ریزش مو در شیردهی یکی از نگرانیهای شایع بسیاری از مادران پس از زایمان است. کاهش ناگهانی حجم موها، مشاهده تعداد زیادی تار مو روی بالش یا هنگام شانهزدن، میتواند باعث نگرانی شود، اما در بیشتر موارد این اتفاق بخشی از تغییرات طبیعی بدن پس از بارداری است. تغییرات هورمونی، کاهش سطح استروژن پس از زایمان، استرس، کمبود برخی مواد مغذی و خستگی ناشی از مراقبت از نوزاد از مهمترین عواملی هستند که میتوانند باعث ریزش مو در دوران شیردهی شوند. در این مقاله علت ریزش مو در شیردهی، نشانههایی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند، روشهای درمان، تغذیه مناسب و راههای پیشگیری از ادامهدارشدن ریزش مو را بررسی میکنیم.
ریزش مو در شیردهی چرا اتفاق میافتد؟
ریزش مو پس از زایمان، به ریزش بیش از حد موها چند ماه بعد از تولد نوزاد گفته میشود. این عارضه بهدلیل تغییرات هورمونی ایجاد میشود که در دوران بارداری و پس از آن در بدن اتفاق میافتند.
هورمونهای دوران بارداری باعث میشوند تعداد زیادی از موهایی که در مرحله رشد (آناژن) قرار دارند، بهطور ناگهانی وارد مرحله استراحت (تلوژن) شوند. چند ماه بعد، این موها شروع به ریزش میکنند.
بهطور معمول، روی پوست سر حدود ۸۰ هزار تا ۱۲۰ هزار تار مو وجود دارد و روزانه تا ۱۰۰ تار مو میریزد. در ریزش مو پس از زایمان، تعداد موهای ازدسترفته بیشتر از ۱۰۰ تار در روز است.
ریزش مو پس از زایمان یکی از شایعترین انواع ریزش مو در زنان است. بیشتر زنان پس از زایمان دچار درجاتی از ریزش مو میشوند؛ از ریزش خفیف مو گرفته تا ریزش شدید در شیردهی.
علت ریزش مو در شیردهی چیست؟
علت ریزش مو در دوران شیردهی بهطور عمده تغییرات هورمونی، بهویژه تغییر سطح هورمون استروژن، در دوران بارداری و بعد از آن است. در دوران بارداری، افزایش سطح استروژن باعث طولانیترشدن مرحله رشد مو میشود؛ درنتیجه، موها مدت بیشتری در مرحله رشد باقی میمانند و معمولاً ضخیمتر و پرپشتتر به نظر میرسند.
پس از زایمان، سطح هورمونها به حالت طبیعی بازمیگردد. این تغییر باعث میشود تعداد زیادی از موهایی که در مرحله رشد قرار داشتند، بهطور همزمان وارد مرحله ریزش شوند و چند ماه بعد شروع به افتادن کنند.
سایر عوامل مؤثر در ریزش مو در شیردهی عبارتاند از:
- استرس جسمی و روحی ناشی از زایمان: فرایند زایمان و تغییرات زندگی پس از تولد نوزاد میتواند فشار زیادی به بدن وارد کند و باعث افزایش ریزش مو شود.
- کمبودهای تغذیهای پس از زایمان: بهویژه در مادرانی که شیرده هستند، زیرا بدن برای تولید شیر، مواد مغذی بیشتری را به این فرایند اختصاص میدهد و ممکن است ذخایر برخی ویتامینها و مواد معدنی کاهش یابد.
- عوامل ژنتیکی: دلیل ریزش مو در شیردهی در برخی زنان عوامل ارثی و آمادگی بیشتر برای تجربه تغییرات شدید در وضعیت مو پس از زایمان است.
- بیماریهای تیروئید درماننشده یا کنترلنشده: اختلالات تیروئیدی میتوانند باعث تشدید ریزش مو پس از زایمان شوند.
ریزش مو در شیردهی از چه زمانی شروع میشود؟
ریزش مو پس از زایمان معمولاً حدود سه ماه بعد از تولد نوزاد آغاز میشود. این زمان با چرخه طبیعی رشد مو ارتباط دارد، زیرا سطح هورمون استروژن که در دوران بارداری افزایش یافته بود، پس از زایمان به میزان طبیعی خود بازمیگردد و باعث میشود موهایی که در مرحله رشد باقی مانده بودند، وارد مرحله ریزش شوند.

ریزش مو در دوران شیردهی تا کی ادامه دارد؟
اگرچه ازدستدادن موها ممکن است نگرانکننده باشد، ریزش مو پس از زایمان معمولاً موقتی است. ریزش مو در شیردهی معمولاً حدود ۶ تا ۱۲ ماه بعد از زایمان پایان پیدا میکند. بیشتر زنان با متعادلشدن سطح هورمونها و بازگشت بدن به شرایط قبل از بارداری، متوجه میشوند که ضخامت و حجم موهایشان به حالت طبیعی بازمیگردد.
آیا ریزش مو بعد از زایمان طبیعی است؟
سازگارشدن با شرایط داشتن یک نوزاد جدید میتواند استرسزا باشد. ریزش مو پس از زایمان ممکن است استرس و نگرانی بیشتری ایجاد کند، اما ریزش مو در شیردهی اتفاقی طبیعی و بسیار شایع است.
اگرچه نمیتوان بهطور کامل از بروز آن جلوگیری کرد، استفاده از محصولات مناسب مراقبت از مو و انتخاب مدل موی مناسب میتواند در این دوره، تا زمانی که موها دوباره رشد کنند، به بهترشدن ظاهر موها کمک کند. معمولاً تا زمانی که نوزاد به یکسالگی برسد، حجم موها دوباره به حالت طبیعی بازمیگردد.
علائم ریزش مو در شیردهی
مهمترین نشانه ریزش مو در شیردهی، مشاهده تعداد بیشتری تار موی جداشده نسبت به حالت معمول روی برس مو، بالش یا کف حمام است. همچنین ممکن است متوجه شوید که موهای بیشتری به لباسهایتان چسبیده است.
تشخیص علت ریزش مو در دوران شیردهی
پزشک یا متخصص مراقبتهای بهداشتی معمولاً باتوجهبه مشاهده افزایش ریزش مو توسط فرد و سابقه بارداری اخیر تشخیص میدهد که آیا این مشکل مربوط به ریزش مو پس از زایمان است یا خیر.
درمان ریزش مو در شیردهی
برای ریزش مو در شیردهی معمولاً درمان اختصاصی وجود ندارد، اما رعایت برخی نکات میتواند به پرپشتتر به نظر رسیدن موها و جلوگیری از آسیب و ریزش بیشتر کمک کند. برای انتخاب بهترین درمان ریزش مو در زنان بهتر است از متخصص مشاوره بگیرید. امکان دریافت مشاوره پزشکی آنلاین در دکتردکتر فراهم است.
مراقبت صحیح از مو و جلوگیری از آسیب بیشتر و ریزش مو در شیردهی
برای درمان ریزش مو در زمان شیردهی، هنگام شستوشو و شانهزدن موها با ملایمت رفتار کنید. از شستوشوی بیش از حد موها، سشوارکشیدن مداوم و استفاده از ابزارهای حرارتی داغ خودداری کنید. به جای آن، موها را بهآرامی با حوله خشک کنید یا اجازه دهید در هوای آزاد خشک شوند. همچنین، از بستن موها بهشکل دماسبی یا بافتهای خیلی محکم خودداری کنید، زیرا کشش زیاد میتواند ریزش مو را تشدید کند.
استفاده از شامپو و نرمکنندههای ملایم بدون سولفات برای جلوگیری از ریزش مو در شیردهی
یکی از راههای درمان ریزش مو در دوران شیردهی استفاده از محصولات بدون سولفات است. این محصولات میتوانند به کاهش شکنندگی موها کمک کنند. شامپوهای حجمدهنده و نرمکنندههای سبک نیز میتوانند به موها حالت پرتر بدهند. ممکن است لازم باشد چند محصول مختلف را امتحان کنید تا گزینه مناسب نوع موی خود را پیدا کنید.
دوری از مواد شیمیایی قوی برای درمان ریزش مو در شیردهی
از شامپوها و نرمکنندههای طبیعی و فاقد مواد شیمیایی تحریککننده مانند روغنهای معدنی، عطرها و ترکیبات مصنوعی استفاده کنید. همچنین، تاحدامکان از دکلرهکردن، رنگکردن یا فرکردن موها خودداری کنید، زیرا این کارها میتوانند به موهای حساس پس از زایمان آسیب بزنند.
درمان ریزش مو در شیردهی در طب سنتی
بنابر توصیههای درمان ریزش مو در طب سنتی، ماساژ روزانه پوست سر میتواند گردش خون را تحریک کند. برای این کار، صبح و شب بهمدت ۵ دقیقه با نوک انگشتان یا یک برس چوبی بهآرامی پوست سر را ماساژ دهید.
همچنین میتوانید از ماسکهای حاوی آلوئهورا، سرکه سیب یا رزماری برای تسکین پوست سر و کمک به رشد مو استفاده کنید.
استفاده از روغنهایی مانند روغن نارگیل یا آرگان هنگام ماساژ پوست سر ممکن است با بهبود گردش خون در پوست سر و تغذیه بهتر ریشه مو، به سلامت موها کمک کند.
درمان ریزش مو در شیردهی با اصلاح رژیم غذایی؛ مصرف مواد غذایی سرشار از مواد مغذی
برای داشتن موهایی سالم و تقویت رشد آنها، داشتن یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از مواد مغذی اهمیت زیادی دارد. مصرف پروتئینهای باکیفیت مانند تخممرغ، محصولات تازه و ارگانیک، و همچنین، اسیدهای چرب امگا ۳ موجود در ماهی، مغزها، دانهها و روغنهای پرسسرد مانند روغن نارگیل، روغن دانه کدوتنبل، روغن آووکادو و روغنزیتون میتواند به سلامت موها کمک کند.
مصرف مواد غذایی مانند سبزیجات سبزبرگ تیره، جلبک دریایی، اسپیرولینا، کیمچی، مواد غذایی حاوی پروبیوتیک و آب قلم برای تغذیه خون و حمایت از سلامت مو توصیه میشود.
بهتر است از مصرف غذاهای فراوریشده، شیرین و پرچرب، و همچنین الکل و دخانیات خودداری شود. استفاده از روشهای پختی مانند بخارپزکردن و آبپزکردن نیز میتواند به حفظ ارزش غذایی مواد کمک کند.
درصورت نیاز، درباره مصرف مکملهای ویتامینی و انتخاب بهترین قرص ویتامین برای ریزش مو با پزشک خود مشورت کنید.
تغییر مدل مو و درمان ریزش مو در شیردهی
کوتاهکردن موها ممکن است باعث شود موها پرپشتتر به نظر برسند. همچنین نگهداری از موهای کوتاه در دوران مراقبت از نوزاد آسانتر است.
همچنین پزشک ممکن است درمانهایی مانند مکملهای بیوتین یا لیزر کمتوان (Low-level laser therapy) را پیشنهاد دهد که برخی مطالعات اثر آنها را در تحریک رشد مو بررسی کردهاند.
جلوگیری از ریزش مو در دوران شیردهی ممکن است؟
هیچ روش قطعی برای جلوگیری از ریزش مو در دوران شیردهی و پس از زایمان وجود ندارد. بااینحال، آگاهی از احتمال بروز این مشکل از قبل میتواند کمککننده باشد تا درصورت شروع ریزش مو، غافلگیر یا نگران نشوید.
آیا ریزش مو پس از زایمان میتواند روی نوزاد تأثیر بگذارد؟
ریزش مو در شیردهی بخشی طبیعی از تغییرات بدن در دوران بارداری و پس از تولد نوزاد است و تأثیری بر سلامت نوزاد ندارد.
بااینحال، موهای ریختهشده ممکن است دور انگشتان دست یا پا یا سایر بخشهای بدن نوزاد بپیچند. این اتفاق نادر که به آن «تورنیکه مویی» (Hair tourniquet) گفته میشود، میتواند باعث درد و کاهش جریان خون در آن ناحیه شود. اگر متوجه چنین وضعیتی شدید، باید مو را با دقت باز کنید، درصورت نیاز آن را با احتیاط ببُرید یا با پزشک نوزاد تماس بگیرید.
کلام آخر دکتردکتر
ریزش مو در شیردهی یا پس از زایمان یکی از تغییرات شایع بدن مادران است که معمولاً بهدلیل نوسانات هورمونی، بهویژه کاهش سطح استروژن پس از تولد نوزاد، اتفاق میافتد. این نوع ریزش مو اغلب موقتی است و در بیشتر موارد بدون نیاز به درمان خاص، طی چند ماه کاهش پیدا میکند و تا حدود یکسالگی کودک، حجم موها به حالت طبیعی بازمیگردد.
اگرچه نمیتوان بهطور کامل از ریزش مو پس از زایمان جلوگیری کرد، رعایت یک رژیم غذایی سالم، مراقبت ملایم از موها، پرهیز از مواد شیمیایی و حرارت زیاد، و استفاده از محصولات مناسب میتواند به حفظ سلامت موها و کاهش آسیب کمک کند. درصورتیکه ریزش مو شدید باشد، طولانی شود یا همراه با علائم دیگری مانند خستگی شدید، تغییر وزن یا نشانههای مشکلات تیروئیدی باشد، بهتر است برای بررسی علتهای احتمالی با پزشک یا متخصص پوست مشورت شود. میتوانید در دکتردکتر طی چند گام ساده از متخصص وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.


