متوکاربامول (Methocarbamol) یکی از داروهای شناختهشده برای برطرفکردن اسپاسمهای عضلانی و گرفتگیهای ناگهانی بهویژه در ناحیه گردن، پشت و کمر است. این دارو با شلکردن عضلات و رفع سفتی آنها، درد و محدودیتهای حرکتی را که ممکن است باعث اختلال در فعالیتهای روزانه افراد شود، برطرف میکند. اگر میخواهید درباره خواص قرص متوکاربامول، نحوه مصرف، عوارض و میزان اثربخشی آن بیشتر بدانید، پیشنهاد میکنیم این مطلب را مطالعه کنید.
قرص و آمپول متوکاربامول چیست؟
اگر قبلا اسپاسم، رگبهرگشدن، کشیدگی و گرفتگی عضلات اسکلتی را تجربه کرده باشید، میدانید که هم دردناک و آزاردهنده است و هم توانایی فعالیتهای روزمره را از شما سلب میکند. با هر حرکت، ممکن است دردی شبیه تیرکشیدن را احساس کنید. قرص شلکننده عضلات متوکاربامول که تضعیفکننده سیستم عصبی مرکزی (CNS) است، یکی از رایجترین داروها برای تسکین این دردهاست.
متوکاربامول تکانههای عصبی و سیگنالهای درد را که به مغز ارسال میشوند مسدود میکند و از این طریق، باعث تسکین تنش، اسپاسم و دردهای عضلانی میشود. گاهی پزشکان درکنار رویکردهایی مانند استراحت و فیزیوتراپی، متوکاربامول را بهعنوان درمان کمکی برای بیمار تجویز میکنند.
داروی متوکاربامول بهشکل قرص و آمپول در داروخانهها موجود است. اگر تمایل دارید متاکاربامول را بهصورت آنلاین خریداری کنید، میتوانید به خدمات سفارش آنلاین دارو در پلتفرم دکتردکتر مراجعه کنید. با این خدمات کافی است نسخه الکترونیک خود را در عرض چند دقیقه بارگذاری کنید و متوکاربامول را سفارش دهید.
از متوکاربامول برای چه مواردی استفاده میشود؟
پزشکان متوکاربامول را معمولا برای موارد زیر تجویز میکنند:
تسکین اسپاسمهای عضلانی حاد
کاربرد اصلی متوکاربامول، درمان اسپاسم و دردهای عضلانی حاد است که بهدلیل آسیبهایی مانند کشیدگی، رگبهرگ شدن و سایر صدمات اسکلتیعضلانی ایجاد شدهاند. بهعنوان رایجترین نمونه، میتوان به خشکشدن گردن اشاره کرد؛ زمانی که صبح از خواب بیدار میشوید و میبینید نمیتوانید گردنتان را بهراحتی به جهتهای مختلف حرکت دهید. معمولا اولین گزینه برای درمان خشک شدن گردن قرص متوکاربامول ۵۰۰ است.
بهعنوان درمان مکمل فیزیوتراپی
گاهی اوقات پزشکان برای درمان آسیبهای اسکلتیعضلانی شامل شکستگی استخوانها، درد سمت راست کمر یا دردهای ناشی از فشردگی عصب سیاتیک درکنار استراحت و فیزیوتراپی متوکاربامول تجویز میکنند. البته به یاد داشته باشید که آمپول متوکاربامول برای کمردرد زمانی تجویز میشود که کمردرد ناشی از گرفتگی عضلات باشد؛ برای مثال اگر بار سنگین بلند کرده باشید یا بهدلیل یک حرکت ناگهانی کمرتان رگبهرگ شده باشد. متوکاربامول بهعنوان مسکن برای دردهای عمومی عمل نمیکند.
کنترل علائم کزاز
یکی دیگر از کاربردهای آمپول متوکاربامول بهعنوان درمان مکمل، برای کنترل اسپاسمهای شدید و سفتشدن دردناک عضلانی ناشی از بیماری کزاز (قفلشدن فک) است.
اطلاعات دارویی و اشکال متوکاربامول
| نام ژنریک | متوکاربامول (Methocarbamol) |
| نامهای تجاری معروف | برندهای خارجی شامل روباکسین (Robaxin)، روبامول (Robamol)؛ برندهای ایرانی شامل قرص کارباکوت، قرص رباکسول و آمپول ریلاکسین؛ قرص ایبوپروفن متوکاربامول با نام تجاری ایبوتاکفن که حاوی ۲۰۰میلیگرم ایبوپروفن و ۵۰۰میلیگرم متوکاربامول است. |
| دستهبندی | شلکننده عضلات اسکلتی |
| کاربرد اصلی | تسکین اسپاسم و دردهای حاد عضلانی |
| کاربرد کمکی | درمان کزاز |
| نحوه عملکرد | این دارو با کندکردن فعالیت سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع)، باعث شلشدن عضلات میشود. |
| اشکال دارویی | قرص ۵۰۰میلیگرمی قرص ۷۵۰میلیگرمی قرص ۱۰۰۰میلیگرمی محلول تزریقی |
اطلاعات مربوط به دُز معمول متوکاربامول
هشدار: دُز متوکاربامول را فقط پزشک تعیین میکند. دُزهای معمول که در اینجا آورده شدهاند، فقط برای اطلاعات بیشتر شما هستند و نباید بدون تجویز پزشک از آن استفاده کنید.
دُز معمول قرص متوکاربامول برای اسپاسم عضلانی بزرگسالان
قرص متوکاربامول خوراکی است. دُز معمول آن برای گرفتگی عضلات در بزرگسالان به صورت زیر است:
دُز اولیه برای شروع درمان، شامل ۱۵۰۰ میلیگرم بهصورت خوراکی ۴ بار در روز (در مجموع ۶۰۰۰ میلیگرم) است. پزشک این دُز را برای ۴۸ ساعت تا ۷۲ ساعت اول که مرحله حاد درمان است تجویز میکند. در موارد شدید، ممکن است به دُزهای تا ۸۰۰۰میلیگرم هم نیاز باشد.
پس از مرحله حاد طی ۲ تا ۳ روز، پزشک برای ادامه درمان دُز دارو را به دُز نگهدارنده کاهش میدهد که معمولا ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ میلیگرم در روز است. ازآنجاکه متوکاربامول در دُزهای ۵۰۰ و ۷۵۰ و ۱۰۰۰ میلیگرمی موجود است، میتوانید آن را به این صورت در روز تقسیم کنید:
- با قرص متوکاربامول ۵۰۰ میلیگرمی: دو قرص ۴ بار در روز؛
- با قرص متوکاربامول ۷۵۰ میلیگرمی: هر چهار ساعت یک عدد یا دو عدد همزمان، ۳ بار در روز؛
- با قرص متوکاربامول ۱۰۰۰ میلیگرمی: یک قرص ۴ بار در روز.
بنابراین، در پاسخ به این پرسش که قرص متوکاربامول چند ساعتی مصرف شود، باید به مجموع دُز مصرف متوکاربامول که پزشک تعیین کرده است دقت کنید. بسته به اینکه قرص چند میلیگرمی است، هر ۴ ساعت یکبار، هر ۶ ساعت یکبار یا هر ۸ ساعت یکبار ممکن است نیاز باشد.
دُز معمول آمپول متوکاربامول برای اسپاسم عضلانی بزرگسالان
در روش تزریقی، دُز معمول آمپول متوکاربامول بهصورت زیر است:
- برای تسکین علائم متوسط: ۱ گرم وریدی یا عضلانی بهصورت تکدُز، سپس تغییر به فرم خوراکی؛
- برای تسکین علائم شدید یا عوارض پس از جراحی: ۱ گرم وریدی یا عضلانی هر ۸ ساعت؛
- حداکثر دُز مجاز: ۳ گرم در ۲۴ ساعت؛
- حداکثر مدت زمان مصرف: ۳ روز متوالی، در صورت نیاز ممکن است پس از یک وقفه ۴۸ساعته بدون مصرف دارو، تزریق تکرار شود.
دُز معمول متوکاربامول برای کزاز در بزرگسالان
طبق شواهد بالینی، متوکاربامول ممکن است در کنترل علائم عصبیعضلانی کزاز تأثیر داشته باشد. دُز معمول متوکاربامول برای درمان کزاز در بزرگسالان بهصورت زیر است:
دُز اولیه، بهاندازه ۱ تا ۲ گرم تزریق مستقیم وریدی و بهدنبال آن ۱ تا ۲ گرم دیگر از طریق سرم (انفوزیون وریدی) است. حداکثر دُز اولیه مجاز ۳ گرم است؛ اما هر ۶ ساعت تکرار میشود تا زمانی که بیمار آماده دریافت فرم خوراکی دارو ازطریق لوله بینیمعدی شود یا خودش بتواند دارو را بخورد. پس از جاگذاری لوله بینیمعدی، پرستار یا پزشک قرصها را خرد و در آب یا محلول نمکی حل میکند و سپس از طریق لوله به معده بیمار میفرستد. بسته به پاسخ بیمار، ممکن است به دُزهای خوراکی تا ۲۴ گرم در مجموع نیاز باشد.
توجه: متوکاربامول جایگزین اقدامات معمول درمان کزاز شامل دبریدمان (پاکسازی زخم)، آنتیتوکسین کزاز، پنیسیلین، بازکردن راه هوایی (تراکئوستومی)، توجه به تعادل مایعات بدن و مراقبتهای پزشکی نیست و بهعنوان درمان کمکی به کار میرود.
دُز معمول متوکاربامول برای کزاز در کودکان
متوکاربامول برای کودکان زیر ۱۶ سال تأیید نشده است؛ مگر اینکه برای درمان کزاز به کار رود. دُز معمول این دارو برای کودکان مبتلا به کزاز بهشرح زیر است:
- دُز اولیه: ۱۵ میلیگرم بهازای هر کیلوگرم وزن کودک یا ۵۰۰میلیگرم بر مترمربع بهصورت تزریق وریدی. درصورت نیاز باید هر ۶ ساعت یکبار تکرار شود؛
- حداکثر دُز مجاز: ۱٫۸ گرم بهازای هر مترمربع از مساحت بدن در روز بهصورت وریدی و بهمدت ۳ روز متوالی؛
- دُز نگهدارنده: ممکن است با تزریق داخل لوله سرم یا انفوزیون وریدی با مقدار مناسبی از مایعات به بیمار داده شود.
نحوه مصرف قرص و تزریق آمپول متوکاربامول
متوکاربامول را باید دقیقا طبق تجویز پزشک مصرف کنید؛ بااینحال، شیوه مصرف معمول آن بهصورت زیر است:
- قرص متوکاربامول: این قرص جویدنی نیست و باید آن را با یک لیوان پر از آب ببلعید. ممکن است لازم باشد پس از ۲ یا ۳ روز اول درمان، دُز مصرفی خود را کاهش دهید. این دستورالعملها را پزشک به شما ارائه خواهد داد. داروی خود را در فواصل منظم مصرف کنید و خودسرانه مقدار آن را افزایش یا کاهش ندهید.
- آمپول متوکاربامول: بهصورت عضلانی (IM) یا وریدی (IV) تزریق میشود. فقط پزشک یا کادر درمان میتوانند این دارو را به بیمار تزریق کنند. در بسیاری از موارد، تزریق بهصورت تکدُز اولیه برای کنترل سریع علائم انجام میشود و سپس باید درمان با قرص متوکاربامول ادامه یابد. اگر هنگام تزریق یا پس از آن، احساس سوزش، درد یا تورم در اطراف سوزن داشتید، به پزشک یا پرستار اطلاع دهید.
فراموشکردن یک دُز
اگر یک دُز را فراموش کردید، بهمحض بهیادآوردن آن را مصرف کنید؛ ولی اگر به زمان دُز بعدی نزدیک است، دُز قبلی را نادیده بگیرید و دُز بعدی را در زمان خودش مصرف کنید. نیازی به دوبرابرکردن دُز نیست.
این دارو فقط برای شماست؛ بنابراین آن را به دیگران توصیه نکنید و بدون دستور پزشک، به کودکان آن را ندهید.
بهترین زمان مصرف قرص متوکاربامول
شما میتوانید متوکاربامول را در هر زمانی از روز، برای مثال هنگام غذا خوردن، مصرف کنید. بااینحال، باید تعداد دفعات آن را طوری تنظیم کنید که فواصل آن منظم باشد. تا زمانی که اثر دارو بر بدنتان مشخص نشده است، از رانندگی یا انجام کارهایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند خودداری کنید.
اثربخشی متوکاربامول
زمان اثر متوکاربامول بسته به اینکه قرص است یا آمپول، متفاوت است. قرص متوکاربامول معمولا در عرض ۱ تا ۲ ساعت بعد از مصرف به اوج غلظت خود میرسد. بهزبان عامیانه، یکیدو ساعت بعد از مصرف دارو متوجه میشوید که دارو اثر کرده است. آمپول متوکاربامول سریعتر اثر میکند.
عوارض قرص متوکاربامول ۵۰۰ چیست؟
عوارض قرص متوکاربامول ۵۰۰ (و دُزهای دیگر آن)، در دو دسته عوارض رایج و عوارض جدی قرار میگیرند. برخی از این عوارض عبارتاند از:
عوارض جانبی رایج متوکاربامول
این عوارض نیازی به مراجعه به پزشک ندارد ولی اگر آزاردهنده بود یا ادامه پیدا کرد، به پزشک اطلاع دهید:
- سردرد، سرگیجه خفیف، خوابآلودگی؛
- تب؛
- طعم فلزی در دهان؛
- حالت تهوع، استفراغ، ناراحتی معده؛
- تاری دید، دوبینی؛
- گیجی، مشکلات حافظه؛
- گرگرفتگی؛
- مشکلات خواب (بیخوابی)؛
- برهمخوردن تعادل بدن.
عوارض جانبی جدی متوکاربامول
این عوارض کمتر ممکن است رخ دهند ولی بهمحض مشاهده آنها، مصرف متوکاربامول را متوقف کنید و خود را به مراکز درمانی برسانید. در شرایط بسیار وخیم با اورژانس تماس بگیرید:
- احساس سبکی سر، انگار ممکن است از حال بروید؛
- واکنشهای آلرژیک مانند بثورات پوستی، خارش، کهیر، تورم صورت، لبها، زبان یا گلو؛
- تضعیف سیستم عصبی مرکزی ازجمله تنفس آهسته یا سطحی، تنگی نفس، احساس غش، سرگیجه، گیجی، مشکل در بیدار ماندن؛
- ضربان قلب آهسته؛
- تشنج؛
- زردی پوست یا چشم؛
- درد، کبودی، تورم یا تغییرات پوستی در محل تزریق.
موارد احتیاط و منع مصرف متوکاربامول
اگر به متوکاربامول حساسیت دارید، نباید از آن استفاده کنید. همچنین، متوکاربامول برای افراد زیر ۱۶ سال تأیید نشده است؛ مگر اینکه پزشک برای درمان کزاز آن را تجویز کرده باشد. برای اطمینان از اینکه این دارو برای شما بیخطر است، هریک از شرایط زیر را دارید، پزشکتان را در جریان آن قرار دهید:
- بیماری کلیوی؛
- تشنج؛
- میاستنی گراویس؛
- بارداری؛
- شیردهی.
متوکاربامول ممکن است روی تفکر، هماهنگی یا زمان واکنش شما تأثیر منفی بگذارد. بنابراین، تا زمانی که از تأثیر این دارو بر خودتان مطمئن نشدهاید، از کارهایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند شامل رانندگی، کار با ماشینآلات صنعتی و کار با تجهیزات برقی خودداری کنید. بهآرامی بنشینید یا بایستید تا خطر سرگیجه و غشکردن کاهش یابد.
از مصرف متوکاربامول همزمان با موادی ازجمله الکل، مواد افیونی و بنزودیازپینها که باعث خوابآلودگی میشوند، خودداری کنید. این موارد میتوانند عوارض جانبی متوکاربامول را تشدید کنند. بههرصورت، اگر بهسختی نفس میکشید یا نمیتوانید چشمهایتان را باز نگه دارید، بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید.
تداخلات دارویی متوکاربامول با داروهای دیگر
متوکاربامول مانند هر داروی دیگری، ممکن است با موارد زیر تداخل ایجاد کند. منظور از تداخل دارویی این است که داروها اثربخشی یکدیگر را کاهش دهند یا مصرف همزمان آنها با برهمکنش خطرناک و حتی مرگبار همراه باشد. برخی از داروها و خوراکیهایی که با متوکاربامول تداخل ایجاد میکنند عبارتاند از:
- مسکنها؛
- داروهای اپیوئیدی برای سرفه؛
- آنتیهیستامینها برای آلرژی، سرفه و سرماخوردگی؛
- داروهای ضد اضطراب؛
- باربیتوراتها؛
- آرامبخشها؛
- داروهای خوابآور مثل قرص خواب؛
- داروهای ضد افسردگی مانند آمیتریپتیلین، فلوکستین و سرترالین؛
- داروهای ضد تشنج مانند فنوباربیتال یا پریمیدون؛
- مهارکنندههای کولین استراز، مانند نئوستیگمین، آمبنونیوم یا پیریدوستیگمین بروماید (داروی میاستنی گراویس)؛
- داروهای بیهوشی عمومی مانند هالوتان، ایزوفلوران، متوکسی فلوران یا پروپوفول؛
- داروهای بیحسکننده موضعی مانند لیدوکائین، پراموکسین یا تتراکائین؛
- فنوتیازینها ازجمله کلرپرومازین، مزوریدازین، پروکلرپرازین، تیوریدازین؛
- داروهایی که عضلات را برای جراحی شل میکنند.
علاوه بر این موارد، نوشیدن الکل ممکن است عوارض جانبی متوکاربامول را افزایش دهد. همیشه قبل از تجویز دارو، به پزشک درباره همه داروهای تجویزی یا بدون نسخه، گیاهان دارویی و مکملهای غذایی خاصی که مصرف میکنید اطلاع دهید.
اگر سیگار، الکل، حشیش و مواد مخدر غیرمجاز حتی تفریحی مصرف میکنید، بیرودربایستی به پزشک بگویید. این مواد ممکن است با متوکاربامول تداخلات خطرناکی ایجاد کنند و پزشک باید درباره آنها بداند.
شرایط نگهداری داروی متوکاربامول
متوکاربامول را در دمای اتاق بین ۲۰ تا ۲۵ سانتیگراد (۶۸ و ۷۷ درجه فارنهایت) دور از نور و رطوبت نگهداری کنید. آن را جایی قرار دهید که در دسترس کودکان و حیوانات خانگی نباشد.
علائم مصرف بیش از حد متوکاربامول
علائم مصرف بیشازحد متوکاربامول شامل موارد زیر هستند:
- حالت تهوع؛
- خوابآلودگی شدید؛
- غش، تشنج یا کما.
اگر فکر میکنید بیشازحد از این دارو مصرف کردهاید، بهسرعت با اورژانس تماس بگیرید.
کلام آخر دکتردکتر
متوکاربامول یک داروی شلکننده عضلات است که برای درمان اسپاسمها و گرفتگیهای عضلانی عالی عمل میکند. معمولا این دارو برای تسکین دردهای حاد مناسب است نه دردهایی که حالت مزمن به خود گرفتهاند. باتوجهبه عوارض جانبی و تداخلات دارویی قرص متوکاربامول، از مصرف خودسرانه آن بپرهیزید. اگر میخواهید از مصرف متوکاربامول نتیجه مطلوبی بگیرید، آن را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
درصورتیکه پزشک برای شما متوکاربامول تجویز کرده است و رفتن تا داروخانه برایتان مشکل است، چرا از خدمات سفارش آنلاین دارو در پلتفرم دکتردکتر استفاده نمیکنید؟ همین حالا نسخه خود را در سایت بارگذاری کنید؛ ما در داروخانهها میگردیم و بهترین قیمت قرص متوکاربامول را برای شما پیدا میکنیم. بسته به شهری که در آن سکونت دارید، در کوتاهترین زمان ممکن دارو را دریافت خواهید کرد!
