راهنمای کامل لک صورت؛ علت، انواع، علائم و درمان

تا‌به‌حال پیش آمده در آینه به پوستتان نگاه کنید و متوجه لکه‌ای شوید که تا همین دیروز وجود نداشت؟ این لکه ممکن است یک جوش باشد یا شاید یک ناحیه تیره که دلیلش را نمی‌دانید. بیشتر افراد در طول زندگی خود، دست‌کم یک‌بار با چنین تغییرات پوستی روبه‌رو می‌شوند.

لک صورت گاهی آزاردهنده است و اگر دلیل آن را ندانید ممکن است حتی نگران‌کننده باشد. واقعیت این است که بیشتر لک‌های پوستی بی‌خطر هستند و شناخت علت آن‌ها از نگرانی‌های بی‌مورد جلوگیری می‌کند. در این مقاله از دکتردکتر با هم بررسی می‌کنیم لک صورت چیست، چه انواعی دارد، چرا ایجاد می‌شود، چگونه می‌توان آن را از روی رنگ و ظاهر تشخیص داد، چه روش‌هایی برای درمان آن وجود دارد و در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه کنید.

لک صورت چیست؟

لک پوستی به هرگونه تغییر رنگ، نقطه، اثر یا ناهنجاری گفته می‌شود که روی پوست ظاهر می‌شود. دلایل مختلفی باعث ایجاد این لک‌ها می‌شوند؛ مثلاً از لک آکنه گرفته تا قرارگرفتن در معرض نور خورشید، همگی از دلایل بروز لک هستند. 

ازآن‌جایی که لک‌های صورت بیش از هر قسمت دیگری از بدن در معرض دید قرار دارند، ممکن است باعث حس ناخوشایند یا کاهش اعتمادبه‌نفس شوند. بااین‌حال لازم است بدانید که بیشتر لک‌های پوستی کاملاً بی‌خطر هستند. این لک‌ها معمولاً تهدیدی برای سلامتی محسوب نمی‌شوند و دلیلی هم برای خجالت‌کشیدن نیستند، بلکه بخشی از تغییرات طبیعی پوست به شمار می‌روند.

انواع ضایعات و لک‌های پوستی صورت

لک‌های صورت همیشه یک شکل یا یک علت مشخص ندارند. بعضی از آن‌ها مانند ملاسما یا هایپرپیگمنتیشن، تغییر رنگ پوست هستند، اما برخی دیگر به‌صورت ضایعات پوستی مانند آکنه، تبخال یا کیست ظاهر می‌شوند. این ضایعات ممکن است پس از بهبود، لک یا تغییر رنگی روی پوست باقی بگذارند یا در نگاه اول شبیه لک به نظر برسند. به همین دلیل، آشنایی با انواع ضایعات پوستی به تشخیص بهتر علت لک صورت و انتخاب روش درمان مناسب کمک می‌کند. در این بخش با انواع مختلف لک و ضایعات پوستی آشنا می‌شوید:

آکنه یکی از انواع لک های پوستی

آکنه یکی از بیماری‌های التهابی پوست است و یکی از شناخته‌شده‌ترین انواع لک‌های پوستی نیز به شمار می‌رود. این عارضه معمولاً به شکل‌های زیر ظاهر می‌شود:

• جوش‌های سرسیاه؛
• جوش‌های سرسفید؛
• جوش‌های معمولی.

در مواردی که آکنه شدیدتر باشد و به لایه‌های عمیق‌تر پوست نفوذ کند، ممکن است ندول‌ و کیست‌ نیز ایجاد شوند که در بخش‌های بعدی به آن‌ها می‌پردازیم. همچنین، اگر التهاب و جوش‌ها به عمق پوست برسند، ممکن است به بافت زیرین آسیب بزنند. در این حالت، هنگام ترمیم پوست گاهی جای زخم یا اسکار باقی می‌ماند.

هایپرپیگمنتیشن یا تیرگی پوست 

هایپرپیگمنتیشن زمانی ایجاد می‌شود که پوست مقدار زیادی ملانین تولید کند. ملانین رنگدانه طبیعی پوست است و نقش اصلی را در تعیین رنگ آن دارد. علت لکه‌ سیاه روی پوست در هایپرپیگمنتیشن، تجمع بیش از حد این رنگدانه‌هاست که باعث می‌شود بخش‌هایی از پوست نسبت به نواحی اطراف، تیره‌تر به نظر برسند. 

یکی از رایج‌ترین نمونه‌های هایپرپیگمنتیشن، لک‌های پیری است که گاهی به آن‌ها لک‌های کبدی نیز گفته می‌شود. این لکه‌های کوچک و تیره معمولاً روی قسمت‌هایی از پوست ظاهر می‌شوند که بیشتر در معرض نور خورشید قرار دارند. اگرچه این لک صورت بیشتر در افراد بالای ۵۰ سال دیده می‌شود، اما ممکن است در سنین پایین‌تر نیز ایجاد شود.

ملاسما یکی دیگر از لک های پوستی

ملاسما نوعی خاص از هایپرپیگمنتیشن است. برخلاف لک‌های کوچک، این نوع لک معمولاً به‌شکل لکه‌های قهوه‌ای، آبی‌خاکستری یا لکه‌هایی شبیه کک‌ومک است.

لک ملاسما بیشتر روی گونه‌ها، تیغه بینی، پیشانی، چانه یا بالای لب ایجاد می‌شود. این نوع لک ممکن است علاوه‌بر صورت، روی نواحی دیگری از بدن مانند ساعد و گردن که بیشتر در معرض نور خورشید هستند نیز ایجاد شود.

کک‌ومک از انواع لک های پوستی

کک‌ومک، مجموعه‌ای از لکه‌های کوچک، صاف و قهوه‌ای یا قهوه‌ای روشن است که بیشتر روی صورت، بینی، گونه‌ و شانه‌ها دیده می‌شود. این لکه‌ها معمولاً زمینه ژنتیکی دارند و قرارگرفتن در معرض نور خورشید باعث پررنگ‌تر یا بیشترشدن آن‌ها می‌شود. کک‌ومک بیماری پوستی محسوب نمی‌شود، اما به‌دلیل افزایش موضعی تولید ملانین، معمولاً در گروه لک‌های هایپرپیگمنتیشن قرار می‌گیرد. این لکه‌ها معمولاً بی‌خطر هستند و در فصل‌های کم‌آفتاب ممکن است کم‌رنگ‌تر شوند.

لک‌های مادرزادی پوستی

خال یا لک مادرزادی همان‌طور که از نامش پیداست، علامتی روی پوست است که از زمان تولد وجود دارد. این لک‌ها که با نام ماه‌گرفتگی نیز شناخته می‌شوند، به‌طور کلی در دو گروه قرار می‌گیرند:

لک‌های مادرزادی عروقی

این نوع خال‌ها از رگ‌های خونی‌ای تشکیل شده‌اند که در روند رشد، به‌شکل طبیعی شکل نگرفته‌اند. خال‌های مادرزادی عروقی معمولاً رنگی قرمز یا صورتی دارند و بیشتر بین چشم‌ها یا پشت گردن ظاهر می‌شوند.

خال‌لکه‌های شرابی، همانژیوم‌ها و لکه‌های سالمون از نمونه‌های خال‌ مادرزادی عروقی هستند. بعضی از آن‌ها مثل همانژیوم و لکه‌های سالمون با افزایش سن کم‌رنگ‌ می‌شوند، اما خال‌لکه‌های شرابی معمولاً تا پایان عمر باقی می‌مانند.

لک‌های مادرزادی رنگدانه‌ای

برخلاف نوع قبلی، منشأ این لک‌ها رگ‌های خونی نیستند، بلکه از تجمع سلول‌های رنگدانه‌ای پوست ایجاد می‌شوند. خال‌ معمولی نمونه‌ای رایج از این گروه است و مانند خال‌لکه‌های شرابی، معمولاً تمام عمر روی پوست باقی می‌ماند.

سرطان پوست و لک های پوستی

سرطان پوست زمانی ایجاد می‌شود که سلول‌های پوست به‌طور غیرطبیعی و کنترل‌نشده رشد کنند. ظاهر سرطان پوست در افراد مختلف یکسان نیست و ممکن است به‌شکل خال، لک، زخم یا برجستگی روی پوست دیده شود. به همین دلیل، تشخیص قطعی آن فقط با معاینه پزشک امکان‌پذیر است. این بیماری انواع مختلفی دارد که سه نوع آن شایع‌تر هستند:

• کارسینوم سلول بازال: این نوع سرطان معمولاً به‌شکل یک برجستگی کوچک، صاف و مرواریدی یا مومی‌شکل ظاهر می‌شود. گاهی نیز به‌صورت یک ضایعه صاف دیده می‌شود که رنگ آن قرمز روشن یا قهوه‌ای است. نوع مرواریدی بیشتر روی صورت، گوش‌ و گردن ایجاد می‌شود، اما نوع صاف آن بیشتر روی بازو، پا یا تنه دیده می‌شود.

• سرطان سلول سنگ‌فرشی: این نوع ممکن است شبیه یک ندول سفت و قرمز یا لکه‌ای زبر و پوسته‌پوسته باشد که به‌صورت صاف روی سطح پوست قرار گرفته است.

• ملانوما: ملانوما در نگاه اول ممکن است شبیه یک خال یا ماه‌گرفتگی معمولی به‌نظر برسد، اما معمولاً شکلی نامنظم دارد، بیش از یک رنگ در آن دیده می‌شود و با گذشت زمان تغییر می‌کند.

جای زخم‌ یا اسکار از انواع دیگر لک های پوستی

اگر لایه عمیق‌تر پوست یعنی درم آسیب ببیند، اِسکار ایجاد می‌شود. این لایه شامل رگ‌های خونی کوچک، غدد عرق، فولیکول‌های مو و پایانه‌های عصبی است. بنابراین وقتی درم براثر عواملی مانند زخم، جراحی، عفونت یا حتی ترکاندن یک جوش آسیب می‌بیند، پوست باید دوباره خود را ترمیم کند. در بسیاری از موارد، این ترمیم باعث باقی‌ماندن جای زخم می‌شود.

جای زخم ممکن است در هر قسمت از بدن ایجاد شود و محدود به لک صورت نیست. ظاهر همه اسکارها یکسان نیست. بعضی از آن‌ها صاف هستند، بعضی برجسته یا توده‌ای به نظر می‌رسند، برخی تغییررنگ دارند و بعضی نیز به داخل پوست فرو رفته‌اند. چند نوع خاص از اسکار وجود دارد که بهتر است آن‌ها را بشناسید:

• اسکار کلوئیدی: این نوع اسکار به‌شکل توده‌های گرد و نامنظم از بافت زخم در محل آسیب‌دیدگی پوست ایجاد می‌شود. معمولاً رنگ آن قرمز یا تیره‌تر از پوست اطراف است و ممکن است با گذشت زمان به رشد خود ادامه دهد. این نوع اسکار گاهی باعث خارش یا درد می‌شود.
• اسکار هیپرتروفیک: این نوع اسکار شبیه اسکار کلوئیدی است، اما فقط در محدوده محل زخم باقی می‌ماند. اسکار هیپرتروفیک معمولاً قرمز، برجسته و ضخیم است.
• اسکارهای انقباضی: این اسکارها در بخش‌های وسیع‌تری از پوست آسیب‌دیده مثل نواحی دچار سوختگی شدید ایجاد می‌شوند و ممکن است حرکت عضلات و مفاصل اطراف را محدود کنند.

بثورات پوستی یا راش یکی از مدل های مختلف لک های پوستی

بثورات پوستی به تغییراتی گفته می‌شود که براثر التهاب یا تحریک روی پوست ایجاد می‌شوند. این ضایعات ممکن است با علائمی مانند خارش، قرمزی، درد، سوزش یا ایجاد تاول همراه باشند و ظاهر پوست را تغییر دهند.

راش پوستی به‌خودی‌خود یک بیماری نیست، بلکه نشانه‌ای از یک مشکل زمینه‌ای است و به‌دلایل مختلفی ایجاد می‌شود. یکی از شایع‌ترین علت‌های آن، درماتیت تماسی است که براثر تماس پوست با موادی مثل برخی از مواد شیمیایی، پیچک سمی، بلوط سمی یا هر ماده‌ای که به آن حساسیت دارید، بروز می‌کند.

البته درماتیت تماسی تنها علت راش پوستی نیست. انواع بیماری‌های پوستی مانند اگزما، درماتیت سبورئیک، کهیر، زونا و برخی از عفونت‌های ویروسی نیز ممکن است باعث ایجاد بثورات پوستی و لک صورت شوند.

پاپول‌، ندول‌ و پوسچول‌ یکی از انواع ضایعات پوستی

این سه اصطلاح گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند، چراکه همگی برای توصیف برجستگی‌های روی پوست به کار می‌روند. بااین‌حال هرکدام ویژگی‌های متفاوتی دارند:

• پاپول‌ یا سفت‌دانه: پاپول‌ها ضایعات کوچک و برجسته‌ای هستند که معمولاً کمتر از ۱ سانتی‌متر قطر دارند و رنگ آن‌ها از صورتی تا قهوه‌ای متغیر است. گاهی به آن‌ها جوش نیز گفته می‌شود. این ضایعات ممکن است به‌صورت تکی یا گروهی ظاهر شوند و معمولاً در بیماری‌هایی مانند آبله‌مرغان، اگزما، درماتیت، پسوریازیس و زونا دیده می‌شوند.
• ندول‌ یا گرهک: ندول‌ها برجستگی‌های سفتی هستند که از تجمع بافت در زیر پوست ایجاد می‌شوند و معمولاً از پاپول‌ها بزرگ‌ترند. اندازه آن‌ها تقریباً بین ۱ تا ۲ سانتی‌متر است و ممکن است به رنگ پوست یا قرمز دیده شوند. منگوله‌های پوستی و برخی از زگیل‌ها از نمونه‌های این نوع ضایعات هستند.
• پوسچول‌ یا چرک‌دانه: پوسچول‌ها برجستگی‌هایی هستند که داخل آن‌ها با چرک یا مایع پر شده است. جوش‌ سرسفید از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌های پوسچول است. این ضایعه در بیماری‌هایی مانند آبله‌مرغان، گال، روزاسه و برخی از عفونت‌های پوستی نیز دیده می‌شوند.

کیست‌ پوستی از دیگر انواع ضایعات پوستی

کیست‌ها کیسه‌هایی در زیر یا روی پوست هستند که داخل آن‌ها ماده‌ای وجود دارد که معمولاً مایع است. بیشتر کیست‌ها خوش‌خیم هستند و خطر سرطانی‌‌‌‌شدن ندارند. این ضایعات معمولاً به‌شکل برجستگی‌های گرد با اندازه‌های مختلف دیده می‌شوند. از شایع‌ترین انواع کیست‌ می‌توان به کیست اپیدرموئید، کیست سباسه و کیست گانگلیون اشاره کرد.

موهای زیرپوستی و ضایعات پوستی

موهای زیرپوستی معمولاً بعداز اصلاح، وکس یا کندن مو با موچین ایجاد می‌شوند. در این حالت، مو به‌جای اینکه از سطح پوست خارج شود، دوباره به داخل پوست رشد می‌کند و باعث ایجاد یک برجستگی قرمز و ملتهب می‌شود.

افرادی که موهای فر یا مجعد دارند، بیشتر از دیگران در معرض این مشکل قرار می‌گیرند، چراکه موی آن‌ها راحت‌تر به داخل پوست برمی‌گردد. گاهی نیز موهای زیرپوستی به‌مرور باعث تشکیل کیست‌های پر از مایع می‌شوند. این کیست‌ها ممکن است قرمز، زرد یا سفید باشند و هنگام لمس، درد یا حساسیت ایجاد کنند.

تبخال از انواع ضایعات پوستی

تبخال براثر ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ (HSV-1) ایجاد می‌شود. این ضایعه به‌شکل تاول‌ پر از مایع روی لب یا اطراف دهان ظاهر می‌شود و معمولاً پیش از دیده‌شدن، باعث خارش یا احساس سوزن‌سوزن‌شدن در ناحیه مورد نظر می‌شود. پس از بازشدن تاول‌ها و تخلیه مایع داخل آن‌ها، هنگام ترمیم پوست یک دلمه قرمز یا زرد روی محل ایجاد می‌شود.

چه عواملی باعث ایجاد لک صورت می‌شوند؟

علت لک صورت به نوع آن بستگی دارد. این علت ممکن است از تغییرات داخلی بدن مانند نوسانات هورمونی و عفونت‌های ویروسی گرفته تا عوامل خارجی مانند محصولات مراقبت از پوست و عادت‌های روزمره متفاوت باشد. در ادامه رایج‌ترین دلایل ایجاد لک‌های پوستی را مرور می‌کنیم:

تغییرات هورمونی یکی از دلایل ایجاد لک صورت

تغییرات هورمونی یکی از عوامل مؤثر در ایجاد لک صورت و مشکلات پوستی هستند؛ مثلاً در دوران بلوغ، بدن چربی بیشتری تولید می‌کند و ممکن است باعث بسته‌شدن منافذ و ایجاد آکنه شود. همچنین، تغییرات هورمونی دوران بارداری یا مصرف قرص‌های ضدبارداری در برخی از افراد باعث ایجاد ملاسما و انواعی از تیرگی پوست می‌شوند.

بسته‌شدن منافذ پوست و افزایش چربی و ایجاد لک پوستی

پوست به‌طور طبیعی چربی‌ای به‌ نام سبوم تولید می‌کند. اگر تولید این چربی، به‌خصوص براثر تغییرات هورمونی بیش از حد افزایش پیدا کند، با سلول‌های مرده، آلودگی و باکتری‌ها ترکیب می‌شود و منافذ پوست را می‌بندد. این اتفاق زمینه را برای ایجاد جوش، جوش‌های سرسیاه، جوش‌های سرسفید، پوسچول و درنهایت، لک صورت فراهم می‌کند.

البته، فقط چربی اضافی باعث بسته‌شدن منافذ نمی‌شود. بعضی از محصولات آرایشی و مراقبتی نیز ممکن است این مشکل را ایجاد کنند. اگر پوستتان مستعد جوش است، بهتر است از محصولات غیرکومدون‌زا (Non-comedogenic) استفاده کنید.

علاوه‌بر این، آلودگی هوا، گردوغبار، محصولاتی مانند واکس یا ژل مو و حتی لمس صورت با دست‌های آلوده نیز ممکن است احتمال گرفتگی منافذ پوست را افزایش دهند.

قرارگرفتن در معرض نور خورشید یکی از عوامل ایجاد لک پوستی

قرارگرفتن بیش از حد در معرض اشعه‌های UVA و UVB خورشید، یکی از مهم‌ترین عوامل لک صورت است. این عوامل ممکن است باعث سرطان پوست، هایپرپیگمنتیشن و مشکلاتی مانند ملاسما شوند.

لک‌های پیری نیز نتیجهٔ مستقیم آسیب‌های ناشی از نور خورشید است. این آسیب ممکن است به‌دلیل قرارگرفتن طولانی‌مدت زیر نور خورشید یا استفاده از دستگاه‌های برنزه‌کننده ایجاد شود.

ویروس‌ و عفونت‌ از عوامل لک پوستی

برخی از لک‌های پوستی براثر ویروس‌ها ایجاد می‌شوند؛ مثلاً تبخال از ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ و آبله‌مرغان از ویروس واریسلا زوستر به وجود می‌آیند.

عفونت‌ها نیز ممکن است باعث ایجاد لک و ضایعات پوستی شوند. یکی از نمونه‌های آن فولیکولیت مالاسزیاست که به آن آکنه قارچی نیز گفته می‌شود. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که رشد بیش از حد مخمرها در فولیکول‌های مو باعث ایجاد پوسچول شود.

ژنتیک یکی از دلایل لک پوستی

ژنتیک نیز ممکن است علت لک پوست صورت باشد؛ مثلاً استعداد ابتلا به آکنه می‌تواند ارثی باشد و در برخی از افراد، احتمال ایجاد لک‌های ناشی از جوش را افزایش دهد. همچنین، بعضی از بیماری‌های ژنتیکی نادر نیز ممکن است با ایجاد ضایعات یا تغییر رنگ پوست همراه باشند، اما این موارد چندان شایع نیستند.

رژیم غذایی و لک پوستی

در این بخش به یکی از مهم‌ترین سؤالات شما پاسخ می‌دهیم: چه غذاهایی باعث لک صورت می‌شوند؟ 

آنچه می‌خورید ممکن است روی سلامت پوستتان تأثیر بگذارد. آلرژی‌های غذایی و درماتیت تماسی هر دو ممکن است باعث تحریک پوست و ایجاد ضایعات پوستی شوند. علاوه‌بر این، برخی از مواد غذایی نیز می‌توانند آکنه را تشدید کنند:

• شیر: بعضی از پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف شیر بدون چربی ممکن است سبب افزایش آکنه شود. یکی از فرضیه‌ها این است که هورمون‌های موجود در شیر گاوهای آبستن ممکن است در این موضوع نقش داشته باشند.
• مواد غذایی با قند افزوده و بعضی از کربوهیدرات‌ها: نوشابه، نان سفید، برنج سفید و کیک باعث افزایش سریع قند خون می‌شوند و این مسئله ممکن است تولید چربی پوست را افزایش دهد.
• شکلات: برخی از پژوهش‌ها ارتباطی میان مصرف شکلات و افزایش جوش‌ها گزارش کرده‌اند، اما هنوز علت دقیق این ارتباط مشخص نیست و به نظر نمی‌رسد خود کاکائو عامل اصلی باشد.
• مصرف بیش از حد یُد: غذاهایی مانند جلبک دریایی، ماهی، لبنیات و نمک یددار سرشار از یُد هستند. مصرف مقدار زیاد ید به‌خصوص اگر از نیاز بدن بیشتر باشد، در برخی از افراد ممکن است باعث تشدید آکنه شود.

داروها و تاثیر آن بر لک پوستی

عوارض جانبی بعضی از داروهای تجویزی و بدون نسخه ممکن است باعث ایجاد آکنه، و درنتیجه، لک صورت شوند. در ادامه نمونه‌هایی از این دسته داروها را مشاهده می‌کنید:

• داروهای کورتون یا کورتیکواستروئیدها؛
• داروهای استروئیدهای آندروژنیک؛
• لیتیوم؛
• داروهای ضدتشنج.

استرس و ایجاد لک پوستی

شاید استرس علت اصلی ایجاد آکنه و لک صورت نباشد، اما ممکن است جوش‌های موجود را تشدید کند. تصور می‌شود دلیل این مسئله، افزایش تولید چربی پوست در زمان استرس باشد.

راهنمای تشخیص لک‌های پوستی براساس رنگ

گاهی فقط با نگاه‌کردن به رنگ لک پوستی می‌توان اطلاعاتی درباره آن به دست آورد. البته رنگ به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست، اما می‌تواند سرنخی باشد که نشان دهد با چه نوع لک یا ضایعه‌ای روبه‌رو هستید. اگر می‌خواهید بدانید هر رنگ لک پوستی معمولاً نشانه چیست، جدول زیر به شما کمک می‌کند:

شباهت ظاهری لک‌های پوستی دلیل مهمی است که نباید فقط براساس رنگ لک درباره آن‌ها قضاوت کرد. در بخش بعدی، بیشتر درباره نحوه تشخیص و بررسی لک‌های پوستی صحبت می‌کنیم.

چگونه لک‌های پوستی را درمان کنیم؟

درمان لک‌ صورت برای همه یکسان نیست و باتوجه‌به علت ایجاد لک و شدت آن انتخاب می‌شود. به‌طور کلی، درمان‌ لک‌های پوستی شامل روش‌های کلینیکی، دارویی و مراقبت‌های خانگی می‌شود که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

درمان‌های خانگی لک های پوستی

در بعضی از موارد می‌توان لک‌ صورت را با مراقبت‌های خانگی کنترل کرد. البته اثربخشی این روش‌ها به علت ایجاد لک بستگی دارد. رایج‌ترین درمان‌های خانگی لک صورت را در این بخش مرور می‌کنیم:

• اسکراب‌های صورت، قابض‌ها و ژل‌های موضعی بدون نسخه ممکن است به پاک‌سازی جوش‌، جوش‌های سرسفید و جوش‌های سرسیاه کمک کنند.
• ضدآفتاب، لباس‌های محافظ در برابر آفتاب، عینک آفتابی و کلاه از پوست در برابر آسیب‌های بیشتر ناشی از اشعه فرابنفش محافظت می‌کنند.
• شست‌وشوی منظم و ملایم پوست به پاک‌شدن چربی اضافی، آلودگی و باکتری‌ها از سطح پوست کمک می‌کند.
• بعضی از ترکیبات طبیعی مانند آلوئه‌ورا، نارون کوهی و سرکه سیب ممکن است به بهبود بعضی از لک‌های صورت که ناشی از بیماری زمینه‌ای نیستند، کمک کنند.
• تغییر در رژیم غذایی، مانند کاهش مصرف لبنیات، قند یا کربوهیدرات‌های ساده ممکن است به کاهش جوش‌ها کمک کند.
• اگر باوجود رعایت این نکات، لک‌ها همچنان باقی مانده‌اند، استفاده از بهترین کرم ضدلک صورت در کنار سایر روش‌های درمانی می‌تواند گزینه مناسبی باشد. 

درمان دارویی لک های پوستی

بسته به علت لک‌ صورت، ممکن است لازم باشد از داروهای موضعی یا خوراکی استفاده کنید. برخی از این داروها را می‌توانید بدون نسخه تهیه کنید، اما بعضی دیگر فقط با تجویز پزشک در دسترس‌ هستند. بااین‌حال، توصیه می‌کنیم پیش از شروع هر نوع درمان دارویی، با متخصص پوست مشورت کنید. داروهای رایج در درمان لک صورت عبارت‌اند از:

• درمان‌های موضعی مانند آنتی‌بیوتیک‌، رتینوئید، اسید سالیسیلیک و گوگرد می‌توانند به درمان آکنه کمک کنند.
• کرم‌های هیدروکینون برای روشن‌ترکردن هایپرپیگمنتیشن، لک‌های پیری و ملاسما استفاده می‌شوند.
• پزشک ممکن است برای نتیجه بهتر، همراه با هیدروکینون، کرم‌های ترتینوئین و کورتیزون را نیز تجویز کند.
• اسید آزلائیک و اسید کوجیک به روشن‌ترشدن ملاسما کمک می‌کنند.
• کرم هیدروکورتیزون می‌تواند التهاب و خارش ناشی از واکنش‌های آلرژیک، تحریک پوست و موهای زیرپوستی را کاهش دهد.
• برای آکنه‌های شدیدتر، ممکن است آنتی‌بیوتیک خوراکی، ایزوترتینوئین، درمان‌های هورمونی و کورتون تجویز شوند.
• برای درمان سرطان پوست ممکن است شیمی‌درمانی موضعی یا معمولی استفاده شود.

روش‌های کلینیکی و درمان لک های پوستی

این روش‌ها معمولاً توسط متخصص پوست یا دیگر پزشکان انجام می‌شوند و بیشتر برای لک‌ها و ضایعاتی کاربرد دارند که مقاوم‌تر هستند یا ظاهرشان بیشتر جلب توجه می‌کند. نمونه‌ای از روش‌های کلینیکی درمان لک صورت را مشاهده می‌کنید:

• لیزر و نوردرمانی: به کاهش ظاهر جای زخم‌ها و کم‌رنگ‌شدن لک‌های رنگدانه‌ای مانند لک‌های پیری و هایپرپیگمنتیشن کمک می‌کنند.
• تزریق کورتون: برای کاهش سریع التهاب در ندول‌ یا کیست‌ها استفاده می‌شود.
• لایه‌برداری شیمیایی: به بهبود ظاهر جای زخم‌ها و تغییر رنگ‌های پوستی کمک می‌کند.
• فیلر: برای پرکردن جای جوش‌های فرورفته استفاده می‌شوند. در این روش از موادی مانند کلاژن، چربی بدن خود فرد یا مواد دیگر استفاده می‌شود.
• میکرونیدلینگ: پوست را به تولید بیشتر کلاژن تحریک می‌کند و به صاف‌ترشدن جای زخم‌های فرورفته کمک می‌کند.
• کرایوتراپی یا سرمادرمانی: برای درمان لک‌های پیری استفاده می‌شود.
• درم‌ ابریژن و میکرودرم‌ ابریژن: به بهبود بافت جای زخم‌ها و هایپرپیگمنتیشن کمک می‌کنند.
• فشاردرمانی و ماساژدرمانی: به‌مرور زمان به شکستن بافت اسکار کمک می‌کنند.
• جراحی: برای ترمیم یا برداشتن جای زخم، خال‌های مادرزادی یا سرطان پوست انجام می‌شود.
• پرتودرمانی و ایمونوتراپی: برای درمان سرطان پوست که در بخش‌های دیگر بدن گسترش پیدا کرده است، استفاده می‌شوند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

بیشتر لک‌های پوستی خطرناک نیستند و با گذشت زمان یا درمان مناسب بهبود پیدا می‌کنند. بااین‌حال، بعضی از آن‌ها ممکن است نشانهٔ یک بیماری جدی‌تر باشند یا به بررسی پزشکی نیاز داشته باشند. اگر متوجه تغییرات غیرعادی در لک‌ صورت خود شده‌اید یا ضایعات مدتی طولانی باقی مانده‌اند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

لک‌های پوستی خطرناک چه ویژگی‌هایی دارند؟

اگر متوجه شدید یک لک پوستی:

• در اندازه، شکل یا رنگ تغییر کرده است،
• به‌سرعت رشد می‌کند،
• حاشیه‌های نامنظم دارد،
• شروع به خونریزی کرده است،
• یا دچار خارش یا درد شده است،

بهتر است هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید. این تغییرات ممکن است از علائم سرطان پوست باشند و نباید نادیده گرفته شوند.

مراجعه به پزشک فقط به این موارد محدود نمی‌شود. در شرایط زیر نیز بهتر است برای تشخیص و درمان مناسب از پزشک کمک بگیرید:

• اگر لک‌های پوستی براثر بیماری‌هایی مانند تبخال یا آبله‌مرغان ایجاد شده‌اند و بهبود پیدا نمی‌کنند.
• اگر پاپول، ندول یا پوسچول‌های دردناک دارید یا به عفونت پوستی مشکوک هستید.
• اگر موهای زیرپوستی با مراقبت‌های خانگی برطرف نمی‌شوند.

اگر علت لک‌های پوستی شما مشخص نیست یا ضایعات با درمان‌های خانگی بهبود پیدا نمی‌کنند، بهتر است آن‌ها را به‌موقع بررسی کنید. ازطریق سایت دکتردکتر می‌توانید همین‌حالا به‌صورت آنلاین با متخصص پوست مشورت کنید یا برای ویزیت حضوری نوبت بگیرید تا بهترین روش برای درمان لک صورت شما انتخاب شود.

کلام آخر دکتردکتر

بیشتر لک‌های پوستی جای نگرانی ندارند و بسیاری از آن‌ها با گذشت زمان یا درمان مناسب برطرف می‌شوند. پوست در طول زندگی مدام تغییر می‌کند و واکنش نشان می‌دهد، بنابراین ایجاد بعضی از لک‌ها همیشه نشانهٔ یک بیماری جدی نیست. بااین‌حال، آشنایی با علائم هشداردهنده لک صورت به شما کمک می‌کند به‌موقع برای بررسی و درمان اقدام کنید.

اگر متوجه شدید لک پوستی شما در حال تغییر است، بزرگ‌تر شده، خونریزی می‌کند یا ظاهر غیرعادی پیدا کرده است، بهتر است آن را نادیده نگیرید و برای بررسی دقیق‌تر با پزشک مشورت کنید. با دکتردکتر می‌توانید بدون نیاز به مراجعه حضوری، به‌صورت آنلاین با متخصص پوست مشورت کنید یا درصورت نیاز، برای ویزیت حضوری نوبت بگیرید.

سؤالات متداول

منابع

Healthline

Verywellhealth