فریز تخمک چیست؟ هزینه، مراحل، بهترین سن و شانس بارداری

فریز تخمک یا انجماد تخمک یکی از روش‌های نوین حفظ باروری است که به زنان این امکان را می‌دهد تا تخمک‌های خود را در سنین مناسب ذخیره کرده و در آینده، درصورت‌ تمایل، از آن‌ها برای بارداری استفاده کنند. این روش در سال‌های اخیر به‌دلایل مختلفی مانند به‌تعویق‌انداختن بارداری، تمرکز بر تحصیل یا شغل، یا حفظ باروری پیش از درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی، محبوبیت بیشتری پیدا کرده است. باوجود افزایش آگاهی درباره فریز تخمک، هنوز پرسش‌های زیادی درباره نحوه انجام این فرایند وجود دارد. آشنایی با این موارد می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک کند. در این مقاله به‌طور کامل بررسی می‌کنیم که فریز تخمک چیست، چه مراحلی دارد، بهترین زمان برای انجام آن چه سنی است، هزینه فریز تخمک به چه عواملی بستگی دارد و شانس بارداری با استفاده از تخمک‌های فریز شده چقدر است.

فریز تخمک چیست؟

فریز تخمک که با نام انجماد اووسیت نیز شناخته می‌شود، یکی از روش‌های کمک‌باروری (ART) است.

در این روش، ابتدا داروهایی برای تحریک تخمدان‌ها تجویز می‌شود تا چندین تخمک بالغ تولید کنند. سپس تخمک‌ها از تخمدان‌ها جمع‌آوری شده و برای نگهداری طولانی‌مدت منجمد می‌شوند. در آینده، این تخمک‌ها را می‌توان از حالت انجماد خارج کرد و با اسپرم لقاح داد تا جنین تشکیل شود. درنهایت، جنین ازطریق انتقال جنین به رحم منتقل می‌شود.

اگرچه برخی افراد تخمک‌های خود را برای استفاده در آینده فریز می‌کنند، فریز تخمک در اهدای تخمک نیز کاربرد دارد؛ به‌این‌صورت که فرد اهداکننده، تخمک‌های خود را برای استفاده شخص دیگری در درمان‌های ناباروری منجمد می‌کند.

صرف‌نظر از دلیل انجام این کار، هدف اصلی فریز تخمک یکسان است: حفظ باروری ازطریق جمع‌آوری و ذخیره‌سازی تخمک‌ها در سنین پایین‌تر تا در آینده قابل‌استفاده باشند. البته این روش تضمینی برای بارداری نیست، اما می‌تواند احتمال بارداری موفق را در سال‌های بعد افزایش دهد.

چه کسانی به فریز تخمک نیاز دارند؟

اینکه فریز تخمک گزینه مناسبی برای شما باشد یا خیر، به عوامل مختلفی بستگی دارد که باید با پزشک خود درباره آن‌ها مشورت کنید. افرادی که ممکن است کاندیدای مناسبی برای فریز تخمک باشند، عبارت‌اند از:

• افرادی که به‌دلایل شخصی، شغلی، تحصیلی یا مالی قصد دارند بارداری خود را به تعویق بیندازند.
• افرادی که قرار است تحت درمان‌هایی مانند شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی قرار گیرند که ممکن است بر باروری آن‌ها تأثیر بگذارد.
• افرادی که به بیماری‌هایی مبتلا هستند که می‌توانند باروری را کاهش دهند مانند آندومتریوز شدید، بیماری‌های خودایمنی یا بیماری‌هایی که نیاز به مصرف داروهای آسیب‌رسان به تخمدان (داروهای گنادوتوکسیک) دارند.
• افرادی که قصد انجام درمان‌ها یا جراحی‌های تأیید جنسیت را دارند و این اقدامات ممکن است بر توانایی باروری آن‌ها اثر بگذارد.
• افرادی که سابقه خانوادگی یائسگی زودرس یا کاهش ذخیره تخمدان دارند.
• افرادی که قرار است تحت جراحی تخمدان، مانند برداشتن آندومتریوما یا کیست تخمدان، قرار گیرند؛ جراحی‌هایی که ممکن است عملکرد آینده تخمدان را تحت‌تأثیر قرار دهند.
• افرادی که به اختلالات ژنتیکی مرتبط با نارسایی زودرس تخمدان مبتلا هستند مانند برخی ناهنجاری‌های کروموزومی یا جهش‌های ژنی.

روش فریز تخمک چگونه است؟

اگرچه مدت‌زمان انجام این فرایند ممکن است در افراد مختلف کمی متفاوت باشد، معمولاً کل روند فریز تخمک بین ۲ تا ۳ هفته طول می‌کشد و بیشتر چرخه‌ها در کمتر از ۲ هفته تکمیل می‌شوند.

فرایند تحریک تخمدان برای تولید تخمک، با چرخه قاعدگی هماهنگ می‌شود تا بهترین نتیجه حاصل شود. در طول این مدت، پزشک با انجام سونوگرافی و آزمایش خون به‌طور منظم، رشد فولیکول‌ها و سطح هورمون‌ها را بررسی می‌کند.

معاینه و ارزیابی اولیه: آزمایش‌های لازم قبل از فریز تخمک

در ابتدا باید با متخصص ناباروری ملاقات کنید تا درباره تمایل خود به فریز تخمک صحبت کنید. پزشک پس از بررسی سوابق پزشکی، آزمایش‌های خون و ارزیابی هورمون‌ها را برای شما درخواست می‌کند.

همچنین، معمولاً یک سونوگرافی ترانس‌واژینال برای انجام شمارش فولیکول‌های آنترال (AFC) انجام می‌شود. این بررسی به پزشک کمک می‌کند تا ذخیره تخمدان یا تعداد تقریبی تخمک‌های باقی‌مانده در تخمدان‌ها را ارزیابی کند.

در این جلسه، پزشک پروتکل مناسب تحریک تخمدان را نیز تعیین می‌کند تا بتوان بیشترین تعداد تخمک را با کمترین خطر برای بیمار جمع‌آوری کرد. یکی از عوارضی که پزشک برای پیشگیری از آن برنامه‌ریزی می‌کند، سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان (OHSS) است.

سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان واکنشی است که ممکن است براثر تزریق داروهای هورمونی برای تحریک تخمدان ایجاد شود.

پزشک همچنین، تعداد تقریبی تخمک‌هایی را که انتظار می‌رود جمع‌آوری شوند، برآورد کرده و نحوه مصرف داروهای موردنیاز برای تحریک تخمدان و آمادگی جهت برداشت تخمک را به‌طور کامل توضیح می‌دهد.

مراحل فریز تخمک از تحریک تخمدان تا ذخیره‌سازی

بسته به نظر پزشک و مرحله‌ای از چرخه قاعدگی که در آن قرار دارید، ممکن است درمان با قرص‌های ضدبارداری یا داروهایی مانند استروژن، لوپرولید (لوپرون) یا آیژستین (Aygestin) آغاز شود. این داروها به هماهنگ‌شدن رشد فولیکول‌ها کمک می‌کنند تا همه آن‌ها پاسخ مشابهی به داروهای تحریک تخمدان داشته باشند.

اگر استفاده از این داروها توصیه شود، معمولاً مصرف آن‌ها از زمان شروع قاعدگی یا بلافاصله پس از تخمک‌گذاری آغاز خواهد شد.

در ادامه، با انجام آزمایش خون یا سونوگرافی‌های منظم، روند درمان تحت نظر قرار می‌گیرد تا زمان مناسب برای شروع تزریق داروهای تحریک تخمدان مشخص شود. پس از آغاز درمان، پزشک یا هماهنگ‌کننده درمان، آموزش کامل نحوه تزریق داروها را در اختیار شما قرار می‌دهد.

اگرچه نوع داروها و برنامه درمانی ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد، بیشتر بیماران داروهای گنادوتروپین شامل هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون لوتئینه‌کننده (LH) را دریافت می‌کنند. این هورمون‌ها تخمدان را وادار می‌کنند که در یک چرخه، چندین تخمک بالغ تولید کند.

تزریق این داروها معمولاً به‌مدت ۱۰ تا ۱۲ روز متوالی و به‌صورت زیرجلدی در ناحیه شکم انجام می‌شود. طی این مدت، پزشک با بررسی پاسخ بدن، ممکن است دُز یا ترکیب داروها را تغییر دهد.

از حدود روز پنجم تا هفتم درمان، تخمدان‌ها بزرگ‌تر می‌شوند؛ بنابراین ممکن است پزشک توصیه کند از فعالیت‌های شدید مانند دویدن یا ورزش‌های پرفشار خودداری کنید.

در مرحله تحریک تخمدان معمولاً ۳ تا ۵ بار برای سونوگرافی و بررسی رشد فولیکول‌ها به مرکز درمانی مراجعه خواهید کرد. هنگامی که فولیکول‌ها به‌اندازه مناسب برسند، آمپول نهایی یا «تریگر شات» تزریق می‌شود. این دارو معمولاً شامل گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG)، لوپرولید (Lupron) یا ترکیبی از هر دو است و باعث بلوغ نهایی تخمک‌ها می‌شود.

برداشت تخمک

برداشت تخمک که با نام پانکچر تخمک یا تخمک‌گیری نیز شناخته می‌شود، مرحله‌ای است که طی آن تخمک‌ها از تخمدان خارج می‌شوند.

در روز انجام این عمل، به کلینیک یا مرکز درمانی مراجعه می‌کنید و ابتدا یک سرم وریدی (IV) برای شما وصل می‌شود. سپس داروی بیهوشی یا آرام‌بخشی دریافت می‌کنید تا در طول عمل احساس درد یا ناراحتی نداشته باشید.

پزشک با استفاده از سونوگرافی ترانس‌واژینال و یک سوزن مخصوص که تحت هدایت سونوگرافی وارد فولیکول‌ها می‌شود، مایع داخل فولیکول‌ها را که حاوی تخمک است، خارج می‌کند. این مایع در لوله‌های مخصوص جمع‌آوری شده و به جنین‌شناس (امبریولوژیست) تحویل داده می‌شود.

امبریولوژیست مایع فولیکولی را بررسی و تخمک‌های موجود را جدا می‌کند. کل این فرایند معمولاً حدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد.

پس از به هوش‌آمدن، پزشک تعداد تخمک‌های جمع‌آوری‌شده را به شما اطلاع می‌دهد.

تعداد تخمک‌های به‌دست‌آمده به عوامل مختلفی بستگی دارد که سن و ذخیره تخمدان مهم‌ترین آن‌ها هستند. به‌طور کلی، افراد ۴۰ سال و بالاتر معمولاً نسبت به افراد جوان‌تر، به‌ویژه افراد زیر ۳۵ سال، تعداد تخمک کمتری در این مرحله خواهند داشت.

دوران نقاهت و انجماد تخمک‌ها

در ۲۴ ساعت نخست پس از برداشت تخمک، بروز علائمی مانند گرفتگی شکم، نفخ، یبوست و لکه‌بینی واژینال طبیعی است. بیشتر افراد می‌توانند این ناراحتی‌ها را با مصرف مسکن‌های بدون نسخه یا استفاده از کمپرس گرم کاهش دهند.

بااین‌حال، اگر دچار درد شدید شکم، احساس ضعف یا سرگیجه، غش یا خونریزی شدید واژینال شدید، باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید.

چند ساعت پس از برداشت تخمک، تخمک‌های بالغ و سالم ازطریق روشی به نام ویتریفیکیشن (شیشه‌ای‌سازی) منجمد می‌شوند. در این روش، تخمک‌ها با استفاده از نیتروژن مایع و با سرعت بسیار بالا منجمد می‌شوند تا از تشکیل کریستال‌های یخ در داخل آن‌ها جلوگیری شود. این تکنیک احتمال سالم‌ماندن تخمک‌ها پس از ذوب‌شدن در آینده را افزایش می‌دهد.

بهترین سن برای فریز تخمک چه زمانی است؟

برای بسیاری از افراد، مهم‌ترین عامل در تصمیم‌گیری برای فریز تخمک، سن و ساعت بیولوژیک بدن است. برای بیشتر زنان، دهه ۳۰ زندگی بهترین زمان ازنظر باروری محسوب می‌شود. اگرچه امکان برداشت و فریز تخمک در سنین بالاتر نیز وجود دارد، بسیاری از متخصصان ناباروری معمولاً فریز تخمک را برای زنان بالای ۴۰ سال کمتر توصیه می‌کنند، زیرا با افزایش سن، تعداد و کیفیت تخمک‌ها به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد و احتمال موفقیت درمان کمتر می‌شود.

چرا سن در موفقیت فریز تخمک مهم است؟

ازنظر پزشکی، با افزایش سن، هم تعداد تخمک‌ها و هم کیفیت آن‌ها به‌تدریج کاهش می‌یابد. درنهایت، با رسیدن به دوران یائسگی (که معمولاً بین ۴۵ تا ۵۵ سالگی رخ می‌دهد)، تخمک‌گذاری متوقف می‌شود و دیگر تخمکی از تخمدان‌ها برای لقاح آزاد نخواهد شد. به همین دلیل، سن مهم‌ترین عامل در موفقیت فریز تخمک محسوب می‌شود.

ذخیره تخمدان معمولاً از حدود ۳۷سالگی با سرعت بیشتری کاهش می‌یابد. همچنین تا ۴۳سالگی، حدود ۹۰ درصد تخمک‌های زنان ازنظر کروموزومی غیرطبیعی هستند و درنتیجه، توانایی ایجاد بارداری موفق را ندارند.

فریز تخمک در ۴۰ سالگی چه شانس موفقیتی دارد؟

افرادی که پیش از ۴۰سالگی تخمک‌های خود را فریز می‌کنند، شانس بیشتری برای بارداری موفق با استفاده از آن تخمک‌ها در آینده خواهند داشت. اما تصمیم نهایی درباره سن فریز تخمک به شرایط هر فرد بستگی دارد. متخصص غدد تولیدمثل یا فوق‌تخصص ناباروری می‌تواند با انجام آزمایش‌هایی مانند بررسی ذخیره تخمدان، مشخص کند که آیا فریز تخمک برای شما گزینه مناسبی است یا خیر. به‌طور کلی، فریز تخمک پس از ۴۲سالگی معمولاً توصیه نمی‌شود، اما در برخی شرایط خاص و پس از ارزیابی دقیق، ممکن است برای بعضی افراد همچنان قابل‌بررسی باشد.

البته که بارداری در یائسگی غیرممکن نیست. خوب است همه‌چیز در مورد بارداری در حین یا بعد از یائسگی را بدانید.

چگونه برای فریز تخمک آماده شویم؟

در روز انجام عمل برداشت تخمک، بهتر است همسر، یکی از اعضای خانواده یا یک دوست مورد اعتماد همراه شما باشد تا پس از پایان عمل در بازگشت به منزل کمکتان کند.

لباس راحت بپوشید و برنامه خود را به‌گونه‌ای تنظیم کنید که پس از انجام عمل استراحت کافی داشته باشید. بسیاری از افراد برای بهبود کامل ناراحتی ناشی از برداشت تخمک، به چند روز استراحت نیاز دارند.

همچنین، بهتر است از قبل خود را برای تغییرات موقتی در سبک زندگی طی این دوره آماده کنید. در طول فرایند فریز تخمک:

• رژیم غذایی سالم و متعادل داشته باشید.
• مصرف کافئین و نوشیدنی‌های الکلی را تاحدامکان کاهش دهید.
• دستورالعمل‌های پزشک را به‌دقت رعایت کنید.
• از انجام فعالیت‌های بدنی سنگین، ورزش‌های پرفشار و در بسیاری از موارد، رابطه جنسی تا زمان توصیه‌شده توسط پزشک خودداری کنید.

درنهایت، به خاطر داشته باشید که مصرف داروهای هورمونی ممکن است باعث افزایش استرس یا تغییرات خلقی شود. این واکنش‌ها معمولاً طبیعی هستند؛ بنابراین در این مدت به خود فرصت استراحت بدهید، خواب کافی داشته باشید و درصورت احساس نگرانی یا بروز علائم غیرعادی، آن را با پزشک خود در میان بگذارید.

فریز تخمک دختر مجرد در ایران چگونه انجام می‌شود؟

فرایند و مراحل فریز تخمک تفاوتی ندارد. تنها در مرحله برداشت تخمک، درصورت تمایل خارج‌کردن تخمک بالغ ازطریق لاپاراسکوپی و ایجاد یک برش کوچک بر روی شکم انجام می‌شود. در این جراحی، بعد از بیهوشی ازطریق ایجاد برش روی شکم در ناحیه تخمدان‌ها، با یک سوزن مخصوص تخمک‌ها جمع آوری و برای انجماد به آزمایشگاه فرستاده می‌شوند.

شرایط فریز تخمک دختر مجرد

ازنظر بالینی و زیستی شرایط متفاوتی وجود ندارد. ازنظر قانونی برخی مراکز ممکن است از افراد گواهی رضایت پدر را درخواست کنند. می‌توانید تحقیق کنید و مراکزی را انتخاب کنید که بدون این گواهی هم فریز تخمک را انجام می‌دهند.

هزینه فریز تخمک ۱۴۰۵ چقدر است؟

فرایند فریز تخمک شامل چند مرحله است و هر مرحله هزینه جداگانه‌ای دارد.

هزینه آزمایشات اولیه و آزمایشات پایش طول فرایند

قبل از شروع فرایند، با مجموعه‌ای از آزمایش‌ها هورمون‌ها، ذخیره تخمدان، وضعیت باروری و سلامت عمومی بدن بررسی می‌شود.

طی فرایند تحریک تخمدان نیز، چند نوبت سونوگرافی و آزمایش خون هورمونی انجام می‌شود تا روند رشد فولیکول ها کنترل شود. هزینه این آزمایشات بین ۲ تا ۱۰ میلیون تومان تخمین زده می‌شود.

هزینه داروهای تحریک تخمک‌گذاری، برداشت و فریز تخمک

هزینه داروهای داروهای هورمونی برای تحریک تخمدان، بسته به سن، ذخیره تخمدان و پروتکل‌های درمانی، بین ۵ تا ۱۰ میلیون تومان تخمین زده می‌شود.

برداشت تخمک شامل هزینه‌های اتاق عمل، تیم پزشکی و خدمات آزمایشگاهی، به‌طور تخمینی بین ۵ تا ۱۰ میلیون تومان هزینه دارد.

فرایند فریز تخمک رقمی بین ۳ تا ۱۰ میلیون تومان هزینه دارد که معمولاً در همان ابتدا دریافت می‌شود.

هزینه نگهداری سالانه تخمک فریزشده

هزینه نگهداری تخمک‌های فریزشده بسته به مرکز موردنظر به‌طور سالانه یا ۶ ماه‌ یک‌ بار دریافت می‌شوند. هزینه سالانه نگهداری ممکن است رقمی بین ۲ تا ۱۰ میلیون تومان باشد.

برای اطلاع از رقم دقیق هزینه‌ها باید با مرکز موردنظر تماس بگیرید. این نکته را هم در نظر داشته باشید که ممکن است در یک چرخه استخراج تخمک‌های سالم و به‌تعداد کافی میسر نشود و شما نیاز به تکرار فرایند داشته باشد.

بیمه فریز تخمک را پوشش می‌دهد؟

درحال‌حاصر فریز تخمک برای دختران مجرد بالای ۳۰ سال تحت‌پوشش بیمه پایه قرار می‌گیرد. همچنین بیماران سرطانی یا زنانی که دلایل پزشکی جدی دارند، می‌توانند بخشی از هزینه‌های فریز تخمک را از بیمه دریافت می‌کنند.

نکته قابل‌توجه این است که بیمه‌های تکمیلی به‌طور‌مستقیم هزینه فریز تخمک را پوشش نمی‌دهند، ولی به‌صورت غیرمستقیم بخشی از هزینه‌های جانبی مثل هزینه آزمایشات یا داروهای تحریک تخمک‌گذاری را جبران می‌کنند.

زنانی که مشمول بیمه برای فریز تخمک می‌شوند، عبارت‌اند از:

• دختران مجرد بالای ۳۰ سال بر‌اساس مصوبه سال ۱۴۰۲؛
• بیماران سرطانی که قبل از درمان نیاز به حفظ باروری دارند؛
• زنان با شرایط پزشکی خاص که احتمال ازدست‌دادن باروری دارند.

عوارض فریز تخمک چیست؟

اگرچه بیشتر افراد در طول تزریق داروها و مدت کوتاهی پس از برداشت تخمک تنها درجاتی از ناراحتی یا درد خفیف را تجربه می‌کنند، فریز تخمک نیز مانند هر روش پزشکی دیگری بدون خطر نیست.

عوارض داروهای تحریک تخمدان

یکی از عوارض نادر اما مهم این فرایند، سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان (OHSS) است. این سندرم زمانی رخ می‌دهد که داروهای تحریک تخمدان باعث تولید بیش‌ازحد هورمون‌ها شوند. درنتیجه، تخمدان‌ها بزرگ می‌شوند، مایع به داخل حفره شکم نشت می‌کند و ممکن است اختلالاتی در تعادل الکترولیت‌های بدن ایجاد شود.

مطالعات نشان می‌دهد افراد زیر ۳۵ سال بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه هستند. همچنین افرادی که به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) مبتلا هستند یا شاخص توده بدنی (BMI) پایینی دارند، ممکن است بیشتر در معرض خطر سندرم تحریک بیش‌ازحد تخمدان قرار بگیرند.

ازسوی‌دیگر، همان‌طور که تغییرات هورمونی در چرخه طبیعی قاعدگی می‌تواند بر خلق‌وخو تأثیر بگذارد، داروهای مورد استفاده برای تحریک تخمدان نیز ممکن است باعث نوسانات خلقی، افزایش استرس یا تحریک‌پذیری شوند. خود فرایند فریز تخمک نیز می‌تواند ازنظر روانی استرس‌زا باشد و داروهای هورمونی این احساس را تشدید کنند.

سایر عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

• قرمزی، درد یا تحریک پوست در محل تزریق داروها؛
• نفخ، احساس سنگینی یا درد خفیف در ناحیه شکم؛
• پیچ‌خوردگی تخمدان (Ovarian Torsion) که عارضه‌ای بسیار نادر اما جدی است. در این وضعیت، تخمدان به دور خود می‌چرخد و جریان خون آن کاهش می‌یابد که می‌تواند درد شدید ایجاد کند و نیازمند درمان فوری باشد.

عوارض برداشت تخمک

پس از انجام عمل برداشت تخمک، برخی افراد ممکن است علائم زیر را داشته باشند:

• نفخ شکم؛
• گرفتگی یا کرامپ شکمی؛
• درد خفیف.

فریز جنین یا تخمک؛ کدام انتخاب بهتری است؟

انتخاب بین فریز تخمک و فریز جنین یک تصمیم کاملاً شخصی است و پاسخ واحدی که برای همه مناسب باشد وجود ندارد. متخصص ناباروری می‌تواند با بررسی شرایط، اهداف و برنامه‌های آینده شما، مزایا و معایب هر روش را توضیح دهد تا تصمیم آگاهانه‌تری بگیرید.

فریز تخمک انعطاف‌پذیری بیشتری فراهم می‌کند، زیرا تخمک‌ها بدون لقاح ذخیره می‌شوند و در آینده می‌توان آن‌ها را با اسپرم همسر یا اهداکننده بارور کرد. همچنین این روش نگرانی‌های اخلاقی یا قانونی مربوط به جنین‌های استفاده‌نشده را کاهش می‌دهد و درصورت تغییر شرایط زندگی یا روابط، مالکیت تخمک‌ها نیز معمولاً ساده‌تر و شفاف‌تر است.

در مقابل، فریز جنین در گذشته نسبت به فریز تخمک، شانس موفقیت بالاتری داشت، اما با پیشرفت روش‌های انجماد، این تفاوت امروزه بسیار کمتر شده است. از مزایای فریز جنین می‌توان به حفظ هم‌زمان کیفیت تخمک و اسپرم و همچنین امکان انجام آزمایش ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی (PGT) برای بررسی برخی ناهنجاری‌های کروموزومی پیش از انتقال جنین اشاره کرد.

درنهایت، بهترین انتخاب به عواملی مانند سن، وضعیت باروری، داشتن یا نداشتن شریک زندگی، برنامه‌های آینده برای فرزندآوری، شرایط پزشکی و ترجیحات شخصی بستگی دارد. تیم درمان ناباروری با درنظرگرفتن این عوامل، به شما کمک می‌کند مناسب‌ترین گزینه را انتخاب کنید.

مراکز فریز تخمک را بر چه اساسی انتخاب کنیم؟

هنگام بررسی مراکز فریز تخمک، به عواملی مانند تجربه و تخصص تیم درمان، مجوزهای مرکز، کیفیت آزمایشگاه جنین‌شناسی، تجهیزات نگهداری تخمک، میزان موفقیت درمان، شفافیت هزینه‌ها، خدمات مشاوره و دسترسی به مراقبت‌های پس از درمان توجه کنید. همچنین بهتر است مرکز انتخابی سابقه مناسبی در درمان‌های ناباروری و حفظ باروری داشته باشد.

پس از برداشت، تخمک‌ها با استفاده از روشی به نام ویتریفیکیشن (شیشه‌ای‌سازی) به‌سرعت منجمد می‌شوند، و سپس، در مخازن نیتروژن مایع داخل آزمایشگاه جنین‌شناسی نگهداری می‌شوند. یک آزمایشگاه استاندارد و مجهز معمولاً ویژگی‌های زیر را دارد:

• سیستم پایش و هشدار ۲۴ساعته برای کنترل عملکرد تجهیزات و حفظ دمای مناسب؛
• بررسی و ثبت منظم دمای مخازن به‌صورت دستی؛
• حضور متخصصان جنین‌شناسی برای نظارت بر فعالیت‌های آزمایشگاه؛
• برخورداری از مجوزها و استانداردهای لازم برای انجام خدمات آزمایشگاهی.

خرید تخمک فریزشده چه شرایط و محدودیت‌هایی دارد؟

تخمک اهدایی یکی از روش‌های درمان ناباروری است که می‌تواند به افرادی که امکان استفاده از تخمک خود را ندارند، برای بارداری کمک کند. افرادی که شرایط دریافت تخمک اهدایی را دارند، عبارت‌اند از:

• زنان بالای ۳۹ سال که کیفیت یا تعداد تخمک‌های آن‌ها به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است؛
• افرادی که دچار یائسگی زودرس یا نارسایی زودرس تخمدان شده‌اند؛
• زنانی که به‌دلیل جراحی، هر دو تخمدان خود را از دست داده‌اند؛
• افرادی که براثر شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، عملکرد تخمدان آن‌ها آسیب دیده است؛
• زنانی که به داروهای تحریک تخمک‌گذاری پاسخ مناسبی نمی‌دهند؛
• افرادی که ذخیره تخمدان بسیار پایینی دارند؛
• زنانی که چندین بار سقط مکرر داشته‌اند و علت آن به کیفیت پایین تخمک نسبت داده شده است؛
• زنان یائسه که قصد بارداری دارند.

مراحل دریافت تخمک اهدایی

به‌دلیل محدودبودن تعداد اهداکنندگان و لزوم انتخاب مناسب‌ترین گزینه، فرایند دریافت تخمک اهدایی ممکن است مدتی زمان ببرد.

۱. انتخاب اهداکننده برای دریافت تخمک اهدایی

اگر زوجین تمایل داشته باشند از فردی آشنا به‌عنوان اهداکننده استفاده کنند، می‌توانند بدون مراجعه به بانک تخمک، همراه با اهداکننده برای انجام معاینات و ارزیابی‌های اولیه به مرکز درمان ناباروری مراجعه کنند.

درصورت استفاده از اهداکننده ناشناس، مراکز درمانی معمولاً اطلاعات غیرهویتی مانند ویژگی‌های ظاهری، قومیت، سطح تحصیلات، وضعیت شغلی و برخی مشخصات پزشکی را در اختیار گیرندگان قرار می‌دهند، بدون اینکه هویت فرد اهداکننده فاش شود.

۲. مشاوره‌های تخصصی و دریافت تخمک اهدایی

پس از انتخاب اهداکننده، زوج دریافت‌کننده در جلسات مشاوره پزشکی، روان‌شناسی، حقوقی و درصورت نیاز مشاوره شرعی شرکت می‌کنند. هدف از این جلسات، آشنایی کامل با روند درمان، پیامدهای احتمالی، حقوق و مسئولیت‌های طرفین و پاسخ به پرسش‌های آنان است.

اگر اهداکننده فردی آشنا باشد، معمولاً برای تعیین حدود مسئولیت‌ها و نحوه ارتباط در آینده نیز قرارداد قانونی تنظیم می‌شود.

۳. انجام ارزیابی‌های پزشکی یکی از مراحل دریافت تخمک اهدایی

پیش از شروع درمان، گیرنده تخمک باید تحت معاینات و آزمایش‌های لازم قرار گیرد. این ارزیابی‌ها معمولاً شامل موارد زیر است:

• معاینه زنان و بررسی سلامت رحم؛
• آزمایش‌های هورمونی و سایر آزمایش‌های موردنیاز؛
• آزمایش تعیین گروه خونی و Rh؛
• آزمایش‌های بررسی بیماری‌های عفونی و ایمنی؛
• آنالیز مایع منی (اسپرموگرام) همسر.

۴. ملاحظات قانونی و شرعی و فرآیند دریافت تخمک اهدایی

در ایران، فرایند اهدای تخمک مطابق قوانین و ضوابط مراکز درمان ناباروری و با رعایت ملاحظات شرعی انجام می‌شود. در بسیاری از مراکز، پیش از برداشت تخمک، اقدامات حقوقی و شرعی لازم انجام می‌شود تا تشکیل جنین ازنظر قانونی و شرعی معتبر باشد.

همچنین، پیش از آغاز درمان، جلسه‌ای برای مشاوره حقوقی برگزار می‌شود تا اهداکننده و زوج دریافت‌کننده با حقوق، تعهدات و شرایط این فرایند آشنا شوند. درصورت رضایت طرفین، قراردادهای لازم تنظیم خواهد شد.

۵. حقوق اهداکننده و دریافت‌کننده تخمک

فرد اهداکننده پس از اهدای تخمک، هیچ‌گونه حق یا مسئولیت قانونی نسبت به جنین یا کودک متولدشده نخواهد داشت و ازنظر قانونی، فرزند متعلق به زوج دریافت‌کننده محسوب می‌شود.

محرمانه‌بودن اطلاعات اهداکننده تخمک

حفظ محرمانگی اطلاعات یکی از اصول مهم در اهدای تخمک است. در بیشتر موارد، اهداکننده و دریافت‌کننده یکدیگر را ملاقات نمی‌کنند و هویت آن‌ها برای طرف مقابل محرمانه باقی می‌ماند.

بااین‌حال، گیرندگان معمولاً اطلاعاتی مانند ویژگی‌های جسمانی، پیشینه قومی، سطح تحصیلات و برخی سوابق پزشکی و ژنتیکی اهداکننده را دریافت می‌کنند تا بتوانند با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرند، بدون آنکه اطلاعات هویتی فرد در اختیارشان قرار گیرد.

جبران زحمات اهداکننده

در فرایند اهدای تخمک، معمولاً مبلغی به‌عنوان هزینه جبران زمان، انرژی، مراجعات پزشکی و سایر سختی‌های فرایند اهدای تخمک به اهداکننده پرداخت می‌شود. این مبلغ به منزله خریدوفروش تخمک نیست، بلکه برای جبران هزینه‌ها و قدردانی از زمانی است که اهداکننده صرف این فرایند کرده است.

شانس بارداری با تخمک فریزشده چقدر است؟

شانس بارداری به عوامل مختلفی بستگی دارد، ازجمله:

• سن فرد در زمان فریز تخمک؛
• تعداد تخمک‌های ذخیره‌شده؛
• کیفیت تخمک‌ها.

براساس نتایج یک مطالعه، اگر فردی پیش از ۳۵سالگی ۲۰ تخمک فریز کند، احتمال داشتن حداقل یک تولد زنده حدود ۹۴/۴ درصد است. در مقابل، اگر فرد در سنین بالاتر تنها ۵ تخمک فریز کرده باشد، این احتمال به حدود ۵/۹ درصد کاهش می‌یابد.

آیا فریز تخمک برای جنین خطر یا عارضه‌ای دارد؟

اگر بیماری یا مشکل زمینه‌ای خاصی وجود نداشته باشد، تاکنون هیچ خطر شناخته‌شده‌ای برای جنین‌هایی که از تخمک‌های فریزشده به وجود آمده‌اند گزارش نشده است.

البته، پس از لقاح تخمک و اسپرم و تشکیل جنین، درصورت نیاز می‌توان آزمایش ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی (PGT) را انجام داد تا جنین ازنظر برخی ناهنجاری‌های کروموزومی بررسی شود.

هنگام استفاده از تخمک‌های فریزشده چه اتفاقی می‌افتد؟

هر زمان که تصمیم به بارداری بگیرید، تعدادی از تخمک‌های فریزشده از حالت انجماد خارج می‌شوند و با اسپرم همسر یا اهداکننده لقاح داده می‌شوند.

در بسیاری از مراکز درمان ناباروری، برای افزایش احتمال موفقیت لقاح، از روش تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسم تخمک (ICSI) استفاده می‌شود. در این روش، یک اسپرم مستقیماً به داخل تخمک تزریق می‌شود. تجربه متخصصان نشان داده است که پس از ذوب‌شدن تخمک‌های فریز شده، این روش معمولاً موفقیت بیشتری نسبت به لقاح طبیعی در محیط آزمایشگاه دارد.

تخمک‌ها تا چه مدت قابل‌نگهداری هستند؟

ازآنجاکه استفاده گسترده از فریز تخمک طی حدود یک دهه اخیر رواج یافته است، هنوز حداکثر مدت زمانی که تخمک‌های منجمد می‌توانند کیفیت و قابلیت باروری خود را حفظ کنند، به‌طور دقیق مشخص نیست.

بااین‌حال، تجربه طولانی‌مدت در زمینه نگهداری جنین‌های منجمد بسیار امیدوارکننده است. بارداری‌های موفق از جنین‌هایی که بیش از ۲۰ سال در حالت انجماد نگهداری شده‌اند، گزارش شده است. متخصصان انتظار دارند که تخمک‌های فریز شده نیز درصورت نگهداری در شرایط استاندارد، رفتار مشابهی داشته باشند و سال‌های طولانی قابل‌استفاده باقی بمانند.

کلام آخر دکتردکتر

فریز تخمک یکی از مؤثرترین روش‌های حفظ باروری است که به زنان این امکان را می‌دهد تا با ذخیره تخمک‌های سالم در سنین جوان‌تر، شانس بارداری خود را در آینده افزایش دهند. بااین‌حال، موفقیت فریز تخمک به عوامل مختلفی مانند سن در زمان برداشت تخمک، کیفیت و تعداد تخمک‌های ذخیره‌شده، وضعیت سلامت فرد و روش‌های درمان ناباروری بستگی دارد. اگر به انجام فریز تخمک فکر می‌کنید، بهتر است پیش از تصمیم‌گیری با متخصص زنان یا فوق‌تخصص ناباروری مشورت کنید. پزشک با ارزیابی شرایط جسمی، ذخیره تخمدان و اهداف باروری شما، می‌تواند مناسب‌ترین زمان و بهترین روش را برای حفظ قدرت باروری‌تان پیشنهاد دهد. می‌توانید سریع و آسان در دکتردکتر از متخصص وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.

سؤالات متداول

منابع

Healthline

Hopkinsmedicine

Joinsunfish

Azki

اشتراک گذاری