بسیاری از افراد با اولین نشانههای درد قفسه سینه و تنگی نفس، بلافاصله به گرفتگی عروق قلب و خطر سکته قلبی فکر میکنند. درحالیکه گاهی این علائم ناشی از انسداد عروق کرونری نیستند و حتی نتیجه آنژیوگرافی کاملاً طبیعی است. در چنین شرایطی، ممکن است مشکل از رگهای خونی بسیار کوچکی باشد که خون غنی از اکسیژن را به قلب میرسانند؛ این وضعیت سندرم ایکس قلبی نامیده میشود. ازآنجاکه کمبود اکسیژن ممکن است به عضله قلب آسیب برساند، نباید این بیماری را نادیده گرفت. در این مقاله، سندرم ایکس قلبی، علل، علائم و روشهای درمان آن را بهطور کامل بررسی میکنیم.
سندرم ایکس قلبی چیست؟
سندرم ایکس قلبی (Cardiac Syndrome X) نوعی آنژین یا درد قفسه سینه است که بهدلیل بروز مشکل در کوچکترین عروق خونی منشعبشده از سرخرگهای کرونری رخ میدهد. البته این نام قدیمی است؛ پزشکان امروزه از اصطلاح آنژین میکروواسکولار (Microvascular angina) برای توصیف این بیماری استفاده میکنند.
عروق کوچک کرونری نقش مهمی در تنظیم جریان خون عضله قلب دارند. هنگام افزایش فعالیت یا نیاز قلب به اکسیژن، این رگها باید گشاد شوند و جریان خون را افزایش دهند. اگر این سازوکار دچار اختلال شود، ممکن است فرد دچار ایسکمی یا درد قفسه سینه شود؛ حتی در شرایطی که عروق بزرگ قلب گرفتگی قابلتوجهی ندارند.
البته، نبود انسداد در عروق بزرگ بهتنهایی برای تشخیص آنژین میکروواسکولار کافی نیست. پزشک باتوجهبه علائم، عوامل خطر، شواهد ایسکمی و درصورت نیاز آزمایشهای عملکردی عروق، علت علائم را بررسی میکند.
تفاوت سندرم ایکس قلبی با بیماری عروق کرونر چیست؟
تفاوت اصلی سندرم ایکس قلبی با بیماری عروق کرونری، در محل و مکانیسم اختلال است. در بیماری عروق کرونر انسدادی، شریانهای بزرگ کرونری بهدلیل تجمع پلاک تنگ یا مسدود میشوند و جریان خون به قلب را محدود میکنند. درحالیکه در آنژین میکروواسکولار، عروق کرونری بزرگ معمولاً انسداد قابلتوجهی ندارند؛ اما ممکن است عروق کوچک قلب بهدرستی گشاد نشوند، مقاومت عروقی افزایش پیدا کند یا تنظیم جریان خون دچار اختلال شود. همچنین، برخی بیماران ممکن است همزمان دچار اسپاسم عروق کرونری بزرگ یا سایر اختلالات عروقی باشند.
تفاوت سندرم ایکس قلبی با آنژین معمولی چیست؟
آنژین معمولی یا کلاسیک، اغلب بهخاطر کاهش خونرسانی ناشی از تنگی شریانهای بزرگ کرونری ایجاد میشود. این درد معمولاً هنگام فعالیت یا استرس تشدید میشود و با استراحت یا درمان مناسب کاهش مییابد. در آنژین میکروواسکولار، ممکن است عروق بزرگ قلب انسداد قابلتوجهی نداشته باشند، اما اختلال عملکرد عروق کوچک باعث بروز درد و علائم مشابه آنژین شود. علائم آنژین میکروواسکولار نیز همیشه فقط هنگام فعالیت رخ نمیدهند و ممکن است در حال استراحت نیز ایجاد شوند.

علت ایجاد سندرم ایکس قلبی چیست؟
آنژین میکروواسکولار ممکن است بهدلایل مختلفی ایجاد شود. پزشکان معمولاً آن را به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم میکنند:
آنژین میکروواسکولار اولیه
آنژین میکروواسکولار اولیه زمانی رخ میدهد که عملکرد رگهای بسیار ریز قلب با اختلال مواجه شود. در این حالت، ممکن است رگها دچار اسپاسم (انقباض ناگهانی) شوند یا بهدرستی گشاد نشوند. درنتیجه، خونرسانی به عضله قلب در زمان نیاز، بهاندازه کافی افزایش نمییابد. اسپاسم این رگها، گاهی در حال استراحت هم باعث درد قفسه سینه میشود.
آنژین میکروواسکولار ثانویه
آنژین میکروواسکولار ثانویه زمانی رخ میدهد که مشکل رگهای ریز قلب بهخاطر بیماریهای دیگری به وجود آمده باشد؛ ازجمله این بیماریها، میتوان به بیماری قلبی کاردیومیوپاتی یا بیماریهای خودایمنی مانند بیماری بافت همبند اشاره کرد.
علائم سندرم ایکس قلبی چیست؟
آنژین میکروواسکولار با احساس سنگینی، سفتی، فشار یا فشردگی در قفسه سینه همراه است. سایر علائم آن ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- تعریق؛
- حالت تهوع و سرگیجه؛
- ناراحتی در ناحیه معده و بالای شکم؛
- تنگی نفس؛
- خستگی بیش از حد.
نوع و مدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و نمیتوان براساس طول مدت درد بهتنهایی آنژین میکروواسکولار را تشخیص داد.
تفاوت علائم سندرم ایکس قلبی با حمله قلبی
علائم آنژین میکروواسکولار ممکن است شبیه حمله قلبی باشند و فقط براساس نوع، شدت یا مدت درد نمیتوان این دو وضعیت را از یکدیگر تشخیص داد. هر دو با فشار در قفسه سینه، تنگی نفس و انتشار ناراحتی به بازوها، گردن یا فک همراه هستند. هرچند حمله قلبی ممکن است شدیدتر و طولانیتر از آنژین میکروواسکولار باشد، درصورتیکه علائم یادشده را دارید، آن را به آنژین میکروواسکولار نسبت ندهید و منتظر نمانید تا خودبهخود برطرف شود. حتماً آن را جدی بگیرید و بلافاصله به مراکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید.
سندرم ایکس قلبی در زنان شایعتر است یا مردان؟
شیوع سندرم ایکس قلبی در زنان بهویژه پس از یائسگی بیشتر است. بااینحال، مردان نیز میتوانند به آنژین میکروواسکولار مبتلا شوند. بنابراین، زنبودن بهمعنای ابتلای قطعی به بیماری نیست و مردان نیز نباید علائم سازگار با آن را نادیده بگیرند.
ایسکمی خاموش (بدون علامت) نیز در زنان مبتلا شیوع بالایی دارد. در یک مطالعه کوچک روی زنان مبتلا به اختلال عملکرد عروق کرونری، ۳۹ درصد از زنان حداقل یک دوره ایسکمی در پایش ۲۴ساعته داشتند. بااینحال، این عدد را نمیتوانیم به تمام زنان مبتلا به آنژین میکروواسکولار تعمیم دهیم.
نحوه تشخیص سندرم ایکس قلبی
تشخیص آنژین میکروواسکولار ممکن است دشوار باشد، زیرا آنژیوگرافی معمولی بیشتر برای مشاهده عروق کرونری بزرگ طراحی شده است و اختلال عملکرد عروق کوچک را بهطور مستقیم نشان نمیدهد.
پزشک ابتدا علائم، سابقه پزشکی و عوامل خطر را بررسی میکند و سپس براساس شرایط بیمار ممکن است از آزمایشهای مختلف برای بررسی بیماری عروق کرونری، ایسکمی و عملکرد عروق کوچک استفاده کند. برخی از این روشها عبارتاند از:
بررسی علائم و سابقه پزشکی برای تشخیص سندرم ایکس قلبی
پزشک درباره محل و نوع درد، زمان شروع آن، ارتباط با فعالیت یا استرس، علائم همراه و سابقه بیماریهای قلبی و عوامل خطر سؤال میکند. علاوهبر آن، درباره فشارخون، دیابت، چربی خون، سیگارکشیدن، سابقه خانوادگی بیماری قلبی و بیماریهای التهابی یا خودایمنی بیمار تحقیق میکند.
کاهش پاسخ درد به نیتراتها ممکن است در برخی بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار نشانهای از آنژین میکروواسکولار باشد. البته این موضوع بهتنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیست.
نوار قلب (ECG) و تشخیص سندرم ایکس قلبی
معمولاً پزشکان از نوار قلب برای بررسی فعالیت الکتریکی قلب استفاده میکنند، زیرا ممکن است برخی تغییرات مرتبط با ایسکمی یا بیماریهای دیگر قلبی را نشان دهد.
بااینحال، ECG ممکن است در بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار طبیعی باشد؛ بنابراین، طبیعیبودن نوار قلب بهتنهایی این بیماری را رد نمیکند.
تشخیص سندرم ایکس قلبی با تست ورزش قلب
تست ورزش قلب با افزایش نیاز قلب به اکسیژن، عملکرد قلب را در شرایط استرس فیزیکی ارزیابی میکند. این آزمایش ممکن است در حین ورزش یا با داروهای شبیهساز فشار انجام شود و به تشخیص آنژین میکروواسکولار کمک کند. حتی ممکن است شواهدی از ایسکمی ایجاد کند و در ارزیابی بیمار مفید باشد، اما بهتنهایی اختلال عملکرد عروق کوچک را اثبات نمیکند.
اکوکاردیوگرافی و شناسایی سندرم ایکس قلبی
اکوکاردیوگرافی برای بررسی ساختار و عملکرد قلب، عملکرد بطنها و برخی بیماریهای دریچهای به کار میرود. در برخی مراکز، با استفاده از داپلر جریان خون در یکی از عروق کرونری، میتوان عملکرد میکروواسکولار را ارزیابی کرد. یکی از شاخصهای مورد استفاده، ذخیره جریان کرونری (CFR) است. این شاخص ظرفیت سیستم عروقی قلب برای افزایش جریان خون در پاسخ به افزایش نیاز یا داروهای گشادکننده عروق را نشان میدهد.
مقادیر پایین CFR ممکن است با اختلال عملکرد عروق کرونری همراه باشند، اما تفسیر آن به روش اندازهگیری، شرایط بیمار و سایر یافتهها وابسته است. در یک مطالعه، پزشکان با استفاده از اکوی داپلر، سرعت جریان خون قلب را در دو حالت اندازه گرفتند:
یکی در حالت استراحت و دیگری زمانی که با تزریق دارو، جریان خون به حداکثر خود میرسید. براساس نتایج، زمانی که عدد شاخص CFR کمتر یا مساوی ۲ بود، نشان میداد که خونرسانی قلب در مواقع نیاز، بهاندازه کافی افزایش پیدا نمیکند. البته این عدد برای همه بیماران معیار تشخیص قطعی به شمار نمیرود. بااینحال، به نظر میرسد با بررسی این شاخص و شاخصهای دیگری نظیر CFVR بتوان خطر بروز مشکلات جدی قلبی و بستریشدن بهدلیل نارسایی قلبی در سالهای آینده را پیشبینی کرد.
امآرآی قلب و بررسی سندرم ایکس قلبی
گاهی اوقات پزشکان از امآرآی قلب (CMR) برای ارزیابی ساختار قلب و خونرسانی عضله قلب استفاده میکنند. این روش نسبت به آزمایشهای تهاجمی و اسکنهایی که با تابش انجام میشوند ایمنتر است. با کمک امآرآی، پزشک جریان خون قلب را در شرایط مختلف ازجمله خونرسانی عضله قلب در حالت استراحت و پس از استرس دارویی (مثلاً با داروی آدنوزین) بررسی میکند. این روش اطلاعات ارزشمندی درباره ایسکمی و اختلال عملکرد عروق کرونری ارائه میدهد.
دادههای یک مطالعه نشان داد اگر شاخص ذخیره پرفیوژن میوکارد (MPRI) کمترمساوی ۱٫۸۴ باشد، ممکن است اختلال عروق ریز قلب را پیشبینی کند. بااینحال، مقادیر گزارششده به تعداد افراد مورد بررسی و روش تصویربرداری وابسته است و نمیتوان از آن بهعنوان معیار قطعی تشخیص استفاده کرد.
تشخیص سندرم ایکس قلبی با آنژیوگرافی و بررسی عروق کرونر
یک آزمایش تصویربرداری تخصصی است که شریانهای کرونری را نشان میدهد و به شناسایی انسداد این رگها کمک میکند. بااینحال، نتایج طبیعی آنژیوگرافی و نبود انسداد قابلتوجه در عروق بزرگ، لزوماً بهمعنای سالمبودن عملکرد عروق کوچک نیست. پزشک معمولاً از آنژیو برای رد احتمال انسداد عروق کرونر استفاده میکند.
بررسی سندرم ایکس قلبی با آزمایشهای تهاجمی
در بیمارانی که علائم مداوم دارند و باوجود نبود انسداد قابلتوجه در عروق کرونری همچنان مشکوک به اختلال در عروق کرونری غیرانسدادی هستند، ممکن است پزشک آزمایش عملکردی تهاجمی عروق کرونری را انجام دهد. در این آزمایش، علاوهبر بررسی عروق بزرگ، عملکرد عروق کرونری با استفاده از شاخصهایی مانند CFR و FFR بررسی میشود. ممکن است از داروهایی مانند استیلکولین برای ارزیابی واکنش عروق و شناسایی اسپاسم استفاده کنند.
شاخص FFR بیشتر برای بررسی اهمیت همودینامیک تنگیهای عروق بزرگ کاربرد دارد و بهتنهایی معیاری برای سالمبودن عروق کوچک نیست. برای ارزیابی دقیقتر، شاخصهای دیگری مانند CFR و شاخصهای مقاومت عروقی نیز اهمیت دارند.
محرکهایی که ممکن است برای بررسی عملکرد عروق کرونری استفاده شوند عبارتاند از:
- محرکهای وابسته به اندوتلیوم مانند استیلکولین برای بررسی عملکرد عروق و شناسایی اسپاسم؛
- محرکهای مستقل از اندوتلیوم مانند آدنوزین برای ایجاد حداکثر گشادشدن عروقی و ارزیابی ذخیره جریان خون.
در این آزمایشها، پزشک براساس تغییرات جریان خون و پاسخ عروق، میتواند مکانیسم اختلال را بهتر مشخص کند. ازآنجاکه تزریق استیلکولین به غلظتهای مشخص و رعایت دقیق نکات ایمنی نیاز دارد، سرعت و میزان تزریق آن در پروتکلهای پزشکی استانداردسازی شده است.
پِت اسکن و نحوه تشخیص سندرم ایکس قلبی
پتاسکن (PET) قلب یکی از روشهای غیرتهاجمی مهم برای ارزیابی خونرسانی عضله قلب است و در مراکزی که امکان انجام آن وجود دارد، پزشک میتواند با استفاده از آن، جریان خون میوکارد را بهصورت کمّی ارزیابی کند. در این روش، میزان دقیق خونرسانی به عضله قلب را در حالت استراحت و پس از ایجاد استرس دارویی بررسی میکنند. این مقایسه به محاسبه شاخص ذخیره جریان خون میوکارد و احتمال اختلال عملکرد عروق کرونری کمک میکند.
پتاسکن ازنظر اندازهگیری جریان خون مزایایی دارد، ولی روشهای دیگر مانند امآرآی قلب نیز ممکن است مفید باشند. درنتیجه، پزشک با بررسی شرایط بیمار، پرسشهای تشخیصی و امکانات دردسترس تصمیم میگیرد که از چه آزمایشهایی برای بیماران استفاده کند.
درمان سندرم ایکس قلبی
درمان آنژین میکروواسکولار به علت و مکانیسم زمینهای علائم بستگی دارد. ازآنجاکه این بیماری شامل مکانیسمهای متفاوتی است و هنوز کارآزماییهای بالینی بزرگ درباره آن انجام نشدهاند، یک درمان واحد برای همه بیماران مناسب نیست.
هدف از درمان معمولاً شامل کاهش علائم، بهبود کیفیت زندگی، کنترل عوامل خطر قلبیعروقی و درصورت امکان کاهش خطر عوارض قلبیعروقی است. در این بخش، برخی از روشهای مدیریت بیماری سندرم ایکس قلبی را در ادامه بررسی میکنیم.
داروهای مورد استفاده برای کنترل علائم سندرم ایکس قلبی
انتخاب دارو به شرایط بیمار، فشارخون، ضربان قلب، نوع اختلال عروقی و سایر بیماریهای زمینهای او بستگی دارد. برخی داروهایی که ممکن است پزشک باتوجهبه این شرایط تجویز کند عبارتاند از:
مسدودکنندههای بتا برای کنترل علائم سندرم ایکس قلبی
بتابلاکرها ممکن است ضربان قلب و نیاز عضله قلب به اکسیژن را کاهش دهند و در برخی بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار برای کنترل علائم مفید باشند. برخی از مسدودکنندههای بتا که در مطالعات بالینی کوچک مورد ارزیابی قرار گرفتهاند، شامل آتنولول، کارودیلول و نبیوولول هستند. انتخاب نوع و مقدار دارو فقط برعهده پزشک است، زیرا این داروها برای همه بیماران مناسب نیستند.
مسدودکنندههای کانال کلسیم و کنترل علائم سندرم ایکس قلبی
مسدودکنندههای کانال کلسیم برای برخی بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار، بهویژه درصورت وجود اسپاسمهای عروق کرونری، مفید هستند.
کنترل علائم سندرم ایکس قلبی با مهارکنندههای آنزیم تبدیلکننده آنژیوتانسین
ممکن است پزشک برای برخی بیماران، بهویژه درصورت ابتلا به فشارخون بالا یا اختلال عملکرد عروقی، مهارکنندههای ACE ازجمله کیناپریل و انالاپریل تجویز کند. برخی مطالعات اثرات مفید این داروها را بر عملکرد اندوتلیال و شاخص CFR گزارش کردهاند. بااینحال، این بدان معنا نیست که این داروها برای همه بیماران مناسب هستند. تنظیم دُز و انتخاب دارو باید براساس وضعیت بالینی هر بیمار بهصورت شخصیسازیشده انجام شود.
استاتینها و بهبود علائم سندرم ایکس قلبی
استاتینها برای کاهش کلسترول LDL و کنترل خطر قلبیعروقی در بیمارانی که به درمان کاهنده چربی نیاز دارند، اهمیت دارند. این داروها ممکن است اثرات مطلوبی بر عملکرد اندوتلیال نیز داشته باشند. البته استاتینها درمان اختصاصی آنژین میکروواسکولار نیستند، بلکه بیشتر برای کنترل عوامل خطر و پیشگیری از اختلالات قلبیعروقی به کار میروند.
کنترل و بهبود علائم سندرم ایکس قلبی با نیتراتها
نیتراتها با گشادکردن عروق برای کاهش پیشبار قلب، برای درمان برخی از انواع آنژینها کاربرد دارند، اما بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار ممکن است در مقایسه با آنژین ناشی از بیماری انسدادی عروق بزرگ، پاسخ ضعیفتری به نیتروگلیسیرین داشته باشند.
رانولازین یکی از موارد برای کنترل علائم سندرم ایکس قلبی
جریان سدیم تأخیری را مهار میکند و سطح کلسیم داخل سلولی را در سلولهای ماهیچهای قلب کاهش میدهد. بااینحال، فقط در برخی بیماران برای کاهش علائم در نظر گرفته میشود. نتایج مطالعات درباره میزان اثربخشی آن برای بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار کافی نیست.
در موارد خاص و مقاوم به درمان، پزشک ممکن است براساس مکانیسم بیماری و شرایط فردی، گزینههای دارویی یا مداخلات دیگری را بررسی کند. درمانهای تخصصی مانند تحریک نخاع یا پالس متقابل خارجی نیز ممکن است در برخی بیماران مبتلا به آنژین مقاوم مطرح شوند، اما این موارد جزو درمانهای معمول برای همه بیماران مبتلا به آنژین میکروواسکولار به شمار نمیروند.
تغییر سبک زندگی و اصلاح رژیم غذایی
تغییر سبک زندگی بخش مهمی از مدیریت بیماریهای قلبی و عروقی بهویژه آنژین میکروواسکولار است. برخی از اقدامات مفید عبارتاند از:
- ترک سیگار و سایر انواع دخانیات؛
- داشتن رژیم غذایی متعادل و مناسب سلامت قلب؛
- مصرف بیشتر سبزیجات، میوهها، غلات کامل و منابع فیبر؛
- کاهش مصرف چربیهای اشباع و گوشتهای فراوریشده؛
- حفظ وزن مناسب؛
- خواب کافی؛
- مدیریت استرس.
البته اصلاح سبک زندگی باید در کنار درمان پزشکی و کنترل عوامل خطر انجام شود، نه اینکه جایگزین آنها باشد. بنابراین، اگر به آنژین میکروواسکولار مبتلا هستید، ابتدا ارزیابی و درمان پزشکی را در اولویت قرار دهید و با تغییر سبک زندگی خود روند بهبودی را کامل کنید.
ورزش برای کنترل سندرم ایکس قلبی
فعالیت بدنی منظم و متناسب با شرایط فرد میتواند به بهبود آمادگی قلبیعروقی، کنترل فشارخون، وزن، قند خون و سایر عوامل خطر کمک کند. در بیماران مبتلا به درد قفسه سینه، ابتدا با پزشک مشورت کنید تا نوع و شدت فعالیت ورزشی را باتوجهبه وضعیت قلب و علت علائم شما تعیین کند.
درصورتیکه ورزشها و فعالیتهایی که انجام میدهید، بهجای بهبود علائم دردهای شما را بدتر میکنند، با پزشک متخصص قلب مشورت کنید. اگر بهدنبال سریعترین و آسانترین راه برای مشاوره با پزشک یا نوبتگرفتن برای مراجعه حضوری هستید، خدمات مشاوره یا نوبتدهی آنلاین دکتردکتر را امتحان کنید. با یکبار مراجعه، متوجه میشوید که این پلتفرم تا چه اندازه کارتان را برای برقراری ارتباط با پزشکان متخصص راحتتر میکند.
کنترل عوامل خطر مانند فشارخون و کلسترول
کنترل عوامل خطر قلبیعروقی یکی از پایههای مدیریت آنژین میکروواسکولار و سایر بیماریهای قلبیعروقی است. غربالگریهای منظم زیر به شناسایی زودهنگام عوامل خطر کمک میکنند:
- پایش مداوم فشارخون؛
- نظارت بر سطح کلسترول و سایر چربیهای خون؛
- کنترل قند خون.
آیا سندرم ایکس قلبی خطرناک است؟
آنژین میکروواسکولار ممکن است با افزایش خطر برخی بیماریهای قلبیعروقی ازجمله سکته مغزی، حمله قلبی و نارسایی قلبی همراه باشد. بنابراین، نباید آن را کاملاً بیخطر در نظر بگیرید. شدت این خطر در افراد مختلف متفاوت است. همچنین، احساس درد در قفسه سینه کیفیت زندگی را کاهش میدهد و ممکن است باعث مراجعات مکرر به مراکز درمانی شود. به همین دلیل، تشخیص دقیق علت علائم و کنترل عوامل خطر اهمیت زیادی دارد.
عوارض احتمالی سندرم ایکس قلبی چیست؟
اگر سندرم ایکس قلبی را بهموقع درمان نکنید یا کنترل عوامل خطر را نادیده بگیرید، ممکن است با عوارض جانبی احتمالی آن مواجه شوید. برخی از این عوارض عبارتاند از:
- تداوم یا افزایش دفعات آنژین (درد و فشار قفسه سینه)؛
- کاهش کیفیت زندگی؛
- افزایش خطر حملات قلبی؛
- آریتمی؛
- در برخی بیماران، نارسایی قلبی بهدلیل ایسکمی مزمن.
شدت و احتمال این پیامدها به نوع اختلال عروقی، وجود بیماریهای زمینهای و سایر عوامل خطر بستگی دارد و نمیتوان گفت همه بیماران چنین عوارضی را تجربه میکنند.
چه کسانی بیشتر در معرض سندرم ایکس قلبی هستند؟
برخی افراد بیشتر درمعرض خطر ابتلا به سندرم ایکس قلبی قرار دارند. عوامل مرتبط شامل موارد زیر هستند:
- زنان، بهویژه در سنین میانسالی و پس از یائسگی؛
- ابتلا به دیابت؛
- ابتلا به فشارخون بالا؛
- کلسترول بالا یا سایر اختلالات چربی خون؛
- سیگارکشیدن؛
- ابتلا به بیماریهای التهابی یا خودایمنی.
داشتن یکی از این عوامل بهمعنای ابتلای قطعی به سندرم ایکس قلبی نیست، اما احتمال اختلال عملکرد عروق کرونری را افزایش میدهد.
کلام آخر دکتردکتر
سندرم ایکس قلبی یا آنژین میکروواسکولار، نوعی اختلال است که باوجود نبود انسداد قابلتوجه در عروق کرونری بزرگ علائمی شبیه آنژین ازجمله درد در قفسه سینه ایجاد میکند. بنابراین، اگر نتایج آنژیوگرافی شما طبیعی است، دلیل بر آن نیست که علت علائم شما به قلب مربوط نمیشود. ممکن است علت آن در عروق ریز قلب نهفته باشد. اگر گاهی درد یا فشار بدون علت مشخص در قفسه سینه، پشت، فک یا بازو احساس میکنید، آن را نادیده نگیرید و خوددرمانی نکنید. ارزیابی پزشکی حتی باوجود دردهای خفیف ضروری است.
علائمی دارید که احساس میکنید به قلبتان مربوط است و شما را نگران کرده است؟ همینحالا با خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر با بهترین متخصصان قلب و عروق کشور مشاوره کنید. این خدمات بهراحتی ازطریق تلفنهمراه یا رایانه در دسترس شما هستند.





