اگر بهدنبال روشی برای کاهش وزن هستید که متناسب با ویژگیهای بدن شما طراحی شده باشد، احتمالاً نام رژیم غذایی گروه خونی AB را شنیدهاید. این رژیم بر این ایده استوار است که نوع گروه خونی میتواند بر نحوه هضم غذاها، سوختوساز بدن و حتی روند کاهش وزن تأثیر بگذارد. هرچند شواهد علمی قطعی برای تأیید تأثیر گروه خونی بر کاهش وزن وجود ندارد، بسیاری از افراد از این الگوی غذایی بهعنوان راهی برای ایجاد نظم در تغذیه و انتخاب خوراکیهای سالمتر استفاده میکنند. در این مقاله با اصول رژیم غذایی گروه خونی AB برای لاغری، لیست غذاهای مجاز و غیرمجاز، مزایا و محدودیتهای آن و همچنین یک برنامه غذایی رایگان آشنا خواهید شد.
رژیم غذایی گروه خونی AB چیست؟
رژیم غذایی گروه خونی AB یک الگوی غذایی محبوب است که بر اساس آن، افراد باید مواد غذایی خود را متناسب با گروه خونیشان انتخاب کنند. طبق این نظریه، برخی غذاها برای افراد دارای گروه خونی AB مناسبتر و برخی دیگر نامناسب در نظر گرفته میشوند، هرچند شواهد علمی کافی برای تأیید این ارتباط وجود ندارد.
در سال ۱۹۹۶، پزشک طب طبیعی پیتر جی. دِآدامو کتاب پرفروشی با عنوان «متناسب با گروه خونی خود غذا بخورید» منتشر کرد. دکتر دِآدامو در این کتاب ادعا میکند که رژیم غذایی و برنامه ورزشی ایدئال برای هر فرد به گروه خونی او بستگی دارد. به گفته او، این موضوع میتواند به بهبود سلامت و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن کمک کند. او همچنین معتقد است که هر گروه خونی بازتابی از ویژگیهای ژنتیکی اجداد ماست و نشان میدهد که نیاکان ما با چه نوع رژیم غذایی تکامل یافتهاند و بهترین عملکرد را داشتهاند.
از زمانی که دِآدامو رژیم غذایی گروه خونی را معرفی کرد، مطالعات زیادی برای بررسی اثربخشی آن انجام شده است؛ اما هیچیک نتوانستهاند ارتباط روشنی بین غذا خوردن بر اساس گروه خونی و بهبود سلامت نشان دهند.
با این حال، تأکید این رژیم بر مصرف غذاهای سالم برای برخی افراد مزایایی به همراه داشته است. اگر مایل به امتحان کردن آن هستید و پزشک شما نیز موافق است، ممکن است این رژیم برایتان مفید باشد. بهتر است نظر متخصص را درباره بهترین رژیم لاغری از نظر پزشکان به کار بگیرید.
اصول پایه در رژیم غذایی گروه خونی AB
شما با یک گروه خونی مشخص متولد میشوید که به گروههای خونی والدین بیولوژیکی شما بستگی دارد. ۴ گروه خونی اصلی بر اساس وجود یا عدم وجود دو آنتیژن A و B روی سطح گلبولهای قرمز خون دستهبندی میشوند. (آنتیژنها به سیستم ایمنی کمک میکنند تشخیص دهد که یک ماده برای بدن مضر است یا خیر.)
مثلاً، اگر هر دو آنتیژن A و B را داشته باشید، گروه خونی شما AB است و اگر هیچیک از این آنتیژنها وجود نداشته باشند، گروه خونی O خواهید داشت.
دِآدامو ادعا میکند آنتیژنهایی که گروه خونی O، A، B یا AB را تعیین میکنند، تنها در خون وجود ندارند، بلکه در بخشهای دیگر بدن از جمله دستگاه گوارش نیز حضور دارند. به گفته او، همین موضوع باعث میشود غذاهایی که میخورید از نظر شیمیایی با گروه خونی شما واکنش نشان دهند.
افراد با گروههای خونی مختلف همچنین دارای ترکیب متفاوتی از باکتریهای روده هستند. دِآدامو معتقد است این تفاوت به اجداد اولیه انسان بازمیگردد. بر اساس نظریه او، نخستین انسانها دارای گروه خونی O بودند. از آنجا که آنها شکارچیـگردآورنده بودند، کربوهیدرات کمتری مصرف میکردند و رژیم غذاییشان سرشار از پروتئین بود.
گفته میشود افراد دارای گروه خونی A از کشاورزان باستانی منشأ گرفتهاند؛ به همین دلیل دِآدامو برای این گروه مصرف بیشتر سبزیجات را توصیه میکند. او همچنین باور دارد افراد دارای گروه خونی B میتوانند چربی بیشتری را هضم کنند، زیرا بهزعم او از اقوام کوچنشین تکامل یافتهاند که رژیم غذایی آنها غنی از گوشت و لبنیات بوده است.
دِآدامو ادعا میکند مصرف غذاهایی که در دوران شکلگیری و تکامل گروه خونی شما رایج بودهاند، ممکن است به بدن کمک کند غذا را راحتتر هضم کند.
افراد دارای گروه خونی AB ترکیبی از ویژگیهای گروههای خونی A و B در نظر گرفته میشوند. بر اساس نظریه رژیم غذایی گروه خونی، به این افراد توصیه میشود متناسب با طبع گروه خونی ab مثبت و منفی، مصرف غذاهای گیاهی و لبنیات را افزایش دهند. همچنین ادعا میشود که سیستم ایمنی آنها نسبت به سایر گروههای خونی ضعیفتر است. البته باید توجه داشت که این ادعاها از پشتوانه علمی قوی برخوردار نیستند.
غذاهایی که برای افراد دارای گروه خونی AB توصیه میشوند شامل توفو، غذاهای دریایی، لبنیات و سبزیجات سبز هستند. دِآدامو معتقد است افراد دارای گروه خونی AB معمولاً اسید معده کمی دارند و به همین دلیل باید از مصرف کافئین، الکل و گوشتهای دودی یا فرآوریشده پرهیز کنند. برخی از محصولات لبنی مانند ماست و کفیر نیز برای این گروه مفید دانسته میشوند.
بیشتر بخوانید: رژیم غذایی گروه خونی A چیست؟
غذاهای مفید در رژیم غذایی گروه خونی AB
پاسخ دقیق به اینکه «بهترین رژیم غذایی مناسب گروه خونی AB چیست؟» آسان نیست اما بر اساس توصیههای دکتر دِآدامو، برخی از مواد غذایی مفید برای گروه خونی AB در ادامه معرفی میشوند.
پروتئینهای حیوانی در رژیم گروه خونی AB
- بوقلمون؛
- ماهی کاد؛
- ماهی تُن؛
- ماهی هامور؛
- ساردین؛
- گوشت بره؛
- گوشت بز؛
- تخممرغ.
لبنیات مناسب در رژیم غذایی گروه خونی AB
- شیر بز؛
- کره؛
- ماست؛
- پنیر فتا؛
- کفیر؛
- پنیر موزارلا.
پروتئینهای گیاهی در رژیم گروه خونی AB
- سویا؛
- توفو؛
- عدس؛
- لوبیای سفید (Navy Beans)؛
- کره بادامزمینی.
میوههای مفید در رژیم گروه خونی AB
- انگور؛
- انواع توت؛
- گریپفروت؛
- آلو؛
- هندوانه؛
- انجیر.
سبزیجات مفید در رژیم غذایی گروه خونی AB
- بروکلی؛
- خیار؛
- کرفس؛
- گلکلم؛
- زردک؛
- سیر؛
- چغندر.
مغزها و دانههای مفید در رژیم گروه خونی AB
- گردو؛
- بادامزمینی؛
- بلوط.
غلات مفید در رژیم غذایی گروه خونی AB
- جو دوسر؛
- چاودار؛
- جو؛
- برنج.
ادویهها و چاشنیها در رژیم گروه خونی AB
- ادویه کاری؛
- میسو؛
- پودر ترب کوهی؛
- جعفری.
نوشیدنیهای مفید در رژیم گروه خونی AB
- شراب قرمز؛
- قهوه بدون کافئین؛
- چای (سبز بیشتر توصیه میشود)؛
- دمنوش زنجبیل؛
- دمنوش بابونه.
غذاهای ممنوع یا ناسازگار در رژیم غذایی گروه خونی AB
بر اساس توصیههای دکتر دِآدامو، در رژیم غذایی گروه خونی AB بهتر است از مصرف غذاهای زیر خودداری شود.
گوشتهای نامناسب در رژیم گروه خونی AB
- گوشت مرغ؛
- ماهی سفید؛
- سالمون؛
- میگو؛
- صدف؛
- بیکن؛
- گوشت اردک؛
- گوشت خوک.
لبنیات پرچرب و فرآوریشده نامناسب
- پنیر آمریکایی؛
- پنیر آبی؛
- دوغ؛
- پارمسان؛
- بستنی.
غلات و حبوبات نامناسب در رژیم غذایی گروه خونی AB
- ذرت؛
- لوبیای قرمز؛
- باقلا.
سبزیجات نامناسب در رژیم غذایی گروه خونی AB
- آرتیشو؛
- آووکادو؛
- قارچ؛
- تربچه؛
- زیتون سیاه.
میوههای نامناسب در رژیم گروه خونی AB
- موز؛
- پرتقال؛
- انبه؛
- گواوا؛
- نارگیل.
نوشیدنیهای نامناسب در رژیم غذایی گروه خونی AB
- نوشیدنیهای تقطیرشده؛
- چای سیاه؛
- نوشابههای گازدار.
مغزها و دانههای نامناسب در رژیم گروه خونی AB
- کنجد؛
- تخمه کدو؛
- تخمه آفتابگردان.
توجه داشته باشید که فهرست غذاهای مضر برای گروه خونی ab بر اساس نظریه رژیم غذایی گروه خونی تهیه شده است و شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد حذف این مواد غذایی برای افراد دارای گروه خونی AB مزیت خاصی برای سلامتی یا کاهش وزن ایجاد میکند.
برای دنبالکردن انواع رژیم لاغری از رژیم فستینگ و رژیم کتوژنیک گرفته تا رژیم لاغری 20 کیلویی و رژیم شوک سه روزه بهتر است ابتدا از متخصص تغذیه مشاوره بگیرید. در دکتردکتر امکان دریافت مشاوره آنلاین سریع و آسان فراهم است.
نمونه برنامه غذایی روزانه برای افراد با گروه خونی AB
در ادامه یک نمونه برنامه غذایی ۷روزه رژیم غذایی گروه خونی AB را مشاهده میکنید.
شنبه
- صبحانه: ماست کمچرب + گردو + چند عدد انجیر.
- ناهار: ماهی تُن گریلشده + گلکلم بخارپز + چغندر.
- شام: بوقلمون کبابی + سالاد سیر و سبزیجات سبز.
یکشنبه
- صبحانه: تخممرغ آبپز + جو دوسر.
- ناهار: ماهی کاد + گلکلم + سیر.
- شام: گوشت بره + سبزیجات بخارپز.
دوشنبه
- صبحانه: ماست + انجیر + گردو.
- ناهار: توفو + عدس پخته + سالاد چغندر.
- شام: ماهی هامور + سیر و گلکلم.
سهشنبه
- صبحانه: شیر بز + جو دوسر.
- ناهار: بوقلمون + سبزیجات سبز (گلکلم، سیر).
- شام: ماهی ساردین + چغندر.
چهارشنبه
- صبحانه: ماست + انجیر.
- ناهار: گوشت بز + عدس + سیر.
- شام: ماهی کاد + سبزیجات بخارپز.
پنجشنبه
- صبحانه: تخممرغ + گردو.
- ناهار: ماهی تُن + گلکلم + چغندر.
- شام: بوقلمون + سالاد سبز + سیر.
جمعه
- صبحانه: ماست + جو دوسر + انجیر.
- ناهار: گوشت بره + عدس + سبزیجات.
- شام: توفو + گلکلم + سیر.
فواید رژیم غذایی گروه خونی AB
هر رژیم غذایی، از جمله رژیم گروه خونی، مزایا و معایب خاص خود را دارد. بسته به سبک زندگی و ترجیحات غذایی شما، ممکن است برخی الگوهای غذایی نسبت به سایرین مناسبتر باشند.
به گفته دِآدامو، پروتئینهایی در برخی مواد غذایی به نام «لکتین» وجود دارند که میتوانند به آنتیژنهای گروه خونی متصل شوند و باعث چسبندگی سلولهای خونی شوند. او ادعا میکند این فرایند میتواند منجر به خستگی، سردرد، مشکلات گوارشی و بیماریهای پوستی شود. از نظر او، مصرف غذاهایی که بدن با آنها سازگاری بیشتری دارد، ممکن است به بهبود هضم، افزایش انرژی و کاهش برخی مشکلات مزمن مانند سوزش معده کمک کند.
دِآدامو همچنین ادعا میکند هر گروه خونی بیشتر در معرض برخی بیماریها قرار دارد. مثلاً، افراد دارای گروه خونی O ممکن است بیشتر در معرض زخم معده باشند، در حالی که بیماریهای قلبی و دیابت در افراد دارای گروه خونی A شایعتر است. او معتقد است انتخاب رژیم غذایی متناسب با گروه خونی میتواند خطر ابتلا به برخی بیماریها را کاهش دهد.
معایب رژیم غذایی گروه خونی AB
هیچ مدرک علمی معتبری برای تأیید مزایای رژیم غذایی گروه خونی وجود ندارد. در سال ۲۰۱۳ پژوهشگران تمام مطالعات و مقالات پزشکی موجود درباره این موضوع را بررسی کردند (در مجموع ۱۴۱۵ منبع) و هیچ مطالعهای پیدا نکردند که اثربخشی این رژیم را تأیید کند.
علاوه بر این، نظریه دِآدامو درباره منشأ گروههای خونی نیز مورد تردید قرار گرفته است. برخی پژوهشگران معتقدند گروه خونی AB ممکن است نخستین گروه خونی در تاریخ تکامل انسان بوده باشد، نه گروه O.
مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد بررسی کرد که آیا افراد مبتلا به بیماری قلبی میتوانند بر اساس گروه خونی خود از رژیم گیاهمحور سود ببرند یا خیر. نتایج این تحقیق نیز هیچ ارتباطی میان گروه خونی و پیامدهای سلامتی افراد نشان نداد.
البته باید توجه داشت که بسیاری از غذاهای توصیهشده در رژیم گروه خونی بهطور ذاتی سالم هستند. بااینحال، افرادی که رژیم گروه خونی AB را دنبال میکنند باید مراقب مصرف بیش از حد گوشت قرمز و لبنیات باشند؛ زیرا این مواد غذایی سرشار از چربی اشباع هستند و مصرف زیاد آنها ممکن است خطر بیماریهای قلبی را افزایش دهد.
بهعلاوه، پیروی از این رژیم ممکن است شما را مجبور کند انتخابهای غذایی خود را محدود کنید. گروه خونی شما تعیین میکند چه غذاهایی بخرید و هنگام غذاخوردن در رستوران چه گزینههایی انتخاب کنید. اگر با افرادی زندگی میکنید که گروه خونی متفاوتی دارند، برنامهریزی وعدههای غذایی میتواند دشوار شود.
دِآدامو مصرف بسیاری از مواد غذایی ارگانیک و تخصصی مانند شیر سویا و برخی محصولات خاص را توصیه میکند که ممکن است هزینه بهنسبت بالایی داشته باشند. همچنین استفاده از ویتامینها و مکملهای گیاهی نیز بخشی از این برنامه غذایی محسوب میشود.
با توجه به مزایا و معایب رژیم غذایی گروه خونی AB توصیه میشود با نظر متخصص درباره شروع آن تصمیم بگیرید.
آیا رژیم غذایی گروه خونی AB واقعا علمی و اثباتشده است؟
تحقیقات مربوط به گروههای خونی در چند دهه اخیر پیشرفت چشمگیری داشته است. مثلاً، نویسندگان مطالعهای منتشرشده در سال ۲۰۲۲ به ارتباطهای متعددی اشاره کردهاند که میان گروههای خونی و برخی بیماریها مشاهده شده است، از جمله:
- هپاتیت؛
- ترومبوز (تشکیل لخته خون)؛
- بیماریهای قلبیعروقی؛
- اختلالات شناختی؛
- بیماریهای دستگاه گردش خون؛
- عفونتها؛
- سل.
بااینحال، هیچ مطالعهای نشان نداده است که این ارتباطها به رژیم غذایی مربوط باشند. همچنین پژوهشهای محدودی که درباره رژیم غذایی گروه خونی AB و سایر گروههای خونی انجام شدهاند، از ادعاهای دکتر دِآدامو مبنی بر مفید یا مضر بودن برخی غذاها برای گروههای خونی خاص حمایت نمیکنند.
در مطالعهای که در سال ۲۰۱۴ روی ۱۴۵۵ شرکتکننده انجام شد، مشخص شد پیروی از رژیم گروه خونی A که سرشار از میوهها و سبزیجات است، با بهبود برخی شاخصهای سلامت همراه بوده است. اما این اثر در همه افرادی که این رژیم را دنبال میکردند مشاهده شد و محدود به افراد دارای گروه خونی A نبود.
همچنین در مطالعهای در سال ۲۰۱۸ روی ۹۷۳ فرد دارای اضافهوزن، پژوهشگران دریافتند تطبیق گروه خونی افراد با رژیم غذایی توصیهشده برای همان گروه خونی، تأثیری بر ارتباط میان رژیم گروه خونی و شاخصهای بیماریهای قلبیـمتابولیک ندارد.
در مطالعهای دیگر در سال ۲۰۲۰، ۶۸ شرکتکننده با گروههای خونی مختلف به مدت ۱۶ هفته از یک رژیم غذایی وگان کمچرب پیروی کردند. در پایان دوره، پژوهشگران هیچ تفاوت قابلتوجهی در تغییرات شاخصهای قلبیـمتابولیک میان گروههای خونی مختلف مشاهده نکردند.
در مجموع، اگرچه برخی بیماریها ممکن است با گروههای خونی خاص ارتباط داشته باشند، اما شواهد علمی موجود نشان نمیدهند که انتخاب رژیم غذایی بر اساس گروه خونی بتواند مزایای ویژهای برای سلامت یا کاهش وزن ایجاد کند. بسیاری از فواید گزارششده در رژیم گروه خونی AB احتمالاً به دلیل افزایش مصرف غذاهای سالم مانند میوهها، سبزیجات و غذاهای کمفرآوریشده است، نه به دلیل تطابق رژیم با گروه خونی.
کلام آخر دکتردکتر
در رژیم غذایی گروه خونی AB مصرف غذاهایی مانند گوشتهای سبک، ماهی، لبنیات کمچرب، سبزیجات و برخی غلات توصیه میشود و در مقابل، غذاهایی مانند گوشتهای فرآوریشده، برخی حبوبات، ذرت و بعضی میوهها محدود یا حذف میشوند. هدف این رژیم، به ادعای طراح آن، بهبود هضم، افزایش انرژی و کمک به کاهش وزن است. بااینحال، بررسیهای علمی نشان میدهد که شواهد کافی برای تأیید ارتباط مستقیم بین گروه خونی و نوع رژیم غذایی وجود ندارد و نتایج مثبت مشاهدهشده بیشتر به دلیل افزایش مصرف غذاهای سالم و کاهش خوراکیهای فرآوریشده است، نه تطابق غذا با گروه خونی.
اگر این رژیم بهدرستی و تحت نظارت متخصص تغذیه اجرا شود، میتواند به ایجاد نظم غذایی و انتخابهای سالمتر کمک کند. برای رسیدن به نتایج پایدار و اصولی در کاهش وزن، توجه به تعادل کالری، فعالیت بدنی منظم و سبک زندگی سالم اهمیت بیشتری نسبت به نوع گروه خونی دارد. برای تعیین رژیم غذایی مناسب میتوانید در دکتردکتر با گرفتن وقت ویزیت آنلاین یا حضوری از متخصص تغذیه مشاوره بگیرید.
