دانه خرفه منبع متراکمی از ترکیب‌های گیاهی، چربی‌های مفید و آنتی‌اکسیدان‌ها است و بعضی پژوهش‌ها نیز اثر آن بر کنترل و کاهش وزن را بررسی کرده‌اند. استفاده از آن برای لاغری بیشتر به‌شکل پودر، چاشنی، دمنوش یا همراه غذا رایج است. در ادامه، خواص دانه خرفه برای کاهش وزن و عوارض احتمالی آن را بیشتر بررسی می‌کنیم. با ما بمانید.
ارزش غذایی و کالری دانه خرفه برای کاهش وزن
دانه خرفه حاوی ریزمغذی‌ها و ویتامین‌های مختلف از جمله ویتامین A، ویتامین C، ویتامین E، ویتامین‌های گروه B مانند B1، B2 و B3، فولات، آهن، مس، منگنز، فسفر، پتاسیم و منیزیم است. این دانه از منابع گیاهی اسیدهای چرب امگا ۳ نیز به‌شمار می‌رود. داده‌های آزمایشگاهی کامل دربارۀ کالری و ارزش غذایی خود دانه خرفه محدود است. جدول زیر مربوط به ارزش غذایی یک پیمانه، معادل حدود ۴۳ گرم، خرفۀ تازۀ خام است.
| مادۀ مغذی | مقدار در ۴۳ گرم خرفۀ خام |
| کالری | ۸٫۶ کیلوکالری |
| چربی | ۰٫۲ گرم |
| سدیم | ۱۹٫۴ میلی‌گرم |
| کربوهیدرات | ۱٫۵ گرم |
| پروتئین | ۰٫۹ گرم |
| ویتامین C | ۹ میلی‌گرم |
| پتاسیم | ۲۱۲ میلی‌گرم |
| آهن | ۰٫۹ میلی‌گرم |
| منیزیم | ۲۹٫۲ میلی‌گرم |
-
دکتر بیتا معتمدیانمتخصص تغذیه و رژیم4,0 (10)تهراندریافت نوبت آنلاین -
دکتر حمید فرزانهمتخصص تغذیه و رژیم5,0 (96)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر هادی منجیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (44)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر رویا وزیری جاویدمتخصص تغذیه و رژیم4,3 (29)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر معصومه مرادیمتخصص تغذیه و رژیم4,5 (65)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر پروانه کاظمیمتخصص تغذیه و رژیم4,9 (9)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر زهرا فاضلی فارسانیمتخصص تغذیه و رژیم4,1 (14)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر مهدی شادنوشمتخصص تغذیه و رژیم4,9 (30)تهراندریافت نوبت آنلاین
خواص دانه خرفه برای کاهش وزن
تاثیر دانه خرفه در لاغری از چند نظر بررسی شده است. همچنین، پژوهش‌ها اثر ضدچاقی دانه یا عصاره خرفه را بررسی کرده‌اند، هرچند اثر دقیق آن بر شاخص‌های بدنی هنوز به‌طور کامل روشن نیست. به‌طور کلی، خواص احتمالی دانه خرفه برای کاهش وزن عبارت‌اند از:
کمک به تنظیم قند خون و انسولین یکی از خواص دانه خرفه
در پژوهشی روی افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، شرکت‌کنندگان به‌مدت ۸ هفته روزی دو بار و هر بار ۵ گرم پودر دانه خرفه را همراه ۲۰ میلی‌لیتر ماست بدون چربی، ساعت ۸ صبح و ۸ شب و با معدۀ خالی مصرف کردند. مراقبت معمول و ورزش نیز ادامه داشت. در این گروه، قند خون ناشتا و پس‌از غذا، انسولین، وزن بدن و شاخص تودۀ بدنی کاهش پیدا کرد و اثر کاهش مقاومت به انسولین نیز گزارش شد. ترکیب اسیدهای چرب چندغیراشباع، فلاونوئیدها و پلی‌ساکاریدها از عوامل احتمالی این اثر معرفی شده‌اند.
تأمین اسیدهای چرب امگا ۳ و خواص دانه خرفه برای لاغری
خرفه چربی کل زیادی ندارد، اما بخش قابل‌توجهی از چربی آن از اسیدهای چرب امگا ۳ تشکیل شده است. اسیدهای چرب امگا ۳، به‌ویژه ALA، خواص ضدالتهابی دارند و با عوامل چاقی مبارزه می‌کنند. فواید ضدالتهابی دانه خرفه مانند خواص تخم کرفس برای لاغری است.
تأثیر بر شاخص‌های کبد چرب یکی از فواید دانه خرفه
در پژوهشی در سال ۲۰۱۵ روی افراد مبتلا به کبد چرب غیرالکلی، شرکت‌کنندگان روزانه ۱۰ گرم دانه خرفه را در دو وعدۀ ۵ گرمی پیش‌از صبحانه و شام و همراه رژیم کاهش وزن مصرف کردند. پس‌از ۸ هفته، آنزیم‌های ALT و AST در گروه مصرف‌کننده دانه خرفه کاهش پیدا کردند و کاهش استئاتوز کبدی نیز در این گروه بیشتر بود. مقدار ALP تغییر معناداری نداشت. بهبود وضعیت کبد تری‌گلیسرید و کلسترول، باعث می‌شود بدن از کربوهیدرات‌ها و چربی‌ها بهتر استفاده کند و تمایل کمتری به انباشت آنها در بافت احشایی داشته باشد.
کمک به سیری و کنترل دریافت کالری با مصرف دانه خرفه برای لاغری
دانه خرفه با داشتن کالری کم و فیبر فراوان، انتخابی عالی برای کنترل وزن است. فیبر موجود در این گیاه احساس سیری را افزایش می‌دهد و اشتها را کم می‌کند؛ درنتیجه، برای کنترل کالری دریافتی مفید است. بررسی خواص زیره برای لاغری شکم و پهلو نیز مقدار کالری اندک و تأثیر آن بر کاهش وزن را نشان می‌دهد.
متن انگلیسی:
Additionally, purslanes nutrients support metabolic health and reduce inflammation, factors that influence body weight regulation
ترجمۀ متن:
علاوه‌بر این، مواد مغذی خرفه سلامت متابولیک را بهبود می‌بخشند و التهاب را کاهش می‌دهند. عواملی که بر تنظیم وزن بدن تأثیر می‌گذارند.
ازطرفی، طبق پژوهش‌ها نیاسین و تیامین (ویتامین‌های B3 و B1) موجود در دانه خرفه با ایفای نقش کوآنزیمی، به تبدیل کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها و پروتئین‌ها به انرژی کمک می‌کنند.
روش مصرف دانه خرفه برای لاغری
اگر تصمیم به مصرف دانه خرفه برای لاغری دارید، مقدار مجاز برای مصرف روزانۀ آن حدود ۳ تا ۵ گرم اعلام شده است. همچنین، بعضی منابع مقدار لازم برای مصرف دانه خرفه برای درمان کبد و چاقی را روزانه ۱۰ گرم به‌مدت ۸ هفته اعلام کرده‌اند، ۵ گرم پیش‌از صبحانه و ۵ گرم پیش‌از شام. برای افزودن آن به برنامۀ غذایی خود می‌توانید دانه‌های خام را روی سالاد، ماست یا کاسه‌های غذایی بپاشید یا آنها را آسیاب کرده و به خمیر نان، کراکر یا کیک‌های دانه‌ای اضافه کنید. با استفاده از دانه خرفه می‌توانید یکی از بهترین دمنوش‌های لاغری را نیز درست کنید.
استفاده از تخم خرفه برای چاشنی
دانه‌های خرفه را پس‌از خشک‌کردن با آسیاب ادویه یا مخلوط‌کن به پودر نرم تبدیل کنید تا اضافه‌کردن آنها به غذا آسان‌تر شود. همچنین، می‌توانید دانه‌ها را ۴ تا ۶ ساعت در آب بخیسانید تا نرم شوند یا ۲ تا ۳ روز فرصت جوانه‌زدن بدهید و سپس از آنها در غذا یا سالاد استفاده کنید. تفت کوتاه و خشک دانه‌ها در تابه نیز طعمشان را بهبود می‌بخشد و تلخی آنها را کمتر می‌کند.
دمنوش دانه خرفه
برای تهیۀ این معجون لاغری سریع شکم به‌شکل زیر عمل کنید:
- ۱ تا ۲ قاشق چای‌خوری دانه خرفۀ خشک را کمی بکوبید تا ترکیب‌های داخل آن بهتر آزاد شوند.
- ۱ پیمانه آب جوش روی دانه‌های کوبیده‌شده بریزید.
- ظرف را بپوشانید و ۵ تا ۱۰ دقیقه یا کمی بیشتر دم کنید.
- دمنوش را صاف کرده و درصورت تمایل مقدار کمی عسل یا لیمو برای بهبود طعم آن اضافه کنید.
دمنوش بادیان برای لاغری ازجمله سایر دمنوش‌های مفید برای کاهش وزن است و به‌علت خواص جعفری برای لاغری می‌توانید از این گیاه نیز به‌راحتی معجون قدرتمندی درست کنید.
بهترین زمان مصرف دانه خرفه برای لاغری
زمان پیشنهادی مصرف دانه خرفه برای کاهش وزن ناشتا یا پیش‌از وعده‌های غذایی است تا اثر آن بر کنترل قند خون، کاهش اشتها و کنترل وزن بیشتر باشد. بعضی پژوهش‌ها نیز اثر مصرف آن را زمان شام بررسی کرده‌اند.
عوارض دانه خرفه برای لاغری چیست؟
مصرف دانه خرفه در مقادیر معمول و توصیه‌شده بیشتر اوقات ایمن است، اما مصرف زیاد یا بی‌رویۀ آن در برخی افراد باعث بروز عوارض زیر می‌شود:
- افزایش خطر سنگ کلیه: خرفه حاوی اگزالات تقریبا بالایی است و زیاده‌روی در مصرف آن خطر تشکیل سنگ‌های کلیوی اگزالاتی یا تشدید مشکلات کلیوی را بالا می‌برد.
- افزایش فشارخون: میزان سدیم موجود در خرفه برای مبتلایان به فشارخون بالا یا افرادی که رژیم کم‌نمک دارند، مناسب نیست.
متن انگلیسی:
Rarely, it could also lead to skin irritation or etching in some.
ترجمۀ متن:
در موارد نادر، مصرف دانه خرفه برای کاهش وزن باعث بروز واکنش‌های حساسیتی مانند خارش، سوزش یا کهیر پوستی می‌شود.
چه کسانی نباید برای لاغری دانه خرفه مصرف کنند؟
اگر جزو گروه‌های زیر قرار می‌گیرید، زمان مصرف دانه خرفه برای کاهش وزن احتیاط کنید:
- مبتلایان به مشکلات کلیوی یا سابقۀ سنگ کلیه: اسید اگزالیک تشکیل سنگ را تشدید می‌کند.
- افراد دارای اسیداوریک بالا: اسید اگزالیک ممکن است مشکلات مرتبط با اسیداوریک بالا را تشدید کند.
- زنان باردار یا شیرده: اطلاعات کافی دربارۀ بی‌خطربودن مصرف دانه خرفه برای این گروه وجود ندارد و باید از آن به‌مقدار محدود و زیر نظر پزشک استفاده کنند.
کلام آخر دکتردکتر
بااینکه خرفه در بعضی فرهنگ‌ها علف هرز محسوب می‌شود، سبزی برگ‌داری فوق‌العاده مغذی است. این گیاه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب امگا ۳ و ترکیب‌های گیاهی مفید است. همچنین، در طب سنتی دانه خرفه برای کاهش وزن توصیه شده است و می‌توانید آن را به‌شکل پودر، چاشنی یا دمنوش مصرف کنید.
بااین‌حال برای جلوگیری از عوارض احتمالی، پیش‌از افزودن هرگونه مادۀ غذایی به رژیم غذایی خود با متخصص تغذیه مشورت کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ درمان لاغری با گیاهان دارویی دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آماده‌اند تا به‌صورت آنلاین پاسخ‌گوی شما باشند.
