وستیبولیت بینی چیست؟ علائم، علت و درمان

وستیبولیت بینی زمانی رخ می‌دهد که یک عفونت در دهلیز بینی شما پدید بیاید. دهلیز بینی درست در داخل سوراخ بینی یا دهانه بینی قرار دارد. این ناحیه با پوستی پوشیده شده است که موهای ضخیم دارد. موها به جلوگیری از ورود گرد و غبار، کثیفی و سایر ذرات به ریه ها کمک می کنند. وستیبولیت بینی به عفونت دهلیز بینی اشاره دارد که معمولاً به دلیل دمیدن یا گرفتن بیش از حد بینی رخ می‌دهد. اغلب درمان این عفونت آسان است، اما گاهی اوقات می تواند منجر به عوارض جدی شود.

علائم وستیبولیت بینی چیست؟

علائم وستیبولیت بینی بر اساس علت اصلی و شدت عفونت متفاوت‌اند و رایج‌ترین آنها عبارت‌اند از:

• قرمزی و تورم داخل و خارج سوراخ بینی؛
• یک برآمدگی جوش مانند در داخل سوراخ بینی؛
• برجستگی‌های کوچک در اطراف فولیکول‌های مو در داخل سوراخ بینی (فولیکولیت)؛
• پوسته‌شدن در سوراخ بینی یا اطراف آن؛
• درد بینی در نقاط مختلف و حساسیت؛
• احساس جوشش یا ناراحتی در بینی.

علت وستیبولیت بینی چیست؟

وستیبولیت بینی معمولاً در اثر عفونت با باکتری استافیلوکوک ایجاد می‌شود که منبع شایع عفونت‌های پوستی است. این عفونت معمولا نتیجۀ یک آسیب جزئی به دهلیز بینی اغلب به دلایل زیر است:

• کندن موهای بینی؛
• دمیدن بیش‌از‌حد بینی؛
• گرفتگی بینی؛
• سوراخ‌کردن بینی.

سایر علل بالقوه زمینه‌ای عفونت عبارتند از:

• عفونت‌های ویروسی، مانند هرپس سیمپلکس یا زونا؛
• آبریزش دائمی بینی، معمولا به‌دلیل آلرژی یا عفونت ویروسی؛
• عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی.

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۵ نشان داد افرادی که از داروهای درمان هدفمند برای درمان برخی سرطان ها استفاده می‌کنند بیشتر در معرض خطر ابتلا به وستیبولیت بینی هستند.

روش های درمان وستیبولیت بینی

درمان وستیبولیت بینی به میزان جدیت عفونت بستگی دارد. اگر مطمئن نیستید که وضعیت چقدر شدید است، با پزشک در این‌باره گفت‌و‌گو کنید. می‌توانید در یک جلسۀ ویزیت آنلاین دکتردکتر وضعیت‌تان را برای پزشک شرح دهید یا برای مراجعه حضوری، آنلاین نوبت بگیرید.

اکثر موارد خفیف با یک کرم آنتی‌بیوتیک موضعی مانند باسیتراسین قابل درمان هستند. کرم را به‌مدت حداقل ۱۴ روز روی دهلیز بینی خود بمالید، حتی اگر به نظر می‌رسد علائم از بین رفته، دوره درمان را کامل نمایید. پزشک همچنین ممکن است یک آنتی بیوتیک خوراکی را نیز برای کنترل این عفونت تجویز نماید.

در عفونت‌های جدی‌تر که جوش‌ها ظاهر می‌شوند، هم به آنتی‌بیوتیک خوراکی و هم یک آنتی‌بیوتیک موضعی تجویزی مثل موپیروسین (باکتروبان) مورد نیاز است. حتی ممکن است برای کمک به تخلیه جوش‌های بزرگ بازم باشد ۳ بار در روز به‌مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه یک کمپرس گرم روی آن ناحیه قرار دهید.‌

در موارد نادر، پزشک اقدام به تخلیۀ جوش‌های بزرگ می‌کند.

عوارض وستیبولیت بینی

موارد جدی‌تر وستیبولیت بینی گاه منجر به عوارض می‌شوند، به‌خصوص به‌این‌خاطر که سیاهرگ‌های این ناحیه مستقیما به مغز منتهی شده‌اند.

سلولیت

سلولیت زمانی رخ می‌دهد که عفونت در زیر پوست به نواحی دیگر گسترش یابد. علائم سلولیت بینی شامل قرمزی، درد و تورم در نوک بینی است که ممکن است به گونه‌ها نیز سرایت کند.

سایر علائم سلولیت عبارت‌اند از:

• احساس گرما و گرگرفتی پوست؛
• فرورفتن پوست؛
• لکه‌های قرمز؛
• تاول؛
• تب.

اگر فکر می‌کنید ممکن است سلولیت داشته باشید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید تا از گسترش آن به مناطق خطرناک‌تر مانند غدد لنفاوی یا جریان خون جلوگیری کنید. در مقاله سلولیت چیست بیشتر به بررسی این بیماری پرداخته‌ایم.

ترومبوز سینوسی کاورنو

سینوس کاورنووس فضایی در پایه مغز و درست پشت چشم است. باکتری‌های ناشی از عفونت‌های صورت، از جمله جوش‌های ناشی از وستیبولیت بینی، می‌توانند پخش شوند و باعث ایجاد لخته خون در سینوس شوند که به آن ترومبوز سینوس غاری می‌گویند.

اگر عفونت بینی داشتید و متوجه علائم زیر شدید، فورا به دنبال درمان باشید:

• سردرد شدید؛
• درد شدید صورت، به خصوص در اطراف چشم؛
• تب؛
• تاری یا دوبینی؛
• افتادگی پلک؛
• تورم چشم؛
• گیجی.

پزشک درمان ترومبوز سینوس کاورنو را احتمالا با آنتی بیوتیک‌های درون‌وریدی آغاز می‌کند. در برخی موارد، تخلیه جوش بینی نیازمند جراحی است.

درصورت ابتلا به وستیبولیت بینی، خطر ابتلا به ترومبوز سینوس کاورنو را با نکات زیر کاهش دهید:

• پیش‌از مصرف هرگونه آنتی‌بیوتیک موضعی، دست‌ها را بشویید؛
• به بینی دست نزنید مگر آنکه قصد اعمال آنتی‌بیوتیک موضعی را داشته باشید؛
• پوسته‌های بینی را جدا نکنید؛
• چرک ناشی از جوش را در داخل یا اطراف بینی فشار ندهید.

پیشگیری از وستیبولیت بینی

برای پیشگیری از وستیبولیت بینی و گرفتگی بینی کودکان و نوزادان یا عود مجدد این عفونت دردناک، رعایت روش‌ها و نکات زیر مؤثر خواهد بود.

توقف رفتارهای آسیب‌رسان به مخاط بینی

دلیل اصلی ابتلا به وستیبولیت بینی ایجاد زخم‌های میکروسکوپی در داخل بینی است که راه را برای ورود باکتری‌ها باز می‌کند.

• دستکاری نکردن بینی: علت عفونت، دستکاری داخل بینی با انگشت یا ناخن است. این کار به‌راحتی پوست نازک این ناحیه را خراش می‌دهد.
• اجتناب از کندن موهای بینی: کندن موهای ورودی بینی با موچین، ریشه مو را دچار جراحت کرده و باعث عفونت و جوش‌های دردناک می‌شود. برای اصلاح از قیچی‌ مخصوص و ضدعفونی‌ استفاده کنید.
• فین کردن ملایم: فین‌کردن شدید و پرفشار، به‌خصوص هنگام سرماخوردگی یا آلرژی، به سد دفاعی پوست داخل بینی آسیب می‌زند. آرام فین کنید و آن را با دستمال ملایم پاک کنید.

حفظ رطوبت و سلامت مخاط بینی

• پمادهای نرم‌کننده: در فصول سرد سال، در محیط‌های خشک یا درصورت سابقۀ خشکی بینی، داخل لبه‌های بینی را با یک لایه نازک وازلین یا پماد ویتامین A چرب کنید.
• اسپری سالین: شست‌وشوی دوره‌ای یا استفاده از اسپری‌های نمکی مخاط بینی را مرطوب نگه می‌دارد و از خشکی و ایجاد دلمه جلوگیری می‌کند.
• تنفس در هوای مرطوب: استفاده از دستگاه بخور سرد در اتاق خواب خشکی مجاری تنفسی را کم می‌کند.

مدیریت صحیح آلرژی و بیماری‌های تنفسی

• درمان به موقع رینیت (آبریزش): پاک‌کردن مداوم بینی با دستمال، پوست ورودی بینی را دچار ساییدگی و اگزما می‌کند. برای کنترل آلرژی از آنتی‌هستامین یا اسپری‌های تجویزی پزشک استفاده کنید.
• استفاده از دستمال‌های نرم و بدون اسانس: برای پاک‌کردن بینی از دستمال‌های لطیف فاقد عطر و مواد شیمیایی محرک استفاده کنید.

رعایت بهداشت شخصی و ابزارهای آرایشی

• شستشوی مکرر دست‌ها: انتقال باکتری استافیلوکوک معمولا ازطریق دست‌ها انجام می‌شود و شستن منظم دست‌ها خطر انتقال آلودگی به صورت را کم می‌کند.
• ضدعفونی کردن ابزارهای اصلاح: اگر از موزن بینی یا قیچی استفاده می‌کنید، قبل و بعداز هربار استفاده، آنها را با الکل طبی ضدعفونی کنید.

اکثر موارد وستیبولیت بینی با آنتی‌بیوتیک‌های موضعی به راحتی قابل درمان هستند. با‌این‌حال، عفونت‌های شدیدتر ممکن است نیاز به آنتی بیوتیک خوراکی و موضعی داشته باشند. در‌حالی‌که عوارض نادر هستند، اما می‌توانند بسیار جدی باشند، بنابراین بهتر است درصورت داشتن هر نوع عفونت بینی با پزشک خود تماس بگیرید تا مطمئن شوید که از آنتی بیوتیک مناسب استفاده می‌کنید. اگر دچار تب شدید یا متوجه تورم، گرما یا قرمزی اطراف بینی خود شدید، فوراً به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه نمایید.

منابع

healthline

clevelandclinic

webmd

sleepandsinuscenters

سؤالات پرتکرار