آنژین قلبی (درد قفسه سینه) : علائم، علل و روش‌های درمان

آنژین قلبی درد یا احساس ناراحتی است که به‌دلیل کاهش جریان خون به قلب رخ می‌دهد. این بیماری خطرناک نیست، اما ممکن است نشانه‌ برخی مشکلات قلبی مانند بیماری عروق کرونر قلب باشد؛ در بسیاری از موارد با شروع درد قفسه سینه باید موضوع را جدی بگیرید، چون ممکن است خطر دیگری در کمین باشد. به‌دلیل آمار بالای استرس و چاقی که از عوامل اصلی دردهای قفسه سینه هستند، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی انواع آنژین، علت، علائم، روش‌های تشخیص و درمان می‌پردازیم؛ در انتها نیز نکاتی برای پیشگیری ارائه می‌شود تا خطر عوارض جدی را کاهش دهید.

آنژین قلبی چیست؟

بیماری آنژین قلبی (Angina) که با نام آنژین صدری (Angina Pectoris) و درد قفسه سینه ایسکمیک (Ischemic Chest Pain) نیز شناخته می‌شود، به‌معنای درد قفسه ناشی از نرسیدن خون کافی به بخشی از قلب است؛ درد آنژین قلبی مانند حمله قلبی، با فشار یا احساس فشردگی و سنگینی قفسه سینه همراه است.

زمانی‌ که تجمع پلاک، شریان‌های قلب را مسدود کند، جریان خون غنی از اکسیژن به قلب کاهش می‌یابد؛ در این شرایط، درد قفسه سینه را تجربه می‌کنید که ممکن است به‌سرعت از بین‌ برود، اما گاهی نشانه مشکل جدی قلبی و تهدیدکننده زندگی است. در آنژین، درد قفسه سینه به اندام‌های زیر گسترش پیدا می‌کند و معمولاًً نشانه خطر بزرگ‌تری است:

• شانه‌ها؛
• بازوها؛
• گردن؛
• گلو؛
• فک؛
• پشت.

در بسیاری از موارد، مصرف دارو و تغییر سبک زندگی می‌تواند آنژین را کنترل کند، اما اگر درد قفسه سینه نشانه بیماری جدی‌تری باشد، به احتمال زیاد، تنها راه‌حل درمان، استنت یا جراحی است.

انواع آنژین قلبی

انواع مختلفی از آنژین وجود دارد و دسته‌بندی آن‌ها به‌علت درد قفسه سینه و اینکه علائم با استراحت یا دارو تسکین پیدا می‌کنند یا خیر، بستگی دارد. انواع قلب‌درد در این بیماری‌ها، ویژگی‌های به‌خصوصی دارند که در ادامه بررسی می‌شود:

آنژین پایدار قلبی

آنژین پایدار شایع‌ترین نوع آنژین قلبی است و اغلب حین انجام فعالیت‌های بدنی یا تجربه استرس اتفاق می‌افتد. در چنین شرایطی، قلب برای بهبود جریان خون و دریافت اکسیژن کافی تقلا می‌کند؛ آنژین پایدار معمولاً حدود ۵ دقیقه یا کمتر طول می‌کشد و با استراحت یا مصرف داروی آنژین قلبی از بین می‌رود.

دردی که هنگام پیاده‌روی در مسیر سربالایی یا در هوای سرد شروع می‌شود نیز ممکن است نوعی آنژین پایدار باشد. هرچند که درد قفسه سینه این نوع آنژین با کمی استراحت یا دارو بهبود پیدا می‌کند، اما همین دردهای کوتاه در بسیاری از موارد نشان‌دهنده بیماری‌های قلبی-عروقی و هشدار حمله قلبی است؛ این نوع آنژین قابل پیش‌بینی است و معمولاً مشابه دوره‌های قبلی درد قفسه سینه است.

آنژین ناپایدار قلبی

آنژین ناپایدار نوعی اورژانس پزشکی و غیرقابل پیش‌بینی است، به‌طوری‌که حتی ممکن است هنگام استراحت نیز رخ دهد؛ در این بیماری، درد بدتر می‌شود و با فعالیت‌های فیزیکی کمتری آن را تجربه می‌کنید.

درد قفسه سینه در این نوع ناپایدار اغلب شدیدتر و طولانی‌تر از آنژین پایدار است و ممکن است مدت ۲۰ دقیقه یا بیشتر طول بکشد. درد با استراحت یا داروهای معمول از بین نمی‌رود و اگر جریان خون بهبود نیابد، قلب اکسیژن کافی دریافت نمی‌کند و حمله قلبی رخ می‌دهد؛ این عوارض نشان می‌دهند که آنژین ناپایدار خطرناک است و نیاز به درمان اورژانسی دارد.

آنژین میکروواسکولار (آنژین ریزعروقی)

آنژین میکروواسکولار برخلاف نوع پایدار و ناپایدار به‌دلیل انسداد عروق کرونر نیست. درد قفسه سینه در این بیماری با اختلال در عملکرد طبیعی کوچک‌ترین شریان‌های کرونری رخ می‌دهد و به‌همین‌دلیل نیز به آن آنژین ریزعروقی می‌گویند.

با اختلالات شریان‌های ریزکرونری، قلب خون کافی دریافت نمی‌کند و درد قفسه را تجربه می‌کنید. درد حتی ممکن است بیشتر از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول بکشد؛ آنژین ریزعروقی مانند نوع پایدار معمولاً زمانی رخ می‌دهد که در حال فعالیت بدنی هستید یا استرس دارید.

آنژین پرینزمتال (آنژین متغیر)

این پرینزمتال بیماری نادری است و برخلاف نوع پایدار و ناپایدار، به‌دلیل بیماری‌های عروقی مانند تجمع پلاک‌ها و انسداد شریان‌ها رخ نمی‌دهد. علت درد قفسه سینه در این نوع آنژین قلبی، اسپاسم عروق کرونر است؛ اسپاسم‌ها با سفت و تنگ‌کردن شریان‌ها باعث کاهش جریان خون به‌طور موقت می‌شوند.

آنژین متغیر اغلب به‌صورت دوره‌ای و اغلب در حالت استراحت یا هنگام خواب شبانه رخ می‌دهد. درد قفسه سینه معمولاً بین ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد و ممکن است با داروهای آنژین تسکین یابد، اما میزان درد شدید است و باید سریع‌تر برای درمان اقدام کنید.

آنژین رفرکتور (آنژین مقاوم به درمان)

آنژین رفرکتور که به آن آنژین قلبی مقاوم به درمان نیز می‌گویند زمانی رخ می‌دهد که درد قفسه سینه حتی با مصرف داروهای قلبی و انجام جراحی‌هایی مانند بای‌پس عروق کرونر نیز همچنان ادامه پیدا می‌کند.

جدول ویژگی‌های درد انواع آنژین قلبی

انواع آنژین	ویژگی درد قفسه سینه
ویژگی‌های درد آنژین قلبی پایدار	درد قفسه سینه هنگام فعالیت‌بدنی و تجربه استرس؛ تجربه درد حدود ۵ دقیقه یا کمتر؛ احساس درد یکسان در هر بار تجربه آنژین؛ ثابت‌ماندن شدت درد در هر آنژین‌؛ قابل پیش‌بینی؛ ازبین‌رفتن درد قفسه سینه با استراحت یا دارو.
ویژگی‌های درد آنژین قلبی ناپایدار	درد قفسه سینه حتی هنگام خواب یا با انجام فعالیت‌های سبک؛ تجربه درد حدود ۲۰ دقیقه یا بیشتر؛ شدیدترشدن درد قفسه سینه؛ غیرقابل‌پیش‌بینی؛ تداوم درد قفسه سینه حتی با استراحت یا مصرف دارو؛ احتمال زیاد حمله قلبی درصورت عدم بهبود جریان خون.
ویژگی‌های درد آنژین میکروواسکولار	شروع درد قفسه سینه با فعالیت بدنی یا استرس؛ تجربه درد بیشتر از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه؛ خطر آنژین قلبی در زنان بیشتر از مردان.
ویژگی‌های درد آنژین متغیر	شروع درد هنگام استراحت یا خواب شبانه؛ تجربه درد قفسه سینه بین ۵ تا ۱۵ دقیقه.
ویژگی‌های درد آنژین رفرکتور	ادامه‌یافتن درد قفسه سینه حتی با مصرف انواع داروهای قلبی و حتی استنت‌گذاری یا جراحی بای‌پس عروق کرونر

آیا آنژین قلبی خطرناک است؟

آنژین قلبی پایدار مانند آنژین ناپایدار خطرناک و تهدیدکننده زندگی نیست، اما عدم درمان به‌موقع می‌تواند خطر سایر بیماری‌های قلبی به‌ویژه حمله قلبی را افزایش دهد.

علائم آنژین قلبی

درد قفسه سینه از شاخص‌ترین علائم آنژین قلبی در جوانان و بزرگسالان است، اما هر فرد به‌شکل متفاوتی تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد و ممکن است علائم متفاوتی را تجربه کند. برخی مطالعات نشان دادند حدود ۲۱٪ از زنان و ۱۰٪ از مردان هیچ علامتی ندارند.

به‌صورت‌کلی علائمی که بیشتر افراد تجربه می‌کنند به شرح زیر است:

نوع علائم	توضیحات
علائم شایع آنژین	درد و سوزش قفسه سینه؛ احساس پُری در قفسه سینه؛ احساس فشار یا سنگینی جسمی روی قفسه سینه؛ احساس فشردگی قلب و قفسه سینه؛ احساس خُردشدن قفسه سینه؛ تنگی نفس و وقفه تنفسی؛ سوزش سَردِل و سوءهاضمه؛ درد پشت استخوان سینه؛ انتشار درد به شانه‌ها، بازوها، گردن و گلو، فک یا پشت؛ بی‌حسی دست‌ها؛ عرق سرد.
علائم همراه با آنژین	احساس ناراحتی معده؛ سرگیجه؛ خستگی غیرمعمول و طاقت‌فرسا؛ حالت تهوع؛ استفراغ در برخی موارد؛ تعریق؛ ضعف؛ احساس سردی و رطوبت؛ پوست رنگ‌پریده‌تر از حد معمول؛ احساس مرگ‌ قریب‌الوقوع.

علائم آنژین قلبی در سالمندان

سالمندان مانند سایر افراد درد شدید را حس نمی‌کنند، چون اعصاب آن‌ها به‌مرور زمان و با بالارفتن سن ضعیف شده است؛ علائم زیر در سالمندان بیشتر شایع است:

• تنگی نفس و احساس خفگی هنگام انجام فعالیت‌های سبک؛
• خستگی مفرط و بی‌حالی بدون انجام هیچ کار خاصی؛
• احساس ضعف شدید؛
• درد یا گزگز دست‌ها، پاها، بازوها و شانه‌ها و حتی گردن و فک؛
• احساس سوزش سر دل یا حالت تهوع؛
• تعریق سرد ناگهانی همراه با سرگیجه.

علائم آنژین قلبی در زنان

علائم این بیماری در زنان گاهی با علائم کلاسیک آنژین قلبی متفاوت است. این تفاوت‌ها معمولاً باعث تأخیر در تشخیص می‌شوند؛ مثلاً درد قفسه سینه ممکن است تنها علامت یا شایع‌ترین علامت این بیماری در زنان نباشد و علائم خاص دیگری به شرح زیر را تجربه کنند:

• درد تیرکشنده به‌جای احساس فشار روی قفسه سینه؛
• احساس ناراحتی مبهم در شکم؛
• ناراحتی و درد در گردن، فک، کمر و حتی دندان‌ها؛
• حالت تهوع؛
• درد معده؛
• تنگی نفس؛
• تعریق؛
• سرگیجه.

علائم آنژین قلبی در مردان

علائم این بیماری در مردان تقریباً مشابه زنان است، با این تفاوت که علائم زیر را بیشتر تجربه می‌کنند:

• درد قفسه سینه؛
• انتشار درد به گردن و شانه‌ها.

مقیاس شدت علائم آنژین قلبی

پزشک متخصص در برخی موارد از مقیاس ۱ تا ۴ برای توصیف شدت علائم آنژین استفاده می‌کند که ۴ به‌معنای تجربه شدیدترین علائم است؛ نحوه مقیاس‌بندی شدت علائم آنژین قلبی به شرح زیر است:

شدت علائم	توضیحات
۱	شروع آنژین تنها بعد از تحت‌فشار قرارگرفتن با فعالیت بدنی
۲	تحریک آنژین با پیاده‌روی سریع یا بالارفتن از پله‌ها
۳	تحریک آنژین با پیاده‌روی در مسافت کوتاه‌تر و با سرعت معمولی
۴	شروع آنژین با فعالیت‌های بدنی معمول؛ تجربه آنژین در حالت استراحت و خواب شبانه.

اکنون که می‌دانید علائم بیماری آنژین قلبی چیست، بهتر است با دلایل ابتلا به آن نیز آشنا شوید تا درصورت نیاز با تغییر در سبک زندگی از ابتلا و بروز عوارض جلوگیری کنید.

دلایل مؤثر در ابتلا به آنژین قلبی

دلایل مؤثر در ابتلا به این بیماری به‌ دو گروه اصلی دلایل شایع و کمترشایع تقسیم می‌شوند. در ادامه به بررسی هر دو گروه می‌پردازیم تا بدانید علت علائم آنژین قلبی چیست:

دلایل شایع آنژین قلبی

شایع‌ترین علت آنژین قلبی، کاهش جریان خون به قلب است. قلب ممکن است به‌دلایل مختلف زیر با چنین وضعیتی روبه‌رو شود:

بیماری عروق کرونر (CAD) و آنژین قلبی

شایع‌ترین علت کاهش جریان خون به قلب، بیماری عروق کرونر است. اگر شریان‌های قلب که به آن‌ها شریان‌های کرونری می‌گویند توسط رسوبات چربی (پلاک)، تنگ و مسدود شوند منجر به وضعیتی به‌ نام «تصلب شرایین» خواهند شد.

پلاک‌ ممکن است در رگ‌های خونی پاره شود یا باعث تشکیل لخته‌ خون در رگ‌ها شود. این اتفاقات سرعت جریان خون ازطریق شریان تنگ‌ یا مسدودشده را کاهش می‌دهد؛ در این شرایط، شدت جریان خون ورودی به عضله قلب و میزان اکسیژن آن به‌صورت ناگهانی و شدید افت می‌کند.

عضله قلب ممکن است در مواقع کمبود اکسیژن و بدون ایجاد علائم آنژین قلبی، همچنان کار کند، این حالت بیشتر هنگام استراحت رخ می‌دهد؛ با فعالیت بدنی، تقاضای قلب برای اکسیژن افزایش می‌یابد و ممکن است علائم آنژین صدری بروز کند.

بیماری عروق کوچک کرونر (CMD) و آنژین قلبی

بیماری عروق کوچک کرونر زمانی رخ می‌دهد که شریان‌های کوچک قلب آسیب دیده باشند یا به‌درستی کار نکنند. میزان خون عبوری از این شریان‌های ریز به‌اندازه عروق کرونر نیست، اما احتمال گرفتگی آن‌ها بالاتر است؛ در این موارد کاهش جریان خون عبوری از عروق کوچک کرونر باعث درد قفسه سینه و آنژین قلبی می‌شود.

اسپاسم عروق کرونر (CAS) و آنژین قلبی

اسپاسم عروق کرونر به‌معنای گرفتگی عضلات این عروق است، در این بیماری، شریان‌های اصلی قلب به‌سرعت سفت و تنگ می‌شوند؛ البته اسپاسم‌ها اغلب باز خواهند شد، اما در برخی موارد ممکن است اسپاسم طولانی‌مدت میزان جریان خون را به‌شدت کاهش دهد و علائم آنژین بروز کنند.

دلایل کمتر شایع آنژین قلبی

افراد ممکن است به‌دلایل زیر نیز انواع آنژین‌های قلبی را تجربه کنند:

• آمبولی ریه (انسداد شریان اصلی ریه)؛
• کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (قلب بزرگ یا ضخیم‌شده)؛
• تنگی آئورت (باریک‌شدن دریچه قسمت اصلی قلب)؛
• پریکاردیت (تورم کیسه اطراف قلب)؛
• دیسکسیون آئورت (پارگی دیواره آئورت).

چه کسانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

علت اصلی این بیماری کاهش یا قطع جریان خون به‌دلیل گرفتگی عروق یا اسپاسم‌ رگ‌ها است، بنابراین ممکن است عوامل متعددی خطر ابتلا به آن را افزایش دهند؛ افراد با شرایط زیر بیشتر در معرض خطر آنژین قلبی قرار دارند:

• زنان بالای ۵۵ سال و مردان بالای ۴۵ سال؛
• سابقه خانوادگی بیماری قلبی؛
• فشار خون بالا؛
• کلسترول بالا؛
• بیماری دریچه قلب؛
• نارسایی قلبی؛
• بلوک قلبی؛
• دیابت؛
• چاقی؛
• استرس؛
• سیگارکشیدن؛
• کم‌تحرکی؛
• بیماری مزمن کلیه؛
• بیماری شریان محیطی؛
• سندرم متابولیک؛
• سابقه سکته مغزی؛
• مصرف برخی داروها؛
• سوءمصرف مواد مخدر؛
• قرارگرفتن در معرض سرمای شدید؛
• کم‌خونی شدید؛
• تمرینات بدنی شدید؛
• قرارگرفتن در هوای بسیار گرم یا سرد؛
• وعده‌های غذایی حجیم.

عوارض و نشانه های ابتلا به آنژین قلبی

عوارض آنژین قلبی درصورت عدم درمان به‌موقع و داشتن سبک زندگی ناسالم به شرح زیر است:

• سنکوپ قلبی (غش‌کردن ناگهانی)؛
• حمله قلبی؛
• نارسایی قلبی؛
• آریتمی؛
• تنگی نفس و وقفه تنفسی.

اکنون که می‌دانید این بیماری چه عوارض جدی دارد، پیشنهاد می‌شود از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر برای مشاوره با پزشک متخصص قلب استفاده کنید تا آزمایش‌های لازم را تجویز کند.

تشخیص آنژین قلبی

پزشک متخصص برای تشخیص آنژین قلبی،علاوه‌بر معاینه بالینی و بررسی سوابق پزشکی، تست‌هایی با هدف بررسی علت بیماری مانند علت و علائم گرفتگی عروق را تجویز می‌کند.

معاینه بالینی برای تشخیص آنژین قلبی

معاینه فیزیکی یکی از اولین اقدامات برای تشخیص این بیماری است. همچنین ممکن است پزشک متخصص سؤالاتی با محور موضوعات زیر از شما بپرسد:

• بررسی سابقه پزشکی؛
• سابقه خانوادگی بیماری قلبی و بیماری‌های مرتبط با آنژین؛
• نوع، دُز و میزان مصرف داروها؛
• ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای؛
• سبک زندگی با هدف ارزیابی عوامل خطر احتمالی.

تست های تشخیص آنژین قلبی

بهترین روش تشخیص آنژین قلبی، انجام آزمایش‌های زیر است:

الکتروکاردیوگرام (EKG) یکی از تست های تشخیص آنژین قلبی

الکتروکاردیوگرام یکی از آزمایش‌های سریع و غیرتهاجمی است که در آن فعالیت الکتریکی قلب اندازه‌گیری می‌شود. الکتروکاردیوگرام اغلب برای تشخیص حمله قلبی یا بررسی شواهد سکته قلبی قبلی کاربرد دارد. در این روش الکترودهایی کوچکی روی قفسه سینه و گاهی روی بازوها و پاها قرار می‌گیرند. الکترودها با سیم‌ به کامپیوتر متصل می‌شوند تا نتایج فعالیت الکتریکی قلب ثبت شود.

اکوکاردیوگرام (Echo) برای تشخیص آنژین قلبی

اکوکاردیوگرام روش تصویربرداری غیرتهاجمی است که در آن از امواج صوتی برای گرفتن تصاویر زنده‌ از بخش‌های مختلف قلب استفاده می‌کنند. این آزمایش کاربردهای متعددی به شرح زیر دارد و روش مناسبی برای تشخیص انواع آنژین قلبی است:

• بررسی ساختار و عملکرد عضله قلب؛
• اندازه‌گیری حفره‌های قلب؛
• ارزیابی قدرت پمپاژ قلب؛
• تشخیص نارسایی قلبی؛
• ارزیابی بیماری‌های دریچه قلب؛
• تشخیص نقص‌های مادرزادی؛
• بررسی وجود لخته‌ خون، پلاک، تومور یا مایع اطراف قلب.

آزمایش خون و تست تشخیص آنژین قلبی

آزمایش خون، برای بررسی «کراتین کیناز» و «بیومارکرهای قلبی مانند پروتئین تروپونین کاربرد دارد. کراتین کیناز و تروپونین‌ به‌دلیل بروز مشکلی مانند حمله قلبی از عضله قلب نشت می‌کنند. آزمایش شمارش خون نیز ممکن است تجویز شود.

تست استرس برای تشخیص آنژین قلبی

گاهی تشخیص آنژین صدری زمانی‌ که قلب ساخت کار می‌کند، آسان‌تر است. تست استرس یا تست ورزش قلب، عملکرد قلب را حین انجام فعالیت بدنی ارزیابی می‌کند؛ در این روش باید روی تردمیل راه بروید یا دوچرخه‌سواری کنید.

تست استرس هسته‌ای و تشخیص آنژین قلبی

تست استرس هسته‌ای به اندازه‌گیری جریان خون ورودی عضله قلب در حالت استراحت و در طول استرس کمک می‌کند. این روش تقریباً مشابه تست ورزش است با این تفاوت که در طول تست استرس هسته‌ای نوعی ردیاب رادیواکتیو به جریان خون تزریق می‌شود؛ اسکنر ویژه دستگاه نشان می‌دهد که ردیاب هسته‌ای چطور در شریان‌های قلب حرکت می‌کند.

بخشی از شریان‌ها که مقدار کمی ردیاب دارند یا به‌صورت کلی ردیاب ندارند، جریان خون ضعیفی خواهند داشت؛ با بررسی وضعیت ردیاب، پزشک می‌تواند علت درد قفسه سینه در آنژین قلبی را تشخیص دهد.

تصویربرداری از قفسه سینه و تشخیص آنژین قلبی

مشکلات ریوی نیز ممکن است باعث درد قفسه سینه و آنژین قلبی شوند. پزشک از تصویربرداری قفسه سینه با اشعه ایکس یا MRI برای بررسی و رد ابتلا به این بیماری‌ها استفاده می‌کند. در این روش بخش‌های مختلف قلب ازنظر نحوه عملکرد، ساختار و وجود پلاک و تومورهایی که باعث انسداد عروق شده‌اند نیز ارزیابی می‌شود تا علت ابتلا به آنژین مشخص شود.

کاتتریزاسیون قلبی برای بررسی آنژین قلبی

کاتتریزاسیون قلبی روشی تهاجمی برای تشخیص انواع آنژین قلب است. در این روش، پزشک متخصص از لوله‌ای بلند و نازک به‌ نام «کاتتر» استفاده می‌کند؛ کاتتر ازطریق شریان پا وارد و به‌سمت قلب هدایت می‌شود؛ درنتیجه، پزشک می‌تواند جریان خون و فشار خون شریان‌های قلب را اندازه‌گیری ‌کند.

آنژیوگرافی عروق کرونر و تشخیص آنژین قلبی

آنژیوگرافی عروق کرونر برای بررسی ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب تجویز می‌شود، چون این بیماری یکی از شایع‌ترین دلایل ابتلا به آنژین قلبی است. در این روش پزشک ماده‌ حاجب (ماده رنگی) به رگ‌های خونی قلب تزریق می‌کند. این ماده رنگی تابش اشعه ایکس را منعکس خواهد کرد و حرکت آن درون رگ‌های خونی تصاویری واضح از عروق کرونر قلب ارائه می‌دهد.

دستگاه تصاویری واضح و شفافی از حرکت جریان خون در عروق کرونر نمایش می‌دهد. پزشک حین حرکت ماده رنگی در رگ‌ها می‌تواند ناحیه گرفتگی را مشخص و علت ابتلا به آنژین را تشخیص دهد؛ این روش ممکن است حین کاتتریزاسیون قلبی انجام شود.

درمان آنژین قلبی

پزشک متخصص براساس نوع آنژین، شدت علائم و ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای، ممکن است یکی از روش‌های درمانی زیر را توصیه کند:

درمان دارویی آنژین قلبی

اولین روش درمان آنژین، تجویز داروهایی است که رگ‌های خونی را شُل و گشاد می‌کنند. مصرف این داروها با بازکردن عروق کرونر و رگ‌های دیگر باعث می‌شود جریان خون به قلب افزایش پیدا کند و به‌این‌ترتیب علاوه‌بر کاهش علائم، خطر عوارض جدی نیز کمتر می‌شود؛ اهداف درمان در این بیماری به شرح زیر است:

• کاهش تعداد دفعات آنژین صدری؛
• کاهش شدت علائم؛
• کاهش خطر حمله قلبی و مرگ.

لیست‌ داروی آنژین قلبی

گروه دارویی	کاربرد اصلی
نیترات‌ها	گشادکردن و شُل‌کردن رگ‌های خونی؛ افزایش جریان خون ورودی به قلب با گشادشدن رگ‌ها.
مسدودکننده‌های کانال کلسیم	شُل‌ و گشادکردن رگ‌های خونی؛ بهبود جریان خون ورودی به رگ‌ها.
بتابلوکرها یا مسدودکننده‌های بتا	کُندکردن ضربان قلب؛ جلوگیری از کار اضافی قلب و درد قفسه سینه؛ کاهش فشار خون؛ شُل‌کردن رنگ‌های خونی برای بهبود جریان خون.
رقیق‌کننده‌های خون	جلوگیری از لخته‌شدن خون در رگ‌ها؛ عبور آسان‌تر خون از شریان‌های تنگ قلب.
داروهای پیشگیری از لخته‌شدن خون	جلوگیری از چسبندگی پلاکت‌های خون به‌ یکدیگر؛ جلوگیری از تشکیل پلاک در رگ‌ها؛ پیشگیری از لخته‌شدن خون.
استاتین‌ها	کاهش سطح کلسترول با مسدودکردن ماده سازنده کلسترول در بدن؛ جلوگیری از انسداد رگ‌های خونی.
مهارکننده‌های آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین؛ مسدود‌کننده‌های گیرنده آنژیوتانسین ۲.	کاهش فشار خون؛ کاهش علائم نارسایی قلبی یا بیماری مزمن کلیه.
رانولازین	برای درمان آنژین صدری مزمن پایدار درصورت عدم پاسخ به داروهای دیگر

لازم است بدانید که روش درمان آنژین قلبی ناپایدار با نوع پایدار متفاوت است و اغلب به درمان فوری و اورژانسی نیاز است.

ضربان‌ساز خارجی تقویت‌شده (EECP) برای درمان آنژین قلبی

این نوع ضربان‌سازها برای افزایش جریان خون به قلب استفاده می‌شوند، در EECP چندین کاف فشار خون در اطراف ساق پا، ران و لگن قرار می‌گیرد تا رگ‌های خونی را به‌آرامی اما محکم، فشرده کند.

هر موج با ضربان قلب زمان‌بندی می‌شود، بنابراین وقتی قلب در حال استراحت است، خون بیشتری وارد آن خواهد شد. زمانی‌ که قلب شروع به پمپاژ می‌کند، فشار بلافاصله آزاد می‌شود و خون راحت‌تر پمپاژ می‌شود. چنین فرایندی می‌تواند به رگ‌های خونی کمک می‌کند تا بای‌پس طبیعی در اطراف شریان‌های تنگ و مسدودی ایجاد کنند که باعث درد قفسه سینه و آنژین قلبی می‌شوند؛ در این حالت، بازشدن برخی رگ‌های خونی کوچک قلب به افزایش جریان خون به عضله قلب کمک می‌کنند.

درمان با این روش به جلسات متعدد نیاز دارد و ممکن است ضربان‌ساز به کاهش علائم در افرادی که آنژین مکرر و کنترل‌نشده (آنژین مقاوم) دارند نیز کمک کند، EECP در موارد زیر انجام می‌شود:

• درد قفسه سینه مزمن و پایدار؛
• عدم بهبودی بعد از مصرف داروهای آنژین؛
• خطرناک‌بودن روش‌های تهاجمی مانند آنژیوپلاستی و جراحی بای‌پس.

عمل جراحی آنژین قلبی

اگر تغییر سبک زندگی، دارو یا سایر روش‌های درمانی درد قفسه سینه آنژین قلبی را کاهش ندهند، پزشک روش کاتترگذاری یا جراحی قلب را تجویز می‌کند؛ جراحی‌ها و روش‌هایی که برای درمان آنژین و بیماری عروق کرونر قلب استفاده می‌شوند به شرح زیر هستند:

آنژیوپلاستی با استنت‌گذاری و درمان آنژین قلبی

آنژیوپلاستی با استنت‌گذاری که به آن مداخله عروق کرونر از راه پوست نیز می‌گویند، یکی از روش‌های درمان آنژین قلبی با بازکردن عروق است. در این روش، بالونی کوچک در شریان باریک و تنگ‌شده قرار می‌گیرد، با بادشدن بالون، عروق گشاد می‌شوند؛ درنهایت سیمی کوچک به‌ نام استنت برای بازنگه‌داشتن شریان وارد بالون خواهد شد.

آنژیوپلاستی با استنت‌گذاری باعث بهبود جریان خون در قلب و کاهش یا ازبین‌رفتن علائم آنژین می‌شود. این روش درمانی ممکن است گزینه خوبی برای افراد زیر باشد:

• افراد مبتلا به آنژین قلبی ناپایدار؛
• عدم درمان آنژین مزمن و پایدار با تغییر سبک‌ زندگی و مصرف دارو.

استنت دائمی است و معمولاً از فلز ساخته می‌شود، اما ممکن است از ماده‌ای ساخته شود که بدن به‌مرور آن را جذب می‌کند؛ برخی از استنت‌ها حاوی داروهایی هستند که از انسداد مجدد شریان جلوگیری می‌کنند.

پیوند بای‌پس عروق کرونر (CABG) یکی از روش های درمان آنژین قلبی

پیوند بای‌پس عروق کرونر نوعی جراحی قلب است که در آن ورید یا شریان از جای دیگری از بدن برای دورزدن شریان مسدود یا باریک‌شده قلب استفاده می‌شود. ورید یا شریان اغلب از پا برداشته می‌شود و بعد از جراحی، جریان خون به قلب افزایش می‌یابد؛ این گزینه درمانی زمانی توصیه می‌شود که سایر روش‌های درمانی به بهبود علائم آنژین پایدار و ناپایدار کمک نکرده باشند.

تغییر سبک زندگی و درمان آنژین قلبی

گوش‌دادن به بدن یکی از روش‌های درمان خانگی آنژین قلبی است. رعایت نکات زیر بر کاهش علائم این بیماری تاثیر دارند:

• با شروع درد قفسه سینه، هر کاری که انجام می‌دهید را متوقف و استراحت کنید.
• به‌مرور زمان علت تحریک آنژین را پیدا کنید. علت اصلی در برخی از افراد ورزش شدید یا استرس است.
• بهتر است از کارهایی که تمایل به انجام آن‌ها ندارید، اجتناب کنید، چون ممکن است سطح استرس را افزایش دهند.
• سیگار و سایر دخانیات را ترک کنید، چون با آسیب به رگ‌های خونی خطر انواع بیماری‌های قلبی-عروقی مانند آنژین قلبی را افزایش می‌دهد.
• برای کاهش فشار خون، قند خون و کلسترول، رژیم غذایی سالم و متعادل برای قلب داشته باشید.
• از میوه‌ها و سبزیجات، ماهی‌های چرب، گوشت بدون‌ چربی و لبنیات کم‌چرب استفاده کنید.
• مصرف نمک و شکر را محدود کنید.
• از مصرف گوشت‌های فراوری‌شده، غذاهای فوق‌فراوری‌شده و فست‌فودها خودداری کنید.
• بیشتر روزهای هفته ورزش کنید.
• وزن زیاد علاوه‌بر افزایش خطر کلسترول بالا، فشار خون بالا و دیابت، قلب را تحت‌فشار قرار می‌دهد. با مدیریت وزن می‌توانید خطر ابتلا به آنژین را کاهش دهید.
• فشار خون و قند خون خود را به‌صورت منظم اندازه‌گیری کنید.

راه‌های پیشگیری از ابتلا به آنژین قلبی

برای پیشگیری از انواع آنژین قلبی اقدامات زیر را انجام دهید:

• ترک سیگار؛
• رژیم غذایی سالم و متعادل؛
• فعالیت بدنی منظم؛
• مدیریت وزن و حفظ وزن سالم؛
• حذف قند و شکر؛
• خودداری از خوردن غذاهای پُرچرب، فست‌فود و غذاهای فراوری‌شده؛
• کاهش و مدیریت استرس با مدیتیشن، یوگا و تکنیک‌های آرام‌بخش؛
• درمان سایر بیماری‌های قلبی؛
• کاهش کلسترول؛
• مدیریت سطح قند خون؛
• کنترل فشار خون؛
• حداقل ۷ تا ۹ ساعت خواب باکیفیت؛
• خودداری از مصرف انواع نوشیدنی‌های الکلی.

تأثیر ورزش و فعالیت بدنی در آنژین قلبی

ورزش و فعالیت‌ بدنی منظم زیر نظر پزشک یکی از مؤثرترین روش‌ها برای کنترل علائم آنژین و کاهش خطر عوارض جدی مانند حمله قلبی است. ورزش علاوه‌بر بهبود عملکرد قلب و عروق، جریان خون به عضله قلب را بهبود می‌دهد و علاوه‌بر این در کاهش عوامل خطری مانند کلسترول بالا و چاقی نیز نقش دارد؛ نحوه تأثیر ورزش در آنژین قلبی به شرح زیر است:

• بهبود خونرسانی به عضله قلب؛
• افزایش کارایی سیستم قلبی-عروقی؛
• کاهش فشار خون و کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب خون؛
• مدیریت سطح قند خون و کاهش مقاومت به انسولین؛
• کاهش التهاب بدن؛
• کاهش دفعات و شدت حمله‌ها در بسیاری از بیماران مبتلا به آنژین پایدار؛
• کاهش سطح استرس و اضطراب؛
• کاهش خطر عوارضی مانند حمله قلبی و نارسایی قلبی.

ورزش مناسب آنژین قلبی

ورزش متناسب با شرایط بیمار تأثیر بسیار زیادی در بهبودی علائم دارد، اما ورزش سنگین حتی ممکن است منجر به عوارض جدی در برخی افراد شود؛ بهترین ورزش‌ها به شرح زیر هستند:

• پیاده‌روی؛
• دوچرخه‌سواری؛
• شنا؛
• حرکات کششی؛
• یوگا.

چه زمانی برای آنژین قلبی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

همیشه نمی‌توان میزان خطر آنژین قلبی و عوارضی مانند حمله قلبی را تخمین زد، بنابراین بهترین راهکار، مراجعه به پزشک با تجربه‌ی هرکدام از علائم زیر است:

• شروع ناگهانی درد قفسه سینه؛
• درد شدید یا مداوم قفسه سینه؛
• علائم حمله قلبی مانند تعریق شدید، حالت تهوع و تنگی نفس.

کلام آخر دکتردکتر

آنژین قلبی یا درد قفسه سینه زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به قلب به‌طور موقت کاهش یابد. این بیماری مانند حمله قلبی باعث آسیب دائمی به قلب نمی‌شود، اما ممکن است خطر حمله قلبی را افزایش دهد؛ با تجربه علائم آنژین باید سریع‌تر برای تشخیص علت اقدام کنید. تشخیص به‌موقع و درمان اصولی براساس علت آنژین، نقش مهمی در کاهش علائم و جلوگیری از تکرار درد قفسه سینه و عوارض جدی دارد. پیشنهاد می‌شود از خدمات ویزیت حضوری دکتردکتر برای شروع درمان اصولی اقدام کنید؛ برای این‌کار تنها کافی است وارد سایت شوید.

سوالات متداول

منابع

webmd

mayoclinic

my.clevelandclinic

healthline

nhs

bhf

medicalnewstoday

healthdirect

 

 

اشتراک گذاری