علت و درمان شوره ابرو؛ چگونه پوسته‌های ابرو را از بین ببریم؟

چرا گاهی اوقات ابروها هم مثل پوست سر شوره می‌زنند؟ پوسته‌های سفید یا زرد لابه‌لای موهای ابرو ممکن است در نگاه اول فقط نتیجهٔ خشکی پوست به نظر برسند، اما علت همیشه خشکی نیست. از درماتیت سبوره‌ای گرفته تا حساسیت به محصولات آرایشی، عوامل مختلفی ممکن است باعث پوسته‌ریزی ابرو شوند. شناخت علت شوره ابرو اهمیت زیادی دارد، چون روش مدیریت آن به عامل ایجادکننده بستگی دارد. در این مقاله از دکتردکتر، ابتدا توضیح می‌دهیم شوره ابرو چیست و سپس شما را با علت، علائم، روش‌های تشخیص، درمان و راه‌های جلوگیری از شوره ابرو آشنا می‌کنیم.

شوره ابرو چیست؟

شوره ابرو به پوسته‌ریزی ناحیه ابرو گفته می‌شود که معمولاً با خارش، قرمزی و گاهی التهاب همراه است. درماتیت سبوره‌ای، یکی از شایع‌ترین علل شوره ابروست که با افزایش فعالیت قارچ مالاسزیا ارتباط دارد. این قارچ به‌طور طبیعی روی پوست وجود دارد، اما در برخی از افراد باعث ایجاد واکنش التهابی پوست می‌شود. این التهاب، روند نوسازی سلول‌های پوست را تغییر می‌دهد و باعث افزایش پوسته‌ریزی می‌شود. پوسته‌ها ممکن است سفید، زرد یا چرب باشند و شدت آن‌ها به علت ایجاد شوره و وضعیت پوست بستگی دارد.

علت شوره ابرو چیست؟

این عارضه معمولاً به‌دلیل واکنش التهابی به نوعی قارچ پوستی به نام مالاسزیا به وجود می‌آید. این قارچ به‌طور طبیعی روی پوست وجود دارد و از چربی پوست یا همان سبوم تغذیه می‌کند. یکی دیگر از دلایل رایج پوسته‌ریزی ابرو بالای چشم، واکنش پوست به محصولات پوستی است. عوامل دیگری مثل استرس، هوای سرد و رژیم غذایی نیز ممکن است باعث تشدید این عارضه شوند.

ممکن است پس از حمام، متوجه شوید پوسته‌ریزی شدیدتر شده است. این مسئله به‌خاطر داغی آب است که باعث خشکی و تحریک پوست شود. همچنین صابون‌ها و شوینده‌های قوی که به‌خوبی شسته نمی‌شوند و روی پوست باقی می‌مانند، ممکن است باعث تحریک پوست و پوسته‌ریزی شوند.

شوره ابرو نشانه چیست؟

شوره ابرو معمولاً نشانه یک مشکل پوستی زمینه‌ای است که باعث حساسیت و التهاب پوست، اختلال در سد دفاعی پوست یا افزایش سرعت نوسازی سلول‌ها در اطراف فولیکول‌های مو می‌شود. در ادامه، شایع‌ترین بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط با شوره ابرو را مرور می‌کنیم:

• درماتیت سبوره‌ای: این عارضه از اصلی‌ترین دلایل شوره ابروست که خود را در نواحی چرب‌تر صورت به‌صورت لکه‌های چرب، تغییررنگ‌یافته و پوسته‌پوسته نشان می‌دهد؛
• درماتیت تماسی: نوعی واکنش التهابی پوست است که براثر حساسیت یا تحریک ناشی از محصولات مراقبت از پوست و محصولات آرایشی به وجود می‌آید؛
• درماتیت آتوپیک یا اگزما: اختلال پوستی مزمن است که عملکرد سد دفاعی پوست را مختل می‌کند و باعث ایجاد لکه‌های خشک و پوسته‌پوسته و خارش شدید می‌شود؛
• پسوریازیس: نوعی بیماری خودایمنی است که با ضایعات پوستی مشخص قرمز همراه است و این ضایعات معمولاً با پوسته‌های ضخیم و نقره‌ای‌رنگ پوشیده می‌شوند؛
• روزاسه: یک بیماری التهابی مزمن پوستی است که باعث قرمزی، تورم و گاهی پوسته‌ریزی در ناحیهٔ پیشانی، ابروها و اطراف چشم‌ها می‌شود.

متن انگلیسی:

If you develop eyebrow dandruff after using a new face wash or shampoo, it might be caused by contact dermatitis, a skin reaction caused by allergens or irritants.

ترجمه متن:

اگر پس از استفاده از شوینده یا شامپوی جدید دچار شوره ابرو شده‌اید، ممکن است مشکل ناشی از درماتیت تماسی باشد. درماتیت تماسی، نوعی واکنش پوستی است که براثر عوامل آلرژی‌زا و مواد محرک ایجاد می‌شود.

healthline

پزشک چگونه علت شوره ابرو را تشخیص می‌دهد؟

بیشتر بیماری‌های پوستی مرتبط با شوره ابرو، الگو و ویژگی‌های ظاهری متفاوتی دارند. بنابراین معمولاً تشخیص این عارضه با معاینه اولیه امکان‌پذیر است. بااین‌حال، بسته به علت شوره ابرو، پزشک ممکن است از روش‌های دیگری نیز برای تشخیص استفاده کند. در این بخش، راه‌های تشخیص شوره ابرو را بررسی می‌کنیم:

معاینه بالینی برای تشخیص علت شوره ابرو

پزشک علائم شما را بررسی می‌کند و درباره سابقهٔ پزشکی و محصولات مراقبت از پوست‌ومو یا شوینده‌های صورت که اخیراً استفاده کرده‌اید، سؤال می‌پرسد تا عوامل حساسیت‌زا یا تحریک‌کننده را شناسایی کند. همچنین با بررسی دقیق ابروها، پوست سر، صورت و نواحی اطراف، می‌تواند الگو، رنگ و بافت پوسته‌ها را ارزیابی کند.

تست KOH و بررسی علت شوره ابرو

ممکن است پزشک با روش اسکین اسکرپینگ یا همان تراشیدن بخشی از پوست، از پوسته‌ها نمونه‌برداری کند و با استفاده از پتاسیم هیدروکسید (KOH)، نمونه را زیر میکروسکوپ بررسی کند. این آزمایش به تشخیص وجود قارچ یا رد احتمال عفونت قارچی کمک می‌کند.

تشخیص علت شوره ابرو با بیوپسی پوست

اگر علت زمینه‌ای پوسته‌ریزی همچنان مشخص نباشد یا احتمال وجود چند بیماری مختلف مطرح باشد، پزشک ممکن است نمونه کوچکی از پوست را بردارد و برای بررسی میکروسکوپی و آزمایشگاهی ارسال کند.

روش‌های درمان شوره ابرو چیست؟

هدف از درمان پوسته ابرو، جلوگیری از رشد بیش از حد قارچ، کاهش التهاب و کنترل پوسته‌ریزی است. بسته به شدت علائم و علت ایجاد شوره، روش‌های مختلفی برای کنترل آن وجود دارد. در موارد خفیف ممکن است مراقبت‌ ساده و خانگی کافی باشد، اما اگر شوره بعد از مدتی بهبود پیدا نکند یا با قرمزی و التهاب همراه شود، درمان‌های دارویی نیز به کار می‌روند. در ادامه، با روش‌های مختلف درمان شوره ابرو آشنا می‌شوید:

• شامپوهای ضدشوره دارویی: شامپوهای بدون نسخه یا تجویزی حاوی ترکیباتی مثل کتوکونازول، سلنیوم سولفاید، زینک پریتیون، کُل تار و سیکلوپیروکس هستند. می‌توان مقدار کمی از این شامپوها را هنگام حمام روی ابروها استفاده کرد و برای مدت کوتاهی روی پوست باقی گذاشت تا به کنترل رشد قارچ و کاهش پوسته‌ریزی کمک کنند؛

• داروهای ضدقارچ موضعی: کرم‌ها، پمادها یا ژل‌های ضدقارچ مانند کتوکونازول یا سیکلوپیروکس معمولاً از اصلی‌ترین درمان‌های موضعی شوره ابرو هستند و مستقیماً روی پوست قارچ مالاسزیا را هدف می‌گیرند؛

• کورتیکواستروئیدهای موضعی: استروئیدهای موضعی ضعیف مانند هیدروکورتیزون، التهاب، قرمزی و خارش را کاهش می‌دهند. بااین‌حال، چنین محصولاتی باید برای مدت کوتاهی استفاده شوند تا از عوارضی مانند نازک‌شدن پوست جلوگیری شود؛

• داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی: داروهای تجویزی مانند مهارکننده‌های موضعی کلسی‌نورین (پیمکرولیموس و تاکرولیموس) یا فوم روفلومیلاست به کنترل التهاب و پوسته‌ریزی کمک می‌کنند و درعین‌حال، برخی از عوارض ناشی از مصرف کورتیکواستروئیدهای موضعی را نیز ندارند؛

• داروهای ضدقارچ خوراکی: در موارد شدید، گسترده یا مقاوم‌به‌درمانِ درماتیت سبوره‌ای، ممکن است داروهای ضدقارچ خوراکی مثل ایتراکونازول یا فلوکونازول تجویز شود که باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.

متن انگلیسی:

Treatment with antifungal agents such as topical ketoconazole is the mainstay of therapy for seborrheic dermatitis of the face and body.

ترجمه متن:

ترکیبات ضدقارچ نظیر کتوکونازول موضعی، پایه اصلی درمان درماتیت سبوره‌ای صورت و بدن هستند.

aafp

بهترین پماد برای شوره ابرو

نمی‌توان یک نسخه را برای همه پیچید و یک کرم را به‌عنوان بهترین کرم ضدشوره ابرو معرفی کرد. انتخاب درمان مؤثر، به علت زمینه‌ای شوره بستگی دارد. مثلا کرم‌های ضدقارچ، رشد بیش از حد قارچ را کنترل می‌کنند، اما کرم‌های کورتیکواستروئیدی هدف متفاوتی دارند و التهاب و علائم ناشی از آن را هدف قرار می‌دهند. بنابراین، پیش‌از انتخاب درمان این عارضه، لازم است توسط پزشک معاینه شوید. در جدول زیر، مقایسه کرم‌های ضدشوره ابرو را مشاهده می‌کنید:

مراقبت خانگی از شوره ابرو

در موارد خفیف تا متوسط، با برخی از مراقبت‌های خانگی و محصولات بدون نسخه می‌توان پوسته‌ریزی و التهاب را کنترل کرد. بااین‌حال، بهتر است پیش از مصرف محصولات بدون نسخه روی ناحیهٔ ابرو با پزشک مشورت کنید و تاحدامکان از درمان خودسرانه بپرهیزید. 

• همان‌طور که پیش از این اشاره کردیم، اگر علائم با اقدامات خانگی بهبود پیدا نکرد یا بدتر شد، لازم است به متخصص پوست مراجعه کنید. در ادامه، چند روش خانگی را جهت مراقبت و کنترل شوره ابرو بررسی می‌کنیم:
• استفاده از روغن درخت چای: برخی از محصولات حاوی روغن درخت چای به‌دلیل خواص ضدقارچی ممکن است به کنترل شوره کمک کنند، اما شواهد درباره اثربخشی آن‌ها برای شوره و درماتیت سبوره‌ای محدود است و نمی‌توان به‌عنوان درمان اصلی روی آن‌ها تکیه کرد. همچنین، روغن درخت چای رقیق‌نشده ممکن است باعث تحریک یا حساسیت پوستی شود و نباید به‌صورت مستقیم روی پوست استفاده شود؛
• نرم‌کردن پوسته‌های خشک: مقدار کمی وازلین یا روغن‌های ملایم مانند روغن زیتون ممکن است به نرم‌شدن پوسته‌های خشک و چسبیده کمک کنند تا راحت‌تر پاک شوند. خیلی‌ها روغن زیتون را درمان خانگی برای شوره ابرو می‌دانند، اما شواهد کافی برای اثربخشی این روغن در درمان پوسته‌ریزی ابرو وجود ندارد و نباید جایگزین درمان‌های مؤثرتر شود. پوسته‌ها را نیز نباید با ناخن یا به‌صورت تهاجمی جدا کنید، چراکه این کار می‌تواند پوست را تحریک کند؛
• کمپرس خنک: قراردادن پارچه‌ای تمیز و خنک روی ابروها برای چند دقیقه ممکن است به تسکین موقت خارش و احساس سوزش کمک کند. از خاراندن یا مالش ناحیهٔ درگیر خودداری کنید تا التهاب پوست بیشتر نشود؛
• شست‌وشوی ملایم: صورت خود را روزی دو بار با شوینده‌ای ملایم و بدون عطر بشویید و پس از آن پوست را به‌خوبی آبکشی کنید. شست‌وشوی ملایم بدون اینکه پوست را بیش از حد خشک یا تحریک کند، به پاک‌شدن چربی و پوسته‌های اضافی کمک می‌کند؛
• استفاده از مرطوب‌کننده: پس از هر بار شست‌وشو، از کرم مرطوب‌کننده ملایم و بدون عطر استفاده کنید. این کار به تقویت سد دفاعی پوست به‌خصوص در هوای سرد و خشک کمک می‌کند؛
• حمام با آب ولرم: از حمام‌کردن با آب داغ بپرهیزید. آب داغ سبب آسیب بیشتر به سد دفاعی و ازبین‌رفتن چربی مفید پوست می‌شود؛

•  مدیریت استرس: ممکن است علت زمینه‌ای شوره ابروی شما ناشی از استرس و اضطراب باشد. در این صورت، سراغ روش‌های کاهش استرس نظیر ورزش، تمرین‌های ذهن‌آگاهی یا ژورنال‌نویسی بروید.

آیا شوره ابرو در مردان و زنان متفاوت است؟

این مشکل پوستی می‌تواند هر دو جنسیت را درگیر کند، اما در مردان شایع‌تر و شدیدتر است. غدد تولیدکنندهٔ چربی در مردان فعال‌تر هستند و محیطی غنی از چربی ایجاد می‌کنند که قارچ مالاسزیا در آن به‌راحتی رشد می‌کند و گسترش می‌یابد. به‌جز تفاوت در شیوع و شدت شوره ابرو، علائم و روش‌های درمان این عارضه در زنان و مردان تفاوتی با یکدیگر ندارند.

عوارض شوره ابرو چیست؟

پوسته‌ریزی ابرو در بیشتر موارد مشکل جدی ایجاد نمی‌کند و با کنترل علت زمینه‌ای و مراقبت مناسب قابل کنترل است. بااین‌حال، اگر التهاب و پوسته‌ریزی برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، خاراندن مداوم پوست به یک عادت تبدیل شود یا بیماری زمینه‌ای مانند درماتیت سبوره‌ای گسترش پیدا کند، ممکن است با برخی از مشکلات پوستی و چشمی مواجه شوید. بعضی از عوارض احتمالی شوره ابرو عبارت‌اند از:

• عفونت‌های باکتریایی: التهاب شدید یا خاراندن مداوم ممکن است به سد دفاعی پوست آسیب بزند و احتمال بروز عفونت‌های باکتریایی را افزایش دهد؛
• تغییرات رنگ پوست: التهاب مداوم ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای مانند درماتیت سبوره‌ای، ممکن است باعث تغییر موقت رنگ پوست، ازجمله افزایش یا کاهش رنگدانه در ناحیهٔ درگیر شود؛
• بلفاریت: درماتیت سبوره‌ای صورت ممکن است به پلک‌ها نیز گسترش پیدا کند و باعث بلفاریت شود. این عارضه با علائمی مانند تحریک، قرمزی و پوسته‌ریزی در امتداد پلک و خط رویش مژه‌ها همراه است.

آیا شوره ابرو باعث ریزش ابرو می‌شود؟

شوره ابرو به‌خودی‌خود نمی‌تواند فولیکول مو را از بین ببرد، اما التهاب شدید و تحریک مکانیکی ناشی از آن ممکن است چرخهٔ رشد مو را مختل کند. این عارضه در موارد زیر ممکن است باعث ریزش ابرو شود:

• التهاب شدید و تجمع پوسته‌ها: مشکلات پوستی زمینه‌ای مانند درماتیت سبوره‌ای یا درماتیت تماسی ممکن است فولیکول‌های مو را تحریک کنند و باعث ریزش موقت ابرو شوند؛
• آسیب ناشی از خارش: خاراندن شدید یا کندن پوسته‌های سرسخت ممکن است فولیکول‌های مو را تحریک کند و با آسیب به سد دفاعی پوست، ریزش ابرو را تشدید کند.

چگونه از شوره ابرو جلوگیری کنیم؟

شوره ابرو به‌خصوص اگر پوست مستعد التهاب یا درماتیت سبوره‌ای باشد، ممکن است بعد از بهبود دوباره برگردد. برای کاهش احتمال عود، بهتر است پوست ابرو را تمیز و مرطوب نگه دارید و از عواملی که باعث خشکی، تحریک یا تشدید التهاب پوست می‌شوند، دوری کنید. رعایت چند نکته ساده در روتین روزانه می‌تواند به کنترل شوره و جلوگیری از تشدید آن کمک کند:

• هرازچندگاهی ابروهایتان را با شوینده ملایم یا شامپوی ضدشوره مثل شامپو کتوکونازول بشویید تا از رشد بیش از حد قارچ مالاسزیا جلوگیری شود؛
• بلافاصله پس از حمام یا شست‌وشوی صورت، از مرطوب‌کننده بدون عطر و بدون الکل استفاده کنید؛
• از شوینده‌های قوی و حمام با آب داغ دوری کنید و محصولات بدون الکل را در روتین پوستی خود قرار دهید؛
• مطمئن شوید که شوینده‌ها یا صابون را به‌طور کامل از روی پوست آبکشی می‌کنید؛
• روش‌های کاهش استرس مانند ورزش یا تمرین‌های ذهن‌آگاهی را در برنامه روزانه خود قرار دهید؛
• در فضای باز از ضدآفتاب‌های مینرال حاوی زینک اکسید یا تیتانیوم دی‌اکسید استفاده کنید؛
• واکنش پوست خود را زیر نظر بگیرید تا عوامل محرکی مانند برخی از ترکیبات محصولات آرایشی یا عوامل غذایی را شناسایی کنید و در صورت مشاهده ارتباط میان آن‌ها و تشدید علائم، از این عوامل پرهیز کنید.

کلام آخر دکتردکتر

شوره ابرو، یک مشکل پوستی مزمن و شایع است که معمولاً با درمان هدفمند و مراقبت مناسب از پوست کنترل می‌شود. فرقی نمی‌کند این مشکل ناشی از درماتیت سبوره‌ای، رشد بیش از حد مالاسزیا یا درماتیت تماسی باشد؛ در هر صورت، علائم معمولاً با شوینده‌های ملایم، شامپوهای ضدشوره بدون نسخه و استفاده منظم از مرطوب‌کننده کنترل می‌شوند.

اگر علائم شما پس از چند هفته مراقبت در خانه بهتر نشد یا دچار قرمزی، درد یا ریزش شدید ابرو شدید، بهتر است در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید. به این منظور، می‌توانید از طریق سایت دکتردکتر به‌صورت آنلاین نوبت خود را رزرو کنید.

سؤالات متداول

منابع

Healthline

Clevelandclinic

aad

aafp

nih