میوکاردیت یا التهاب عضله قلب یکی از بیماریهای قلبی است که ممکن است عملکرد طبیعی قلب را تحتتأثیر قرار دهد. این بیماری زمانی رخ میدهد که عضله قلب براثر عواملی مانند عفونتهای ویروسی، باکتریایی، بیماریهای خودایمنی یا برخی داروها دچار التهاب شود. شدت میوکاردیت از خفیف و بدون علامت تا موارد شدید که باعث نارسایی قلبی، آریتمی یا حتی شوک قلبی میشود، متغیر است. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب نقش مهمی در جلوگیری از عوارض این بیماری دارد. در این مقاله بهطور کامل با میوکاردیت، علائم، علل، روشهای تشخیص، درمان، عوارض احتمالی و راههای پیشگیری از آن آشنا میشوید تا درصورت مشاهده علائم هشداردهنده، بهموقع برای دریافت مراقبتهای پزشکی اقدام کنید.
میوکاردیت چیست؟
میوکاردیت به معنای التهاب عضله «میوکارد» قلب است. این بیماری میتواند توانایی قلب برای پمپاژ خون را کاهش دهد. میوکاردیت ممکن است باعث درد قفسه سینه (قلب درد)، تنگی نفس و تپش قلب سریع یا نامنظم شود.
عفونتهای ویروسی یکی از علل میوکاردیت قلبی هستند. گاهی نیز میوکاردیت براثر واکنش به برخی داروها یا بیماریهایی ایجاد میشود، که باعث التهاب در سراسر بدن میشوند.
میوکاردیت شدید میتواند قلب را آنقدر ضعیف کند که خون کافی به سایر اندامهای بدن نرسد. همچنین، ممکن است لختههای خون در قلب تشکیل شوند که خطر بروز سکته مغزی یا حمله قلبی را افزایش میدهد.
پژوهشگران برآورد میکنند که هر سال حدود ۱٫۵ میلیون نفر در سراسر جهان به میوکاردیت مبتلا میشوند. این آمار معادل حدود ۱۰ تا ۲۰ مورد ابتلا در هر ۱۰۰ هزار نفر است.
درمان میوکاردیت قلبی ممکن است شامل مصرف دارو، انجام برخی اقدامات درمانی یا جراحی باشد.
-
دکتر فاطمه متقی زادهمتخصص قلب و عروق4,7 (19)تهراندریافت نوبت آنلاین -
دکتر بهناز تن آرایمتخصص قلب و عروق4,8 (111)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر کامبیز پرآذرانمتخصص قلب و عروق4,6 (93)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر سوده رودباری(واریس)متخصص قلب و عروق4,5 (53)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر حسین نویدمتخصص قلب و عروق4,6 (47)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر رمضان بخشیان کلاریجانیمتخصص قلب و عروق4,7 (271)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر فریدون آشناییمتخصص قلب و عروق4,6 (61)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر زهرا اعمرائیمتخصص قلب و عروق4,4 (11)تهراندریافت نوبت آنلاین
انواع میوکاردیت قلبی چیست؟
میوکاردیت براساس علت ایجاد و روند بیماری به انواع مختلفی تقسیم میشود که مهمترین آنها عبارتاند از:
میوکاردیت حاد
میوکاردیت حاد به التهاب عضله قلب با شروع ناگهانی یا بهنسبت تازه گفته میشود که معمولاً براثر یک عفونت ویروسی ایجاد میشود. این نوع بیماری ممکن است بهطور ناگهانی بروز کند و در بسیاری از موارد، علائم نیز با درمان مناسب در مدت نسبتاً کوتاهی برطرف شوند.
میوکاردیت مزمن
میوکاردیت مزمن زمانی رخ میدهد که درمان بیماری بیش از حد انتظار طول بکشد یا علائم پس از بهبودی دوباره ظاهر شوند. این وضعیت ممکن است براثر بیماریهای التهابی مزمن، بهویژه بیماریهای خودایمنی، ایجاد شود. در این بیماریها سیستم ایمنی بهاشتباه به بافتهای سالم بدن، ازجمله عضله قلب، حمله میکند.
میوکاردیت لنفوسیتی
میوکاردیت لنفوسیتی نوعی نادر از میوکاردیت است که ممکن است به بستریشدن بیمار نیاز داشته باشد. در این بیماری، نوعی از گلبولهای سفید خون به نام لنفوسیتها وارد عضله قلب شده و باعث التهاب آن میشوند. این نوع میوکاردیت اغلب پس از برخی عفونتهای ویروسی مشاهده میشود.
علت میوکاردیت چیست؟
میوکاردیت میتواند براثر عوامل مختلفی ایجاد شود که مهمترین آنها عفونتها هستند.
ویروسها یکی از دلایل ایجاد میوکاردیت
بسیاری از ویروسها با بروز میوکاردیت ارتباط دارند، ازجمله:
- آدنوویروس (عامل سرماخوردگی)؛
- ویروس SARS-CoV-2 (عامل بیماری کووید۱۹)؛
- ویروسهای هپاتیت B و هپاتیت C؛
- پاروویروس B19 که معمولاً باعث بثورات پوستی خفیف، بهویژه در کودکان، میشود؛
- ویروس هرپس سیمپلکس (تبخال).
همچنین، عفونتهای ناشی از اکوویروسها، ویروس اپشتینـبار (عامل مونونوکلئوز عفونی)، ویروس سرخجه و ویروس HIV (عامل ایدز) نیز ممکن است باعث میوکاردیت شوند.
باکتریها از علل ایجاد میوکاردیت
برخی باکتریها نیز ممکن است موجب التهاب عضله قلب شوند، ازجمله:
- استافیلوکوک؛
- استرپتوکوک؛
- باکتری عامل دیفتری؛
- باکتری عامل بیماری لایم.
انگلها و دلایل ایجاد میوکاردیت
انگلهایی مانند تریپانوزوما کروزی و توکسوپلاسما نیز ممکن است علت میوکاردیت باشند. برخی از این انگلها ازطریق نیش حشرات منتقل شده و موجب بیماری شاگاس میشوند. بیماری شاگاس در کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی بسیار شایعتر از سایر مناطق جهان است.
قارچها و ارتباط آنها با میوکاردیت
عفونتهای قارچی، بهویژه در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، ممکن است باعث میوکاردیت شوند. ازجمله این قارچها عبارتاند از:
- کاندیدا (عامل عفونتهای قارچی مخمری)؛
- آسپرژیلوس (نوعی کپک)؛
- هیستوپلاسما که معمولاً در فضولات پرندگان یافت میشود.
سایر علل میوکاردیت
علاوهبر عفونتها، عوامل دیگری نیز ممکن است باعث التهاب عضله قلب شوند، ازجمله:
- برخی داروها یا مواد مخدر: مانند بعضی داروهای شیمیدرمانی، آنتیبیوتیکهایی مانند پنیسیلین و سولفونامیدها، برخی داروهای ضدتشنج و همچنین کوکائین. در این حالت، بیماری «میوکاردیت ناشی از دارو» نامیده میشود.
- مواد شیمیایی یا پرتودرمانی: قرارگرفتن در معرض مونوکسید کربن یا اشعه میتواند در برخی افراد باعث میوکاردیت شود.
- بیماریهای زمینهای: برخی بیماریهای خودایمنی و التهابی مانند لوپوس، گرانولوماتوز همراه با پلیآنژیت (گرانولوماتوز وگنر)، آرتریت سلول غولآسا و آرتریت تاکایاسو نیز ممکن است زمینهساز میوکاردیت باشند.
بااینحال، در بسیاری از بیماران علت دقیق میوکاردیت حتی پس از بررسیهای کامل مشخص نمیشود.
علائم میوکاردیت چیست؟
برخی افراد در مراحل اولیه میوکاردیت قلبی هیچ علامتی ندارند و برخی دیگر تنها علائم خفیفی دارند.
علائم شایع میوکاردیت عبارتاند از:
- درد قفسه سینه؛
- خستگی؛
- تورم پاها، مچ پا و ساق پا؛
- تپش قلب سریع یا نامنظم (آریتمی)؛
- تنگی نفس، هنگام استراحت یا فعالیت؛
- احساس سبکی سر یا نزدیکبودن به غش؛
- علائمی شبیه آنفلوانزا مانند سردرد، بدندرد، درد مفاصل، تب یا گلودرد.
گاهی علائم میوکاردیت بسیار شبیه علائم حمله قلبی هستند. اگر دچار درد قفسه سینه یا تنگی نفس بدون علت مشخص شدید، باید فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.
اگر علائم شدید هستند، بدون تأخیر به بخش اورژانس بیمارستان مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.
عوارض بیماری میوکاردیت
در بسیاری از افراد، میوکاردیت بدون ایجاد عارضه دائمی بهبود مییابد. بااینحال، در موارد شدید، التهاب میتواند آسیب ماندگاری به عضله قلب وارد کند.
عوارض احتمالی میوکاردیت عبارتاند از:
نارسایی قلبی از عوارض بیماری میوکاردیت
اگر میوکاردیت درمان نشود، ممکن است عضله قلب بهحدی آسیب ببیند که دیگر نتواند خون را بهطور مؤثر پمپاژ کند. برخی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی ناشی از میوکاردیت ممکن است به دستگاه کمکبطنی (VAD) یا حتی پیوند قلب نیاز پیدا کنند.
حمله قلبی یا سکته مغزی و عوارض میوکاردیت
آسیب عضله قلب میتواند باعث تجمع خون در حفرههای قلب و تشکیل لخته شود. اگر این لخته یکی از شریانهای قلب را مسدود کند، حمله قلبی رخ میدهد. همچنین، اگر لخته از قلب بهسمت عروق مغز حرکت کند، ممکن است سکته مغزی ایجاد شود.
آریتمی (اختلال ریتم قلب) یکی از پیامد های میوکاردیت
التهاب و آسیب عضله قلب میتواند باعث ایجاد تپش قلب سریع یا نامنظم شود. برخی از انواع آریتمی خطر تشکیل لخته خون و سکته مغزی را افزایش میدهند.
ایست ناگهانی قلب و مرگ ناگهانی قلبی از عوارض بیماری میوکاردیت
برخی آریتمیهای شدید ممکن است باعث توقف ناگهانی ضربان قلب (ایست قلبی ناگهانی) شوند. اگر این وضعیت بهموقع درمان نشود، میتواند باعث مرگ ناگهانی قلبی شود.
میوکاردیت در کودکان
میوکاردیت در کودکان یک بیماری نسبتاً نادر است که در آن عضله قلب (میوکارد) دچار التهاب میشود. ازآنجاکه عضله قلب وظیفه پمپاژ خون به سراسر بدن را بر عهده دارد، التهاب آن میتواند عملکرد طبیعی قلب را مختل کند و در موارد شدید باعث عوارض جدی شود.
علائم میوکاردیت در کودکان
علائم میوکاردیت قلب بسته به سن کودک متفاوت است.
علائم میوکاردیت در نوزادان و شیرخواران
نوزادان بهدلیل کاملنبودن سیستم ایمنیشان، بیشتر در معرض ابتلا به میوکاردیت قرار دارند. ویروسها و باکتریها میتوانند هنگام زایمان از مادر به نوزاد منتقل شوند.
علائم میوکاردیت در نوزادان و شیرخواران عبارتاند از:
- تب؛
- بیحالی و کاهش فعالیت؛
- مشکل در شیرخوردن یا تغذیه؛
- دشواری در تنفس؛
- تحریکپذیری و بیقراری؛
- سردبودن دستها و پاها بهدلیل کاهش جریان خون؛
- رنگپریدگی پوست؛
- خستگی و خوابآلودگی بیش از حد؛
- کاهش حجم ادرار بهعلت اختلال در عملکرد کلیهها.
بهطور کلی، علائم در نوزادان معمولاً شدیدتر از کودکان بزرگتر است.
علائم در کودکان بالای ۲ سال
کودکان بزرگتر ممکن است علاوهبر برخی از علائم فوق، موارد زیر را نیز داشته باشند:
- درد شکم؛
- تهوع؛
- سرفه؛
- درد قفسه سینه؛
- تپش قلب؛
- تنگی نفس؛
- غشکردن؛
- تورم پاها، مچ پا یا صورت؛
- خستگی شدید؛
- کاهش تحمل فعالیت بدنی یا ورزش.
علل شایع میوکاردیت در کودکان
شایعترین عوامل ایجادکننده میوکاردیت در کودکان عبارتاند از:
- برخی ویروسها؛
- برخی انواع باکتریها؛
- برخی انگلها؛
- برخی قارچها؛
- برخی داروها مانند داروهای شیمیدرمانی؛
- قرارگرفتن در معرض مونوکسید کربن یا اشعه.
اهمیت تشخیص زودهنگام میوکاردیت در کودکان
تشخیص زودهنگام میوکاردیت نقش مهمی در پیشگیری از آسیب دائمی به عضله قلب دارد، زیرا این بیماری درصورت درماننشدن میتواند به آسیب دائمی عضله قلب، نارسایی قلبی، آریتمی و در موارد شدید حتی شوک قلبی منجر شود. ازآنجاکه علائم میوکاردیت در کودکان، بهویژه نوزادان، ممکن است مبهم یا شبیه یک عفونت ساده باشد، مراجعه سریع به پزشک درصورت بروز علائمی مانند تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب، بیحالی یا اختلال در تغذیه اهمیت زیادی دارد. تشخیص و درمان بهموقع، شانس بهبودی کامل را افزایش داده و خطر عوارض بلندمدت را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهد.
نحوه تشخیص بیماری میوکاردیت
پزشک ابتدا با بررسی علائم، گرفتن شرح حال و گوشدادن به صدای قلب با گوشی پزشکی، احتمال وجود این بیماری را ارزیابی میکند. درصورت نیاز، برای تأیید تشخیص و تعیین شدت بیماری، آزمایشها و تصویربرداریهای مختلفی انجام میشود.
آزمایش خون برای تشخیص بیماری میوکاردیت
آزمایش خون میتواند به تشخیص التهاب، عفونت یا آسیب عضله قلب کمک کند. بررسی تفاوت با مقدار نرمال ESR در خون به تشخیص وجود التهاب بدن کمک میکند. علاوهبر آن، پزشک ممکن است موارد زیر را بررسی کند:
- آنزیمهای قلبی که درصورت آسیب عضله قلب افزایش مییابند؛
- شاخصهای التهاب در بدن؛
- آنتیبادیها برای بررسی وجود عفونتهایی که ممکن است باعث میوکاردیت شده باشند.
الکتروکاردیوگرام (نوار قلب یا ECG) یکی از روش های تشخیص میوکاردیت
نوار قلب یک آزمایش سریع و بدون درد است که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند. این آزمایش میتواند تپشهای نامنظم قلب (آریتمی) یا سایر تغییراتی را که بهنفع میوکاردیت هستند، نشان دهد.
تشخیص میوکاردیت با رادیوگرافی قفسه سینه
عکسبرداری از قفسه سینه اندازه و شکل قلب و ریهها را نشان میدهد. همچنین، میتواند وجود مایع در اطراف قلب یا ریهها را که ممکن است نشانه نارسایی قلبی باشد، مشخص کند.
تصویربرداری MRI قلب و نحوه تشخیص میوکاردیت
امآرآی قلب با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیقی از ساختار قلب تهیه میکند. این روش یکی از دقیقترین روشها برای تشخیص میوکاردیت است و میتواند میزان التهاب، آسیب عضله قلب و شدت بیماری را ارزیابی کند.
تشخیص میوکاردیت با اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی با استفاده از امواج صوتی، تصاویر متحرکی از قلب ایجاد میکند. این آزمایش اطلاعات مهمی درباره اندازه قلب، عملکرد پمپاژ، وضعیت دریچههای قلب و جریان خون ارائه میدهد. همچنین، میتواند وجود مایع در اطراف قلب را نیز نشان دهد.
کاتتریزاسیون قلب و بیوپسی عضله قلب برای تشخیص میوکاردیت
در برخی موارد، پزشک یک لوله باریک و انعطافپذیر به نام کاتتر را ازطریق رگهای کشاله ران یا بازو وارد عروق قلب میکند. در این روش، ماده حاجب تزریق میشود تا عروق قلب در تصاویر اشعه ایکس با وضوح بیشتری دیده شوند.
درصورت نیاز، نمونه بسیار کوچکی از عضله قلب نیز برداشته میشود که به آن بیوپسی عضله قلب گفته میشود. این نمونه در آزمایشگاه ازنظر وجود التهاب، آسیب بافتی یا عوامل عفونی بررسی میشود و میتواند به تأیید قطعی تشخیص میوکاردیت کمک کند.
درمان میوکاردیت
در بسیاری از موارد، میوکاردیت با استراحت و درمان مناسب بهبود پیدا میکند و حتی گاهی بدون نیاز به درمان خاص برطرف میشود. درمان این بیماری براساس علت ایجادکننده و شدت علائم انجام میشود و هدف اصلی آن کاهش التهاب، بهبود عملکرد قلب و پیشگیری از عوارضی مانند نارسایی قلبی و آریتمی است.
روشهای درمان میوکاردیت شامل موارد زیر هستند:
- درمان دارویی؛
- استفاده از تجهیزات و دستگاههای کمککننده قلب؛
- جراحی در موارد شدید.
درمان دارویی میوکاردیت
افرادی که به میوکاردیت خفیف مبتلا هستند، معمولاً با استراحت و مصرف دارو بهبود پیدا میکنند؛ اما در موارد شدید، ممکن است لازم باشد داروها ازطریق سرم (تزریق وریدی) در بیمارستان تجویز شوند تا عملکرد قلب سریعتر بهبود یابد.
داروهای مورد استفاده ممکن است شامل موارد زیر باشند:
کورتیکواستروئیدها برای میوکاردیت
این داروها در برخی انواع نادر میوکاردیت، مانند میوکاردیت سلول غولآسا یا میوکاردیت ائوزینوفیلیک، برای کاهش التهاب تجویز میشوند.
داروهای ضدانعقاد خون برای میوکاردیت
اگر میوکاردیت باعث نارسایی شدید قلب یا آریتمی شود، پزشک ممکن است داروهای رقیقکننده خون را برای کاهش خطر تشکیل لخته تجویز کند.
داروهای نارسایی قلبی برای میوکاردیت
برای کاهش فشار واردشده به قلب و بهبود عملکرد آن، ممکن است از داروهای زیر استفاده شود:
- دیورتیکها (ادرارآورها) برای کاهش تجمع مایعات؛
- بتابلاکرها؛
- مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE Inhibitors)؛
- مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین II (ARBs).
درمان بیماری زمینهای در کنار درمان میوکاردیت
اگر میوکاردیت براثر بیماریهایی مانند لوپوس ایجاد شده باشد، درمان بیماری زمینهای نیز بخش مهمی از روند درمان خواهد بود.
برخی بیماران تنها چند ماه به دارو نیاز دارند و سپس بهبود کامل پیدا میکنند، اما در برخی دیگر آسیب عضله قلب دائمی است و ممکن است مصرف دارو تا پایان عمر ضروری باشد. به همین دلیل، پیگیری منظم و مراجعه دورهای به پزشک اهمیت زیادی دارد.
درمانهای حمایتی میوکاردیت
در موارد بسیار شدید، ممکن است از دستگاه اکسیژناسیون غشایی خارجبدنی (ECMO) استفاده شود. این دستگاه به طور موقت وظیفه قلب و ریه را بر عهده میگیرد تا قلب فرصت کافی برای ترمیم پیدا کند یا بیمار تا زمان انجام پیوند قلب زنده بماند.
ECMO خون را از بدن خارج میکند، دیاکسید کربن را از آن حذف و اکسیژن را به خون اضافه میکند، سپس خون اکسیژندار دوباره به بدن بازگردانده میشود.
جراحی و سایر اقدامات درمانی میوکاردیت
در میوکاردیت شدید که به درمان دارویی پاسخ نمیدهد، ممکن است انجام اقدامات پیشرفته ضروری باشد.
دستگاه کمکبطنی (VAD) برای درمان میوکاردیت
این دستگاه به پمپاژ خون از بطنهای قلب به سایر قسمتهای بدن کمک میکند و معمولاً برای بیماران مبتلا به نارسایی شدید قلب یا افرادی که در انتظار پیوند قلب هستند، استفاده میشود. برای کارگذاری این دستگاه معمولاً جراحی قلب باز لازم است.
پمپ بالونی داخل آئورت (IABP) برای درمان میوکاردیت
این وسیله با افزایش جریان خون و کاهش فشار واردشده بر قلب، به بهبود عملکرد آن کمک میکند. پزشک ازطریق یک کاتتر که از رگ پا وارد میشود، بالون را در داخل آئورت قرار میدهد و بالون همزمان با ضربان قلب باد و خالی میشود.
پیوند قلب برای درمان میوکاردیت
اگر آسیب عضله قلب بسیار شدید باشد و سایر روشهای درمانی مؤثر واقع نشوند، ممکن است پیوند قلب بهصورت اورژانسی تنها گزینه درمانی باشد.
راههای پیشگیری از میوکاردیت
روش قطعی و اختصاصی برای پیشگیری از میوکاردیت وجود ندارد، اما رعایت برخی اقدامات میتواند خطر ابتلا به عفونتهایی را که عامل این بیماری هستند کاهش دهد.
- از افراد بیمار فاصله بگیرید: تا زمانی که افراد مبتلا به آنفلوانزا یا سایر عفونتهای تنفسی بهبود نیافتهاند، از تماس نزدیک با آنها خودداری کنید. اگر خودتان به یک عفونت ویروسی مبتلا هستید، سعی کنید از انتقال بیماری به دیگران جلوگیری کنید.
- دستهای خود را مرتب بشویید: شستوشوی مکرر دستها یکی از مؤثرترین راهها برای پیشگیری از ابتلا به عفونت و انتقال میکروبها است.
- از رفتارهای پرخطر پرهیز کنید: برای کاهش خطر ابتلا به عفونت HIV، رابطه جنسی ایمن داشته باشید و از مصرف مواد مخدر غیرقانونی خودداری کنید.
- واکسنهای توصیهشده را دریافت کنید: واکسیناسیون علیه بیماریهایی مانند کووید۱۹، آنفلوانزا و سرخجه میتواند خطر ابتلا به عفونتهایی را که ممکن است باعث میوکاردیت شوند، کاهش دهد.
در موارد نادر، واکسن کرونا نیز ممکن است باعث میوکاردیت یا التهاب پرده اطراف قلب (پریکاردیت) شود؛ این عارضه بیشتر در مردان ۱۲ تا ۲۹ ساله گزارش شده است. بااینحال، مزایای واکسیناسیون در پیشگیری از بیماری شدید کووید۱۹ و عوارض قلبی ناشی از خودِ عفونت، برای بیشتر افراد بسیار بیشتر از خطر بروز این عارضه نادر است. اگر نگرانید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.
چه کسانی بیشتر در معرض میوکاردیت هستند؟
برخی عوامل خطر قابلتغییر نیستند، اما میتوانند احتمال ابتلا به میوکاردیت را افزایش دهند.
عوامل خطر غیرقابلتغییر برای افرادی که در معرض میوکاردیت هستند
- سن پایین، بهویژه نوجوانان و جوانان (اگرچه این بیماری در هر سنی ممکن است رخ دهد)؛
- جنس مذکر (البته زنان نیز ممکن است به این بیماری مبتلا شوند)؛
- زمینه ژنتیکی و نحوه پاسخ سیستم ایمنی به التهاب.
عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی
- مصرف بیش از حد الکل.
برخی اقدامات و درمانهای پزشکی
احتمال ابتلا به میوکاردیت در افراد دارای شرایط زیر بیشتر است:
- دیالیز؛
- وجود دستگاههای کاشتنی قلب؛
- پرتودرمانی؛
- برخی درمانهای بیماریهای قلبی؛
- وجود کاتتر ورید مرکزی (Central Venous Line).
بیماریهایی که خطر ابتلا را افزایش میدهند
افراد مبتلا به بیماریهای زیر بیشتر در معرض میوکاردیت قرار دارند:
- دیابت؛
- ایدز یا اچآیوی؛
- زخمها یا عفونتهای پوستی؛
- برخی سرطانها، بهویژه در افرادی که داروهای خاص ضدسرطان دریافت میکنند؛
- اختلالات خوردن؛
- بیماری پیشرفته کلیه؛
- آسیب یا ضربه شدید به قفسه سینه.
چه زمانی باید به متخصص قلب و عروق مراجعه کرد؟
درصورت مشاهده علائمی که میتوانند نشاندهنده میوکاردیت یا سایر بیماریهای قلبی باشند، مراجعه به متخصص قلب و عروق ضروری است. تشخیص و درمان بهموقع میتواند از بروز عوارضی مانند نارسایی قلبی، آریتمی و آسیب دائمی به عضله قلب جلوگیری کند.
در شرایط زیر بهتر است هرچه سریعتر به متخصص قلب و عروق مراجعه کنید:
- درد یا فشار در قفسه سینه، بهویژه اگر ناگهانی یا مداوم باشد.
- تنگی نفس هنگام استراحت یا فعالیتهای سبک.
- تپش قلب سریع، نامنظم یا احساس پرش ضربان قلب.
- غشکردن یا احساس نزدیکبودن به غش.
- تورم پاها، مچ پا یا صورت.
- خستگی شدید و غیرعادی، بهخصوص اگر پس از یک عفونت ویروسی مانند آنفلوانزا یا کووید۱۹ ایجاد شده باشد.
- ادامهیافتن یا بدترشدن علائم پس از یک بیماری عفونی.
اگر درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس شدید، کاهش سطح هوشیاری یا غش ناگهانی را تجربه کردید، این وضعیت یک اورژانس پزشکی محسوب میشود و باید بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید یا به نزدیکترین مرکز درمانی مراجعه کنید.
مراقبتها و سبک زندگی در میوکاردیت
استراحت کافی و کاهش فشار واردشده به قلب، بخش مهمی از روند بهبودی میوکاردیت هستند.
درصورت ابتلا یا سابقه میوکاردیت، درباره زمان و میزان مناسب فعالیت بدنی حتماً با پزشک خود مشورت کنید. معمولاً توصیه میشود بیماران حداقل ۳ تا ۶ ماه از انجام ورزشهای سنگین و رقابتی خودداری کنند تا قلب فرصت کافی برای بهبود داشته باشد.
پس از بهبودی از میوکاردیت، احتمال دارد این بیماری سالها بعد دوباره عود کند. بنابراین اگر علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب را مجدداً مشاهده کردید، حتماً پزشک خود را در جریان بگذارید.
برای حفظ سلامت قلب و کاهش خطر عود بیماری، توصیه میشود:
- ویزیتها و معاینات دورهای خود را طبق برنامه پزشک انجام دهید.
- داروهای تجویزشده را دقیقاً مطابق دستور پزشک مصرف کنید.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، از انجام ورزش و فعالیتهای بدنی سنگین خودداری کنید.
- مصرف نمک را در رژیم غذایی خود محدود کنید.
- مصرف سیگار و سایر محصولات دخانی را ترک کنید.
- از مصرف نوشیدنیهای الکلی خودداری کنید.
کلام آخر دکتردکتر
میوکاردیت یا التهاب عضله قلب، اگرچه بیماری نسبتاً نادری است، درصورت تشخیص دیرهنگام میتواند عوارض جدی مانند نارسایی قلبی، آریتمی و حتی مرگ ناگهانی قلبی ایجاد کند. خوشبختانه بسیاری از بیماران با تشخیص بهموقع، استراحت، مصرف دارو و پیگیری منظم، بهبود کامل پیدا میکنند. آشنایی با علائم هشداردهنده، عوامل خطر و روشهای تشخیص و درمان، نقش مهمی در پیشگیری از آسیب دائمی به قلب دارد.
اگر پس از یک عفونت ویروسی یا در هر زمان دیگری دچار علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا تپش قلب غیرطبیعی شدید، مراجعه سریع به پزشک یا متخصص قلب و عروق میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کرده و شانس درمان موفق را افزایش دهد. میتوانید در دکتردکتر سریع و آسان نوبت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.
