راهنمای کامل شکستگی زانو؛ از علائم تا مراقبت‌های بعد از درمان

مفصل زانو یکی از پرکاربردترین مفاصل بدن انسان است و وزن بدن را هنگام راه‌رفتن، دویدن و حتی نشستن تحمل می‌کند. ضربه شدید یا آسیب‌های ناگهانی می‌تواند به شکستگی استخوان‌های مفصل زانو منجر شود که آسیبی دردناک و به‌شدت محدودکننده است. اگر شکستگی زانو درمان نشود، می‌تواند عوارض ناگوار بسیاری به همراه داشته باشد. در ادامه با بررسی انواع شکستگی، علائم و روش‌های درمان، به شما کمک می‌کنیم درصورت بروز این حادثه، سلامت خود را بازیابید.

شکستگی زانو چیست؟

شکستگی زانو به هرگونه ترک‌خوردگی یا خردشدن استخوان‌های تشکیل‌دهنده این مفصل گفته می‌شود. این آسیب در بیشتر موارد در استخوان کشکک رخ می‌دهد؛ استخوانی کوچک و پهن که وظیفه محافظت از مفصل زانو را بر عهده دارد. البته اگر شکستگی در بخش‌های پایینی استخوان ران یا بخش بالایی استخوان ساق پا نیز رخ دهد، همچنان در گروه شکستگی‌های زانو قرار می‌گیرد.

این حادثه اغلب براثر ضربه مستقیم، مانند تصادف رانندگی، سقوط از ارتفاع یا برخوردهای شدید ورزشی پیش می‌آید. شدت آسیب می‌تواند از یک ترک‌خوردگی جزئی تا خردشدن کامل استخوان متغیر باشد.

شکستگی زانو کدام بخش‌های پا را درگیر می‌کند؟

مفصل زانو محل تلاقی سه استخوان اصلی است و شکستگی می‌تواند هریک از این بخش‌ها را درگیر کند. پزشک متخصص ارتوپد با تشخیص استخوان‌های آسیب‌دیده، شدت آسیب و بهترین مسیر درمان را مشخص می‌کند. در ادامه، استخوان‌های اصلی مفصل زانو را که دچار شکستگی می‌شوند بررسی می‌کنیم.

شکستگی زانو و درگیری کشکک زانو (پاتلا)

کشکک یا پاتلا استخوانی کوچک و مثلثی‌شکل است که در جلوی مفصل زانو قرار دارد. این استخوان مانند سپری محافظ از مفصل زانو مراقبت می‌کند و اهرمی برای انتقال نیروی عضله‌های ران به ساق پا است. شکستگی کشکک اغلب براثر زمین‌خوردن مستقیم روی زانو یا برخورد زانو با داشبورد خودرو هنگام تصادف رخ می‌دهد.

این نوع شکستگی استخوان باعث می‌شود نتوانید زانو را خم و راست کنید و می‌تواند راه‌رفتن را دشوار یا غیرممکن کند.

شکستگی زانو و درگیری انتهای استخوان ران

استخوان ران بلندترین و قوی‌ترین استخوان بدن است و بخش پایینی آن مفصل زانو را می‌سازد. شکستگی این بخش بیشتر براثر سقوط از ارتفاع یا تصادف‌های شدید ایجاد می‌شود و امکان دارد غضروف مفصلی را هم درگیر کند.
اگر آسیب انتهای استخوان ران درمان نشود، ممکن است باعث اختلالات حرکتی دائمی شود.

شکستگی زانو و درگیری ابتدای استخوان ساق پا (درشت‌نی)

استخوان درشت‌نی استخوان اصلی ساق پا است و بخش بالایی آن پایه مفصل زانو را تشکیل می‌دهد. سطح بالای این استخوان، وزن بدن را تحمل می‌کند و همراه با کشکک و استخوان ران، مفصل را تشکیل می‌دهد. شکستگی در این ناحیه ممکن است براثر فشارهای عمودی شدید یا پیچ‌خوردگی‌های ناگهانی رخ دهد.

علت شکستگی زانو چیست؟

شکستگی زانو زمانی رخ می‌دهد که نیروی واردشده به استخوان بیش از توان تحمل آن باشد. این آسیب علت‌های متفاوتی دارد؛ از حادثه‌های ناگهانی گرفته تا بیماری‌های زمینه‌ای. شناخت علل ایجاد این عارضه به شما در پیشگیری از بروز آن کمک می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین علت‌های شکستگی زانو را بررسی می‌کنیم.

آسیب‌های شدید یکی از علت های شکستگی زانو

آسیب یا ضربه شدید یکی از علت‌های اصلی شکستگی زانو است؛ مثلاً در تصادف خودرو یا موتورسیکلت. برای نمونه، برخورد مستقیم زانو با داشبورد خودرو هنگام تصادف می‌تواند نیروی بسیار شدیدی به کشکک زانو وارد کند. این ضربه‌های سنگین معمولاً سبب خردشدن استخوان یا جابه‌جایی شدید قطعات آن می‌شوند.

سقوط و زمین‌خوردن و امکان شکستگی زانو

زمین‌خوردن شایع‌ترین دلیل بروز شکستگی زانو در زندگی روزمره است. افتادن مستقیم روی زانو، به‌ویژه روی سطوح سخت مانند آسفالت یا سرامیک، فشار کوتاه‌مدت، اما شدیدی به مفصل وارد می‌کند. این اتفاق ممکن است هنگام سُرخوردن روی یخ، لغزیدن روی پله‌ها یا سقوط از ارتفاع رخ دهد.

سالمندان به‌دلیل ضعف در تعادل، بیشتر در معرض خطر زمین‌خوردن و شکستگی زانو قرار دارند.

آسیب‌های ورزشی یکی از دلایل شکستگی زانو

فعالیت‌های ورزشی پُربرخورد از دیگر عوامل زمینه‌ساز شکستگی مفصل زانو هستند. ورزش‌هایی مانند فوتبال، بسکتبال، اسکی و هنرهای رزمی خطر آسیب به زانو را افزایش می‌دهند. برخورد مستقیم با بازیکنان دیگر، فرود نامناسب پس از پرش یا تکل‌های خشن فشار سنگینی به استخوان‌ها وارد می‌کند.

گاهی انقباض ناگهانی و شدید عضلۀ چهارسر ران هنگام فعالیت ورزشی سنگین نیز سبب کشیدگی و شکستگی کشکک می‌شود.

پوکی استخوان و ضعف استخوان‌ها و تأثیر آن بر شکستگی زانو

پوکی استخوان یا ضعف در ساختار استخوان‌ها، آن‌ها را ترد و شکننده می‌کند و ممکن است گاهی شکستگی با ضربه‌های خفیف رخ دهد. در افرادی که استخوان‌های ضعیفی دارند، زمین‌خوردن ساده یا حتی فشار معمولی روزانه می‌تواند به شکستگی زانو منجر شود.

شکستگی‌های استرسی ناشی از فشار مداوم

واردآمدن فشارهای پی‌درپی و مداوم به استخوان در طول زمان، شکستگی استرسی را به وجود می‌آورد. ورزشکاران حرفه‌ای، به‌ویژه دونده‌های دوهای طولانی، بیش از دیگران با این نوع شکستگی زانو روبه‌رو می‌شوند.

این فشارهای تکراری ترک‌هایی بسیار ریز در استخوان ایجاد می‌کنند؛ ترک‌هایی که اگر فرد به‌اندازه کافی استراحت نکند، به شکستگی کامل تبدیل خواهند شد.

آشنایی با انواع شکستگی زانو

الگوی شکستگی در تعیین روش درمان و مدت‌زمان بهبود نقش کلیدی دارد. پزشکان با کمک تصاویر رادیولوژی نوع دقیق آسیب را مشخص می‌کنند تا مناسب‌ترین برنامه درمانی را بچینند. در ادامه، انواع شایع شکستگی زانو را بررسی می‌کنیم.

شکستگی زانو بدون جابه‌جایی یا پایدار

در شکستگی پایدار، استخوان ترک می‌خورد یا می‌شکند، اما قطعات آن در جای طبیعی خود باقی می‌مانند. در این حالت، لبه‌های شکسته استخوان دقیقاً در برابر یکدیگر قرار دارند و فاصله‌ای میان آن‌ها نیست. پزشکان معمولاً این نوع آسیب را بدون جراحی و با استفاده از گچ یا زانوبند درمان می‌کنند.

در این نوع شکستگی، قطعات استخوان طی روند بهبود به‌خوبی در کنار هم جوش می‌خورند.

شکستگی زانو همراه با جابه‌جایی

در این نوع آسیب، قطعات استخوان پس از شکستن از جای اصلی خود خارج می‌شوند و ناهم‌راستا قرار می‌گیرند. فاصله افتادن میان قطعات شکسته اجازه نمی‌دهد استخوان به‌شکل طبیعی جوش بخورد. جابه‌جایی استخوان حرکت مفصل را به‌کل مختل کرده و درد شدیدی ایجاد می‌کند.

پزشک برای جااندازی درست و بازگرداندن قطعات به وضعیت اولیه، از جراحی و پیچ و پلاک استفاده می‌کند.

شکستگی خردشده زانو

در شکستگی خردشده، ضربه‌ای بسیار شدید استخوان را به سه یا چند تکه تقسیم می‌کند. این نوع آسیب بی‌ثباتی شدیدی در مفصل زانو ایجاد می‌کند و درمان پیچیده‌تری دارد. علت اصلی این نوع شکستگی، تصادف‌های شدید رانندگی یا سقوط از ارتفاع زیاد است. بازسازی این استخوان‌ها به جراحی تخصصی و مهارت بالای جراح نیاز دارد.

شکستگی باز زانو

اگر قطعات استخوان شکسته پوست را پاره کنند و بیرون بزنند، شکستگی باز رخ می‌دهد. ورود باکتری‌ها به درون این زخم خطرات زیادی مانند عفونت استخوان ایجاد می‌کند. این آسیب فوریت پزشکی محسوب می‌شود و جراح باید بلافاصله استخوان را شست‌وشو دهد و تثبیت کند.

شکستگی بسته زانو

در شکستگی بسته، استخوان می‌شکند، اما پوست روی آن کاملاً سالم می‌ماند. در این وضعیت، باوجود اینکه زخم باز روی پوست نمی‌بینید، آسیب بافت‌های زیرین می‌تواند شدید باشد. تورم، کبودی و درد شدید نشانه‌های اصلی این نوع شکستگی هستند. پزشک بسته به میزان جابه‌جایی استخوان، درمان غیرجراحی یا جراحی را انتخاب می‌کند.

شکستگی مویی زانو

در شکستگی مویی یا همان موبرداشتن استخوان، فقط ترکی بسیار باریک روی استخوان شکل می‌گیرد. در این حالت استخوان خرد نمی‌شود و تکه‌های آن از هم فاصله نمی‌گیرند. پزشکان گاهی این ترک را در عکس‌برداری اولیه با اشعه ایکس به‌راحتی نمی‌بینند. باوجود ظریف‌بودن ترک، فرد درد و سوزش مشخصی را در محل آسیب احساس می‌کند.

شکستگی استرسی زانو

فشارهای مداوم و تکراری روی استخوان، شکستگی استرسی را ایجاد می‌کنند؛ آسیبی که با ضربه‌های ناگهانی تفاوت دارد. فعالیت‌های سنگین و پی‌درپی ترک‌هایی میکروسکوپی در بافت استخوان به وجود می‌آورند. اگر به استخوان فرصت کافی برای استراحت و بازسازی ندهید، این ترک‌ها گسترش می‌یابند و شکستگی استرسی رخ می‌دهد.

علائم شکستگی زانو چیست؟

علائم شکستگی کشکک زانو شامل موارد زیر است:

• درد در اطراف کشکک یا در خود مفصل زانو؛
• کبودی و خون‌مردگی؛
• تورم (که حتی در شکستگی‌های نسبتاً جزئی کشکک هم می‌تواند شدید باشد)؛
• ناتوانی در خم و راست‌کردن زانو یا مستقیم نگه‌داشتن پا؛
• ناتوانی در انداختن وزن روی پا، ایستادن یا راه‌رفتن؛
• تغییر شکل ظاهری زانو، به‌ویژه در شکستگی‌های شدید؛
• بیرون‌زدگی استخوان از پوست زانو در شکستگی‌های باز کشکک.

اگر پس از ضربه‌خوردن یا آسیب‌دیدنِ زانو و پا این علائم را دارید، حتماً برای معاینه با پزشک خود تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید.

علائم شکستگی زانو در تصادف

ضربه‌های سنگین تصادفات رانندگی باعث می‌شود که علائم را با شدت بیشتری مشاهده کنید. فرد معمولاً بلافاصله دچار درد شدیدی می‌شود و توانایی حرکت‌دادن پای خود را نخواهد داشت. تورم شدید و خون‌مردگی گسترده در اطراف مفصل زانو به‌سرعت شکل می‌گیرد. در برخی تصادف‌ها، قطعات استخوان شکسته پوست را می‌شکافند یا فرورفتگی و برآمدگی غیرطبیعی روی زانو ایجاد می‌کنند.

روش‌های تشخیص شکستگی زانو

پزشک از معاینات بالینی و ابزارهای تصویربرداری استفاده می‌کند تا نوع دقیق و شدت شکستگی را تعیین کند. در ادامه روش‌های اصلی تشخیص شکستگی زانو را مرور می‌کنیم.

بررسی سابقه آسیب و معاینه فیزیکی برای تشخیص شکستگی زانو

در قدم اول، پزشک درباره نحوه وقوع حادثه و شدت درد از شما سؤال می‌کند. سپس معاینه فیزیکی زانو را برای ارزیابی میزان تورم، کبودی و حساسیت به لمس انجام می‌دهد. یکی از آزمایش‌های کلیدی، بررسی توانایی بیمار در صاف‌کردن زانو و بالاآوردن مستقیم پا است.

همچنین، پزشک جریان خون و حس عصبی بخش‌های پایینی پا را بررسی می‌کند تا از سلامت عروق و اعصاب مطمئن شود.

عکس‌برداری با اشعه ایکس و تشخیص شکستگی زانو

عکس‌برداری با اشعه ایکس نخستین و کاربردی‌ترین ابزار تصویری برای تشخیص شکستگی زانو است. این عکس‌ها خطوط شکستگی، تعداد قطعات استخوان و میزان جابه‌جایی آن‌ها را به‌روشنی نشان می‌دهند. پزشکان معمولاً عکس‌برداری را از زوایای مختلف انجام می‌دهند تا دید کاملی از تمام بخش‌های مفصل به دست آورند.

تشخیص شکستگی زانو با استفاده از سی‌تی‌اسکن و MRI در موارد پیچیده

در شکستگی‌های خردشده یا مواردی که آسیب به سطح مفصل رسیده است، سی‌تی‌اسکن تصاویری سه‌بعدی و دقیق ارائه می‌دهد. این ابزار به جراح کمک می‌کند تا موقعیت دقیق قطعات کوچک استخوان را پیش از جراحی بررسی کند.

اگر پزشک به آسیب‌دیدگی رباط‌ها، غضروف یا تاندون‌های اطراف زانو شک داشته باشد، تصویربرداری ام‌ارآی زانو را تجویز می‌کند. ام‌ارآی بافت‌های نرم اطراف مفصل را با جزئیات دقیق نمایش می‌دهد.

اقدامات اولیه هنگام شکستگی زانو چیست؟

پس از وقوع حادثه، اقدامات اولیه درست مانع تشدید آسیب می‌شوند. در این شرایط باید آرامش خود را حفظ کنید و از مفصل مراقبت کنید. در ادامه، مهم‌ترین اقدامات اولیه را مرور می‌کنیم.

بی‌حرکت نگه‌داشتنِ زانو

نخستین و مهم‌ترین اقدام، بی‌حرکت نگه‌داشتن کامل زانو است. حرکت‌دادن پای آسیب‌دیده قطعات شکسته استخوان را جابه‌جا می‌کند و به رگ‌های خونی آسیب می‌زند.

برای جلوگیری از این اتفاق، آتلی موقت یا تخته‌ای صاف در کنار پا قرار دهید و پا را آرام به آن ببندید تا ناگهان خم و راست نشود. البته آتل را آن‌قدر محکم نبندید که جریان خون پا مختل شود.

استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم

کمپرس سرد می‌تواند به کاهش درد و التهاب زانو کمک کند. برای این کار، مقداری یخ درون کیسه‌ای پلاستیکی بریزید و آن را پیچیده در حوله‌ای تمیز، به‌مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه روی زانو بگذارید. این کار را تا زمان رسیدن به مرکز درمانی، هر دو ساعت یک‌بار تکرار کنید.

بالا نگه‌داشتن پا

این راهکار می‌تواند از تجمع مایعات و تشدید تورم جلوگیری کند. برای این کار، بیمار را به پشت بخوابانید و چند بالش نرم زیر پای او بگذارید تا زانو کمی بالاتر از سطح قلب قرار گیرد. این کار با کمک جاذبه زمین، برگشت خون را آسان‌تر می‌کند، فشار داخل بافت‌ها را می‌کاهد و درد را تاحدودی تسکین می‌دهد.

پرهیز از واردکردن فشار روی زانو

فرد آسیب‌دیده به‌هیچ‌وجه نباید روی پای شکسته بایستد یا راه برود. کوچک‌ترین فشار به زانو می‌تواند شکستگی پایدار را به شکستگی همراه با جابه‌جایی تبدیل کند. اگر بیمار مجبور به جابه‌جایی است، حتماً باید از عصای زیربغل یا برانکارد استفاده کند.

روش‌های درمان شکستگی زانو

درمان شکستگی زانو به میزان جابه‌جایی استخوان‌ها و آسیب وارده با بافت اطراف مفصل بستگی دارد. هدف اصلی از درمان، هم‌راستاکردنِ دقیق قطعات استخوان و بازگرداندنِ عملکرد طبیعی زانو است. پزشک پس از ارزیابی عکس‌برداری‌ها، مناسب‌ترین روش درمانی را از میان گزینه‌های غیرجراحی یا جراحی انتخاب می‌کند.

درمان غیرجراحی شکستگی زانو

درمان‌های غیرجراحی برای شکستگی‌های پایدار و بدون جابه‌جایی به کار می‌روند. در این حالت، قطعات استخوان در جای طبیعی خود قرار دارند و لبه‌های شکسته از هم فاصله نگرفته‌اند.

آتل یا بریس زانو یکی از درمان های غیرجراحی شکستگی زانو

آتل یا بریس وسیله‌ای محافظ است که پا را در وضعیت مستقیم صاف نگه می‌دارد. این ابزار از حرکت‌های ناگهانی زانو جلوگیری می‌کند تا استخوان فرصت کافی برای بازسازی داشته باشد. مدت‌زمان استفاده از آتل یا بریس توسط پزشک تعیین می‌شود و به شدت آسیب و محدودیت بستگی دارد. در طول مدت بهبودی نیز باید از عصای زیر بغل برای راه‌رفتن استفاده کنید.

گچ‌گرفتن شکستگی زانو و درمان غیرجراحی شکستگی زانو

گچ‌گرفتن زانو به‌طور کامل مفصل زانو را بی‌حرکت می‌کند و به آن فرصت بهبودی می‌دهد. قالب گچی معمولاً از بالای ران تا نزدیکی مچ پا کشیده می‌شود و استخوان‌ها را در موقعیت صحیح نگه می‌دارد. گچ‌گرفتگی باید چند هفته ادامه پیدا کند تا استخوان‌ها جوش بخورند. در طول این فرایند نیز لازم است مرتب به پزشک مراجعه کنید تا با عکس‌برداری، روند درمان ارزیابی شود.

درمان غیرجراحی شکستگی زانو با داروهای کاهش درد و التهاب

شکستگی زانو بسیار دردناک است و به همین دلیل، پزشک در طول دوره بهبودی برای شما داروهای مسکن تجویز می‌کند. برای برخی افراد، داروهای بدون نسخه‌ای مثل استامینوفن کافی است. اگر درد زانو با این داروها برطرف نشود، پزشک شما می‌تواند برای چند هفته اول و شروع فیزیوتراپی داروهای قوی‌تری نیز تجویز کند.

درمان جراحی شکستگی زانو

در شکستگی‌های شدیدتر، که قطعات استخوان جابه‌جا می‌شوند یا پوست را می‌شکافند، مداخله جراحی ضروری خواهد بود. با این کار، جراح می‌تواند قطعات استخوان را کنار هم بگذارد و آن را تثبیت کند. با این کار، ساختار مفصل به حالت قبل باز می‌گردد که از بروز آرتروز زودهنگام پیشگیری می‌کند.

پس از جراحی، لازم است با شرکت در برنامه‌های فیزیوتراپی و بازتوانی، حرکت تدریجی زانو را شروع کنید.

جراحی و ثابت‌کردن استخوان با پلاتین

در این روش جراحی، جراح ابتدا قطعات استخوان را در جای درست خود قرار می‌دهد. سپس برای ثابت نگه‌داشتن آن‌ها از ابزارهای فلزی شامل پیچ، پلاک، سیم یا پین استفاده می‌کند. این وسایل فلزی قطعات استخوان را تا زمان جوش‌خوردن کامل محکم در کنار هم نگه می‌دارند. در بیشتر موارد، این قطعات فلزی پس از بهبود در بدن باقی می‌مانند و مشکلی برای فرد ایجاد نمی‌کنند.

مراقبت‌های بعد از شکستگی زانو

بعد از شکستگی زانو، ممکن است سه تا شش ماه طول بکشد تا زانو به حالت عادی بازگردد. در فرایند بهبودی، لازم است صبوری به خرج دهید، فیزیوتراپی و بازتوانی را جدی بگیرید و به توصیه‌های پزشکتان توجه کنید. این راهکارها نیز می‌توانند بعد از شکستگی زانو به روند بهبودی کمک کنند:

نحوه خوابیدن بعد از شکستگی زانو

خوابیدن در وضعیت درست فشار را از روی زانوی آسیب‌دیده برمی‌دارد و درد را کاهش می‌دهد. بهترین حالت برای استراحت، خوابیدن به پشت است. در این حالت باید چند بالش زیر ساق پا قرار دهید تا زانو کمی بالاتر از سطح قلب بماند. این کار تجمع مایعات را کاهش می‌دهد و از تشدید تورم جلوگیری می‌کند. اگر قصد دارید به پهلو بخوابید، حتماً بالشی نرم میان دو زانو قرار دهید تا فشاری به پای آسیب‌دیده وارد نشود.

شروع حرکت و فعالیت بعد از شکستگی

باید گام‌به‌گام و به‌آرامی فعالیت‌های عادی خود را شروع کنید. اگر زودتر از موعد به پای آسیب‌دیده فشار وارد کنید، ممکن است باعث جابه‌جایی استخوان‌ها یا شکستگی وسایل تثبیت‌کننده شوید. تا زمان تأیید پزشک، هنگام راه‌رفتن حتماً از عصای زیربغل یا واکر استفاده کنید.

پزشک پس از بررسی عکس‌های رادیولوژی جدید، اجازه تحمل وزن تدریجی را صادر می‌کند. با گذشت زمان و تشکیل بافت استخوانی جدید، می‌توانید به‌تدریج میزان فشار روی پا را افزایش دهید.

اهمیت فیزیوتراپی بعد از شکستگی زانو

ماه‌ها بی‌حرکتی باعث تحلیل عضلات پا و خشکی مفصل می‌شود. فیزیوتراپی نقشی کلیدی در بازگرداندن دامنه حرکتی و تقویت بافت‌های اطراف زانو دارد. فیزیوتراپ با ارزیابی وضعیت پا، برنامه تمرینی متناسبی برای بازسازی توان عضلانی طراحی می‌کند.

با انجام منظم این جلسات می‌توانید از کوتاهی تاندون‌ها و لنگیدن هنگام راه‌رفتن پیشگیری کنید.

تمرین‌های توان‌بخشی برای بازگشت حرکت زانو

انجام برخی تمرین‌های توان‌بخشی تحت‌نظر پزشک یا فیزیوتراپ به روند بهبودی کمک می‌کند، اما باید این فرایند را آرام و بدون فشار شروع کنید. برخی از تمرینات مؤثر برای بازیابی دامنه حرکتی شامل این موارد هستند:

• خم و صاف‌کردن زانو: زانویتان را کاملاً صاف کنید و بعد تا جایی که راحت هستید و دردی احساس نمی‌کنید، آن را خم کنید. برای بازگرداندن زانو به حالت اول می‌توانید با دست به پایتان کمک کنید.
• سفت‌کردن عضلات ران: درحالی‌که زانویتان صاف است، پشت زانو را به سمت تخت فشار دهید تا عضلات ران سفت شوند. ۵ ثانیه در همین حالت بمانید و سپس رها کنید.
• بالاآوردن پای صاف: مثل تمرین قبل، با زانوی صاف عضلات ران را سفت کنید. سپس پایتان را حدود ۱۰ سانتی‌متر از روی تخت بالا بیاورید و به‌آرامی پایین بکشید. برای پیشرفت در حرکت، سعی کنید پا را ۵ تا ۱۰ ثانیه در هوا نگه دارید.
• صاف‌کردن زانو با تکیه‌گاه: یک حوله لوله‌شده زیر زانو بگذارید؛ سپس ساق پایتان را طوری بالا بیاورید که زانو کاملاً صاف شود. ۵ تا ۱۰ ثانیه پا را بالا نگه دارید و بعد به‌آرامی پایین بیاورید.
• خم و صاف‌کردن در حالت نشسته: روی صندلی بنشینید و زانویتان را آرام خم و صاف کنید.
• تمرین نشستن و برپاخاستن: وقتی توانستید وزن بدنتان را بدون درد روی پاها بیندازید، نشستن و بلندشدن از روی صندلی را تمرین کنید. ابتدای کار از دسته‌های صندلی کمک بگیرید و هر زمان که پایتان توانایی کافی پیدا کرد، این کار را بدون کمک دست‌ها انجام دهید.

برای شکستگی زانو چه بخوریم؟

استخوان شما پس از شکستگی نیاز دارد خودش را بازسازی کند. یک رژیم غذایی سالم، متوازن و سرشار از مواد مغذی کلیدی، سرعت ترمیم استخوان را بالا می‌برد.

تا زمانی که پزشک مکمل تجویز نکرده است، نیازی به مصرف قرص ندارید، اما جای‌دادن خوراکی‌های زیر در رژیم غذایی می‌تواند به روند بهبود کمک کند:

پروتئین برای ترمیم استخوان و شکستگی زانو

حدود نصف ساختار استخوان را پروتئین تشکیل می‌دهد. بدن هنگام شکستگی به پروتئین نیاز دارد تا استخوان جدید بسازد و آسیب را ترمیم کند. همچنین، پروتئین جذب کلسیم را در بدن افزایش می‌دهد؛ یعنی همان عنصر کلیدی که برای سلامت استخوان‌ها لازم دارید.

منابع: گوشت، ماهی، شیر، پنیر، پنیر کوتاژ، ماست، مغزها، دانه‌ها، لوبیا، فراورده‌های سویا و غلات غنی‌شده.

غذاهای سرشار از کلسیم و ویتامین D برای شکستگی زانو

کلسیم به ساخت استخوان‌های محکم کمک می‌کند و روند بهبود شکستگی را سرعت می‌بخشد. بزرگسالان روزانه به ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم کلسیم نیاز دارند. اگر به مکمل کلسیم نیاز داشته باشید، پزشک مقدار دقیق مصرف آن را مشخص می‌کند.

منابع: شیر، ماست، پنیر، پنیر کوتاژ، کلم‌بروکلی، برگ شلغم، کلم‌پیچ، کلم بوک‌چوی، دانه سویا، تن یا سالمون کنسروی با استخوان، شیر بادام و غلات یا آب‌میوه‌های غنی‌شده.

همچنین، برای بهبود شکستگی حتماً باید ویتامین D را در برنامه غذایی خود بگنجانید. این ویتامین در جذب کلسیم و مواد معدنی نقش دارد. تابش نور خورشید بر پوست، بخشی از ویتامین D موردنیاز بدن را تأمین می‌کند؛ بنابراین روزانه زمان کوتاهی بیرون از خانه بمانید (۱۵ دقیقه برای افراد با پوست روشن کافی است).

منابع: شمشیرماهی، سالمون، روغن کبد ماهی، ساردین، جگر، شیر یا ماست غنی‌شده، زرده تخم‌مرغ و آب‌پرتقال غنی‌شده.

ویتامین C برای ساخت کلاژن و شکستگی زانو

کلاژن پروتئینی است که پایه اصلی ساختار استخوان را تشکیل می‌دهد. ویتامین C به بدن شما کمک می‌کند کلاژن بسازد و ترمیم شکستگی را راحت‌تر کند. می‌توانید این ویتامین را از میوه‌ها و سبزی‌های تازه بگیرید. حرارت‌دادن یا کهنه‌شدن میوه و سبزی، ویتامین C آن‌ها را می‌کاهد؛ بنابراین سراغ میوه‌ها و سبزی‌های تازه یا منجمد بروید.

منابع: مرکبات مانند پرتقال، کیوی، انواع توت، گوجه‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای، سیب‌زمینی و سبزی‌های برگ‌سبز.

شکستگی زانو چقدر طول می‌کشد تا خوب شود؟

مدت‌زمان بهبود شکستگی زانو به عواملی مانند نوع شکستگی، شدت آسیب، سن بیمار و روش درمان بستگی دارد. به‌طور معمول، جوش‌خوردن اولیه استخوان‌ها بین ۶ تا ۸ هفته طول می‌کشد. بااین‌حال، بازگشت کامل توان عضلانی و حرکت طبیعی مفصل ممکن است بین ۳ تا ۶ ماه یا حتی یک سال زمان ببرد.

شکستگی‌های پیچیده که به جراحی نیاز دارند دوره بازتوانی طولانی‌تری خواهند داشت. برای کاهش این زمان لازم است به‌دقت از دستورات پزشک پیروی کنید و تمرینات فیزیوتراپی را مرتب انجام دهید.

کلام آخر دکتردکتر

شکستگی زانو آسیبی جدی است که به رسیدگی فوری پزشکی و مراقبت دقیق نیاز دارد. برای بهبودی کامل، باید حتماً به‌سرعت به پزشک مراجعه کنید، مراحل درمانی را دنبال کنید و صبورانه از برنامه‌های فیزیوتراپی و بازتوانی پیروی کنید. در نظر داشته باشید که خوب‌شدنِ شکستگی زانو زمان‌بر است و به مراجعه مداوم به پزشک نیاز دارد. البته، به کمک نوبت‌دهی آنلاین دکتردکتر، می‌توانید زمان مراجعه به بهترین پزشکان مختصص ارتوپد را انتخاب کنید یا با مشاوره آنلاین فوری به جواب سؤالات خود برسید.

سوالات متداول

منابع

Hopkins Medicine

Cleveland Clinic

Commons Clinic

Medical News Today

NYU‌ Langone

WebMD

NHS