مجله پزشکی دکتر دکتر

هر آنچه که درباره پلاکت خون باید بدانید

6 اسفند 1398

84

پیشگیری و درمان بیماری‌های داخلی- کتابچه‌ها
هر آنچه که درباره پلاکت خون باید بدانید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

میزان نرمال پلاکت خون چقدر است؟ پلاکت خون در کودکان چه عددیست؟ در این مطلب سعی کردیم به بررسی اهمیت پلاکت خون بپردازیم؛ همچنین در ادامه کتابچه پلاکت خون گردآوری شده توسط تیم‌ تحریریه مجله دکتردکتر را معرفی کرده‌ایم. شما می‌توانید با دانلود این کتابچه پاسخ تمام سوالات شایع در مورد پلاکت خون را پیدا کنید.

پلاکت‌های خون از جمله سلول‌های موجود در خون هستند که در هنگام مواجه شدن با رگ‌های خونی آسیب‌دیده به همدیگر ملحق می‌شوند. زمانی که برای مثال دست ما بریده می‌شود، این سلول‌ها در محل زخم و رگ آسیب دیده به هم پیوسته و یک لخته‌ خون را تشکیل می‌دهند. در واقع کار و هدف اصلی وجود این سلول‌ها جلوگیری از خون‌ریزی است.

چه عاملی باعث تغییر شکل سلول‌های پلاکت خون می‌شود؟

پلاکت‌ها در واقع کوچک‌ترین سلول‌های خونی هستند و تنها به وسیله‌ میکروسکوپ دیده می‌شوند. در حالت غیر فعال این سلول‌ها شبیه به یک بشقاب کوچک هستند.

زمانی که یک رگ خونی آسیب ببیند، سیگنال مخصوصی ارسال می‌کند. زمانی که این سلول‌ها این پیام را دریافت کردند، به سمت محل آسیب دیده حرکت می‌کنند و در عین حال به فرم فعال تغییر شکل خواهند داد. پلاکت خون فعال دارای بازوهای طویل بوده و شکلی به مانند عنکبوت یا اختاپوس دارد.

نقش پلاکت در بدن چیست؟

پلاکت‌ها سلول‌های بسیار کوچکی هستند که در مواقع جراحت نقش جلوگیری از خونریزی را برعهده دارند. هنگامی که دچار جراحت می‌شوید، پلاکت‌ها در محل زخم و جراحت تجمع کرده و باعث لخته شدن خون و در نهایت جلوگیری از خونریزی می‌شوند.

تعداد طبیعی سلول‌های پلاکت خون چه‌قدر باید باشد؟

تعداد طبیعی پلاکت‌های خون بین 150 تا 450 هزار در هر میکرولیتر خون است. اگر مقدار پلاکت فرد بیش از 450 هزار عدد باشد فرد به ترومبوسیتوزیس (thrombocytosis) مبتلا است و برعکس اگر این مقدار کم‌تر از 150 هزار عدد باشد فرد به ترومبوسیتوپنی (thrombocytopenia) مبتلا است.

پزشک می‌تواند آزمایش خون کامل یا (CBC) را برای فرد تجویز کرده و فرد با مراجعه به آزمایشگاه و انجام این آزمایش خون در جریان تعداد این سلول‌ها در خون خود قرار خواهد گرفت.

برای دانلود این کتابچه می‌توانید با پر کردن فرم زیر، کتابچه را در ایمیل خود دریافت کنید.

 

در صورتی که تعداد این سلول‌های خونی بیش از حد باشد (ترومبوسیتوزیس)، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ 

ترومبوسیتوزیس دو نوع دارد:

ترومبوسیتوزیس اولیه 

وجود سلول‌های غیر طبیعی در مغز استخوان باعث زیاد شدن تعداد سلول‌های پلاکت خون خواهند شد ولی هنوز علت این امر مشخص نیست.

ترومبوسیتوزیس ثانویه 

این عارضه هم درست به همان دلیلی که ترومبوسیتوزیس اولیه رخ داده به وجود می‌آید ولی با این تفاوت که  باعث بروز عارضه‌های دیگری همچون کم خونی، سرطان، التهاب و یا عفونت خواهد شد.

اگر لخته‌های خون در بازو و پاها به صورت ناگهانی ظاهر شوند و این مشکل درمان نشود، می‌تواند در نهایت به حمله‌های قلبی یا سکته منجر شود. اگر وضعیت بیمار وخیم باشد برای فرد پلاکت فرزیس (platelet pheresis) انجام می‌شود. پلاکت فرزیس، یکی از روش‌های اهدای خون است که تنها یک جزء خاص از خون اهداکننده داوطلب (پلاکت‌) جدا می‌شود.

در ترومبوسیتوزیس ثانویه علائم بیماری معمولا به دیگر عارضه‌ها مرتبط است، برای مثال اگر فرد به عفونت یا کم خونی مبتلا باشد، اگر این عارضه‌ها درمان شوند در نهایت تعداد پلاکت‌های خون کاهش پیدا خواهد کرد.

در صورتی که تعداد این سلول‌های خونی کم‌تر از مقدار طبیعی باشد (ترومبوسیتوپنی)، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ 

اگر تعداد پلاکت‌های خون کم‌تر از حالت طبیعی باشد، فرد به ترمبوسیتوپنی مبتلا است. در این مورد پوست بدن فرد به آسانی کبود شده و خونریزی‌های غیر طبیعی از لثه، بینی و یا دستگاه گوارش رخ خواهد داد. زمانی تعداد این سلول‌ها در خون کاهش پیدا خواهند کرد که عاملی در بدن مانع ساخت آن‌ها شود.

عوامل مختلفی باعث این عارضه خواهند شد:

  • داروها
  • یک عارضه‌ی ژنتیکی
  • انواع خاصی از سرطان مانند لنفوم (lymphoma) و سرطان خون (leukemia)
  • شیمی درمانی
  • عفونت کلیه و یا نارسایی کلیوی
  • مصرف بیش از اندازه‌ الکل

آیا سلول‌های پلاکت خون با بیماری‌های قلبی و عروقی ارتباط دارند؟ چگونه؟

اگر تعداد پلاکت‌های خون بیش از حد طبیعی باشد، احتمال تشکیل لخته‌های خونی بیش‌تر خواهد شد. اما خطر بروز بیماری‌های قلبی و عروقی بیش از آنکه به تعداد این سلول‌ها در خون مرتبط باشند به عملکرد این سلول‌ها بستگی دارند.

برای مثال گاهی تعداد این سلول‌ها در فرد طبیعی است، ولی این سلول‌ها بیش از مقدار طبیعی به همدیگر می‌چسبند و همین احتمال بروز حمله‌ی قلبی و یا سکته را افزایش خواهد داد. میزان و تعداد سلول‌های پلاکت خون خود را همیشه تحت نظر داشته باشید.

تعداد زیاد و یا خیلی کم سلول‌های پلاکت خون، یا پلاکت‌های خون با عملکرد غیر طبیعی و مشکلاتی هم‌چون اختلال در تشکیل لخته‌های خونی، سکته‌ها و حمله‌های قلبی می‌تواند ارثی باشند. بنابراین بهتر است که پزشک معالج در جریان پیشینه‌ی خانوادگی فرد باشد. 

گاهی فرد هیچ مشکل خاصی ندارد، ولی پزشک معالج تصمیم می‌گیرد تا فرد را زیر نظر داشته و این موضوع را بررسی کند که آیا نیازی به کاستن از فعالیت این سلول‌ها هست یا خیر. یکی از داروهایی که معمولاً تجویز می‌شود، آسپرین (aspirin) است. با این همه تحقیقات جدید نشان می‌دهد که زنان زیر 65 سال به مانند مردان اثر یکسانی از آسپرین را تجربه نخواهند کرد. هنوز پاسخ درستی در مورد چرایی این موضوع وجود ندارد. 

دانلود رایگان کتابچه پلاکت خون

سوالات زیادی درباره پلاکت خون مطرح است که دانستن پاسخ آن‌ها دغدغه‌ بسیاری از افراد است. بنابراین با توجه به اهمیت پلاکت خون و نقش آن در بدن، کتابچه‌ای جامع درباره آن تهیه کرده‌ایم تا بتوانید پاسخ تمامی سوالات خود را در آن پیدا کنید.

نام و ایمیل خود را در فرم زیر وارد کرده تا کتابچه را در ایمیل خود دریافت کنید.

 

چرا باید کتابچه پلاکت خون را دانلود کنیم؟

اگر شما در این صفحه حضور دارید حتما دغدغه‌ای درباره پلاکت خون دارید. تیم تحریریه مجله سلامت دکتردکتر با توجه به پرسش‌های زیاد دوستان و توجه به دغدغه‌های آنان سعی در گردآوری پاسخ‌های مناسب کرده است.

منابع کتابچه

کتابچه پلاکت خون از بهترین و معتبرترین منابع خارجی گردآوری و ترجمه شده است و از سوی دیگر توسط پزشک متخصص تایید شده است.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «هر آنچه که درباره پلاکت خون باید بدانید»

84 پاسخ به “هر آنچه که درباره پلاکت خون باید بدانید”

  1. محسن مصطفی گفت:

    سلام پلاکت خون من ۲۲۰۰۰ است باید پیش کدام دکتربرم یکی میگه دکترخون یا قلب وعروق یا مغزواعصاب وداخلی ؟؟ کدام دکتر

  2. غلامی نیا گفت:

    سلام من 16سالمه خیلی رنج میبرم از اینکه دماغم کج شدن اول اینجوری نبود به مرور زمان بیشتر شد دکتر گوش و حلق و بینی هم گفته که انحراف هست. هزینه این عمل چقدر؟ عوارضش چیه ؟ ممکن هست بعدا بیشتر بشه ؟؟؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد متخصص گوش و حلق و بيني معاينتون كنه
      برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا و صرفه‌جویی در هزینه‌ها می‌توانید از مشاوره تلفنی با متخصص گوش و حلق و بینی استفاده کنید.

  3. ولی اله پور گفت:

    سلام پلاکت خونم 108000بود قرص متیل پردنیزولون مصرف کردم بعداز یک ماه به115000رسید و الان هم استفاده می کنم عوارض این قرص چیست؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام چاقي، ديابت، افزايش فشار خون، پوكي استخوان، سركوب سيستم ايمني ، سركوب آدرنال
      الان عدد پلاكتتون خوبه
      بهتره تحت نظر متخصص داخلي به تدريج قطعش كنيد

  4. یزدانی گفت:

    سلام من کرونا گرفتم وازمایش خون دادم پلاکتم 143گلبول سفید 3400وگلبول قرمز ایامشکل خاصی دارم3/98

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام يكماه بعد مجددا cbc.diff و esr را چك كنيد
      در صورتي كه باز گليول سفيد و قرمزتون پايين بود بايد به متخصص خون مراجعه كنيد.

  5. ناشناس گفت:

    سلام خانم دکتر ممنون از مطالب و پاسخهای شما آزمایشی که دادم پلاکت من ازچند ماه پیش که 151 بوده در آزمایش جدید 143 هست پزشک معالج گفت پایین هست ولی اشکالی نداره نظر شما چیه؟چه راهی هست تا پلاک خون بالا بره؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام مشملي نداره عزيزم
      راه خاصي وجود نداره
      پلاكت شماهم در رنج نرماله اين اختلاف بدليل كيت آزمايشگاه يا استانداردهاي مختلف آزمايشگاها هست

    • سهراب سامانی گفت:

      باسلام و احترام
      پلاکت خون من ۱۴۱۰۰۰ هست. دکتر گفت هر ۶ماه یکبار خون بده. کمی غلظت خون دارید.
      درضمن من خیلی سرمایی ام و زود سرما میخورم و هی مدام گلو درد دارم.
      نظر شما چیه؟ از پلاکت پایینه؟ چه مشکلاتی داره پلاکت پائین؟

      • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

        سلام از نظر كم خوني فقر آهن هم بررسي شويد
        Ferritin و hb تونو چك كنيد

  6. اليا گفت:

    وقت بخير من همسرم يكي دوسالي هست ك هرازگاهي با كم خوني و افت پلاكت خون مواجه ميشه.ب طوري ك بايد يكي دوماه بستري باشه تا خوب بشه.بعد از مدتي باز پلاكتاش افت ميكنه.چكار كنيم ك افت پيدا نكنه خسته شديم از اين وضعيت…

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام كار خاصي نميتونيد بكنيد فقط بايد مرتب پلاكتشون چك شه و در صورت افت زير ٣٠ هزار كورتون بگيرن

  7. ساره مرادي گفت:

    من خيلي وقته با درد تو پهلوهام مواجه هستم ازمايش كاملم دادم سونوگرافيم و ازمايشم عادي و نرمال بود اما واقعا اين درد ك بيشتر ي ساله هست بام اذييتم ميكنه.بعضي دكترا گفتن ممكنه از استرس يا كوليك روده باشه اما تشخيص قطعي ندادن.

  8. علی صادقی گفت:

    با سلام.باتوجه به بی حالی مداوم اقدام به آزمایش آنزیمهای کبد کردم و متوجه شدم کبد چرب گرید ۱ به ۲ دارم.ولی پلاکتهای من ۱۲۹۰۰۰ بود.دلیل پایین بودن پلاکت چی میتونه باشه

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام پلاكت بالاي ١٠٠ هزار نرمال هست اين عددم نرماله نگران نباشيد

  9. معصومه بهمنی کیا گفت:

    پلاک ۵۱۰۰۰ خیلی خطرناکه؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام پلاكت زير ١٠٠ هزار نرمال نيست بايد حتما به متخصص داخلي مراجعه كنيد تا علت افت پلاكتتون مشخص شه
      زير ٣٠ هزار را درمان را شروع ميكنن و اينكه بله ٥١ هزار خطرناك است

      • ابراهیم زاده گفت:

        سلام خسته نباشید
        پلاک ۱۵۷هزار هم پایین محسوب میشه
        واینکه چه کارهایی کنیم که پلاک خون رو بالا ببریم

        • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

          سلام نه نرمال هست نگران نباشيد
          كار خاصي نميخواد انجام بديد

  10. زهرا گفت:

    سلام خسته نباشید من عمل سزارین کردم بعد عمل لختگی در زیر زانو پای چپم شدم ودر بیمارستان بستری شدم به مدت یکسال وارفارین مصرف کردم به متخصص قلب وعروق مراجعه کردم داروم قطع کرد برام تزمایش تیروید غیره نوشت بعد در ازمایشم پلاکت خونم ۴۷۸بود الان نگرانم

  11. حسین محمدی گفت:

    عالی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام Esr بالا نیاز به بررسی داره چه تشخیصی مطرح کردن؟...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اول از همه آزمایش cbc,diff,pt,ptt,inr,ldh,ESR , crp بدین...

:

سلام خواهر من 9 سالش خیلی خون دماغ میشه تو خواب هم حتی خون دماغ میشه تا ال...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بهتره قدش بررسی شه و گرافی از مچ دست بگیره برای بررسی صفحات رشد قدش ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بله علایم‌ محتمله...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ممکنه باشه، نمیشه رد کرد بدون ازمایش بهتره ازمایش خون cbc, diff, esr, crp, s/...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه تب و خستگی و دردبدن و کمر درد و سردرد ندارین و تهوع و اسهال هم ند...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام علایمتون خیلی به نفع کرونا نیست اگه سرفه زیاد شد ویزیت شین...

فرهاد:

با سلام و خسته نباشید. بنده هیچگونه علایمی به غیر سرفه انهم خیلی کم ندار...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بررسی لازم داره با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به...