دمنوش گشنیز یکی از نوشیدنیهای گیاهی خوشعطر و کمکالری است که کاربرد گستردهای در طب سنتی (ازجمله آیورودا و طب ایرانی) برای بهبود سیستم گوارش، سمزدایی و مدیریت وزن دارد. ترکیبات آن شامل فیبر، پلیفنولها و آنتیاکسیدانها ممکن است به افزایش متابولیسم و کاهش التهاب کمک کنند. بااینحال، دمنوش گشنیز جایگزین رژیم غذایی و ورزش نیست و باید همزمان آنها را در رژیم کاهش وزن خود بگنجانید. در این مقاله، درباره خواص دمنوش گشنیز برای لاغری، طرز تهیه و نحوه مصرف آن صحبت میکنیم.
دمنوش گشنیز چیست؟
گشنیز (Coriandrum sativum) گیاهی از خانواده جعفری (Apiaceae) است. دانهها (تخم گشنیز)، برگها، ساقه و حتی ریشه آن در آشپزی و طب سنتی کاربرد دارند. دمنوش گشنیز دراصل از تخم گشنیز تهیه میشود اما از برگهای آن هم میتوان استفاده کرد.
خواص دمنوش گشنیز برای لاغری
گشنیز منبع خوبی از آنتیاکسیدانها، پروتئین، منگنز، منیزیم، آهن و فیبر است. نمیتوان آن را «قرص لاغری» به حساب آورد ولی برای گنجاندن در رژیم غذایی متعادل در سبک زندگی سالم فواید زیادی دارد. برخی از خواص دمنوش گشنیز برای لاغری عبارتاند از:
افزایش متابولیسم بدن و چربیسوزی یکی از خواص دمنوش گشنیز برای لاغری
تخم گشنیز موجود در دمنوش گشنیز به افزایش متابولیسم و سوزاندن کالری بیشتر کمک میکند. پلیفنولهای موجود در آن (مانند اسیدهای فنولیک) در مطالعات حیوانی به بهبود سندرم متابولیک و چاقی کمک کردهاند. یک بررسی بالینی گشنیز را در کاهش شاخص توده بدن (BMI) مؤثر دانسته است.
کاهش اشتها و احساس سیری با مصرف دمنوش گشنیز برای لاغری
تخم گشنیز سرشار از فیبر است که به هضم بهتر کمک میکند، نفخ و گاز معده را کاهش میدهد و باعث میشود مدت طولانیتری احساس سیری کنید.
کالری کم از خواص مفید دمنوش گشنیز برای لاغری
دمنوش گشنیز با دمکرده دانهها یا برگهای آن، کالری بسیار پایینی دارد. بنابراین، میتوانید آن را جایگزین نوشیدنیهای پرکالری و شیرین در طول روز کنید و همچنان هیدراته بمانید.
تعادل قند خون و کاهش التهاب همراه با مصرف دمنوش گشنیز برای لاغری
این دو عامل در ذخیره چربی و چاقی نقش مهمی دارند. برخی مطالعات نشان دادهاند عصاره گشنیز قند خون و لیپیدها را کنترل میکند و التهاب را کاهش میدهد. بنابراین، دمنوش گشنیز ممکن است از این طریق برای لاغری مفید باشد. بااینحال، مطالعات انسانی در این باره محدود هستند.
به همین دلیل، پیشنهاد میکنیم مصرف گشنیز بهعنوان دمنوش لاغری را درکنار رژیم غذایی متعادل و ورزش در نظر بگیرید تا به اهداف کاهش وزن شما کمک کند.
طرز تهیه دمنوش گشنیز برای لاغری
برای تهیه دمنوش گشنیز برای لاغری به مواد زیر نیاز دارید:
- ۲ فنجان آب؛
- یک قاشق غذاخوری تخم گشنیز؛
- عسل (اختیاری).
آب را جوش بیاورید. تخم گشنیز را درون آن بریزید و بگذارید دوباره بجوشد. وقتی رنگ آب تغییر کرد، شعله را خاموش کنید. میتوانید آن را گرم یا سرد بنوشید. پیشنهاد میکنیم چیزی به آن اضافه نکنید اما اگر طعم دمنوشهای گیاهی را دوست ندارید، مقدار بسیار کمی عسل با آن مخلوط کنید.
این دمنوش ساده را میتوانید در هر رژیم غذایی ازجمله رژیم لاغری ارزان قیمت بگنجانید و از خواص آن برای کاهش وزن لذت ببرید.
روزانه چه مقدار دمنوش گشنیز بنوشیم؟
معمولا نوشیدن ۱ تا ۲ فنجان (حدود ۱ تا ۳ گرم تخم گشنیز) از این دمنوش در روز کافی است. بیشتر از ۳ فنجان ممکن است باعث مشکلات گوارشی شود. اگر قبلا این دمنوش را امتحان نکردهاید با دز کم شروع کنید.
بهترین زمان مصرف دمنوش گشنیز
معمولا برای بهبود هضم و متابولیسم صبح ناشتا بهترین زمان برای مصرف دمنوش گشنیز است. اگر میخواهید از آن برای کنترل اشتها استفاده کنید، ۳۰دقیقه قبل از غذا بهتر است زیرا با پرکردن حجم معده از پرخوری جلوگیری میکند. برای هیدراتهماندن بعد از تمرین آن را بنوشید.
بهتر است شبها آن را مصرف نکنید؛ زیرا ممکن است ادرار را افزایش دهد و باعث اختلال در خواب شبانه شما شود. بااینحال، برخی منابع نوشیدن آب گشنیز را قبل از خواب برای بهبود کیفیت خواب مفید میدانند.
بهترین ترکیبات با دمنوش گشنیز برای افزایش اثربخشی
برخی از موادغذایی را اگر با دمنوش گشنیز ترکیب کنید، به اثربخشی بیشتر آن کمک میکند. برخی از ترکیبات مفید عبارتاند از:
دمنوش گشنیز و لیمو
دمنوش گشنیز و لیمو هم برای لاغری شناخته شده است. برای تهیه آن، کافی است تخم گشنیز و برگهای نعنا خشک را آسیاب کنید تا به پودر نرمی تبدیل شود. یک تا دو لیوان آب را بجوشانید و پودر را در آن بریزید تا دم بکشد. کمی لیمو به آن اضافه کنید، خوب هم بزنید و با معده خالی یا بهعنوان نوشیدنی قبل و بعد از تمرین بنوشید.
لیمو در این دمنوش با خواص آنتیاکسیدانی خود به کاهش التهاب کمک میکند و نعنا اثر خنککنندگی و طراوتبخشی دارد و برای هضم و سیستم گوارش نیز مفید است.
دمنوش گشنیز و زنجبیل
زنجبیل و گشنیز از زمانهای بسیار قدیم بخشی از طب سنتی بودهاند. این مواد وقتی با هم ترکیب میشوند، یک نوشیدنی پرانرژی ایجاد میکنند. زنجبیل در اوایل صبح احتباس آب را کاهش میدهد و به هضم و متابولیسم کمک میکند. این عوامل به کاهش چربی شکم مؤثر هستند.
گشنیز هم به هضم خوب کمک میکند و با تحریک آنزیمهای گوارشی سیستم گوارش را تقویت میکند. همچنین منبع خوبی از فیبر است.
۲٫۵سانتیمتر زنجبیل و یک قاشق چایخوری تخم گشنیز را در یک لیوان آب خیس کنید. آن را یک شب نگه دارید و صبح روز بعد بهمدت ۵دقیقه روی شعله متوسط دم کنید. آب آن را صاف کنید و بنوشید.
دمنوش گشنیز و دارچین
دمنوش گشنیز و دارچین یک انتخاب مناسب برای کاهش وزن است. دارچین بهشدت به بهبود حساسیت به انسولین و تنظیم قند خون کمک میکند و برگهای گشنیز کالری بسیار کمی دارند و برای بهبود هضم و متابولیسم مفید هستند.
برای تهیه این دمنوش، به مواد زیر نیاز دارید:
- ۴ شاخه گشنیز تازه؛
- ۲ فنجان (۵۰۰میلیلیتر) آب جوش؛
- یک چوب دارچین؛
- یک قاشق غذاخوری شربت افرا یا عسل (اختیاری).
برگهای گشنیز را از ساقه جدا کنید و آنها را آرام در دستهایتان مالش دهید تا عطر و عصاره آنها آزاد شود. سپس در یک قوری بریزید. چوب دارچین و درصوررت تمایل یکی دو برگ نعنا به آن اضافه کنید. آب را بجوشانید و اجازه دهید حدود ۲ دقیقه بماند تا کمی از حرارت بیفتد. حالا آب را درون قوری بریزید و اجازه دهید ۵ تا ۷ دقیقه دم بکشد و طعم بگیرد. برای اینکه کمی طعم شیرینترین داشته باشد، میتوانید از شربت افرا یا عسل استفاده کنید.
دمنوش گشنیز و زیره
۲ قاشق غذاخوری زیره، یک قاشق غذاخوری دانه گشنیز و یک قاشق غذاخوری رازیانه را در یک لیتر آب بریزید و بگذارید یک شب دم بکشد. سپس آن را میل کنید. این ترکیب CCT نامیده میشود و برای لاغری و سلامتی بدن بسیار مشهور است.
دمنوش تخم گشنیز برای لاغری بهتر است یا برگ گشنیز؟
شواهد علمی قوی و معتبری وجود ندارد که دمنوش تخم گشنیز یا برگ گشنیز باعث چربیسوزی مستقیم یا کاهش وزن قابلتوجه میشود. بااینحال، تخم گشنیز بهدلیل داشتن فیبر و ترکیبات مفید ممکن است به بهبود هضم، کاهش نفخ و احساس سنگینی کمک کند. برگ گشنیز نیز کمکالری و حاوی مقداری فیبر و ریزمغذیهاست؛ اما مصرف آن بهصورت تازه در غذا معمولا مفیدتر از دمنوش است.
در مجموع، هیچکدام جایگزین رژیم غذایی متعادل، کسری کالری و فعالیت بدنی نیستند. مطالعات محدود حیوانی و انسانی نشاندهنده اثرات مثبت گشنیز بر متابولیسم و چربی خون هستند اما برای لاغری انسانی به تحقیقات بیشتری نیاز است.
بیشتر بخوانید: بهترین رژیم لاغری بانوان
عرق گشنیز برای لاغری بهتر است یا دمنوش گشنیز؟
برتری عرق گشنیز یا دمنوش آن برای لاغری از نظر علمی ثابت نشده است. دمنوش تخم گشنیز ممکن است بخش بیشتری از ترکیبات گیاهی را حفظ کند، درحالیکه عرق گشنیز معمولا حاوی مقدار بسیار کمیاز موادمغذی گیاه است. انتخاب میان این دو بیشتر به تحمل گوارشی و ترجیح خودتان بستگی دارد؛ اما نباید انتظار کاهش وزن چشمگیری از هیچکدام از آنها داشته باشید.
عوارض دمنوش گشنیز
مصرف متعادل دمنوش گشنیز برای بیشتر افراد ایمن است اما مصرف زیاد آن ممکن است با عوارض زیر همراه باشد:
- افت فشار خون و سرگیجه؛
- کاهش قند خون؛
- تهوع، دلدرد یا اسهال؛
- خوابآلودگی در برخی افراد؛
- واکنش حساسیتی مانند خارش، کهیر یا تورم؛
- تشدید اثر بعضی داروها ازجمله داروهای کاهنده قند خون یا داروهای فشار خون.
چه کسانی نباید دمنوش گشنیز مصرف کنند؟
اگر شرایط زیر را دارید، بهتر است بدون مشورت پزشک دمنوش گشنیز را مصرف نکنید:
- بیماریهای زمینهای؛
- بارداری یا شیردهی؛
- فشار خون پایین؛
- مصرف داروهای خاصی مانند داروهای کاهنده قند خون، داروی فشار خون و آرامبخشها؛
- حساسیت به گیاهان خانواده جعفری.
کلام آخر دکتردکتر
در این مقاله درباره دمنوش گشنیز برای لاغری صحبت کردیم. این دمنوش خوشطعم و خوشعطر ممکن است به بهبود هضم و کاهش نفخ کمک کند، اما تأثیر مستقیم و قطعی آن بر چربیسوزی و کاهش وزن ثابت نشده است. اگر میخواهید آن را در رژیم غذایی خود برای لاغری بگنجانید، بهتر است آن را با غذاهای سالم، فعالیت بدنی و کسری کالری ترکیب کنید. پیشنهاد میکنیم درصورتیکه به بهترین رژیم لاغری از نظر پزشکان نیاز دارید، از طریق سایت دکتردکتر با متخصصان تغذیه بهصورت آنلاین مشورت کنید. آنها درباره یک رژیمغذایی شخصیسازیشده شما را راهنمایی میکنند و به پرسشهای شما درباره دمنوشهای لاغری ازجمله دمنوش گشنیز پاسخ میدهند.



