لیزر موهای زائد در بارداری ضرر دارد؟ بررسی خطرات، عوارض و روش‌های جایگزین

شاید تازه نتیجهٔ تست بارداری‌تان مثبت شده باشد، اما قبل از هرچیز، یک سؤال ذهنتان را درگیر کرده است: حالا با جلسات لیزر موهای زائد چه کنم؟ کافی‌ست این سؤال را در اینترنت جست‌وجو کنید تا با انبوهی از پاسخ‌های متناقض روبه‌رو شوید؛ از کسانی که می‌گویند لیزر در بارداری کاملاً بی‌خطر است تا افرادی که آن را به‌شدت منع می‌کنند. همین تناقض‌ها باعث می‌شود تصمیم‌گیری سخت‌تر از چیزی باشد که به نظر می‌رسد.

اگر شما هم نمی‌دانید به کدام توصیه اعتماد کنید، این مقاله از دکتردکتر ابهام‌های‌تان را برطرف می‌کند. در ادامه، با تکیه بر نظر پزشکان و شواهد موجود بررسی می‌کنیم که آیا لیزر موهای زائد در بارداری خطرناک است یا نه، و متخصصان چه دیدگاهی درباره انجام آن دارند. همچنین به تأثیر تغییرات هورمونی بارداری بر رشد موها، عوارض احتمالی لیزر در این دوران، خطر لیزر در دوران شیردهی و زمان مناسب برای شروع دوبارهٔ جلسات می‌پردازیم. درنهایت هم مشخص می‌کنیم چه جایگزین‌هایی برای لیزر وجود دارد و چه افرادی بهتر است به‌طور کلی از انجام آن خودداری کنند.

نحوه کار لیزر موهای زائد چگونه است؟

در این روش، پرتو متمرکزی از نور به فولیکول‌های مو تابانده می‌شود. رنگدانه موجود در ساقه مو نور را جذب کرده و آن را به گرما تبدیل می‌کند. این گرما به فولیکول مو می‌رسد و به آن آسیب می‌زند. اگر فولیکول به‌طور کامل از بین برود، آن مو دیگر رشد نخواهد کرد؛ اما اگر آسیب کامل نباشد، ممکن است مو دوباره رشد کند، با این تفاوت که معمولاً نازک‌تر و کم‌رنگ‌تر از قبل خواهد بود. ازآنجایی‌که لیزر، رنگدانهٔ مو را هدف قرار می‌دهد، معمولاً در افرادی با پوست روشن و موهای تیره اثربخشی بیشتری دارد.

برای رسیدن به نتیجهٔ مطلوب، معمولاً به چند جلسه درمان نیاز است و در بعضی افراد نیز پس از پایان دوره، جلسات یادآور توصیه می‌شود. بسیاری از افراد تا دست‌کم پنج سال به جلسه ترمیمی نیاز پیدا نمی‌کنند و در برخی موارد، نتایج حتی ممکن است دائمی باشند.

آیا لیزر موهای زائد در بارداری خطرناک است؟

اگر برایتان سؤال پیش آمده که آیا لیزر در بارداری ضرر دارد یا نه، باید بدانید پاسخ قطعی و روشنی برای این سؤال وجود ندارد. دلیل اصلی این مسئله، کمبود پژوهش‌های علمی در این زمینه است. در مروری که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که لیزر موهای زائد احتمالاً در دوران بارداری بی‌خطر است؛ اما کیفیت شواهد موجود پایین ارزیابی شد. یکی از دلایل کمبود تحقیقات نیز این است که لیزر موهای زائد یک روش زیبایی محسوب می‌شود و معمولاً ضرورتی برای انجام آن در دوران بارداری وجود ندارد.

مروری دیگر که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، لیزر در بارداری را از زاویهٔ دیگری بررسی کرد. نتایج این بررسی نشان داد که از لیزر در دوران بارداری برای درمان بعضی از مشکلات پزشکی، مانند سنگ کلیه یا زگیل تناسلی بدون گزارش عوارض جدی استفاده شده است. بااین‌حال، درباره انجام لیزر برای اهداف زیبایی مثل ازبین‌بردن موهای زائد، اطلاعات و شواهد کافی در دسترس نیست. 

ازآنجایی‌که انجام پژوهش روی بانوان باردار در شرایطی که احتمال خطر ناشناخته وجود دارد، از نظر اخلاقی امکان‌پذیر نیست، بعید است در آینده نزدیک نیز شواهد قطعی در این زمینه به دست آید. به همین دلیل، پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند در دوران بارداری سراغ لیزر نروید؛ نه به این دلیل که خطر لیزر ثابت شده است، بلکه چون بی‌خطربودن آن نیز به‌طور قطعی اثبات نشده است.

نظر پزشکان درباره لیزر موهای زائد در بارداری چیست؟

باوجود نبود شواهد کافی، پزشکان به چند نکتهٔ علمی اشاره می‌کنند که می‌تواند بر تصمیم شما برای انجام لیزر موهای زائد در بارداری تأثیر بگذارد. یکی از این موارد، افزایش رشد مو در دوران بارداری‌ است. این مسئله باعث می‌شود لیزر، ماندگاری همیشگی را نداشته باشد و موهایی که با لیزر از بین رفته‌اند، دوباره رشد کنند.

علاوه‌بر این، پوست در دوران بارداری حساس‌تر از حالت معمول می‌شود. بنابراین، لیزر بعضی از نواحی بدن مانند ناحیه بیکینی، ممکن است نسبت به قبل دردناک‌تر باشد.

باتوجه‌به تمام این ابهامات، بعضی از پزشکان توصیه می‌کنند از لیزر موی زائد در بارداری دوری کنید. اگر می‌توانید انجام این اقدام زیبایی و غیرضروری را تا بعد از پایان بارداری به تعویق بیندازید، این انتخاب احتمالاً تصمیم بهتری خواهد بود.

تأثیر بارداری بر رشد موهای زائد بدن

در دوران بارداری، سطح هورمون‌هایی مانند استروژن و آندروژن در بدن افزایش پیدا می‌کند. این تغییرات هورمونی ممکن است باعث شوند موها در نواحی‌ای رشد کنند که پیش از این هیچ مویی در آنجا نداشتید. این مسئله معمولاً در سه‌ماهۀ سوم بارداری بیشتر به چشم می‌آید. ممکن است متوجه رشد مو روی شکم، صورت، گردن، سینه یا بازوهای خود شوید. البته جای نگرانی نیست؛ این تغییر کاملاً طبیعی‌ست و معمولاً پس از تولد نوزاد، به‌تدریج برطرف می‌شود.

تغییرات هورمونی فقط باعث رشد مو در نواحی جدید نمی‌شوند، بلکه چرخهٔ طبیعی رشد مو را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. هر تار مو روی سر و بدن، ابتدا وارد مرحله رشد فعال می‌شود که به آن فاز آناژن می‌گویند. پس از اینکه رشد مو کامل شد، وارد مرحله استراحت یا فاز تلوژن می‌شود و درنهایت می‌ریزد.

در دوران بارداری، هورمون‌ها باعث می‌شوند موها دیرتر به مرحلهٔ ریزش برسند؛ به همین دلیل، بسیاری از بانوان احساس می‌کنند موهایشان نسبت به قبل پرپشت‌تر و ضخیم‌تر شده است. بااین‌حال، زمانی که سطح هورمون‌ها به حالت عادی برمی‌گردد یعنی حدود سه تا شش ماه پس از زایمان، این موهای اضافی تقریباً به‌طور هم‌زمان شروع به ریزش می‌کنند. این نوع ریزش مو با نام تلوژن افلوویوم شناخته می‌شود.

رشد موهای زائد فقط یکی از تغییراتی است که براثر نوسانات هورمونی دوران بارداری رخ می‌دهد و در کنار آن، تغییرات دیگری نیز در پوست، مو و سایر بخش‌های بدن ایجاد می‌شود که در راهنمای کامل ۰ تا ۱۰۰ بارداری با جزئیات بیشتری توضیح داده شده‌اند. همین تغییرات هورمونی ممکن است بر نتیجه لیزر موهای زائد در بارداری تأثیر بگذارند که در ادامه به آن می‌پردازیم. 

آیا لیزر موهای زائد در زمان اقدام به بارداری بی‌خطر است؟

خبر خوب این است که تاکنون هیچ شواهدی مبنی‌بر ارتباط لیزر موهای زائد با مشکلات باروری یا کاهش شانس بارداری پیدا نشده است. بااین‌حال، اگر در حال اقدام برای بارداری هستید، بهتر است پیش از شروع جلسات لیزر با پزشک خود مشورت کنید.

نکتهٔ دیگری که باید در نظر داشته باشید این است که معمولاً برای مشاهده نتایج مطلوب، به چندین جلسه لیزر نیاز است و این جلسات ممکن است تا حدود ۹ ماه ادامه پیدا کنند. بنابراین، ممکن است بخشی از دورهٔ درمان را قبل از اینکه متوجه بارداری خود شوید، پشت سر بگذارید. در چنین شرایطی، ممکن است در معرض عوارض و خطراتی قرار بگیرید که بهتر است از آن‌ها آگاه باشید. در بخش بعدی با جزئیات بیشتری به این عوارض احتمالی می‌پردازیم.

عوارض احتمالی لیزر موهای زائد در دوران بارداری

چه باردار باشید و چه نباشید، لیزر موهای زائد مثل هر روش زیبایی دیگری، ممکن است با عوارضی همراه باشد. به گفتهٔ انجمن جراحان پلاستیک آمریکا، برخی از عوارض احتمالی لیزر موهای زائد در بارداری عبارت‌اند از:

• تورم اطراف فولیکول‌های مو؛
• قرمزی و تحریک پوست؛
• تغییر موقت رنگ پوست به‌خصوص در افرادی که پوست تیره‌تری دارند؛
• تغییر در بافت پوست؛
• ایجاد موقت تاول یا دلمه.

در بیشتر افراد، این عوارض خفیف هستند و معمولاً ظرف چند روز پس از درمان برطرف می‌شوند. بااین‌حال، بارداری می‌تواند واکنش پوست را تغییر دهد. ازآنجایی‌که پوست در دوران بارداری حساس‌تر می‌شود و احتمال بروز هایپرپیگمنتیشن نیز افزایش می‌یابد، ممکن است پس از انجام لیزر، بیشتر از حالت معمول دچار تحریک پوست یا تغییرات قابل‌توجه در رنگ پوست شوید.

لیزر موهای زائد بعد از بارداری و در دوران شیردهی

همان‌طور که درباره لیزر موهای زائد در بارداری دستورالعمل قطعی و یکسانی وجود ندارد، درباره انجام لیزر در دوران شیردهی نیز توصیه مشخصی ارائه نشده است. بااین‌حال، پزشکان معمولاً لیزر موهای زائد در دوران شیردهی را بی‌خطر می‌دانند. به‌طور کلی، اگر لیزر روی ناحیهٔ سینه انجام نشود، انجام آن در دوران شیردهی مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ هرچند بهتر است پیش از شروع درمان با پزشک خود نیز مشورت کنید. اگر قصد انجام لیزر موهای زائد در دوران شیردهی را دارید، می‌توانید پیش از شروع درمان ازطریق سایت دکتردکتر به‌صورت آنلاین با پزشک مشورت کنید.

آیا موهای لیزرشده در دوران بارداری دوباره رشد می‌کنند؟

همان‌طور که پیش از این گفتیم، تغییرات هورمونی دوران بارداری ممکن است چرخهٔ طبیعی رشد مو را تغییر دهند. به همین دلیل، اگر پیش از بارداری موهای زائد را لیزر کرده باشید، ممکن است بعضی از موهایی که قبلاً با لیزر از بین رفته بودند، دوباره رشد کنند. البته این اتفاق برای همهٔ افراد رخ نمی‌دهد.

لازم به ذکر است که این رشد مجدد معمولاً موقتی است. پس از زایمان، بسیاری از زنان دچار ریزش موی پس از بارداری می‌شوند و به همین دلیل، موهای اضافی که در این دوران رشد کرده‌اند، معمولاً به‌مرور زمان خودبه‌خود می‌ریزند.

به همین دلیل، اگر در دوران بارداری متوجه رشد دوباره موها شدید، توصیه می‌شود برای جلسات بیشتر لیزر عجله نکنید. بهتر است تا پایان بارداری صبر کنید و ببینید بعد از بازگشت هورمون‌ها به حالت طبیعی، چه مقدار از این موها باقی می‌مانند و سپس درباره ادامهٔ درمان تصمیم بگیرید. نکته امیدوارکننده این است که اگر موها پس از لیزر دوباره رشد کنند، معمولاً نسبت به قبل نازک و کم‌رنگ‌تر هستند و کمتر به چشم می‌آیند.

چه زمانی بعد از زایمان می‌توان لیزر موهای زائد انجام داد؟

در هفته‌های نخست پس از زایمان، احتمالاً لیزر موهای زائد آخرین چیزی است که به آن فکر می‌کنید و این مسئله کاملاً طبیعی‌ست. بااین‌حال، اگر قصد دارید بعد از پایان بارداری دوباره جلسات لیزر را شروع کنید، بهتر است حداقل ۶ تا ۸ هفته پس از زایمان صبر کنید.

تا آن زمان، راحت‌تر می‌توانید تشخیص دهید کدام نواحی هنوز دچار رشد موهای زائد اضافی هستند. همچنین، هورمون‌های بارداری نیز به‌تدریج به سطح طبیعی خود بازمی‌گردند؛ بنابراین احتمال اینکه همچنان موهای ناخواسته جدید رشد کنند، کمتر است.

همچنین، به خاطر داشته باشید که بهبودی پس از زایمان در یک چشم‌به‌هم‌زدن اتفاق نمی‌افتد، بلکه فرایندی تدریجی است. در طول چند ماه اول پس از زایمان، بهتر است به‌طور منظم با پزشک خود درباره تغییرات بدنتان در ارتباط باشید. پزشک بهتر از هر فرد دیگری می‌تواند تشخیص دهد که چه زمانی سطح هورمون‌ها به حالت طبیعی بازگشته و پوست شما برای انجام لیزر موهای زائد آماده است. این مسئله به‌خصوص اگر دوران نقاهت پس از اپیزیوتومی یا سزارین را می‌گذرانید، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چراکه این نواحی پیش از انجام هرگونه اقدام زیبایی به زمان بیشتری برای ترمیم نیاز دارند.

جایگزین‌های لیزر موهای زائد در بارداری

ازآنجایی‌‌که بهتر است لیزر موهای زائد را تا پایان بارداری به تعویق بیندازید، می‌توانید روش‌های دیگری را برای ازبین‌بردن موهای زائد جایگزین کنید. به‌طور کلی، روش‌های فیزیکی اصلاح مو در دوران بارداری بی‌خطر در نظر گرفته می‌شوند، اما هرکدام نکاتی دارند که بهتر است قبل از استفاده بدانید. لازم به ذکر است که با تغییر فرم بدن در دوران بارداری، ممکن است برای اصلاح بعضی از نواحی به کمک شخص دیگری نیاز داشته باشید:

• اصلاح با تیغ: این روش تا زمانی که از تیغ تمیز استفاده کنید، بی‌خطر محسوب می‌شود. البته اگر پوستتان مستعد موی زیرپوستی یا عفونت است، بهتر است با احتیاط بیشتری سراغ این روش بروید. پزشکان توصیه می‌کنند درست قبل از زایمان به‌خصوص سزارین، موهای ناحیه بیکینی را اصلاح نکنید. اصلاح با تیغ ممکن است باعث ایجاد خراش‌های ریز روی پوست شود و خطر عفونت در محل زخم یا اطراف آن را افزایش دهد.
• وکس: وکس نیز معمولاً در دوران بارداری بی‌خطر است. بااین‌حال، بهتر است خودتان تجربهٔ کافی در انجام آن داشته باشید یا به سالنی مراجعه کنید که ازنظر بهداشتی قابل‌اعتماد باشد. همچنین دقت کنید که موم بیش از حد داغ نباشد تا باعث سوختگی پوست نشود.
• بندانداختن و موچین: هر دو روش از روش‌های فیزیکی حذف مو هستند و به‌طور کلی استفاده از آن‌ها در دوران بارداری مشکلی ندارد.
• کرم‌های موبر: این محصولات سال‌هاست که در دوران بارداری استفاده می‌شوند، اما هنوز پژوهشی وجود ندارد که بی‌ضرربودن کامل ترکیبات شیمیایی آن‌ها را برای مادر و جنین تأیید کند. همچنین، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) گزارش‌هایی از بروز واکنش‌های پوستی دردناک پس از استفاده از بعضی از این کرم‌ها دریافت کرده است. به همین دلیل، باتوجه‌به کمبود شواهد، بهتر است قبل از استفاده از کرم‌های موبر با پزشک خود مشورت کنید.
• کمک‌گرفتن از افراد متخصص: اگر تصمیم گرفتید برای هریک از این روش‌ها به متخصص پوست یا کارشناس زیبایی مراجعه کنید، مطمئن شوید مرکز مورد نظر ازنظر بهداشتی شرایط مناسبی دارد و فرد ارائه‌دهنده خدمات، مجوز لازم برای انجام آن را دارد.

درنهایت، باید به خاطر داشته باشید که به‌طور کلی پژوهش‌ها دربارهٔ روش‌های رفع موهای زائد در دوران بارداری محدود است. بنابراین، بهتر است از هر روشی که ممکن است باعث تحریک پوست شود، پرهیز کنید و هر زمان که درباره بی‌خطربودن یک روش تردید داشتید، نظر پزشک خود را بپرسید.

آیا در دوران بارداری می‌توان از الکترولیز استفاده کرد؟

الکترولیز با لیزر موهای زائد تفاوت دارد. در این روش، به‌جای استفاده از نور، یک سوزن بسیار ظریف داخل هر فولیکول مو وارد می‌شود و با انتقال جریان الکتریکی، از رشد مجدد مو جلوگیری می‌کند.

درحال‌حاضر، هیچ مطالعه‌ای دربارهٔ بی‌خطربودن الکترولیز در دوران بارداری انجام نشده است. به همین دلیل، بسیاری از پزشکان و مراکز ارائه‌دهنده خدمات زیبایی توصیه می‌کنند از انجام این روش در دوران بارداری خودداری کنید. 

چه کسانی نباید لیزر موهای زائد انجام دهند؟

بارداری تنها دوره‌ای نیست که بهتر است از لیزر موهای زائد پرهیز کنید. بعضی از بیماری‌ها، داروها یا شرایط پوستی نیز ممکن است احتمال بروز عوارض را افزایش دهند یا باعث شوند این روش نتیجهٔ مطلوبی نداشته باشد. اگر هریک از شرایط زیر را دارید، بهتر است قبل از شروع درمان با پزشک یا اپراتور لیزر مشورت کنید:

• ابتلا به برخی از بیماری‌های پوستی یا زمینه‌ای: افرادی که به بیماری‌هایی مانند پسوریازیس، پیسی، اختلالات خونریزی یا واکنش‌های شدید آلرژیک مبتلا هستند، بهتر است سراغ لیزر نروند. همچنین، اگر اخیراً لایه‌برداری شیمیایی یا بازسازی پوست با لیزر انجام داده‌اید، بهتر است قبل از شروع لیزر موهای زائد با پزشک مشورت کنید.
• مصرف داروهای حساس‌کننده به نور: بعضی از داروها باعث افزایش حساسیت پوست به نور می‌شوند و ممکن است خطر سوختگی، التهاب یا تغییر رنگ پوست را پس از لیزر افزایش دهند. اگر چنین داروهایی مصرف می‌کنید، بدون نظر پزشک مصرف آن‌ها را قطع نکنید و حتماً درباره امکان انجام لیزر با پزشک خود مشورت کنید.
• برنزه‌بودن یا آفتاب‌سوختگی: اگر پوستتان به‌تازگی برنزه شده یا دچار آفتاب‌سوختگی شده است، بهتر است لیزر را تا زمان بهبود کامل پوست به تعویق بیندازید، چراکه برنزه‌بودن خطر تغییر رنگ پوست و کاهش اثربخشی درمان را افزایش می‌دهد.
• وجود زخم باز یا ضایعات پوستی: انجام لیزر روی نواحی دارای زخم، خراش یا ضایعات پوستی توصیه نمی‌شود. بهتر است تا ترمیم کامل پوست صبر کنید.
• اسکار کلوئیدی: اگر سابقه ایجاد اسکارهای برجسته یا کلوئیدی دارید، ممکن است احتمال بروز عوارض پوستی پس از لیزر بیشتر شود. 
• تتو: لیزر نباید مستقیماً روی نواحی دارای تتو انجام شود، چراکه ممکن است باعث تحریک پوست یا تغییر ظاهر خالکوبی شود.
• تبخال فعال: اگر در ناحیهٔ موردنظر تبخال فعال دارید، بهتر است انجام لیزر را تا زمان کنترل کامل عفونت و بهبودی ضایعات به تعویق بیندازید.
• اپیلاسیون یا کندن مو از ریشه در هفته‌های اخیر: لیزر برای اثرگذاری به وجود فولیکول مو نیاز دارد. اگر به‌تازگی موها را با وکس، اپیلاتور یا موچین از ریشه خارج کرده‌اید، معمولاً باید حدود دو هفته صبر کنید و سپس لیزر انجام دهید.
• صرع حساس به نور: افرادی که به صرع حساس به نور مبتلا هستند، باید فقط با تأیید پزشک و رعایت اقدامات احتیاطی لازم مانند استفاده از محافظ چشم مناسب لیزر انجام دهند.

نکته: پوست تیره، خال یا پرمویی (هیرسوتیسم) به‌خودی‌خود مانعی برای لیزر موهای زائد نیست. بااین‌حال، در این شرایط ممکن است به تنظیمات متفاوت دستگاه، جلسات بیشتر یا بررسی دقیق‌تر توسط پزشک یا اپراتور نیاز داشته باشید.

با پزشک مشورت کنید

اگر تا اینجای مقاله همراه ما بوده‌اید، احتمالاً متوجه شده‌اید که یک نکته بارها تکرار شده است: درباره انجام لیزر موهای زائد در بارداری، هیچ توصیه عمومی نمی‌تواند جای نظر پزشک را بگیرد. شرایط هر بارداری با دیگری متفاوت است و عواملی مانند وضعیت سلامت مادر، سابقهٔ پزشکی، شرایط پوست و روند بارداری، همگی در تصمیم‌گیری نقش دارند. به همین دلیل، تنها پزشک یا متخصصی که از وضعیت شما آگاه است می‌تواند تشخیص دهد که آیا بهتر است لیزر را به تعویق بیندازید یا خیر.

اگر درباره انجام لیزر موهای زائد در بارداری یا زمان مناسب برای شروع مجدد آن پس از زایمان سؤال دارید، می‌توانید ازطریق ویزیت آنلاین با پزشکان دکتردکتر مشورت کنید. پزشک با بررسی شرایط شما، راهنمایی متناسب با وضعیت سلامتتان ارائه می‌دهد تا بتوانید با اطمینان بیشتری برای مراقبت از پوست خود تصمیم بگیرید.

کلام آخر دکتردکتر

تصمیم برای لیزر موهای زائد در بارداری، تصمیمی نیست که لازم باشد آن را با عجله یا بدون مشورت بگیرید. همان‌طور که در این مقاله دیدید، هنوز پاسخ قطعی و یکسانی برای همهٔ افراد وجود ندارد. بنابراین، پیشنهاد می‌شود لیزر را به بعد از زایمان موکول کنید. آنچه اهمیت دارد، آگاهی از تغییرات بدن در دوران بارداری، شناخت مزایا و محدودیت‌های لیزر، بررسی روش‌های جایگزین و مهم‌تر از همه، مشورت با پزشک قبل از شروع درمان است.

اگر هنوز درباره انجام لیزر موهای زائد در بارداری یا پس از زایمان سؤال یا تردیدی دارید، بهتر است پیش از هر اقدامی بدون خروج از منزل با متخصصان دکتردکتر مشورت کنید تا باتوجه‌به شرایط جسمی و مرحله بارداری، بهترین تصمیم را بگیرید.

سؤالات متداول

منابع

Healthline

thebump

sureaesthetics