نارسایی دریچه آئورت زمانی رخ میدهد که این دریچه بهطور کامل بسته نمیشود؛ در نتیجه، مقداری از خون، بهجای حرکت روبهجلو، بهسمت عقب و داخل قلب نشت کند. بهطور معمول، قلب خون سرشار از اکسیژن را ازطریق آئورت به سراسر بدن میفرستد. درصورت بروز نارسایی، بااینکه بیشتر خون همچنان به جلو حرکت میکند، هنگام استراحت قلب، مقداری از آن به بطن چپ بازمیگردد. در ادامه، شما را با این بیماری و روشهای درمان آن بیشتر آشنا میکنیم. با ما بمانید.
نارسایی دریچه آئورت چیست؟
ابتدا اگر برایتان سؤال پیش آمده است که گشادی دریچه آئورت چیست، این عبارت نیز برای توصیف بیماری نارسایی دریچه آئورت استفاده میشود که به نشتی این دریچه اشاره میکند. در این وضعیت، لتهای دریچۀ آئورت قلب آنطور که باید محکم بسته نمیشوند؛ درنتیجه، هربار که قلب میتپد، مقداری از خونی که باید از قلب خارج شود، به عقب برمیگردد. دریچۀ آئورت مانند دری است که برای کنترل جریان خون بین قلب و آئورت (بزرگترین شریان بدن) باز و بسته میشود. با هر ضربان، قلب خون سرشار از اکسیژن را به داخل آئورت پمپاژ میکند. سپس خون ازطریق شاخههای متعدد حرکت میکند تا به اندامها و بافتها برسد.
دریچۀ آئورت باز میشود تا خون از بطن چپ قلب (حفرۀ اصلی پمپاژ آن) به داخل آئورت جریان یابد. این اتفاق هربار که بطن چپ منقبض میشود، رخ میدهد. زمانی که بطن چپ استراحت میکند، این دریچه بسته میشود. بهطور معمول، دریچۀ آئورت بهاندازهای محکم بسته میشود که خون را در مسیر درست نگه دارد؛ اما اگر به بیماری نارسایی دریچه آئورت مبتلا باشید، دریچۀ شما بهطور کامل بسته نمیشود. یعنی هربار که بطن چپ استراحت میکند، مقداری خون به عقب و داخل این حفره نشت میکند. بااینکه این مسئله جای نگرانی دارد، پزشکانی که در زمینۀ تخصص قلب و عروق فعالیت میکنند، درمانهای مختلفی برای کنترل و بهبود آن پیشنهاد میدهند.
اگر میخواهید بدانید که آیا گشادی دریچه آئورت قلب خطرناک است، باید گفت رسیدگینکردن به این وضعیت در طولانیمدت عواقب جبرانناپذیری دارد. عکس دریچه آئورت قلب را در تصویر زیر مشاهده میکنید:
تفاوت نارسایی دریچه آئورت با تنگی دریچه آئورت
تنگی و نارسایی دریچه آئورت، بیماریهای جدی دریچهای هستند که به تشخیص و درمان بهموقع نیاز دارند. هرگونه تأخیر در پیگیری علائم آنها به بروز عوارض خطرناکی مانند نارسایی قلبی منجر میشود و خطرهای جانی بههمراه دارد. در جدول زیر تفاوت میان این دو عارضه را مشاهده میکنید.
| تنگی دریچه آئورت (AS) | نارسایی دریچه آئورت (AR) |
| باریکشدن دریچۀ آئورت است. | گشادشدن و ضعیفشدن بافت دریچۀ آئورت است. |
| دریچه بهطور کامل باز نمیشود. | دریچه محکم بسته نمیشود. |
| دریچۀ آئورت سفت میشود. | دریچۀ آئورت دچار نشتی میشود. |
| علت اصلی آن، رسوب کلسیم در طول زمان است. | علت اصلی آن، گشادشدن ریشۀ آئورت (بزرگشدن بخش ابتدایی آئورت) است. |
| مانع از جریان طبیعی خون از بطن چپ به داخل آئورت میشود. | پساز خروج خون از بطن چپ، آن را بهسمت عقب میراند. |
| جریان روبهجلوی خون به آئورت را محدود میکند. | منجر به جریان روبهعقب خون بهسمت بطن چپ میشود. |
| بهدلیل کاهش جریان خونِ روبهجلو، خون در بطن چپ انباشته میشود. | بهدلیل راندهشدن خون به عقب توسط دریچۀ نشتیدار، خون به بطن چپ بازمیگردد. |
| تغییری در جهت جریان خون ایجاد نمیشود، بلکه خون روبهجلو، اما با وقفه حرکت میکند. | جهت جریان خون تغییر میکند و خون به داخل بطن چپ پسزده میشود. |
انواع نارسایی دریچه آئورت
نارسایی دریچه آئورت براساس زمان بروز مشکل در این دریچه، در دستههای زیر قرار میگیرد:
نارسایی خفیف
در این مرحله، نشتی دریچۀ آئورت کم است و بیشتر اوقات بیمار هیچ علامتی احساس نمیکند. عملکرد پمپاژ قلب نیز طبیعی بوده و ممکن است این مشکل فقط در معاینات دورهای یا اکوکاردیوگرافی تصادفی تشخیص داده شود.
نارسایی متوسط
در نارسایی متوسط، مقدار خونی که به بطن چپ برمیگردد بیشتر است. ممکن است قلب برای جبران این حجم اضافی خون، شروع به بزرگشدن کند (هیپرتروفی). گاهی در این مرحله نیز علامتی وجود ندارد یا بیمار فقط هنگام فعالیت بدنی شدید متوجه بعضی علائم میشود.
نارسایی شدید
در این مرحله، مقدار زیادی خون به داخل بطن چپ پسزده میشود. قلب بهشدت تحتفشار قرار میگیرد و گشاد میشود. نارسایی شدید دریچۀ آئورت بهطور معمول با علائم واضحی مانند تنگی نفس، خستگی و درد قفسه سینه همراه بوده و خطر بروز نارسایی قلبی و نیاز به جراحی در این مرحله بالا است.

علائم نارسایی دریچه آئورت
بیشتر اوقات علائم نارسایی دریچه آئورت قلب در مراحل اولیۀ بیماری مشخص نیست و ممکن است فرد سالها بدون علامت به زندگی ادامه دهد. با گذشت زمان و پیشرفت بیماری، قلب برای جبران خون پسزدهشده باید بیشتر کار کند. این فشار اضافی بهمرور زمان عضلۀ قلب را ضعیف میکند و علائم نمایان میشوند.
تنگی نفس
تنگی نفس یکی از نشانههای شایع در نارسایی دریچه آئورت است. این وضعیت بیشتر اوقات هنگام انجام فعالیتهای بدنی یا زمان درازکشیدن نمایان میشود. با پیشرفت بیماری، حتی در زمان استراحت نیز این مشکل را احساس میکنید.
تپش قلب
تپش قلب یکی دیگر از نشانههای این بیماری است. ازآنجاکه قلب برای جبران خونی که به عقب پس میزند باید با شدت بیشتری فعالیت کند، ممکن است ضربانهای قوی و سریعی را در قفسۀ سینه خود احساس کنید. این حالت کوبش قلب بیشتر اوقات هنگام درازکشیدن، بهویژه در حالت خوابیده به پهلوی چپ، بارزتر شده و متوجۀ آن میشوید.
خستگی و ضعف
خستگی و ضعف نیز جزو نشانههای رایج نارسایی دریچه آئورت قرار میگیرند. وقتی قلب نتواند خون را بهطور کامل به اندامهای بدن برساند، اکسیژن کافی به بافتها نمیرسد. به همین علت، حتی با انجام کارهای سادۀ روزمره احساس خستگی و ضعف میکنید.
درد قفسۀ سینه
درد قفسۀ سینه که به آن آنژین نیز میگویند، یکی دیگر از نشانههای نارسایی دریچه آئورت است. این درد بیشتر اوقات هنگام انجام فعالیتهای بدنی نمایان میشود. زمانی که قلب برای جبران خون پسزدهشده بزرگتر میشود، به اکسیژن بیشتری نیاز پیدا میکند. درحالیکه جریان خون در رگهای تغذیهکنندۀ قلب افت میکند. به همین علت، در قفسۀ سینۀ خود احساس درد، سوزش یا فشار میکنید. این علامت نشان میدهد که عضلۀ قلب تحتفشار است و خون کافی دریافت نمیکند.
سرگیجه و غش
سرگیجه و غشکردن از دیگر نشانههای نارسایی دریچه آئورت است. وقتی قلب نتواند خون کافی به مغز پمپاژ کند، با افت جریان خون و کاهش اکسیژن در مغز روبهرو میشوید؛ درنتیجه، احساس سرگیجه میکنید یا حتی از حال میروید. این وضعیت بیشتر اوقات هنگام انجام فعالیتهای بدنی یا بلندشدن ناگهانی رخ میدهد.
علائم در مراحل پیشرفته
در مراحل پیشرفتۀ بیماری، زمانی که قلب بهدلیل فشار طولانیمدت ضعیف میشود، نشانههای نارسایی قلبی با شدت بیشتری بروز میکنند. در این وضعیت، حتی هنگام استراحت نیز تنگی نفس دارید. بهگونهای که تنگی نفس شما را از خواب بیدار میکند. علاوهبر این، تجمع مایعات در بدن باعث ورم شدید در پاها، مچ پا و شکم میشود. در این مرحله، احساس خستگی و ضعف بهاندازهای است که انجام کارهای سادۀ روزمره نیز طاقتفرسا خواهد بود.
علتها و عوامل خطر نارسایی دریچه آئورت
نارسایی دریچه آئورت به علتهای گوناگونی رخ میدهد. هر عاملی که به بافت این دریچه آسیب برساند، شکل آن را تغییر دهد یا باعث بزرگشدن ریشۀ آئورت (محل اتصال آئورت به قلب) شود، جلوی بستهشدن کامل دریچه را میگیرد. گاهی این مشکل از زمان تولد همراه فرد است یا در طول زندگی بهدلیل ابتلا به بیماریها و عفونتهای مختلف بروز میکند. در ادامه، مهمترین عوامل زمینهساز این عارضه را بررسی میکنیم.
بیماری دریچۀ آئورت دو لَتی (Bicuspid Aortic Valve)
دریچۀ آئورت در حالت طبیعی سه بخش یا لت دارد که برای عبور خون باز و بسته میشوند. بااینحال، برخی افراد با نقص مادرزادی خاصی متولد میشوند که در آن، این دریچه تنها دو لت دارد. به این وضعیت بیماری دریچۀ آئورت دو لَتی میگویند. وجود دو لت بهجای سه لت باعث میشود که دریچه نتواند بهطور کامل و محکم بسته شود؛ درنتیجه، خون به عقب پس میزند و با گذشت زمان، این مشکل به نارسایی دریچه آئورت منجر میشود.
تب روماتیسمی
تب روماتیسمی یکی از عوارض درماننشدن گلودرد میکروبی است که به دریچههای قلب آسیب میرساند. این بیماری باعث ایجاد زخم و تغییر شکل در بافت دریچۀ آئورت میشود؛ درنتیجه، این دریچه نمیتواند بهخوبی بسته شود و خون به عقب پس میزند. آسیبهای ناشی از تب روماتیسمی بیشتر اوقات سالها پساز ابتلای فرد به این بیماری نمایان میشوند.
اندوکاردیت عفونی
اندوکاردیت عفونی نوعی بیماری است که در آن، پوشش داخلی قلب و دریچههای آن دچار عفونت میشوند. این عارضه زمانی رخ میدهد که باکتریها یا سایر میکروبها ازطریق جریان خون به قلب برسند و روی دریچۀ آئورت بنشینند. این عفونت بافت دریچه را تخریب میکند و حتی ممکن است باعث سوراخشدن آن شود. به همین علت، لتهای دریچه نمیتوانند بهخوبی روی هم قرار بگیرند و خون به داخل قلب پس میزند.
گشادشدن ریشۀ آئورت
ریشۀ آئورت محلی است که شریان آئورت به قلب متصل میشود. گشادشدن یا بزرگشدن این بخش، از دلایل اصلی بروز نارسایی در این دریچه است. زمانی که ریشۀ آئورت گشاد میشود، لتهای دریچه از یکدیگر فاصله میگیرند و نمیتوانند بهطور کامل روی هم بسته شوند؛ درنتیجه، خون دوباره به داخل قلب پس میزند. این عارضه بیشتر اوقات بهدلیل افزایش سن یا ابتلا به بیماریهای دیگر به وجود میآید.
فشارخون بالا
فشارخون بالا ازجمله دلایل مهم بروز نارسایی در دریچۀ آئورت است. زمانی که فشارخون افزایش مییابد، قلب برای پمپاژ خون به داخل رگها باید با نیروی بیشتری کار کند. این فشار مداوم بهمرور زمان باعث گشادشدن ریشۀ آئورت و کشیدگی بافت دریچه میشود؛ درنتیجه، لتهای دریچه بهطور کامل بسته نمیشوند و خون دوباره به داخل قلب پس میزند. کنترل بهموقع بیماری فشارخون نقش پررنگی در پیشگیری از این آسیب قلبی دارد.
بیماریهای بافت همبند مانند سندرم مارفان
سندرم مارفان و سایر بیماریهای بافت همبند از دیگر علتهای بروز این عارضه در دریچۀ آئورت هستند. این بیماریهای ژنتیکی باعث ضعیفشدن بافتهای نگهدارنده در سراسر بدن ازجمله قلب میشوند. در افراد مبتلا به این سندرم، ریشۀ آئورت بیشتر اوقات گشاد میشود و بافت خودِ دریچه نیز استحکام طبیعی را ندارد. بهدلیل همین ضعف ساختاری، لتهای دریچه بهخوبی روی هم بسته نمیشوند و خون دوباره به داخل قلب نشت میکند.
نارسایی دریچه آئورت چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص این بیماری بیشتر اوقات با پرسش دربارۀ تاریخچۀ پزشکی و انجام معاینۀ فیزیکی دقیق بیمار شروع میشود. اگر پزشک هنگام گوشدادن به صدای قلب متوجۀ علامتهای غیرطبیعی شده یا به وجود مشکل قلبی مشکوک شود، برای بررسی دقیقتر ساختار قلب و عملکرد دریچۀ آئورت، انجام آزمایشها و تصویربرداریهای تخصصیتر را پیشنهاد میکند.
معاینه و سوفل قلب
هنگام معاینه، پزشک با گوشی پزشکی به صدای قلب گوش میدهد. پسزدن خون از دریچۀ آئورت باعث ایجاد صدایی غیرطبیعی به نام سوفل قلب میشود. این صدا نشاندهندۀ جریان آشفتۀ خون در قلب است. همچنین، پزشک نبض را بررسی میکند، زیرا در این بیماری، ضربان نبض بیشتر اوقات قویتر از حد معمول احساس میشود.
اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی اصلیترین آزمایش برای تشخیص نارسایی دریچه آئورت است. در این روش، از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر متحرک از قلب استفاده میشود. پزشک با کمک این تصاویر میتواند ساختار دریچۀ آئورت و نحوۀ باز و بستهشدن لتهای آن را بررسی کند. همچنین، این تصویربرداری نشان میدهد که آیا خون به داخل قلب پس میزند یا خیر و شدت این نشت چقدر است. علاوهبر این، اکوکاردیوگرافی وضعیت اندازۀ بطن چپ و قدرت پمپاژ قلب را مشخص میکند.
نوار قلب (ECG)
نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام فعالیت الکتریکی قلب را ثبت میکند. در نارسایی دریچه آئورت، قلب برای جبران خون پسزدهشده باید بیشتر کار کند. این فشار اضافی بهمرور زمان باعث بزرگشدن بطن چپ میشود. نوار قلب نشانههای این بزرگشدن را در عضلۀ قلب نشان میدهد. علاوهبر این، اگر این عارضه باعث نامنظمشدن ضربان قلب شده باشد، این آزمایش آن را مشخص میکند.
MRI یا CT قلب
امآرآی (MRI) یا سیتی (CT) قلب، تصویرهای بسیار دقیقی از ساختار قلب و رگهای خونی ثبت میکنند. پزشک بیشتر اوقات زمانی انجام این آزمایشها را پیشنهاد میکند که تصاویر اکوکاردیوگرافی اطلاعات کافی به او ندهند. این روشهای پیشرفته به پزشک کمک میکنند تا اندازۀ ریشۀ آئورت و شدت پسزدن خون را بهطور کامل ارزیابی کند. همچنین، اطلاعات بهدستآمده از این تصویربرداریها برای برنامهریزی دقیق پیشاز عمل جراحی اهمیت زیادی دارند.
تست ورزش
تست ورزش به پزشک نشان میدهد که قلب شما هنگام انجام فعالیت بدنی چگونه کار میکند. در این آزمایش، باید روی تردمیل راه بروید یا با دوچرخۀ ثابت رکاب بزنید تا ضربان قلب بالا برود. پزشک با استفاده از این روش بررسی میکند آیا هنگام ورزش دچار نشانههایی مانند تنگی نفس و خستگی میشوید یا خیر. نتیجۀ تست ورزش برای ارزیابی شدت بیماری و تصمیمگیری دربارۀ زمان مناسب برای جراحی مهم است.
کاتتریزاسیون قلب
کاتتریزاسیون قلب بیشتر اوقات برای تشخیص اولیۀ نارسایی دریچه آئورت استفاده نمیشود. بااینحال، اگر آزمایشهای غیرتهاجمی مانند اکوکاردیوگرافی شدت نارسایی را بهطور دقیق مشخص نکنند، پزشک این روش را پیشنهاد میکند. در این آزمایش، لولهای نازک و انعطافپذیر (کاتتر) ازطریق رگهای خونی بازو یا کشالۀ ران بهسمت قلب هدایت میشود. پزشک با تزریق مادهای رنگی از این لوله و تصویربرداری با اشعۀ ایکس، وضعیت دریچۀ آئورت و شدت نشت خون را بهطور کامل ارزیابی میکند. همچنین، پیشاز انجام عمل جراحی، از این روش برای بررسی سلامت رگهای تغذیهکنندۀ قلب استفاده میشود.
درمان نارسایی دریچه آئورت
پزشک برای درمان نارسایی دریچه آئورت به مسائل زیر دقت میکند:
- شدت بیماری؛
- علائم فرد (درصورت وجود)؛
- روند پیشرفت بیماری.
هدف از شروع روند درمان، تسکین علائم نارسایی دریچه آئورت و پیشگیری از بروز عوارض است. اگر علائم شما خفیف است یا هیچ نشانهای ندارید، انجام معاینههای دورهای کفایت میکند. بیشتر اوقات پزشک برای بررسی سلامت دریچۀ آئورت، انجام اکوکاردیوگرافی منظم و اصلاح سبک زندگی برای حفظ سلامت قلب را پیشنهاد میدهد.
درمان دارویی
درصورت ابتلا به نارسایی دریچه آئورت، پزشک برای شما دارو تجویز میکند. هدف از این کار عبارت است از:
- تسکین علائم؛
- کاهش خطر بروز عوارض؛
- کاهش فشارخون.
داروهای نارسایی دریچه آئورت مانند داروهای گشادکنندۀ عروق (وازودیلاتورها) یا داروهای ادرارآور (دیورتیکها)، برای کنترل علائم و کاهش فشار وارد بر قلب تجویز میشوند.
کنترل فشارخون
کنترل فشارخون در درمان نارسایی دریچۀ آئورت اهمیت بسزایی دارد، زیرا کاهش مقاومت عروق محیطی باعث میشود جریان بازگشتی خون ازطریق این دریچه به حداقل برسد. داروهای انتخابی برای این منظور شامل مهارکنندههای آنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE)، داروهای مسدودکنندۀ گیرندۀ آنژیوتانسین (ARBs) یا مسدودکنندههای کانال کلسیم هستند. درحالیکه داروهای گروه مسدودکنندههای بتا (بتابلوکرها) بهدلیل احتمال بروز عوارضی مانند بلوک قلب، با احتیاط بیشتری تجویز میشوند.
زمان مناسب برای جراحی
جراحی نارسایی دریچه آئورت زمانی ضروری است که نشتی دریچه باعث بروز علائم شود، عضلۀ قلب را ضعیف کند یا بطن چپ بهطور قابلتوجهی بزرگ شود. در این شرایط، حتی اگر فرد هنوز هیچ علامتی نداشته باشد، عمل جراحی توصیه میشود.
تعویض دریچه آئورت
در جراحی تعویض دریچۀ آئورت، جراح دریچۀ آسیبدیده را برمیدارد و دریچۀ جدیدی را جایگزین آن میکند که ممکن است دریچهای مکانیکی یا ساختهشده از بافت قلب گاو، خوک یا انسان باشد. به این نوع دریچهها، دریچۀ بافتی یا بیولوژیک میگویند. گاهی جراحان برای قراردادن دریچۀ بافتی درون دریچۀ آسیبدیده، جراحی قلب با حداقل تهاجم را انتخاب میکنند. به این روش، تعویض دریچۀ آئورت ازطریق کاتتر (TAVR) یا کاشت دریچۀ آئورت ازطریق کاتتر (TAVI) گفته میشود که برشهای آن بسیار کوچکتر از جراحی قلب باز است.
گاهی نیز دریچۀ آئورت با دریچۀ ریوی خود بیمار جایگزین میشود. سپس بهجای دریچۀ ریوی بیمار، دریچهای بافتی از فرد اهداکنندۀ فوتشده قرار میگیرد. به این جراحی پیچیدهتر، عمل راس میگویند. دریچههای بیولوژیک بهمرور زمان فرسوده میشوند و شاید روزی به تعویض نیاز داشته باشند. افرادی که دریچۀ مکانیکی دارند، برای جلوگیری از لختهشدن خون باید تا پایان عمر داروهای رقیقکنندۀ خون مصرف کنند. توصیه میکنیم دربارۀ مزایا و خطرهای هر نوع دریچه، با متخصص قلب و عروق مشورت کنید. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه بگیرید.
ترمیم دریچه آئورت
برای ترمیم دریچۀ آئورت، جراحان لتهای متصل به هم را از یکدیگر جدا میکنند. علاوهبر این، جراح میتواند برای بستهشدن محکم لتها، بافت اضافی دریچه را تغییر شکل دهد یا بردارد. وصلهکردن سوراخهای موجود در دریچه از دیگر روشهای ترمیمی است. گاهی نیز برای قراردادن مسدودکننده یا وسیلهای مخصوص در دریچۀ جایگزینشده که دچار نشتی است، از روش درمانی با کاتتر استفاده میشود.
چه زمانی جراحی نارسایی دریچه آئورت ضروری است؟
مواقعی که نارسایی شدید است یا بطن چپ بزرگ و ضعیف میشود، جراحی ضروری است. گزینههای جراحی شامل ترمیم یا تعویض دریچۀ آئورت هستند. بهویژه اگر ریشۀ آئورت نیز گشاد شده باشد.
نقش علائم بیمار
مشاهدۀ علائم در بیمار، ازجمله مهمترین عوامل برای تصمیمگیری دربارۀ انجام عمل جراحی است. اگر فرد مبتلا به نارسایی شدید دریچۀ آئورت، نشانههایی مانند تنگی نفس، خستگی، درد قفسۀ سینه یا غشکردن داشته باشد، بیشتر اوقات نیاز به جراحی است. این علائم نشان میدهند که قلب دیگر نمیتواند بار اضافی ناشی از نشتی خون را تحمل کند و برای جلوگیری از آسیبهای بیشتر، باید هرچه سریعتر برای ترمیم یا تعویض دریچه اقدام کرد.
معیارهای اکوکاردیوگرافی
اکوکاردیوگرافی روشی دقیق برای بررسی وضعیت قلب و تصمیمگیری دربارۀ انجام جراحی است. پزشکان با این روش، اندازه و عملکرد بطن چپ را ارزیابی میکنند. اگر نتایج نشان دهد میزان خونی که در هر تپش از قلب خارج میشود به ۵۰ تا ۵۵ درصد یا کمتر رسیده است، جراحی توصیه میشود. همچنین، اگر قطر پایان سیستولی بطن چپ به بیش از ۵۰ میلیمتر برسد، عمل جراحی ضروری است. حتی اگر بیمار هنوز هیچ علامتی نداشته باشد.
تأثیر عملکرد بطن چپ بر تصمیمگیری
عملکرد بطن چپ نیز بر تصمیمگیری برای انجام جراحی تأثیر میگذارد. درصورت ابتلا به نارسایی دریچه آئورت، بطن چپ برای جبران خون نشتکرده و پمپاژ خون به اندامها باید سختتر فعالیت کند. این فشار مداوم با گذشت زمان باعث بزرگشدن و ضعیفشدن عضلۀ قلب میشود. اگر بررسیها نشان دهند که قدرت پمپاژ قلب افت کرده و عملکرد بطن چپ دچار اختلال شده است، جراحی ضروری خواهد بود. اقدام بهموقع در این شرایط، حتی در نبود علائم ظاهری، اهمیت زیادی دارد تا از بروز نارسایی قلبی و آسیبهای دائمی جلوگیری شود.
زندگی با نارسایی دریچه آئورت
بااینکه تغییر در سبک زندگی این بیماری را درمان نمیکند یا مانع از بروز آن نمیشود، ممکن است پزشک پیشنهاد دهد برای حفظ سلامت قلب و جلوگیری از سایر مشکلات قلبی مانند بروز علائم گرفتگی عروق، عادتهای مفیدی را در پیش بگیرید، ازجمله:
ورزش و فعالیت بدنی
بهطور منظم ورزش کنید. سعی کنید روزانه حدود 30 دقیقه فعالیت بدنی مانند پیادهروی سریع داشته باشید. پیشاز شروع برنامۀ ورزشی، بهویژه اگر قصد انجام ورزشهای رقابتی را دارید، با پزشک خود مشورت کنید.
رژیم غذایی مناسب
رژیم غذایی سالمی برای قلب خود انتخاب کنید. سعی کنید در برنامۀ غذایی خود از انواع میوهها، سبزیجات، لبنیات کمچرب یا بدون چربی، مرغ، ماهی و غلات کامل استفاده کنید. همچنین، لازم است از مصرف چربیهای اشباع، چربیهای ترانس، و نمک و شکر بیش از حد بپرهیزید.
کنترل فشارخون
فشارخون بالا را کنترل کنید. فشارخونی که با درمان مهار نشود، خطر بروز مشکلات جدی سلامتی را افزایش میدهد. اگر ۱۸ سال یا بیشتر سن دارید، دستکم هر دو سال یکبار فشارخون خود را اندازه بگیرید. همچنین، اگر عوامل ابتلا به قلبدرد یا سایر بیماریهای قلبی را داشته و بیشتر از ۴۰ سال دارید، باید فشارخون خود را در فواصل زمانی کوتاهتر بررسی کنید.
پیگیری منظم با اکو
اگر ناهنجاری مادرزادی دریچۀ قلب یا سابقۀ خانوادگی ابتلا به بیماریهای دریچهای دارید، اکوکاردیوگرافی را بهطور منظم انجام دهید.
عوارض نارسایی دریچه آئورت
ازجمله عوارض احتمالی نارسایی دریچه آئورت عبارتاند از:
- غشکردن یا احساس سبکی سر؛
- نارسایی قلبی؛
- بعضی از عفونتهای قلبی مانند اندوکاردیت؛
- اختلالهای ریتم قلب (آریتمی)؛
- مرگ.
نارسایی قلبی
در این وضعیت، قلب بهدلیل پمپاژ خون اضافی خسته میشود و نمیتواند نیازهای بدن را تأمین کند.
آریتمی قلب
نارسایی دریچه آئورت باعث میشود خون به داخل قلب بازگردد. این مسئله بطن چپ را تحت فشار قرار میدهد تا بیشتر کار کند و درنتیجه، این حفره گشاد میشود. با گذشت زمان، این فشار اضافی ساختار عضلۀ قلب را تغییر میدهد. این تغییرها باعث بینظمی در ریتم ضربان قلب میشوند که به آن آریتمی میگویند.
بزرگشدن بطن چپ
در این وضعیت که به آن هیپرتروفی بطن چپ نیز میگویند، حفرۀ پایینی و سمت چپ قلب ضخیم و گشاد میشود.
کاهش عملکرد قلب
نارسایی دریچه آئورت باعث میشود هنگام استراحت قلب، خون به داخل بطن چپ پسزده شود. این وضعیت بار اضافی و مزمنی ازنظر حجم و فشار به قلب تحمیل میکند که به گشادشدن بطن چپ، ضخیمشدن عضلۀ آن و درنهایت، کاهش عملکرد قلب منجر میشود.
نارسایی دریچه آئورت در بارداری
بیماریهای آئورت خطر بروز عوارض جدی را در دوران بارداری افزایش میدهند. به این دلیل که فشار داخل آئورت در طول بارداری، بهویژه هنگام زایمان، بالا میرود. این فشار اضافی خطر پارگی آئورت یا پارگی آنوریسم را افزایش میدهد که بسیار خطرناک و کشنده است. ابتلا به بیماری قلبی در بارداری نیازمند مراقبتهای ویژه است. بهطور کلی، خطر بروز عوارض این بیماری در زنان دارای شرایط زیر بیشتر است:
- دریچۀ آئورت دو لَتی همراه با گشادشدن آئورت؛
- سابقۀ پارگی آئورت؛
- سندرم لویز-دیتز؛
- سندرم مارفان؛
- سندرم ترنر؛
- سندرم اهلرز-دانلوس عروقی.
نزدیک به نیمی از تمام پارگیهای آئورت در زنان زیر ۴۰ سال، به بارداری مربوط میشود. این مشکلات بیشتر اوقات در سهماهۀ سوم یا دورۀ پساز زایمان رخ میدهند. اگر به بیماری آئورت مبتلا هستید، پیشاز اقدام برای بارداری، برای ارزیابی وضعیت خود به متخصص قلب مراجعه کنید. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید.
آیا میتوان از نارسایی دریچه آئورت پیشگیری کرد؟
درصورت ابتلا به هرگونه بیماری قلبی، برای جلوگیری از بروز عوارض این بیماری، معاینههای دورهای و منظم را جدی بگیرید. اگر پدر، مادر، فرزند، خواهر یا برادرتان به عارضۀ دریچۀ آئورت دو لَتی مبتلا است، باید آزمایش اکوکاردیوگرافی انجام دهید. این آزمایش وضعیت دریچۀ دو لَتی یا بازگشت خون از آن را بررسی میکند.
تشخیص زودهنگام بیماریهای دریچۀ قلب، مانند نارسایی دریچه آئورت، اهمیت زیادی دارد، زیرا تشخیص بهموقع، روند درمان را آسانتر میکند. همچنین، باید اقداماتی برای پیشگیری از بیماریهایی انجام دهید که خطر ابتلا به نارسایی دریچه آئورت را افزایش میدهند.
کنترل بیماریهای زمینهای
اگر گلودرد شدید دارید، برای معاینه به پزشک مراجعه کنید. درصورتیکه گلودرد استرپتوکوکی (میکروبی) درمان نشود، به تب روماتیسمی و درنهایت روماتیسم قلبی منجر میشود. این نوع عفونت با مصرف داروهای ضدباکتری که آنتیبیوتیک نام دارند، بهراحتی درمان میشود.
درمان بهموقع عفونتها
درمان زودهنگام عفونتها نقش مهمی در حفظ سلامت دریچههای قلب دارد. عفونتهایی مانند اندوکاردیت (عفونت پوشش داخلی قلب) باعث تخریب و نشتی دریچۀ آئورت میشوند. برای پیشگیری از این مشکل، باید بیماریهای عفونی بدن، بهویژه عفونتهای دندان و لثه را درمان کنید تا باکتریها وارد جریان خون نشوند و به قلب آسیب نرسانند.
انجام معاینات دورهای
فشارخون خود را بهطور منظم اندازه بگیرید. برخی از افراد بهدلیل شرایط خود به معاینههای بیشتری نیاز دارند. پزشک حین معاینه با گوشدادن به صدای قلب و تشخیص زودهنگام نشانههایی مانند سوفل قلب، از بروز مشکلات جدیتر پیشگیری میکند.
چه زمان و با چه علائمی به پزشک مراجعه کنیم؟
گاهی نخستین نشانههای این بیماری با نارسایی قلبی مرتبط هستند. در این وضعیت، قلب نمیتواند خون را آنطور که باید پمپاژ کند. درصورت مشاهدۀ علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:
- تنگی نفس؛
- ورم مچ پا و پاها؛
- خستگی مداوم که با استراحت بهتر نمیشود.
کلام آخر دکتردکتر
نارسایی دریچه آئورت نوعی بیماری دریچۀ قلب است که بر این دریچه و جریان خون عبوری از آن بهسمت قلب تأثیر میگذارد. اگر به این بیماری مبتلا هستید، باید رژیم غذایی خود را رعایت کنید، بهاندازۀ کافی بخوابید و سیگار نکشید. علاوهبر این درصورت تشدید علائم یا نیاز به مصرف دارو، به پزشک متخصص قلب و عروق مراجعه کنید. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص مربوطه بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ درمان گیاهی نارسایی دریچه آئورت یا روشهای دیگر دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آمادهاند تا بهصورت آنلاین پاسخگوی شما باشند.






