عوارض تنگ کردن واژن؛ خطرات واژینوپلاستی، لیزر و روش‌های غیرجراحی

عمل تنگ کردن واژن عنوان عامیانه‌ای است که برای جراحی‌های زیبایی واژن به کار می‌رود. این عمل که در چند سال اخیر بسیار مطرح شده است، هنوز بحث‌برانگیز است و مشخص نیست که مزایای آن از معایب آن بیشتر باشد. در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی چگونگی عمل واژینوپلاستی و همچنین عوارض تنگ کردن واژن می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

واژینوپلاستی یا جوانسازی واژن چیست؟

واژن زنان اندامی حلقوی و ماهیچه‌ای است که حالتی ارتجاعی دارد؛ یعنی می‌تواند باز شده و مجدداً جمع و تنگ شود. این قابلیت واژن باعث می‌شود زایمان طبیعی امکان‌پذیر باشد. واژن به‌طور طبیعی این حالت ارتجاعی را دارد و به‌دلیل تغییرات واژن بعد از زایمان طبیعی یا دخول آلت مردانه هنگام رابطه‌ی جنسی به حالت اولیه‌ی خود برمی‌گردد. با این تفاصیر اصطلاح شل شدن یا کشیده شدن واژن به چه معناست؟

بدن انسان‌ها تحت تأثیر عوامل مختلفی تغییر می‌کند؛ به‌عنوان‌مثال با بالا رفتن سن، پوست و ماهیچه‌های بدن دچار شل‌شدگی و افتادگی می‌شوند. واژن نیز ممکن است تحت تأثیر چنین عواملی تغییر کند. افزایش سن، زایمان طبیعی و دیگر موارد بر ماهیچه‌ی واژن اثر گذاشته و ممکن است آن را دستخوش تغییر کنند.

واژینوپلاستی یا جوان‌سازی واژن یکی از انواع عمل زیبایی زنان است که در آن پزشک این شل‌ شدن واژن را برطرف کرده و به‌اصطلاح واژن را تنگ می‌کند. البته انجام عمل واژینوپلاستی تضمینی برای بهبود شل‌شدگی واژن نیست؛ چراکه عوارض تنگ کردن واژن بسیار زیاد و بعضاً خطرناک هستند.

آیا من به عمل تنگ کردن واژن نیاز دارم؟

همان‌طور که گفتیم واژن حالتی ارتجاعی دارد و با فعالیت‌های عادی دچار شل‌شدگی نمی‌شود. بعضی افراد فکر می‌کنند ممکن است واژن پس از زایمان طبیعی یا بالا رفتن سن حالت ارتجاعی خود را از دست بدهد و به‌اصطلاح شل شود. این مسئله کاملاً حقیقت ندارد.

شاید با یک مثال بهتر بتوان حالت ارتجاعی واژن را توضیح داد؛ لب‌ها و دهان ما نیز هنگام غذا خوردن کشیده شده و باز و بسته می‌شوند؛ ولی آیا به‌مرور زمان دهان بزرگتر می‌شود؟ یا این‌که لب‌ها دچار کشیدگی می‌شوند؟ طبیعتاً این‌طور نیست. پس اگر فکر می‌کنید فعالیت‌های عادی و طبیعی، واژن شما را دچار کشیدگی کرده‌اند بهتر است این تفکر را کنار بگذارید.

اگر مشتاقید دربارۀ عمل‌های زیبایی ناحیه تناسلی زنانه بیشتر بدانید، مقاله لابیاپلاستی را نیز در مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر بخوانید.

تنها دو عامل هستند که ممکن است بر حالت ارتجاعی واژن اثر بگذارند؛ زایمان طبیعی و بالا رفتن سن. البته حتی این دو مورد نیز واژن را به‌طورکامل تغییر نمی‌دهند؛ ولی ممکن است در آن تغییر ایجاد کنند.

اگر این دو مورد شامل حال شما می‌شوند و عمل تنگ کردن واژن را در نظر دارید در ادامه مقاله با ما همراه باشید.

مزایای عمل واژینوپلاستی یا عمل تنگ کردن واژن چیست؟

تغییرات ناشی از چندین مرتبه زایمان‌ طبیعی، افزایش سن یا تغییرات هورمونی به‌شکل طبیعی منجر به زوال یا شل‌شدن عضلات کف لگن خواهد شد. این تغییرات فیزیکی گاهی بر کیفیت زندگی تأثیر می‌گذارند. فارغ از جنبه‌های تبليغاتی، مزایای بالقوه این عمل جراحی را می‌توان از دو بعد جسمی و روانی بررسی کرد:

• تقویت و ترمیم عضلات کف حوض: نزدیک شدن عضلات ضعیف‌ و حذف پوست و بافت‌های اضافه به بازگشت قوام و استحکام اولیه بافت واژن کمک می‌کند.
• بهبود راحتی و عملکرد جنسی: کاهش قطر داخل واژن و کشسانی بهتر بافت‌ها ممکن است میزان اصطکاک و حس لمس را حین رابطه جنسی بهبود ببخشد و رضایت‌ بیشتر از رابطه جنسی کمک کند.
• کاهش علائم ناشی از افتادگی بافت‌ها: اگر شل‌شدن واژن همراه با افتادگی‌ خفیف عضلات کف لگن یا احساس فشار و سنگینی در ناحیه تناسلی باشد، ترمیم بافت‌ به رفع این ناراحتی‌ها کمک می‌کند.
• افزایش اعتمادبه‌نفس و بهبود سلامت روان: تغییرات ظاهری یا عملکردی ناحیه تناسلی ممکن است زمینه‌ساز افت اعتمادبه‌نفس یا استرس در روابط شود. بازسازی حس رضایت از بدن و آرامش روانی فرد را تقویت می‌کند.

عمل تنگ کردن واژن چگونه است؟

عمل واژینوپلاستی معمولا بین ۱ تا ۲ ساعت زمان می‌برد و تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی موضعی انجام می‌شود. در ادامه مرحله‌به‌مرحله می‌گوییم عمل تنگی واژن چگونه است. 

• قبل‌از شروع جراحی، پزشک میزان شلی بافت و مقدار دیواره اضافی واژن را بررسی کرده و نواحی مورد نیاز برای برش و بازسازی را مشخص می‌کند.
• پزشک جراح با ایجاد یک برش مثلثی یا لوزی‌شکل در دیواره پشتی واژن، به عضلات زیرین دسترسی پیدا می‌کند.
• عضلات شل‌شده و فاصله گرفته کف لگن با بخیه‌های جذبی محکم به یکدیگر متصل و بخیه می‌شوند. این مرحله نقش اصلی را در تنگ شدن و افزایش قوام دیواره واژن دارد.
• سپس بافت‌ها و مخاط اضافی دیواره واژن که باعث گشادی مجرا شده‌اند، برش خورده و جدا می‌شوند.
• لبه‌های مخاط واژن با بخیه‌های جذبی ظریف و دقیق به هم وصل می‌شوند تا ظاهر ناحیه یکدست شود.

پس‌از پایان عمل، بیمار چند ساعت تحت نظر قرار می‌گیرد و درصورت استقرار شرایط عمومی، همان روز ترخیص می‌شود تا دوره نقاهت را در منزل بگذراند.

واژینوپلاستی با لیزر چگونه است؟

در روش غیرجراحی تنگ کردن واژن با لیزر، به‌جای برش و بخیه، از پرتوهای لیزر (مانند لیزر CO2) برای تقویت بافت واژن استفاده می‌شود. در این فرایند سرپایی که معمولا ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان می‌برد و نیاز به بیهوشی ندارد، پروب مخصوص لیزر وارد کانال واژن شده و گرمای کنترل‌شده‌ای به لایه‌های زیرین مخاط وارد می‌کند. این حرارت محرک تولید کلاژن و الاستین است. همچنین با افزایش گردش خون در ناحیه واژن، باعث ضخامت بیشتر، انعطاف‌پذیری بهتر و سفتی نسبی دیوارۀ واژن می‌شود. 

این روش معمولا طی ۱ تا ۳ جلسه درمانی انجام می‌شود و بیشتر مناسب افرادی است که دچار شلی خفیف تا متوسط یا خشکی واژن هستند.

عوارض تنگ کردن واژن با لیزر چیست؟

لیزر نسبت به جراحی کم‌خطرتر است، اما همچنان خطر برخی عوارض احتمالی وجود دارد:

• سوزش، التهاب و قرمزی: احساس داغی، ورم یا سوزش خفیف در ناحیه تناسلی پس از لیزر که معمولا طی چند روز برطرف می‌شود.
• ترشحات موقت واژینال: افزایش ترشحات شفاف یا کمی آغشته به خون به‌دلیل واکنش طبیعی مخاط واژن به حرارت لیزر در روزهای اول؛
• سوختگی یا آسیب به بافت: خطر سوختگی در مخاط واژن یا آسیب‌های بافتی درصورت عدم مهارت کافی اپراتور؛
• عفونت: خطر عفونت‌های باکتریایی یا قارچی درصورت عدم رعایت بهداشت یا مراقبت‌های توصیه‌شده پس‌از درمان؛
• درد حین رابطه جنسی: درد، سوزش و التهاب مجدد درصورت شروع رابطه جنسی پیش‌از ترمیم کامل لایه مخاطی.

عوارض تنگ کردن واژن

تمامی عمل‌های جراحی ریسک‌ها و خطرات احتمالی با خود به همراه دارند. برخی از این خطرات مانند خطر خونریزی، عفونت و مشکلات ناشی از داروهای بی‌هوشی بین اغلب عمل‌های جراحی مشترک هستند؛ ولی بعضی از عوارض تنگ کردن واژن جدی‌ترند:

هماتوم

هماتوم نوعی خون‌ریزی است که منجر به لخته شدن خون در رگ یا بافت می‌شود و می‌تواند خطرات جدی به‌همراه داشته باشد. خونریزی بعد از عمل تنگی واژن یکی از عوارض جانبی جدی این جراحی است.

بی‌حسی

یکی از عوارض تنگ کردن واژن آسیب پایانه‌های عصبی است. در برخی موارد نادر بعضی از اعصاب ناحیه‌ی تناسلی حین عمل تنگ کردن واژن آسیب می‌بینند که این قضیه منجر به از دست رفتن دائمی احساس در آن ناحیه می‌شود.

احتباس ادرار

ممکن است حین عمل تنگ کردن واژن به مثانه آسیب وارد شود. این آسیب می‌تواند باعث شود دفع ادرار با مشکل مواجه شده و باعث احتباس ادراری شود. البته این عارضه‌ی نسبتاً نادر است؛ ولی می‌تواند بسیار جدی و خطرناک باشد.

نکروز پوستی

از دیگر عوارض عمل تنگ کردن واژن نکروز یا به‌اصطلاح بافت‌مردگی است که بر اثر بروز مشکل در خون‌رسانی به قسمتی از بافت یا پوست اتفاق می‌افتد. بر اثر نکروز، پوست کم‌کم سیاه شده و دچار مرگ می‌شود.

درد مزمن

گفتیم که آسیب دیدن اعصاب در ناحیه‌ی تناسلی یکی از عوارض عمل تنگ کردن واژن است؛ این آسیب ممکن است منجر به درد بعد از عمل تنگی واژن شود.

زخم‌های عمیق

در برخی موارد زخم ناشی از واژینوپلاستی می‌تواند عمیق باشد و منجر به درد یا از شکل‌افتادگی واژن شود. در بعضی افراد ممکن است آسیب واژن به حدی باشد که نتوان عمل زیبایی دیگری بر واژن انجام داد.

خونریزی شدید

مقداری خونریزی بعد از انواع عمل‌های جراحی طبیعی است؛ ولی یکی از عوارض عمل تنگ کردن واژن خونریزی زیاد و غیرطبیعی است که می‌تواند بسیار خطرناک باشد.

عفونت

گفتیم که عفونت واژن نیز از خطرات مشترک بین اغلب عمل‌های جراحی است. عفونت معمولاً با تورم و چرک کردن محل عمل همراه است و می‌تواند منجر به تب نیز بشود.

دهیسنس زخم

دهیسنس یعنی باز شدن زخم در راستای بخیه‌ها که معمولاً بر اثر فشار آوردن به محل زخم اتفاق می‌افتد. اگر بلافاصله پس از عمل فعالیت شدید یا زیاد داشته باشید ممکن است به بخیه‌ها و زخم فشار بیاید و زخم باز شود.

مراقبت‌های بعد از عمل تنگی واژن

با انجام برخی مراقبت‌ها و اقدامات پیشگیرانه می‌توان تا حدی از عوارض تنگ کردن واژن جلوگیری کرد:

• از وان حمام استفاده نکنید و به مدت ۸ هفته از قرار گرفتن در آب (مانند وان حمام یا استخر) پرهیز کنید.
• تا شش هفته پس از عمل تنگ کردن واژن از فعالیت‌های سخت و سنگین پرهیز کنید.
• به مدت سه ماه از دوچرخه‌سواری و شنا خودداری کنید.
• برای راحتی بیشتر هنگام نشستن از بالشتک‌های گرد و حلقوی استفاده کنید.
• تا حداقل یک هفته پس از عمل تنگ کردن واژن از برقراری رابطه‌ی جنسی خودداری کنید و حتماً با پزشک خود در مورد بایدها و نبایدهای رابطه‌ی جنسی پس از عمل صحبت کنید.
• در هفته‌ی اول پس از جراحی هر یک ساعت یک‌بار به مدت بیست دقیقه از کمپرس سرد استفاده کنید.
• مقداری تورم پس از جراحی طبیعی است؛ ولی درمورد عوارض تنگ کردن واژن از قبل با پزشک متخصص مشورت کنید.
• مقداری خونریزی و ترشحات واژن نیز پس از جراحی تنگ کردن واژن طبیعی است.
• از استعمال دخانیات و الکل در یک ماه اول پس از جراحی خودداری کنید.

ورزش برای تنگ کردن واژن چقدر مؤثر است؟

همان‌طورکه گفتیم واژن بافتی ماهیچه‌ای دارد و درست مانند بقیه ماهیچه‌های بدن با ورزش و تمرین‌های مخصوص می‌توان آن را قوی‌تر کرد. در ادامه به حرکت‌هایی که به تقویت ماهیچه‌های واژن و لگن کمک می‌کنند می‌پردازیم:

تمرینات کگل

تمرین کگل از طریق انقباض و انبساط ماهیچه‌های کف لگن انجام می‌شود. برای پیدا کردن ماهیچه‌های مناسب این تمرین، هنگام دفع ادرار، برای لحظه‌ای ادرار خود را متوقف کنید. عضلاتی که برای توقف ادرار منقبض می‌کنید، همان عضلات کف لگن هستند که در تمرینات کگل کاربرد دارند. توجه کنید که متوقف کردن جریان ادرار را تنها یک‌بار و به‌منظور پیدا کردن عضلات مدنظر انجام دهید و از انجام تمرینات کگل هنگام دفع ادرار پرهیز کنید.

پس از پیدا کردن ماهیچه‌های مناسب، تمرینات کگل را به این صورت انجام دهید:

می‌توانید برای تمرین کگل به پشت دراز بکشید. سپس ماهیچه‌های کف لگن را منقبض کنید و پنج ثانیه منقبض نگه دارید. ماهیچه‌ها را شل کرده و پنج ثانیه استراحت دهید.

این کار را پنج بار پشت سر هم تکرار کنید. شما می‌توانید پنج تا ده بار در روز تمرین کگل را تکرار کنید.

تمرین ایستاده لگن

برای این تمرین پشت به دیوار بایستید و شانه‌ها و باسن خود را به دیوار بچسبانید، سپس ماهیچه‌های شکم را منقبض کنید به‌طوری که شکم به داخل و به سمت کمر کشیده شود. با انجام این کار کمر صاف شده و به دیوار می‌چسبد. ماهیچه‌های شکم را به مدت چهار ثانیه منقبض نگه دارید، سپس چند لحظه استراحت دهید.

این کار را ده بار پشت سر هم و حداکثر تا پنج بار در روز تکرار کنید.

انجام این ورزش‌ها ماهیچه‌های لگن و واژن را تقویت می‌کند. تکرار منظم این تمرین‌ها می‌تواند از شل شدن واژن جلوگیری کند یا موجب تنگ شدن واژن شود.

نکات مهم قبل از عمل تنگ کردن واژن

تصمیم‌گیری برای انجام عمل واژینوپلاستی نیازمند آمادگی‌های قبلی است تا ریسک عوارض جراحی به حداقل برسد و بهترین نتیجه حاصل شود. نقاهت امن و کم‌دردسر و ماندگاری عمل تنگی واژن نیازمند رعایت این نکات است:

• پزشک متخصص باید وضعیت سلامت عضلات کف لگن، میزان شلی بافت و تاریخچه پزشکی شما را ارزیابی کند. در این جلسه، انتظارات خود را به‌شفافی مطرح کنید تا مشخص شود آیا این جراحی پاسخگوی نیاز شماست یا خیر.
• انجام آزمایش‌های روتین خون، تست‌های انعقادی، پاپ اسمیر و بررسی عدم وجود عفونت‌های فعال واژینال یا ادراری ضروری است. درصورت وجود عفونت، ابتدا درمان را کامل کنید.
• با مشورت پزشک، مصرف داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن، مفنامیک اسید و مکمل‌های گیاهی یا ویتامین E که باعث رقت خون و خطر خونریزی می‌شوند، باید از ۱ تا ۲ هفته قبل از عمل متوقف شود.
• مصرف سیگار، قلیان و الکل به‌دلیل کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها، روند ترمیم زخم را کند کرده و خطر نکروز (بافت‌مردگی) یا باز شدن بخیه‌ را افزایش می‌دهد. حداقل دو هفته قبل‌از جراحی مصرف آن‌ها را قطع کنید.
• بهترین زمان انجام جراحی بلافاصله پس‌از اتمام دوره قاعدگی است. 
• اگر عمل تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی نخاعی انجام می‌شود، از ۸ ساعت قبل از جراحی طبق دستور پزشک چیزی نخورید و ننوشید.
• قبل‌از رفتن به اتاق عمل، برای مرخصی از محل کار، تهیه داروهای تجویزی و همراهی یک نفر برای بازگشت به منزل برنامه‌ریزی کنید.

کلام آخر دکتردکتر

با توجه به بافت ارتجاعی واژن، عمل تنگ کردن واژن برای بسیاری از افراد عملی غیرضروری به‌نظر می‌رسد. از طرفی این عمل عوارض بسیاری را با خود به‌همراه دارد. توصیه می‌کنیم اگر قصد انجام این عمل را دارید دست نگه دارید و در مورد عوارض و مراقبت‌های بعد از عمل آن اطلاعات بیشتری کسب کنید.

همین حالا از بهترین متخصص زنان و زایمان مشاوره آنلاین صوتی یا تصویری برقرار کنید و با حفظ محرمانگی مشاوره دریافت کنید.

همراهان مجله سلامت دکتردکتر، شما عزیزان نیز می‌توانید سوالات خود را در رابطه با موضوع این مقاله در بخش نظرات بنویسید. متخصصان ما در تلاش هستند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به پرسش‌های شما پاسخ دهند.

سوالات متداول

منابع

clevelandclinic

transcare.ucsf.edu

hopkinsmedicine

acibadem

drnovikova

[i] Amies Oelschlager, A. M., Kirby, A., & Breech, L. (2017). Evaluation and management of vaginoplasty complications. Current opinion in obstetrics & gynecology, 29(5), 316–۳۲۱. https://doi.org/10.1097/GCO.0000000000000391