مقاومت به انسولین وضعیتی است که سلولها در را به روی قند خون میبندند و بدن را در چرخهای از خستگی و افزایش وزن گرفتار میکنند. این یکی از شایعترین بیماریهای قرن در سراسر دنیاست. خوشبختانه لوزالمعده و متابولیسم ما قدرت ترمیم شگفتانگیزی دارند و میتوان با بازگشت به آغوش طبیعت و اصلاح هوشمندانه سبک زندگی، بهبود حساسیت به انسولین را رقم زد. آسانترین راه درمان مقاومت به انسولین آشتی با طبیعت و استفاده از گیاهان دارویی اصیل، ریزمغذیهای تقویتکننده و تکنیکهای نوین تغذیهای است. اینها دستبهدست هم پانکراس را به ترشح انسولین وادار میکنند.
در این راهنمای مجلۀ سلامت و پزشکی دکتردکتر، به زبان ساده میگوییم حساسیت به انسولین چیست؟ درمان مقاومت به انسولین چیست؟ انسولین طبیعی در چه مواد غذایی وجود دارد و چطور مقاومت به انسولین را از بین ببریم.
انسولین و خطر دیابت نوع ۲!
انسولین یک هورمون ضروری است که سطح قند خون را کنترل میکند. این ماده در لوزالمعده ساخته میشود و به انتقال قند از خون به سلولهای بدن برای ذخیرهسازی کمک میکند. وقتی که سلولهای بدن به انسولین مقاومت نشان دهند، نمیتوانند به طور موثر انسولین را به کار گیرند و همین امر موجب بالا رفتن سطح قند خون میشود.
هنگامی که لوزالمعده حس میکند که سطح قند خون بالاست، انسولین بیشتری برای غلبه بر این مقاومت و نیز کاهش سطح قند خون انجام میدهد. با گذشت زمان، این میتواند موجب از بین رفتن سلولهای تولیدکننده انسولین شود که در دیابت نوع ۲ شایع است. همچنین، بالا بودن سطح قند خون به مدت طولانی میتواند به اعصاب و اندامهای بدن آسیب وارد کند. اگر پیش دیابت دارید یا سابقه خانوادگی دیابت نوع ۲ در شما وجود دارد، بیشتر در خطر مقاومت به انسولین هستید.

مقاومت به انسولین چیست و چرا ایجاد میشود؟
مقاومت به انسولین مثل یک قفل زنگزده است! لوزالمعده همچنان انسولین تولید میکند، ولی انسولین دیگر نمیتواند درب سلولها را برای ورود قند باز کند، یعنی توانش را ندارد! این اتفاق معمولا نتیجۀ ورود بیشازحد قند و ترشح بیشازاندازۀ انسولین در بدن است. مقصرش را کمتحرکی و رژیمهای پرکربوهیدرات در این دورهوزمانه بدانید. سلولها برای محافظت از خود، حساسیت کمتری به این هورمون نشان میدهند. چربیهای انباشته در بدن و التهابهای مزمن نیز سیگنال انسولین را مسدود میکنند.
از آنجا به بعد باید بهدنبال دو چیز باشید: راههای افزایش ترشح انسولین و درمان قطعی مقاومت به انسولین. وگرنه قند در خون سرگردان میماند و پانکراس مجبور میشود با تمام توان کار کند تا این نقص را جبران کند. اگر این نقص اصلاح نشود، به خستگی پانکراس و دیابت نوع ۲ ختم خواهد شد. درمان انسولین بالا در همان مراحل اولیه اوضاع را جور دیگری پیش میبرد.
۱. خواب کافی؛ بهترین راه بهبود حساسیت به انسولین
خواب خوب شبانه برای سلامت بدن ضروری است. در مقابل، کمبود خواب میتواند مضر باشد و خطر ابتلا به عفونتها، بیماری قلبی و دیابت نوع ۲ را افزایش دهد. مطالعات متعدد نشان دادهاند که خواب ضعیف با کاهش حساسیت به انسولین در ارتباط است. به عنوان مثال، یک مطالعه شامل ۹ داوطلب سالم نشان داد که تنها ۴ ساعت خوابیدن در یک شب، حساسیت انسولین و توانایی تنظیم قند خون را در مقایسه با ۸ و نیم ساعت خواب کاهش میدهد. خوشبختانه، جبران کردن کمبود خواب میتواند تاثیرات خوب ضعیف بر مقاومت به انسولین را معکوس کند.

۲. ورزش منظم؛ درمان مقاومت به انسولین
ورزش منظم یکی از بهترین روشها برای افزایش حساسیت به انسولین است. این به انتقال قند به داخل عضلات برای ذخیرهسازی کمک میکند و باعث افزایش فوری حساسیت به انسولین میشود که بسته به نوع ورزش ۲ تا ۴۸ ساعت طول میکشد. به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داد که ۶۰ دقیقه دوچرخه سواری روی دستگاه با سرعت متوسط، حساسیت به انسولین را به مدت ۴۸ ساعت در میان داوطلبان سالم افزایش میدهد.
تمرینهای مقاومتی نیز به افزایش حساسیت به انسولین کمک میکنند. بسیاری از مطالعات به این نتیجه دست یافتهاند که تمرین مقاومتی حساسیت به انسولین را در میان مردان و زنان مبتلا به دیابت و نیز افراد سالم افزایش میدهد. به عنوان مثال، مطالعهای روی مردان دارای اضافه وزن و بدون دیابت نشان داد که وقتی شرکتکنندگان تمرینات مقاومتی را در یک دوره ۳ماهه انجام میدادند، حساسیت آنها به انسولین، صرفنظر از عوامل دیگری مانند کاهش وزن افزایش مییابد.
اگرچه هم تمرینات مقاومتی و هم تمرینهای هوازی موجب افزایش حساسیت به انسولین میشوند، اما ترکیب هر دو در روتین ورزشی بهترین نتیجه را به همراه خواهد داشت.

۳. کاهش استرس برای بهبود حساسیت به انسولین
استرس بر توانایی بدن شما برای تنظیم قند خون تاثیر میگذارد. استرس موجب میشود تا بدن در حالت «جنگ یا گریز» قرار گیرد که تولید هورمونهای استرس مانند کورتیزول و گلوکاگون را تحریک میکند. این هورمونها گلیکوژن، شکلی از قند ذخیره شده را به گلوکز تجزیه میکنند که وارد جریان خون شما میشود تا بدن از آن به عنوان منبع سریع انرژی استفاده کند. متاسفانه، استرس مداوم سطح هورمون استرس را بالا نگه میدارد و از این رو موجب تجزیه مواد مغذی شده و در نتیجه سطح قند خون افزایش مییابد.
هورمونهای استرس همچنین مقاومت به انسولین را افزایش میدهند. این مانع از ذخیره شدن مواد مغذی در بدن شده و آنها را در جریان خون برای تبدیل به انرژی آماده میسازد. در واقع، بسیاری از مطالعات نشان دادهاند که سطح بالای هورمونهای استرس موجب کاهش حساسیت به انسولین میشود. این فرآیند ممکن است برای اجداد ما مفید بوده باشد که برای انجام فعالیتهای حفظ حیات به انرژی اضافی نیاز داشتند. با این وجود، امروزه برای افرادی که تحت استرس مزمن هستند، کاهش حساسیت به انسولین میتواند مضر باشد.
فعالیتهایی مانند مدیتیشن، ورزش و خواب راههای بسیار خوبی برای کاهش استرس هستند که به افزایش حساسیت به انسولین کمک میکنند.
۴. کاهش وزن و تولید انسولین طبیعی
اضافه وزن خصوصا در ناحیه دور شکم، حساسیت به انسولین را کاهش میدهد و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ افزایش مییابد. چربی شکن به شیوههای مختلف موجب این موضوع میشود؛ به عنوان مثال، تولید هورمونهایی که مقاومت به انسولین را در عضلات و کبد بیشتر میکنند.
بسیاری از مطالعات ارتباط بین زیاد بودن چربی دور شکم و حساسیت کمتر به انسولین را پیدا کردهاند. خوشبختانه، کاهش وزن یک روش موثر برای کاهش چربی دور شکم و افزایش حساسیت به انسولین است. همچنین در صورت داشتن پیش دیابت ممکن است به کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ کمک کند.
به عنوان مثال، مطالعهای در دانشگاه جان هاپکینز نشان داد که در افراد مبتلا به پیش دیابت که ۵ تا ۷ درصد از کل وزن خود را طی ۶ ماه از دست دادند، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را تا ۳ سال آینده تا ۵۴ درصد کاهش یافت. خوشبختانه راههای زیادی برای کاهش وزن از طریق رژیم غذایی، ورزش و تغییر سبک زندگی وجود دارد و یکی از بهترین آنها رژِیم تنبلی تخمدان است.

۵. بهبود حساسیت به انسولین با فیبر محلول
فیبر را میتوان به دو دسته کلی تقسیم کرد:-محلول و نامحلول. فیبر نامحلول بیشتر به عنوان یک عامل حجمدهنده برای کمک به حرکت مدفوع در داخل رودهها عمل میکند. این در حالی است که فیبر محلول مسئول بسیاری از فواید مرتبط با فیبر است؛ از کاهش کلسترول گرفته تا کاهش اشتها.
مطالعات مختلف ارتباط بین مصرف زیاد فیبر محلول و افزایش حساسیت به انسولین را یافتهاند. به عنوان مثال، یک مطالعه شامل ۲۶۴ زن نشان داد که کسانی که فیبر محلول بیشتری میخورند، سطوح پایینتری از مقاومت به انسولین داشتند. فیبر محلول همچنین به تغذیه باکتریهای مفید در روده کمک میکند که با افزایش حساسیت به انسولین در ارتباط است. غذاهای سرشار از فیبر محلول عبارتند از حبوبات، بلغور جو دوسر، دانه کتان، سبزیجاتی مانند کلم بروکسل و میوههایی مانند پرتقال.
۶. میوههای رنگی و سبزیجات؛ انسولین ساز طبیعی
میوهها و سبزیجات نه تنها مغذی هستند، بلکه سلامت را نیز تقویت میکنند. به طور خاص، میوهها و سبزیجات رنگی سرشار از ترکیبات گیاهی میباشند که خواص آنتی اکسیدانی دارند.
آنتی اکسیدانها به مولکولهایی به نام رادیکالهای آزاد متصل میشوند و آنها را خنثی میکنند که میتوانند باعث التهاب مضر در سراسر بدن شوند.
بسیاری از مطالعات نشان دادهاند که داشتن یک رژیم غذایی غنی از ترکیبات گیاهی با حساسیت بالاتر به انسولین مرتبط است. هنگامی که میوه را در رژیم غذایی خود قرار میدهید، به حد معمول استفاده از آنها را رعایت کنید و مصرف خود را به یک عدد در هر وعده و نه بیشتر از ۲ وعده در روز محدود کنید.

۷. کربوهیدرات کمتر؛ راه بهبود حساسیت به انسولین
کربوهیدراتها محرک اصلی برای افزایش سطح قند خون هستند. وقتی بدن کربوهیدرات را به قند تبدیل میکند و آن را در جریان خون آزاد میسازد، لوزالمعده انسولین آزاد میکند تا قند را از خون به سلولها منتقل کند. کاهش مصرف کربوهیدرات میتواند به افزایش حساسیت به انسولین کمک کند. این به این دلیل است که یک رژیم غذایی پرکربوهیدرات موجب افزایش ناگهانی قند خون میشود و لوزالمعده را تحت فشار قرار میدهد تا قند اضافی را از جریان خون حذف کند.
مصرف یکنواخت کربوهیدرات در طی روز یک روش دیگر برای افزایش حساسیت به انسولین است. خوردن وعدههای کوچکتر کربوهیدرات در طی روز موجب میشود که در هر وعده قند کمتری به بدن وارد شود و در نتیجه کار انسولین راحتتر میشود. نوع کربوهیدراتی که مصرف میکنید نیز مهم است. کربوهیدراتهایی با شاخص گلیسمی پایین (GI) بهترین گزینه هستند زیرا آزاد شدن قند در خون را کند میکنند و به انسولین زمان بیشتری برای عملکرد مؤثر میدهند. با محاسبه کربوهیدرات مصرفی می توانید اندازه کربوهیدرات وعده های غذایی خود را بسنجید.
منابع کربوهیدراتی با شاخص گلیسمی پایین عبارتند از سیب زمینی شیرین، برنج قهوهای، کینوا و برخی از انواع جو دوسر.
۸. حذف قند برای بهبود حساسیت به انسولین
تفاوت زیادی بین قندهای اضافه شده و قند طبیعی وجود دارد. قندهای طبیعی در منابع طبیعی مانند میوهها و سبزیجات وجود دارند که هر دو مواد مغذی دیگری را نیز برای بدن تامین میکنند. در مقابل، قندهای اضافه شده بیشتر در غذاهای فرآوری شده یافت میشوند. دو نوع اصلی شکر اضافه شده در طول فرآیند تولید عبارتند از شربت ذرت با فروکتوز بالا و شکر معمولی که به نام ساکارز نیز شناخته میشود. هر دو حاوی تقریبا ۵۰ درصد فروکتوز هستند.
مطالعات مختلف به این نتیجه رسیدهاند که مصرف بیشتر فروکتوز میتواند به افزایش مقاومت به انسولین در میان افراد مبتلا به دیابت منجر شود. به نظر میرسد اثر فروکتوز بر افراد غیر دیابتی نیز قابل توجه است. این نتیجهگیری در یک تحلیل از ۲۹ مطالعه شامل ۱۰۰۵ نفر با وزن متوسط و اضافه وزن یا چاقی گزارش شده است.
یافتهها نشان میدهند که مصرف مقدار زیادی فروکتوز در کمتر از ۶۰ روز موجب افزایش مقاومت به انسولین بدون توجه به کل کالری دریافتی میشود. غذاهایی که حاوی مقدار زیادی قند اضافه شده هستند نیز سرشار از فروکتوز هستند. این شامل آب نبات، نوشیدنیهای شیرین شده با شکر، کیک، کلوچه و شیرینی است.

۹. گیاهان و ادویهها برای بهبود حساسیت به انسولین
قرنهاست که از گیاهان و ادویهها به دلیل خواص درمانی که دارند در آشپزی استفاده شده است. با این وجود، تنها چند دهه پیش بود که محققان مطالعه بر روی خواص آنها را آغاز کردند. گیاهان و ادویههایی مانند شنبلیله، زردچوبه، زنجبیل و سیر نتایج امیدوارکنندهای را برای افزایش حساسیت به انسولین نشان دادهاند.
- دانه شنبلیله. دانه شنبلیه سرشار از فیبر محلول است که موجب میشود انسولین عملکرد بهتری داشته باشد. خوردن آن به صورت دانه یا به عنوان عصاره و یا در پخت و پز میتواند به پیشگیری از بالا رفتن قند خون و نیز افزایش حساسیت به انسولین کمک کند.
- زردچوبه. این ادویه حاوی ترکیبات فعالی به نام کورکومین است که خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی قوی دارند. به نظر میرسد که زردچوبه با کاهش اسیدهای چرب و قند خون، حساسیت به انسولین را افزایش میدهند.
- زنجبیل. این ادویه محبوب با افزایش حساسیت به انسولین در ارتباط است. مطالعات نشان دادهاند که ترکیب فعال موجود در زنجبیل به نام جینجرول موجب میشود تا گیرندههای قند در سلولهای ماهیچهها بیشتر در دسترس باشند و در نتیجه جذب قند افزایش یابد.
- سیر. در مطالعات در فاز حیوانی، نشان داده شده است که سیر ترشح انسولین را بهبود میبخشد و خواص آنتی اکسیدانی دارد که برای افزایش حساسیت به انسولین مفید هستند.
این یافتهها در مورد گیاهان و ادویهها امیدوارکننده است. با این وجود، بیشتر تحقیقات انجام شده در این زمینه هنوز جدید هستند و بیشتر در فاز حیوانی صورت گرفتهاند. مطالعات در فاز انسانی برای بررسی اینکه آیا گیاهان و ادویهها واقعاً حساسیت به انسولین را افزایش میدهند مورد نیاز است.
۱۰. دارچین برای تولید انسولین در بدن
دارچین یک ادویه خوش طعم است که ترکیبات گیاهی متفاوتی دارد. دارچین به دلیل خاصیتش در کاهش سطح قند خون و افزایش حساسیت به انسولین شهرت یافته است. به عنوان مثال، یک متاآنالیز به این نتیجه رسید که مصرف روزانه ۱ تا ۳ قاشق چایخوری (۱ تا ۶ گرم) دارچین به طور قابل توجهی باعث کاهش سطح قند خون کوتاه مدت و بلندمدت میشود.
مطالعات نشان میدهد که دارچین با کمک به گیرندههای گلوکز روی سلولهای ماهیچهای، حساسیت به انسولین را افزایش میدهد و در انتقال قند به داخل سلولها در دسترستر و کارآمدتر میشود. جالب توجه است، برخی از مطالعات نشان دادهاند که دارچین حاوی ترکیباتی است که میتوانند انسولین را تقلید کنند و مستقیماً روی سلولها اثر بگذارند.
۱۱. چای سبز؛ بهترین راه بهبود حساسیت به انسولین
چای سبز یک نوشیدنی عالی برای حفظ سلامتی است. همچنین انتخاب خوبی برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ و افرادی است که در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند. مطالعات متعدد به این نتیجه رسیدهاند که نوشیدن چای سبز با بهبود حساسیت به انسولین، موجب کاهش قند خون میشود.
به عنوان مثال، تحلیلی بر ۱۷ مطالعه اثر چای سبز بر قند خون و حساسیت به انسولین را نشان داد. این مطالعه نشان داد که نوشیدن چای سبز به طور قابل توجهی قند خون ناشتا را کاهش میدهد و حساسیت به انسولین را افزایش میدهد. این اثرات مفید چای سبز میتواند به دلیل آنتی اکسیدان قوی اپی گالوکاتچین گالات (EGCG) باشد که بسیاری از مطالعات نشان دادهاند موجب افزایش حساسیت به انسولین میشود.

۱۲. سرکه سیب؛ عامل افزایش انسولین در بدن
سرکه یک مایه با کاربردهای مختلف است. علاوه بر کاربردهای مختلف از آن در تمیزکاری و در پخت و پز استفاده میشود. همچنین ترکیب اصلی در سرکه سیب است که یک نوشیدنی محبوب برای سلامت است. سرکه سیب میتواند با کاهش قند خون و بهبود اثربخشی انسولین به افزایش حساسیت به انسولین کمک کند. همچنین به نظر میرسد که در رهاسازی غذا از معده به روده تاخیر ایجاد میکند و به بدن زمان بیشتری برای جذب قند در جریان خون میدهد.
یک مطالعه نشان داد که مصرف سرکه سیب حساسیت به انسولین را تا ۳۴ درصد در طول یک وعده غذایی با کربوهیدرات بالا در افرادی که مقاوم به انسولین بودند و ۱۹ درصد در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ افزایش داد.
۱۳. حذف چربیهای ترانس برای حساسیت به انسولین
اگر چیزی ارزش حذف کامل از رژیم غذایی را داشته باشد، چربیهای ترانس مصنوعی است. برخلاف سایر چربیها، چربیهای ترانس هیچ فایدهای ندارند و خطر ابتلا به بیماریهای مختلف را افزایش میدهند. به نظر میرسد شواهد در مورد اثرات مصرف بالای اسیدهای چرب ترانس بر مقاومت به انسولین متفاوت باشد. برخی از مطالعات در فاز انسانی آن را مضر تشخیص دادهاند، در حالی که برخی دیگر نه.
با این وجود، مطالعات در فاز حیوانی شواهد قوی مبنی بر ارتباط مصرف بالای چربی ترانس با مدیریت ضعیف قند خون و مقاومت به انسولین ارائه کرده است . از آنجایی که این یافتهها برای مطالعات در فاز انسانی متفاوت است، محققان نمیتوانند با قطعیت بگویند که مصرف چربیهای ترانس مصنوعی مقاومت به انسولین را افزایش میدهد. با این وجود، آنها یک عامل خطر برای بسیاری از بیماریهای دیگر از جمله دیابت هستند، بنابراین بهتر است از آنها اجتناب کنید.
غذاهایی که معمولاً حاوی چربیهای ترانس مصنوعی هستند عبارتند از پای، دونات و فست فودهای سرخ شده. چربیهای ترانس مصنوعی معمولا در غذاهای فرآوری شده بیشتر یافت میشوند. خوشبختانه در سال ۲۰۱۵ سازمان غذا و دارو (FDA) چربیهای ترانس را مضر اعلام کرد و به تولیدکنندگان مواد غذایی ۳ سال مهلت داد که یا به تدریج چربیهای ترانس را از محصولات غذایی خود حذف کنند یا برای تأییدیه ویژه درخواست دهند.
۱۴. مصرف مکملها برای بهبود حساسیت به انسولین
ایده مصرف مکملهای طبیعی به منظور افزایش حساسیت به انسولین خیلی تازه است. بسیاری از مکملها میتوانند حساسیت به انسولین را افزایش دهند، اما کروم، بربرین، منیزیم و رسوراترول بیشترین تاثیر را داشتهاند.
- کروم یک ماده معدنی است که در سوختوساز کربوهیدرات و چربی نقش دارد. مطالعات نشان دادهاند که مصرف مکملهای کروم پیکولینات در دوزهای ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ میکروگرم میتواند توانایی گیرندههای انسولین را برای کاهش قند خون بهبود بخشد.
- منیزیم یک ماده معدنی است که به گیرندههای انسولین برای ذخیره قند خون کمک میکند. مطالعات نشان دادهاند که سطح پایین منیزیم در خون با مقاومت به انسولین مرتبط است. مصرف منیزیم ممکن است به افزایش حساسیت به انسولین کمک کند.
- بربرین یک مولکول گیاهی است که از گیاهان مختلف از جمله گیاه بربری استخراج میشود. اثرات آن بر انسولین دقیقاً مشخص نیست، اما برخی مطالعات نشان دادهاند که حساسیت به انسولین را افزایش و قند خون را کاهش میدهد.
- رسوراترول یک پلی فنول است که در پوست انگور قرمز و سایر انواع توتها یافت میشود. این پلی فنول ممکن است حساسیت به انسولین را افزایش دهد، اما عملکرد آن هنوز به خوبی مشخص نشده است.
همانند تمام مکملها، خطر تداخل دارویی وجود دارد. به همین دلیل همیشه بهتر است قبل از مصرف با پزشک خود مشورت کنید.

مواد غذایی انسولینساز کداماند؟
عبارت «انسولینساز» در دنیای تغذیه به معنای موادی است که یا سلولهای بتای پانکراس را برای تولید هورمون تحریک میکنند و یا حاوی ریزمغذیهایی هستند که کارخانه ساخت انسولین در بدن را تجهیز میکنند. هدف ما در اینجا انتخاب هوشمندانه است؛ یعنی مصرف موادی که بدون ایجاد شوک قندی و خستگی لوزالمعده، به ترشح منظم و باکیفیت انسولین کمک کنند. این مواد غذایی با تنظیم سیگنالهای شیمیایی بدن، اجازه نمیدهند پانکراس زیر بار قندهای مصنوعی از کار بیفتد، بلکه مانند یک مکمل طبیعی، توانایی ترشح هورمون را بازیابی میکنند.
میپرسید چگونه مقاومت به انسولین را درمان کنیم؟ برای تقویت توان انسولینسازی بدن، این دستههای غذایی را در رژیم غذایی مقاومت به انسولین بگنجانید:
- دانه کدو تنبل و مغزیجات. این دانهها سرشار از زینک هستند و در ذخیرهسازی و ترشح انسولین در پانکراس نقش کلیدی دارد.
- ماهیهای چرب و بذر کتان. اسیدهای چرب امگا-۳ التهاب پانکراس را کاهش میدهند و از غشای سلولهای تولیدکننده انسولین محافظت میکنند.
- حبوبات و غلات کامل. فیبر محلول این خوراکیها با تحریک هورمونهای روده، به لوزالمعده فرمان آزادسازی بهینه و کنترلشدۀ انسولین را میدهد.
- تخممرغ و لبنیات غنیشده. ویتامین D یکی از مهمترین بخشهای سلولهای بتا محسوب میشود و اگر نباشد یا کم باشد، پانکراس قند خون را بهدرستی تشخیص نمیدهد.
- مرغ، بوقلمون و سویا. این پروتئینها حاوی اسید آمینه «آرژنین» هستند، یک محرک قوی و طبیعی برای آزادسازی انسولین و بهبود حساسیت به انسولین.
- کلم بروکلی و جوانه آن. محتوای «سولفورافان» در این سبزی دوستداشتنی از سلولهای بتا در برابر آسیب محافظت کرده و قدرت انسولینسازی آنها را احیا میکند.
- بامیه. دانهها و پوست بامیه حاوی ترکیباتی هستند که علاوهبر کاهش جذب قند، ترشح انسولین در لوزالمعده را تحریک میکنند.
- آووکادو. قند کمیاب «آووکادین B» در این میوه فرایندهای اکسیداتیو و ترشح انسولین در پانکراس را کنترل میکند.
- توتها. رنگدانههای موجود در بلوبری و تمشک سیگنالدهی انسولین را بهطرز چشمگیری بهبود میبخشند و فشار را از روی لوزالمعده برمیدارند.
- سیر. محتوای «آلیسین» موجود در سیر برای توزیع بهتر و باکیفیتتر انسولین به کبد و پانکراس کمک میکند.
راههای تحریک لوزالمعده برای ترشح انسولین
در پاسخ این سؤال پرتکرار که «چه چیزهایی باعث ترشح انسولین می شود؟» اولین جواب قند است. ولی در این مورد خاص، برای تقویت پانکراس برای تولید انسولین باید بهدنبال راههای دیگر بود، چون هدف عملکرد بهینهتر سلولهای بتا و پاسخدهی بهتر آنها به تغییرات گلوکزی است. بهترین راههای تحریک ترشح انسولین لزوما فشارآوردن به پانکراس نیست، که فراهمکردن ریزمغذیها و اصلاح زمانبندی صرف غذاست.
برای درمان خانگی مقاومت به انسولین باید تعادل هورمونهای گوارشی و مواد معدنی را در بدن برقرار کرد. اگر میپرسید چه چیزی باعث افزایش انسولین میشود، ریزمغذیهای زیر را ازطریق تغذیه به بدن برسانید:
- منیزیم و روی: این دو ماده معدنی نقش کلیدی در سنتز و ترشح انسولین دارند و سوخت سلولهای بتا محسوب میشوند. کمبود منیزیم ترشح انسولین را با اختلال مواجه میکند.
- پروتئینهای باکیفیت: اسیدهای آمینهای مانند آرژنین و لوسین (موجود در گوشت سفید و حبوبات) سیگنالهای قوی به پانکراس میفرستند تا بدون افزایش ناگهانی قند، انسولین ترشح کند.
- اینکرتینها: فیبرهای محلول هورمونهای گوارشی (GLP-۱) آزاد میکنند و این هورمونها به پانکراس دستور تولید انسولین بیشتر میدهند.
- ویتامین D: گیرندههای ویتامین D روی سلولهای تولیدکننده انسولین در لوزالمعده قرار دارند. برای کاهش التهاب و فعالیت این سلولها، وجود مقدار کافی این ویتامین در بدن حیاتی است.
- ادویههای فعالکننده: استفاده از دارچین و زردچوبه (کورکومین) نه تنها حساسیت به انسولین را بالا میبرد، بلکه از سلولهای پانکراس در برابر استرس اکسیداتیو محافظت میکند.

درمان مقاومت به انسولین در طب سنتی
طب سنتی رکوپوستکنده به ما گفته که برای مقاومت به انسولین چی خوبه و چی خوب نیست. همچنین میگوید چگونه سطح انسولین خون را کاهش دهیم و یا چگونه مقاومت به انسولین را از بین ببریم.
راه درمان مقاومت به انسولین در طب سنتی «اصلاح مزاج و سوختوساز» است. بهعبارت بهتر و دقیقتر: ازبینبردن غلبه سردی و تری (بلغم) در بافتهای داخلی بدن و تقویت قوه مدبره برای مدیریت قند خون.
حکمای طب سنتی معتقدند وقتی کبد و لوزالمعده دچار سوءمزاج میشوند، سلولها قدرت جذب قند را از دست میدهند و فقط با پاکسازی دستگاه گوارش و فعالکردن گرمای غریزی بدن، بهبود حساسیت به انسولین رخ میدهد. اگر از این افراد بپرسید چگونه انسولین بدن را تنظیم کنیم؟ پاسخ آنها فقط حذف قند نیست، بلکه دهها گیاه دارویی و اصلاح عادت برای راهاندازی دوبارۀ متابولیسم بدن تجویز میکنند.
پاسخ طب سنتی به سؤال «چگونه مقاومت انسولین را بشکنیم»، این موارد است:
- استفاده از گیاهان گرمکننده و قاطع بلغم: گیاهانی مثل دارچین، زنجبیل و سیاهدانه با بالابردن حرارت بدن باعث بهبود حساسیت به انسولین میشوند.
- پاکسازی کبد با سرکه انگبین: ترکیب عسل، سرکه و عرق نعناع یک حلکنندۀ فوقالعاده قوی برای چربیهای رسوبکرده در کبد و عروق هستند و مصرف آنها یکی از بهترین راه های کاهش مقاومت به انسولین در طب سنتی است.
- گیاهان تلخ شفابخش: گیاهانی مثل هندوانه ابوجهل و گزنه برای تحریک پانکراس و کاهش مقاومت سلولها به انسولین کاربرد دارند.
- اصول بنیادی ششگانه (سته ضروریه): تأکید بر نرمش پیشاز غذا و پرهیز از نوشیدن آب سرد بین غذا، یکی از راههای درمان مقاومت به انسولین است که جلوی خامخواری سلولها و تجمع قند را میگیرد.
- ماساژ و بادکش گرم: اینها خونرسانی به لوزالمعده و کبد را تقویت میکنند و این کار، عملکرد بهتر این اندامها در تولید انسولین را بهدنبال دارد.
کلام آخر دکتردکتر!
انسولین هورمون مهمی است که در بدن نقشهای مهمی را ایفا میکند. وقتی حساسیت به انسولین شما کاهش یابد، لوزالمعده تحت فشار قرار میگیرد تا با تولید انسولین بیشتر قند اضافی را از داخل جریان خون حذف کند. کم شدن سطح حساسیت به انسولین میتواند منجر به افزایش مزمن قند خون شود که خطر ابتلا به بسیاری از بیماریها ازجمله دیابت و بیماری قلبی را افزایش میدهد.
خوشبختانه، روشهای مختلفی برای افزایش طبیعی حساسیت به انسولین وجود دارد. برای کمک به افزایش حساسیت به انسولین و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای زمینهای، برخی از روشهای ارائه شده در این مقاله را امتحان کنید. توجه داشته باشید که قبل از اضافه کردن مکمل به رژیم غذایی خود با پزشک مشورت کنید. شما می توانید در دکتردکتر، سامانه نوبت دهی اینترنتی پزشکی، نوبت آنلاین دریافت کنید.

عالی بود
نکات بسیار مفید وارزشمندی را متوجه شدم امیدوارم که هم خود وهم همسرم بتوانیم به این موارد عمل کنیم که حتمامثمر ثمر خواهند بود
ممنون از بازخورد مثبتتون، امیدواریم مثمرثمر باشه