرما در طول روز باعث افزایش شاخص توده بدنی (BMI) نمیشود، این مطالعه نشان داد که مصرف متعادل خرما بعید است باعث افزایش وزن شود، اما خوردن بیشازحد آن خطرات زیادی دارد.
جدول ارزش غذایی خرما در این رژیم به شرح زیر است:
| مواد مغذی خرما | ارزش غذایی در هر ۱۰۰ گرم (حدود ۴ عدد خرما) |
| انرژی | ۲۸۲ کالری |
| چربی |
|
| کربوهیدرات | ۷۵ گرم |
| پروتئین | ۲.۵ گرم |
| آمینواسیدها |
|
| فیبر | ۸ گرم |
| شکر | ۶۳ گرم |
| فرکتوز | ۲۰ گرم |
| کولین | ۶٫۳ میلیگرم |
| ویتأمین B1 | ۰٫۰۵ میلیگرم |
| ویتأمین B2 | ۰٫۰۷ میلیگرم |
| ویتأمین B3 | ۱٫۳ میلیگرم |
| ویتأمین B5 | ۰٫۵۹ میلیگرم |
| ویتأمین B6 | ۰٫۱۷ میلیگرم |
| ویتأمین B9 | ۱۹ میلیگرم |
| ویتأمین E | ۰٫۰۵ میلیگرم |
| ویتأمین C | ۰٫۴ میلیگرم |
| ویتأمین K | ۲٫۷ میلیگرم |
| کلسیم | ۳۹ میلیگرم |
| منیزیم | ۴۳ میلیگرم |
| پتاسیم | ۶۵۶ میلیگرم |
| روی | ۰٫۲۹ میلیگرم |
| منگنز | ۰٫۲۶ میلیگرم |
| آهن | ۱ میلیگرم |
| فسفر | ۶۲ میلیگرم |
| سدیم | ۲ میلیگرم |
| مس | ۰٫۲۱ میلیگرم |
| سلنیوم | ۳ میکروگرم |
فواید سلامتی شیر
شیر منبعی غنی از پروتئین است و ازآنجاییکه هر ۹ اسیدآمینه ضروری را دارد، میتواند عملکرد کلی بدن را بهبود دهد، به همین دلیل نیز به آن «پروتئین کامل» میگویند. فواید سلامتی این نوشیدنی سالم به شرح زیر هستند:
سرشار از ویتامینها و مواد معدنی
برای ساختن استخوانهای قوی و سالم، بدن به ویتامینها و مواد معدنی زیر نیاز دارد که همگی در شیر وجود دارند:
- کلسیم؛
- فسفر؛
- پتاسیم؛
- ویتامین K.
داشتن پروتئین بالا
شیر کامل منبعی غنی از پروتئین است و با جلوگیری از پُرخوری به کاهش وزن کمک میکند، به همین دلیل است که با رژیم شیر و خرما ۳روزه چند کیلو کم میکنیم.
برنامه پیشنهادی رژیم شیر و خرما
در لاغری با شیر و خرما، تمام وعدههای غذایی تنها به این ۲ ماده محدود میشوند؛ بنابراین، همیشه در معرض خطر بالای کمبود مواد مغذی قرار دارید؛ در این شرایط تغییرات هوشمندانه زیر در رژیم شیر و خرما ۷روزه مانع از مشکلات سلامتی و عوارض جدی خواهد شد:
- رژیم ۱ هفتهای شیر و خرما را بهصورت منظم دنبال کنید.
- بعد از ۱ هفته رژیم، برنامه غذایی دیگری انتخاب کنید که حاوی مواد غذایی مغذی و سالم است.
- هفته بعد دوباره رژیم لاغری با شیر و خرما را ادامه دهید.
در طول هفته تنفس رژیم خرما و شیر، چون ویتامینها و مواد معدنی ضروری بدن را از غذاهای دیگر جذب میکنید، خطر کمبود مواد مغذی کاهش پیدا میکند؛ در ادامه برنامه پیشنهادی مناسبی ارائه میشود تا ب۲ن ازدستدادن مواد مغذی، وزن کم کنید.
برنامه هفته اول
برنامه هفته اول شامل مصرف شیر و خرما در وعدههای غذایی مختلف به شرح زیر است:
- ۷ عدد خرما؛
- ۱ لیوان شیر کمچرب یا ۱ پیمانه ماست.
در کنار برنامه بالا باید روزانه ۲ لیتر آب بنوشید، البته چای و قهوه بدون شکر نیز مجاز است.
برنامه هفته دوم
بعد از ۵ تا ۷ روز رژیم لاغری خرما و شیر، برنامه غذایی حاوی مواد زیر را بهمدت ۱ هفته ادامه دهید:
- پروتئین حیوانی بدون چربی؛
- مقدار متوسطی از کربوهیدارتهای سالم؛
- سبزیجات برگ سبز و میوه تازه.
در طول هفته دوم شکر و قند مصرف نکنید و جایگزینهای طبیعی مانند خرما، توت و کشمش بخورید.
برنامه هفته سوم
در هفته سوم رژیم باید همان برنامه هفته اول را دنبال کنید. این رژیم بیشترین میزان تأثیر و کمترین عوارض را در بازه زمانی مشخصی دارد، پزشکان توصیه میکنند کاهش وزن با خرما و شیر را تنها بهمدت ۲۱ روز (۳ هفته) ادامه دهید.
با رژیم شیر و خرما چقدر وزن کم میکنیم؟
مهمترین سؤال کسانی که بهدنبال روشی مؤثر، اما کمخطر برای لاغری هستند این است: رژیم شیر و خرما چند کیلو لاغر میکند؟ در این روش اکثر افراد حدود ۳ تا ۴ کیلوگرم در هفته وزن کم میکنند، اما ممکن است برخی افراد بین ۱ تا ۲ کیلوگرم کاهش وزن داشته باشند.
عوارض احتمالی رژیم شیر و خرما
شیر و خرما مواد غذایی سالم و مفیدی هستند، اما تنها مصرف آنها بیشتر از ۷ روز عوارضی به شرح زیر دارد:
افزایش ناگهانی سطح قند خون
افراد مبتلا به دیابت بهتر است زیر نظر پزشک متخصص از رژیم خرما و شیر برای کاهش وزن استفاده کنند، چون فروکتوز موجود در خرما باعث افزایش ناگهانی سطح قند خون میشود. این رژیم شامل مصرف چندین خرما در هر وعده غذایی است، درحالیکه افراد دیابتی نباید بیشتر از ۲ عدد خرما در طول روز بخورند.
کمبود مواد مغذی مورد نیاز بدن
خرما و شیر حاوی ویتامینها و مواد معدنی خوبی هستند، اما فقط خوردن شیر و خرما بهمدت بیشتر از ۱ هفته خطرات بسیاری برای سلامتی دارد؛ این رژیم متعادل نیست و بدن به درشتمغذیها و ریزمغذیهای زیر نیاز ضروری دارد:
- انواع ویتامینها؛
- انواع مواد معدنی؛
- کربوهیدراتهای پیچیده؛
- پروتئینهای حیوانی و گیاهی؛
- چربیهای سالم؛
- فیبر.
تحلیل بافت عضلات و آسیب به استخوانها
میزان پروتئین مصرفی در این رژیم ساده حدود ۲۱ گرم است که برای حفظ سلامت عضلات و عملکرد درست ارگانهای داخلی بدن بسیار کم است، در این شرایط، ادامهدادن رژیم بهمدت بیشتر از ۱ هفته باعث تحلیل بافت عضلات و آسیب به استخوانها میشود.
اختلالات گوارشی
در حالت طبیعی، روده با تولید نوعی آنزیم بهنام «لاکتاز»، قند موجود در شیر (لاکتوز) را میشکند تا جذب آن آسانتر شود، اما بدن برخی افراد نمیتواند لاکتوز را بهخوبی هضم کند که به آن «عدم تحمل لاکتوز» میگویند؛ در این حالت، مقدار لاکتاز کم یا عدم وجود آن باعث ورود لاکتوز هضمنشده به روده و تجربه علائم گوارشی زیر میشود:
| دستهبندی | عوارض |
| عوارض شایع |
|
| عوارض کمتر شایع |
|
| عوارض نادر بهدلیل حذف کامل لبنیات |
|
خستگی در طول روز
خرما منبع خوبی برای بازگشت انرژی بهروشی سالم است، اما عدم دریافت درشتمغذیها و ریزمغذیهای ضروری باعث احساس خستگی مداوم در طول دوره رژیم کاهش وزن با خرما و شیر میشود.
بازگشت به وزن قبلی
با شروع رژیمهای غذایی محدود و شدید، بدن خود را با کاهش متابولیسم و سوختوساز سازگار میکند، به همین دلیل ممکن است کاهش سوختوساز و کالریسوزی تا سالها ادامه پیدا کند؛ رژیم غذایی خرما و شیر تنها محدود به ۲ ماده غذایی است و بعد از پایان دوره ممکن است به وزن قبلی برگردید.
اختلال در وعدههای غذایی و پُرخوری
رژیمهای محدود و فاقد تنوع باعث اختلال در وعدههای غذایی میشوند، ادامهدادن رژیم لاغری خرما و شیر بیشتر از ۱ هفته مداوم احتمال این اختلال را افزایش میدهد و بسیاری از افراد در هفتههای بعد پُرخوری میکنند.
باتوجهبه عوارض قابلتوجه این رژیم، پیشنهاد میشود از خدمات ویزیت حضوری دکتردکتر برای دریافت نوبت مشاوره از پزشک متخصص تغذیه استفاده کنید تا رژیمی متناسب با شرایط شما معرفی کند.
آیا میتوان رژیم شیر و خرما را بیشتر از ۷ روز ادامه داد؟
پاسخ کوتاه، خیر است. این رژیم خیلی محدود و شدید است چون برنامه غذایی کاملی ندارد، به همین دلیل باید کوتاهمدت باشد؛ ادامهدادن رژیم خرما و شیر بیشتر از ۷ روز متوالی باعث اختلال در دریافت نیازهای تغذیهای بدن به شرح زیر میشود:
- آهن و خطر کمخونی؛
- برخی ویتامینها مانند ویتامین C و برخی ویتامینهای گروه B؛
- اسیدهای چرب ضروری؛
- فیبر؛
- پروتئین؛
- آمینواسیدها کافی.
رژیم شیر و خرما برای چه کسانی مناسب نیست؟
این رژیم بهدلیل محدودیت شدید مواد غذایی، افزایش قند خون و احتمال کمآبی بدن برای افراد زیر مناسب نیست:
- افراد مبتلا به دیابت، بیماریهای کلیوی یا مشکلات کبدی؛
- زنان در دوران بارداری و شیردهی؛
- افراد با وزن خیلی پایین؛
- هنگام مصرف داروهای خاص؛
- افراد با اختلالات خوردن؛
- افراد با مشکلات گوارشی بهویژه سندرم روده تحریکپذیر، اسهال و رفلاکس معده.
نکات مهم برای موفقیت در رژیم شیر و خرما
برای افزایش موفقیت رژیم لاغری خرما و شیر به نکات زیر توجه کنید:
- اگر هدف اصلی شما کاهش وزن ۳ تا ۴ کیلوگرم است، این رژیم روشی سریع و مناسب خواهد بود.
- رژیم لاغری خرما و شیر نباید بیشتر از ۷ روز ادامه پیدا کند، چون باعث کمبود دریافت مواد مغذی و عوارض جدی میشود.
- با طولانیشدن دوره رژیم، کاهش وزن در بلندمدت کُندتر و حتی متوقف میشود، در نتیجه رژیم خرما با شیر تنها باعث کاهش وزن سریع در روزهای اول خواهد شد.
- بهدلیل محدود بودن این رژیم به خرما و شیر، معمولاً دچار کمآبی میشوید، پس باید آب کافی بنوشید.
- محدود بودن مواد غذایی در این رژیم باعث عوارضی مانند خستگی مداوم، کمبود ویتامینها و مواد معدنی خواهد شد.
- این رژیم غذایی شدید است و معمولاً بهدلیل کمبود مواد مغذی، کمبود پروتئین و کمآبی احساس ضعف میکنید و مانند قبل قادر به انجام کارهای روزانه نیستید، پس بهتر است از روزهای آخر هفته یا در تعطیلات شروع کنید.
- اگر به بیماریهای خاصی مانند دیابت، مشکلات کلیوی و بیماریهای قلبی مبتلا هستید، قبل از شروع رژیم با پزشک متخصص مشورت کنید.
- خرما ماده غذایی سالمی است اما قند بالایی دارد و باعث نوسان قند خون میشود، پس در مصرف آن زیادهروی نکنید.
- شیر منبع اصلی پروتئین این رژیم است، اما برای بدن کافی نیست، در هفته دوم یا تنفس باید پروتئین حیوانی و گیاهی کافی مصرف کنید تا عضله از دست ندهید.
- اگر آب کافی ننوشید دچار ضعف، سردرد و یبوست میشوید.
- کسانیکه عدم تحمل لاکتوز دارند، باید از شیرهای بدون لاکتوز استفاده کنند.
- کمخوابی و استرس، اشتها را بیشتر و کاهش وزن را سختتر میکنند، در این موارد اثر رژیم معکوس خواهد شد؛ خواب کافی و کنترل استرس برای سلامت کلی نیز مفید هستند.
کلام آخر دکتردکتر
رژیم شیر و خرما بهعنوان برنامهای کوتاهمدت برای کاهش وزن سریع حدود ۳ تا ۴ کیلوگرم مناسب است، اما بهدلیل محدود بودن مواد مغذی، نباید بیشتر از ۷ روز ادامه پیدا کند. در هفته دوم رژیم باید تغذیهای متعادل و سرشار از مواد مغذی را شروع کنید تا از عوارض احتمالی جلوگیری شود، بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که آب کافی بنوشید و با کنترل استرس، خواب باکیفیت داشته باشید. وزن پایدار و کاهش خطر بیماریهای ناشی از چاقی به حفظ تعادل در رژیم غذایی نیاز دارد؛ بنابراین، پیشنهاد میشود از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر برای دریافت مشاوره از پزشک متخصص تغذیه استفاده کنید.
