آلرژی گلو چیست؟ بررسی علائم، درمان و مواد غذایی محرک

آلرژی گلو نوعی واکنش رایج بدن است که سیستم ایمنی نسبت به عوامل آلرژی‌زا نشان می‌دهد. حساسیت گلو ممکن است به بروز علائمی مانند سوزش، خارش، خشکی گلو، تحریک و گرفتگی صدا منجر شود. برای درمان آلرژی گلو، ابتدا فرد باید به پزشک مراجعه کند تا بداند علت آلرژی گلو چیست.

زیرا تشخیص علت دقیق آلرژی برای درمان سریع‌تر و آسان‌تر موثر است. سپس پزشک متخصص براساس دلایل و عوامل، راه‌های درمانی آن را مشخص می‌کند. هنگامی که حساسیت گلو به‌دلیل یک واکنش آلرژیک به ذرات موجود در هوا باشد، مراحل درمانی کمی پیچیده‌تر می‌شود. ولی چندان جای نگرانی نیست؛ زیرا بیشتر حساسیت‌های مربوط به گلو قابل درمان هستند. 

برای توضیح جامع‌تر، این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر را به بررسی کامل این موضوع اختصاص می‌دهیم. 

اگر سوالی داشتید، در قسمت نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد. 

حساسیت گلو یا آلرژی گلو چیست؟

حساسیت یا آلرژی گلو زمانی رخ می‌دهند که سیستم ایمنی بدن، ذرات بی‌ضرر موجود در هوا را به‌اشتباه به‌عنوان عوامل مهاجم خطرناک شناسایی می‌کند. این واکنش بیش‌ازحد باعث آزاد شدن هیستامین و در نتیجه التهاب و تحریک بافت‌ها و غشاهای مخاطی گلو می‌شود. در نتیجه، فرد ممکن است دچار خارش مداوم، خشکی و احساس سوزش یا زبری در گلو شود که می‌تواند ساعت‌ها یا حتی چند روز ادامه داشته باشد.

برخلاف عفونت‌ها که معمولاً باعث درد و تب می‌شوند، واکنش‌های آلرژیک گلو بیشتر با خارش و تحریک همراه هستند. ممکن است گلو خشک یا گرفته به نظر برسد یا فرد احساس کند چیزی در گلویش گیر کرده است. بسیاری از افراد همچنین دچار ترشحات پشت حلق می‌شوند؛ به این معنا که مخاط اضافی از پشت بینی به سمت گلو جریان پیدا می‌کند و تحریک گلو را تشدید می‌کند.

شدت علائم به میزان حساسیت فرد و مقدار تماس با ماده آلرژی‌زا بستگی دارد. برخی افراد پس از تماس کوتاه‌مدت با عوامل محرک، تنها خارش خفیفی را تجربه می‌کنند، درحالی‌که برخی دیگر دچار تحریک شدید گلو می‌شوند که صحبت کردن و بلع را مختل می‌کند. آگاهی از این موضوع که گلودرد استرپتوکوکی علائم متفاوتی دارد، به تشخیص علت آلرژیک از علت عفونی کمک می‌کند.

آلرژی گلو به چه دلایلی بروز می‌کند؟

حساسیت گلو بنابه عوامل و دلایل مختلف بروز می‌کند که عبارتند از:

• محرک‌های حساسیت‌زا موجود در هوا؛ گرده گیاهان، گرد‌وغبار، موی حیوانات، قارچ‌ها و کپک‌ها
• مواد شیمیایی؛ مانند بوی تند عطر، دود سیگار، اسپری خوش‌بوکننده، شوینده‌های شیمیایی
• مواد غذایی؛ مانند تخم‌مرغ، آجیل، انواع شیر‌ها، غذاهای دریایی، هلو، کیوی، موز
• تماس با آلرژن‌ها؛ مانند نیش حشرات، تماس با بعضی از فلزات
• سیستم ایمنی حساس؛ وجود سیستم ایمنی بیش‌فعال در برخی افراد
• سابقه آلرژی؛ مانند گلودرد مزمن، سرفه‌های مزمن و موارد مشابه

موارد فوق دلایل کلی حساسیت‌های ناحیه گلو را شامل می‌شوند. اما ممکن است دلایل دیگری نیز در بروز این نوع از حساسیت تاثیرگذار باشد. 

علائم حساسیت گلو چیست؟

علائم آلرژی گلو عبارتند از:

• سوزش و خارش گلو
• خشکی گلو
• احتقان
• عطسه
• سرفه
• گرفتگی و تغییر صدا
• آبریزش بینی
• خارش چشم
• تنفس سخت
• گلودرد (به‌ویژه هنگام قورت دادن آب دهان و بلع غذا)
• خس خس سینه (در موارد شدید)
• خرناس در خواب
• آبریزش پشت حلق
• سردرد سینوسی (نشانه همراه)

نکته! البته فردی که با حساسیت گلو مواجه است، تمام علائم فوق را تجربه نمی‌کند. زیرا ممکن است علائم حساسیت ناشی از گلو از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. در حالت کلی، این حساسیت با علائمی مشابه سرماخوردگی و در بعضی موارد علائم آنفولانزا همراه است. 

بهترین درمان دارویی برای حساسیت گلو

چندین نوع درمان دارویی برای حساسیت گلو وجود دارد که عبارتند از:

• آنتی‌هیستامین‌ها
• مسکن‌ها و ضدالتهاب‌ها
• ضد احتقان‌ها
• داروهای گیاهی 
• اسپری‌های ضد حساسیت 

هرکدام از داروهای فوق را حتماً باید مطابق تجویز پزشک متخصص مصرف کنید. بهترین دارو برای حساسیت گلو را پزشک تعیین می‌کند.

داروهای آنتی هیستامین

آنتی هیستامین‌ها یا ضد حساسیت‌ها، داروهایی هستند که علائم عنواع حساسیت از جمله آلرژی گلو، گرفتگی بینی و حساسیت پوستی را به شکل قابل توجهی کاهش می‌دهند. هنگامی که بدن با یک محرک آلرژی‌زا مواجه می‌شود، ماده‌ای به نام هیستامین آزاد می‌کند. این ماده واکنش‌های مشابه سرماخوردگی در بدن به‌وجود می‌آورد که آلرژی نام دارند. برای اینکه علائم هیستامین‌ از بین برود، ابتدا باید تولید آن متوقف شود. درنتیجه، پزشک آنتی‌ هیستامین ها را به منظور کاهش علائم آلرژی تجویز می‌کند. چند مورد از داروهای ضد هیستامین مناسب برای حساسیت گلو را بررسی می‌کنیم:

• لوراتادین
• ستریزین
• کلرفنیرامین
• فکسوفنادین

آنتی‌هیستامین‌ها با انواع آرامش‌بخش و غیرآرامش‌بخش طبقه‌بندی می‌شوند. هرکدام از داروهای فوق برای درمان حساسیت‌ها و خارش‌های مختلف مفید‌اند.

مسکن‌ها و ضد‌التهاب‌ها

گاهی اوقات، متخصصین برای تسکین درد گلو مصرف مسکن و ضدالتهاب‌ها را توصیه می‌کنند. با اینکه تهیه این داروها بدون نسخه امکان‌پذیر است، اما برای جلوگیری از بروز عوارض حتما پیش از مصرف با پزشک مشورت کنید. مهم‌ترین داروهای مسکن عبارتند از:

• آسپرین
• استامینوفن
• ایبوپروفن
• ژلوفن
• ناپروکسن

این داروها علاوه‌بر کاهش درد، التهاب ناشی از حساسیت را نیز کاهش می‌دهند. 

داروهای ضد احتقان

این داروها برای کاهش تورم غشای بینی و باز شدن مجرای تنفسی تجویز می‌شوند. در نتیجه مصرف داروهای ضد احتقان، فرد راحت‌تر نفس می‌کشد و به مرور علائم ناشی از آلرژی گلو نیز در بدن وی کاهش می‌یابد. چند مورد از داروهای ضد احتقان را بررسی می‌کنیم:

• پسودوافدرین
• فنیل‌افرین
• اکسی‌متازولین

پزشک متخصص معمولاً این داروها را برای استفاده ۳ تا ۴ روز تجویز می‌کند. در صورت مصرف طولانی‌مدت احتمال بروز عوارض وجود دارد.

نکته! استفاده از داروهای ضداحتقان برای تسکین گلو درد کودکان نیز مناسب است. با‌این‌حال، در مورد اشکال دارو  و دوز مصرفی آن حتماً باید پزشک تصمیم بگیرد.

اسپری حساسیت گلو

یکی دیگر از راه‌های درمان آلرژی گلو، استفاده از اسپری‌های ضدحساسیت گلو است. این اسپری‌ها به صورت دهانی استفاده می‌شوند و برای کاهش علائم حساسیت موثر‌اند. چند مورد را بررسی می‌کنیم:

• دیمونکلد 
• بنزیدامین
• پروپولیس

این محصولات برای آلرژی‌های خفیف تا متوسط تجویز می‌شوند. در صورت شدید بودن حساسیت گلو، بیمار باید همزمان از داروهای آنتی‌هیستامین و ضداحتقان نیز استفاده کند. برای کسب اطلاعات بیشتر به دکتر گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. 

درمان خانگی آلرژی گلو

افراد می‌توانند با افزایش مصرف مایعات و چند روش خانگی دیگر نیز این مشکل خود را درمان کنند. 

با استناد به مقاله‌ای منتشرشده در وبسایت clevelandclinic،

هیدراته نگه‌داشتن بدن با افزایش مصرف مایعات، برای رقیق شدن مخاط و تسهیل خروج آن از گلو موثر است.

افزایش مصرف مایعات

هنگام انواع گرفتگی‌های دستگاه تنفسی، مصرف مایعات توصیه می‌شود. زیرا خشکی مجرای تنفسی علایم ناشی از آلرژی و خارش را تشدید می‌کنند. درنتیجه، مرطوب نگه داشتن گلو برای نازک شدن مخاط و باز شدن دستگاه تنفسی کارساز است. 

غرغره کردن با آب نمک

این اقدام ممکن است برای کاهش خارش گلو و درمان گلو درد ناشی از آلرژی موثر باشد. برای این‌کار، کافیست یک قاشق چایخوری نمک را به آب گرم اضافه کنید. سپس هر یک ساعت یکبار برای ۱ دقیقه آب را در دهان خود غرغره کنید. 

رعایت رژیم غذایی

مصرف منابع غذایی مانند میوه‌ها، سبزیجات و مغزیجات در درمان حساسیت گلو و سرفه تاثیر دارد. همچنین منابع غذایی زیر نیز در این خصوص مفید هستند:

• منابع امگا۳؛ شامل تخم‌مرغ، ماهی، روغن آفتابگردان، تخم کدو، تخم کتان، فندق، کنجد
• میوه و سبزیجات؛ شامل منابع غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها و ویتامین‌ها، سیب، گلابی، آناناس
• محصولات پروبیوتیک؛ مانند منابع غذایی تخمیری
• منابع غذایی ضد التهابی؛ مانند زنجبیل خوراکی

همچنین مصرف جو دوسر و ماست کم چرب نیز مفید است.

نکته! برای جلوگیری از تشدید علائم، افراد باید از مصرف مواد غذایی حساسیت زا برای گلو مانند غذاهای تند، محصولات لبنی پرچرب و نوشیدنی‌های سرد و یخی خودداری کنند.

استفاده از دستگاه بخور

هوای خشک می‌تواند خارش گلو را تشدید کند. استفاده از دستگاه بخور باعث افزایش رطوبت هوا و کاهش تحریک گلو می‌شود. این روش به‌ویژه در فصل زمستان که هوا خشک است یا در فضاهایی که از سیستم تهویه مطبوع استفاده می‌شود، بسیار مفید است.

استراحت

استراحت کافی و خواب مناسب، از بهترین روش‌های تسکین علائم ناشی از حساسیت گلو و به‌شمار می‌رود. زیرا بدن به اندازه کافی استراحت کرده و توانایی بیشتری برای مقابله با آلرژن‌ها دارد. 

درمان حساسیت گلو با طب سنتی

در درمان حساسیت گلو طب سنتی هم می‌تواند مفید باشد. در واقع محبوب‌ترین و آسان‌ترین روش برای کاهش علائم آلرژی، استفاده از داروهای گیاهی است. برای مثال، دمنوش‌های گیاهی مانند جوشانده گل بنفشه، موثرترین داروی گیاهی برای آلرژی گلو است. این جوشانده، در درمان گلو درد آلرژی و خارش گلو مؤثر است. سایر داروهای مهم گیاهی را به همراه خواص درمانی آنها در جدول زیر آورده‌ایم:

نکته! در صورت سابقه حساسیت‌های پوستی یا داخلی، پیش از مصرف موارد فوق با پزشک مشورت کنید. زیرا مصرف گیاهان دارویی نیز ممکن است واکنش‌های آلرژیک به همراه داشته باشند.

چطور بفهمیم سرماخوردگی داریم یا حساسیت گلو؟

بعضی اوقات تشخیص بین سرماخوردگی و حساسیت گلو سخت است. با اینکه علائم مشترکی بین این دو بیماری وجود دارد، اما در بعضی موارد نیز این علائم متفاوت‌اند. برای مثال:

• علائمی ‌مانند تب، بدن درد، مخاط ضخیم زرد یا سبز نشان دهنده سرماخوردگی است که معمولا با آلرژی بروز نمی‌کنند؛
• قرمز و آبکی شدن چشم‌ها، تورم صورت و خارش گلو از علائم آلرژی گلو است که هنگام سرماخوردگی بروز نمی‌کنند؛
• بازه دوران نقاهت سرماخوردگی کوتاه است، اما آلرژی می‌تواند تا ماه‌ها ادامه داشته باشد؛
• آلرژی معمولاً در فصول بهار و تابستان بروز می‌کند، اما سرماخوردگی بیشتر در فصول پاییز و زمستان اتفاق می‌افتد. (البته استثناهایی هم در این زمینه وجود دارد)

در صورتی که نمی‌توانید سرماخوردگی و آلرژی را از یکدیگر تشخیص دهید، به پزشک متخصص مراجعه کنید. 

آیا امکان سرایت آلرژی گلو به شخص دیگر وجود دارد؟

آلرژی گلو مسری نیست و امکان سرایت آن از فردی به فرد دیگر وجود ندارد. اگر در مورد علائم خود مطمئن نیستید، بهتر است فاصله اجتماعی را با دیگران رعایت کنید.

آیا می‌توانیم از ابتلا به آلرژی گلو پیشگیری کنیم؟

در حالت کلی، پیشگیری از آلرژی‌ها برای کاهش گلودرد و سایر علائم مرتبط ضروری است. به‌این منظور، نکات زیر را دنبال کنید:

• از قرارگرفتن در معرض نور خورشید بپرهیزید؛
• از حیوانات خانگی یا خیابانی دور کنید؛
• پنجره‌های خانه خود را تا حد امکان در فصول ابتدایی سال بسته نگه دارید؛
• سعی کنید در معرض دود سیگار قرار نگیرید؛
• سعی کنید خارج از خانه از ماسک استفاده کنید.

نکته! حتی با رعایت نکات فوق، امکان پیشگیری حتمی از آلرژی گلو وجود ندارد. با‌این‌حال رعایت راهکارهای پیش‌گیرنده موثر هستند. 

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورتی که آلرژی گلو بسیار شدید باشد و فرد علائم زیر را تجربه کند، مراجعه به پزشک ضروری است:

• گلو درد خیلی شدید
• گلودرد همراه با تب یا مخاط خونی
• افزایش اندازه غدد لنفاوی در گلو
• مشکل تنفسی یا مشکل در بلع غذاها
• از دست رفتن صدا

برای کسب اطلاعات و آگاهی در مورد علل بروز حساسیت، می‌توانید به پزشک گوش و حلق و بینی مراجعه کنید. اما در صورتی که علائم شما بسیار شدید است، برای دریافت نوبت فوری از دکتر آلرژی و آسم، به پلتفرم آنلاین نوبت‌دهی دکتردکتر مراجعه کنید. 

کلام آخر دکتردکتر

آلرژی گلو معمولاً در اثر واکنش بیش‌ازحد سیستم ایمنی به موادی مانند گرده گیاهان، گردوغبار، موی حیوانات یا برخی مواد غذایی ایجاد می‌شود و می‌تواند با خارش گلو، خشکی، احساس تحریک، ترشحات پشت حلق و سرفه همراه باشد. شناسایی عامل محرک، مهم‌ترین قدم برای کنترل علائم است. پرهیز از مواد غذایی یا عوامل محیطی حساسیت‌زا، نوشیدن مایعات کافی، استفاده از دستگاه بخور و رعایت توصیه‌های پزشک می‌تواند به کاهش علائم کمک کند. در صورتی که خارش یا التهاب گلو شدید، مداوم یا همراه با تنگی نفس، تورم لب و زبان یا مشکل در بلع باشد، مراجعه سریع به پزشک ضروری است؛ زیرا ممکن است نشانه یک واکنش آلرژیک شدید باشد. می‌توانید سریع و ساده در دکتردکتر از پزشک وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.

منابع

clevelandclinic.org

healthline.com

verywellhealth.com

Livhospital

سوالات متداول آلرژی گلو