مجله پزشکی دکتر دکتر

اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟

11 شهریور 1398

281

بیماری‌های داخلی
اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

اسهال خونی با چه علائمی همراه است؟ چگونه تشخیص دهیم که به اسهال خونی دچار شده‌ایم؟ در این مطلب به بررسی کامل علت، علائم و درمان اسهال خونی می‌پردازیم.

اسهال خونی وضعیت خطرناکی است که اغلب با عفونت‌ یا خونریزی دستگاه گوارش ارتباط دارد و باید خیلی زود مورد بررسی و درمان قرار گیرد.

مدفوع سالم معمولا جامد، نرم و قهوه‌ای رنگ است. اگرچه اسهال ناخوشایند است اما معمولا نشانه‌ای از وجود یک مشکل جدی نیست اما اسهال خونی ممکن است نشانه‌ای از یک مشکل سلامتی پنهان باشد.

اسهال زمانی اتفاق می‌افتد که مواد غذایی هضم شده و آب به سرعت از روده‌ها عبور می‌کند. در این وضعیت، مواد فرصت کافی برای جامد شدن را پیدا نمی‌کنند و به شکل مایع از مجرای گوارشی عبور می‌کنند.

اسهال خونی چیست؟

اسهال خونی وضعیتی است که در آن خون با مدفوع شل و آبکی مخلوط شده است. خون می‌تواند از هر جایی از مجرای گوارشی آمده باشد. اسهال خونی اغلب نشانه‌ای از خونریزی دستگاه گوارش در اثر جراحت یا بیماری است.

اسهال خونی در تمام سنین و همه جوامع دیده می‌شود و بسته به علت آن می‌تواند به مدت کوتاهی وجود داشته باشد. اسهال حاد مانند وقتی که ناشی از عفونت دستگاه گوارش است یا این که به شکل مزمن درآید مثل اسهالی که ناشی از بیماری التهابی روده است. علت اسهال خونی باید خیلی سریع توسط پزشک مورد بررسی قرار گیرد.

علائم اسهال خونی

بسته به بیماری یا علت پنهانی، اسهال خونی ممکن است با علائم دیگری نظیر موارد زیر همراه باشد:

  • درد یا گرفتگی شکم
  • تورم شکم یا نفخ
  • درد بدن
  • خستگی
  • بی‌اختیاری مدفوع
  • وجود مخاط یا غذای هضم نشده در مدفوع
  • تهوع
  • اشتهای ضعیف
  • خونریزی رکتال
  • درد در ناحیه رکتوم
  • نیاز فوری به دفع مدفوع
  • استفراغ

علائم جدی همراه اسهال که ممکن است نشان‌دهنده یک وضعیت مرگبار باشد:

  • تغییر در سطح هوشیاری
  • گیجی و سردرگمی
  • تنفس مشکل
  • سرگیجه
  • تب بالا (بالاتر از 101 درجه فارنهایت) (۳۸/۳ درجه سانتی‌گراد)
  • نبض سریع
  • سفت شدن شدید شکم
  • درد شدید شکم
  • استفراغ خون یا مواد سیاه
  • ضعف

علل اسهال خونی

اسهال خونی می‌تواند نشان‌دهنده وضعیت نسبتا خفیفی مانند هموروئید باشد یا می‌تواند به وسیله یک وضعیت مرگبار مانند پارگی واریس مری یا خونریزی ناشی از زخم معده ایجاد شود. در کودکان، اسهال خونی معمولا به دلیل عفونت‌های باکتریایی و التهاب در سیستم گوارشی تحتانی رخ می‌دهد.

این مشکل اغلب با خوردن غذاهای آلوده به باکتری و انگل مرتبط است. اسهال سیاه و قیرمانند معمولا نشان می‌دهد که خون از مجرای گوارشی فوقانی می‌آید (مری، معده و دوازدهه) و اسهال قرمز روشن یا آلبالویی رنگ اغلب مربوط به خونریزی در مجاری گوارشی تحتانی است ( کولون، رکتوم و مقعد).

  • دیسانتری: اسهال همراه با خون دیسانتری (dysentery) نامیده می‌شود. شایع‌ترین علل دیسانتری باکتری شیگلا (Shigella)  و انتاموبا هیستولیتیکا ( Entamoeba histolytica) است که نوعی انگل است. 
  • خونریزی‌های گوارشی: خونریزی گوارشی در اثر علل مختلفی مانند پولیپ‌های کولون، بیماری التهابی روده (IBD) یا سرطان معده رخ می‌دهد. خونریزی حاصل از این وضعیت‌ها می‌تواند موجب شود که رنگ اسهال قرمز شود.
  • هموروئید: هموروئید رگ‌های خونی متورمی هستند که داخل رکتوم و مقعد دیده می‌شوند. آن‌ها یکی از علت‌های شایع خونریزی رکتال و اسهال قرمز هستند.
  • داروها: عوارض جانبی برخی از داروها ممکن است علت قرمز شدن مدفوع باشد و داروها همچنین می‌توانند موجب تحریک معده و احتمالا اسهال شوند. از جمله داروهایی که موجب قرمز شدن مدفوع می‌شوند، شربت‌های آنتی‌بیوتیک (liquid antibiotics) هستند.
  • شقاق مقعد: گاهی اوقات وجود خراش در ناحیه رکتال (شقاق مقعد) می‌تواند موجب شود که مدفوع قرمز شود. در این مورد ممکن است مقدار کمی خون قرمز روشن دیده شود.

دیگر علل اسهال خونی

  • خونریزی زخم معده
  • بدشکلی‌ رگ‌های خونی
  • ایسکمی روده یا انسداد روده
  • سرطان روده بزرگ (کولون)
  • دیورتیکولوز (Diverticulosis)
  • ترومای مری (Esophageal trauma) یا واریس‌ مری
  • گاستروآنتریت (Gastroenteritis)
  • بیماری التهابی روده (بیماری کرون (Crohn’s disease) یا کولیت اولسراتیو (ulcerative colitis))
  • عفونت روده (مسمومیت غذایی)
  • پولیپ‌های روده یا تومور روده
  • دیورتیکول مکل (Meckel’s diverticulum) ( تشکیل یک کیسه غیر طبیعی در انتهای تحتانی روده کوچک)
  • پرولاپس رکتوم 
  • واریس معده
  • عوارض جانبی داروها
  • پرتو درمانی
  • ترومای شدید شکمی

توجه: گاهی قرمز بودن رنگ اسهال علامت وجود خون نیست. غذاهایی که به ‌طور طبیعی قرمز هستند یا از رنگ‌های غذایی قرمز در آنها استفاده شده؛ می‌توانند موجب قرمز شدن مدفوع شوند.

چغندر، کرن‌بری یا زغال‌اخته (cranberries)، آب‌نبات قرمز، فراستینگ قرمز (لایه کرمی قرمز رنگ که برای تزیین روی کیک و کاپ کیک استفاده می‌شود)، شیرین‌بیان قرمز، گوجه فرنگی و سس گوجه فرنگی  از این گروه از مواد غذایی هستند.

اسهال خونی نشانه چیست؟

عوارض احتمالی اسهال خونی چیست؟

با گذشت زمان، اسهال خونی می‌تواند منجر به عوارض جدی نظیر موارد زیر شود:

  • کم خونی
  • کم آبی بدن
  • سندرم همولیتیک اورمیک (Hemolytic uremic syndrome) یا دیگر انواع نارسایی کلیه
  • از دست دادن شدید خون
  • شوک

درمان اسهال خونی

هنگامی که فردی دچار اسهال می‌شود، مقدار قابل توجهی مایع از راه مدفوع از دست می‌دهد. وقتی چنین اتفاقی می‌افتد، بدن فرد دچار کم‌آبی می‌شود. فرد باید به طور مرتب آب و مایعات مصرف کند تا آب از دست رفته بدن او جایگزین شود. اسهال طولانی‌مدت ممکن است نیاز به درمان‌های اضافی مانند تزریق داخل وریدی مایعات (سرم) داشته باشد. در موارد شدیدی مانند دیسانتری برای فرد مبتلا آنتی‌بیوتیک یا داروهای ضد انگل تجویز می‌شود.

اگر اسهال قرمز ناشی از خونریزی دستگاه گوارش باشد، ممکن است برای جبران خون از دست رفته نیاز به دریافت خون باشد. این فرایند در بیمارستان انجام می‌شود و فرد تا زمانی که شمارش سلول‌های خونی او به حد نرمال برسد، لازم است در بیمارستان بماند. اگر فردی فکر می‌کند که اسهال قرمز او ناشی از داروهای مصرفی‌اش است، باید در مورد تعویض داروهای خود با پزشک صحبت کند.

پیشگیری از اسهال خونی

راه‌های پیشگیری از اسهال خونی که ناشی از عفونت است عبارتند از:

  • تمیز کردن کلیه مناطق مورد استفاده برای آماده‌ کردن مواد غذایی
  • پختن کامل غذاها، زیرا احتمال وجود باکتری‌هایی نظیر شیگلا در غذاهای خام وجود دارد.
  • استفاده از آب بطری یا جوشانده هنگام سفر به یک کشور خارجی
  • پرهیز از تماس جنسی با فردی که دارای عفونت فعال شیگلوز است یا کسی که اخیرا به خاطر عفونت ناشی از باکتری شیکلا بیمار بوده است.
  • اجتناب از شنا کردن در رودخانه‌ها به دلیل احتمال خوردن ناخواسته آب رودخانه (منظور شنا کردن در آب‌های رودخانه و بلعیدن آب آن است)
  • شستن مکرر دست‌ها با آب و صابون، خصوصا پس از لمس سطوح آلوده یا عوض کردن پوشک

سخن پایانی

اسهال خونی در اثر خونریزی‌های مجرای گوارشی یا عفونت‌های باکتریایی و آمیبی اتفاق می‌افتد و به خصوص اگر همراه با سرگیجه، تب و استفراغ خونی باشد، بسیار خطرناک است.

منابع:

medicalnewstoday.

healthgrades


با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟»

281 پاسخ به “اسهال خونی چیست، چه علائمی دارد و چگونه درمان می‌شود؟”

  1. محمد گفت:

    سلام من دل درد شدید همراه سردرد و تب دارم ۱۶ سالمه میشه همراهی کنید

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      بررسی ازمایش لازمه حتما
      از نظر کرونا و همچنین آزمایش cbc, diff, bun, cr, ast,alt,s/e,s/c,u/a بدهید

  2. M گفت:

    سلام.وقتتون بخیر.
    4/5روز پیش اسهال داشتم تیره فک کردم نرماله ولی دو روز پیش یکم کوکوسبزی با سس خوردم خیلی چرب بود شبش معده دارد گرفتم احساس حالت تهوع داشتم ولرزوبند درد خفیف
    صبش تبم اضافه شد الانم دو روزه اسهال خونی بیرون میرم.بخاطر زیاد خوردن بوده یا دلیل دیگه ای داره؟

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      حتما باید ویزیت شین و آزمایش خون و مدفوع بدهید

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  3. الهه گفت:

    من بینیمو پنح روزه عمل کردم شکمم بعد از ۳ روز کار افتاد ولی بعد از ۳ روز اسهال خونی شدم علتش چیه?

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      حتما لازم ویزیت شین و شرح حال دقیق اخذ شه

  4. ناشناس گفت:

    سلام اسهال خونی دارم حالت تهو استفراغ درد درناهیه شم پایین تر از ناف

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      با توجه با همراهی با دل درد، آزمایش خون و مدفوع و بررسی از نظر خونریزی گوارشی لازمه.

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  5. ناشناس گفت:

    مبتلا به سبروز هستم دچاراسهال سیاه قیرمانند شدم چکارکنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد بصورت اورژانسي اندوسكوپي بديد

  6. سارا گفت:

    سلام‌دخترم‌ازدیروزصبح‌دل‌دردشدیداشت‌همراه‌بااسهال‌شب‌یه‌دفعه‌خونی‌شدعلتش‌چیه‌پزشکبردیم‌شربت‌داده‌‌.علتش‌چی‌میتچنه‌باشه‌.ممنون

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      باید ازمایش خون و مدفوع و کشت مدفوع بدهد

  7. قهرمانی گفت:

    سلام
    خواهر 20 روزه دچار اسهال خونی شده چندین بار به دکتر مراجعه کرده .آخرین بار براش مترونیدازول .بیسموت وآفاپرازول تجویز شده به همراه سرم .ولی تا آب میخوره هم باید دستشویی بره .البته ناراحتی گوارشی از وقتی شروع شد که تخم مرغ مانده راخورد .نظر شما چیه دکتر جان ؟

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      ازمایش خون و مدفوع و کشت مدفوع
      در صورت پیدا نشدن علت کولونوسکوپی و آندوسکوپی

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  8. ناشناس گفت:

    سلام منم از از برج 11تاالان اسهال خونی دارم چندبار دکتررفتم ولی بند نیومد

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد كلونوسكوپي بديد لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  9. ناشناس گفت:

    فقط اسهال خونی دارم هیچ علایم دیگه ای ندارم میتونه کرونا باشه؟ایا اسهال خونی سرایت هم میکنه؟

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بله سرايت ميكنه
      بايد آزمايش مدفوع بديد
      مايعات كافي بخوريد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص عفونی مراجعه کنید.

  10. مریم گفت:

    سلام خانم دکتر من سال پیش همچین موقع ای اسهال خونی داشتم و دوباره امسال هم همینطور شدم البته امسال توی ماه رمضان بعد از افطار اسهال خونی گرفنم ۲۴ ساله هستم میشه بگید باید چیکار کنم؟

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      ازمایش خون و مدفوع بدین
      اگه اسهال خونی طولانی مدت و همراه با دل درد حتما باید توسط فوق تخصص گوارش ویزیت شین

  11. زهرااروجی گفت:

    سلام دخترم دوروزه تب می‌کنه بیشترشکم وگلوش داغ میشه اسهالم شده الانتومدفوعش توتالکه خون دیدم چکارکنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام آزمايش مدفوع بديد براش و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص اطفال مراجعه کنید.

  12. فاطمه زهرا کربلایی گفت:

    سلام وضعیت مالیم خرابه دختر۱۱ماهه من دوروزه تب داره وامروزاسهال خونی بودش چکارکنم خدایاکمکم کن

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد حتما ببريدش بيمارستان و از نظر عفونت روده اي بررسي شه
      خطرناكه

  13. ناشناس گفت:

    سلام پسر شش ماه دارم که ازدوروزپیش اسهال بودولی ازدیشب تو مدفوعشخون دیدم باید چیکار کنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد از نظر حساسيت به پروتئن بررسي شه
      آزمايش مدفوع بديد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص اطفال مراجعه کنید.

  14. خسروی گفت:

    سلام پسرم چهار سالش توی اسهال‌ خون هست یکم هم تب داره دل درد هم داره

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد آزمايش مدفوع انجام دهد و بستري شود

  15. باران گفت:

    سلام من ۱۷ سالمه و اولین بارمه که اسهال خونی بودم هیچ دارو خاصی مصرف نکردم فقط شکمم به شدت درد میکنه میشه راهنماییم کنین

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد معاينه شيد و آزمايش مدفوع بديد
      لطفا p> برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  16. مهین گفت:

    سلام ممنون از شما وزحمتهای تان انشالله همیشه سلامت باشید.

  17. فرخ گفت:

    سلام
    من۲۳ سالمه دو یا سه روزمیشود اسحال خونی هستم فقط داروی که استفاده کردم فلاجیل یا میتودین هست لطفن کمک کنید تا راه بهتر برای خوب شدنم را بدانم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      عزیزم اسهال خونی حتما نیاز به آزمایش خون و مدفوع داره
      حضورا به پزشک مراجعه کنید

  18. الی گفت:

    سلام من داروپودرمصرف میکنم برای کولوسکوپی اما اسهال خونی دارم مشکل ازچیه یااخطرداره یان

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      اگه قبل از مشورت برای کولونوسکوپی اسهال خونی نبودین، حتما متخصصی که براتون تجویز کرده رو درجریان بزارین
      اسهال مزمن خونی موردی نداره ولی اسهال حاد خونی نیاز به بررسی اورژانسی داره

  19. م. روستایی گفت:

    سلام من چند روزه اسهال هستم همراه با کمی خون است آزمایش دادم گفتن میکروب هس دارو ابرازول و یه قرص چرک خشک کن دادن مصرف کردم ولی خوب نشدم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام آزمايش كشت مدفوع و خون بديد و كلونوسكوپي شيد

  20. حسین گفت:

    سلام من جوانی ۱۶ساله هستم سه روزه دچار اسهال خونی شدم دکتر گفتند که باید بستری بشم آیا با دارو های خانگی خوب میشوم

  21. نازی گفت:

    سلام من ۱۲سالمه وچندسال هست که اسهال خونه دارم خواستم ببینم باید چکار کنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد كلونوسكوپي انجام بديد
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  22. نازی گفت:

    سال من ۱۲ سالمه واین چندساله که اسهال خونی دارم خواستم ببینم باید چکار کنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد معاينه شيد و كلونوسكوپي بديد
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  23. جوادی گفت:

    سلام من روزه میگیرم دیشب یک بار اسهال همراه با لخته خونی داشتم‌قبلن هم مدفوع خونی داشتم ۳۴ سالمه خواستم ببینم چیکار باید بکنم وبه چه متخصصی مراجعه کنم ممنون

  24. جوادی گفت:

    سلام من روزه میگیرم دیشب یک بار اسهال همراه با لخته خونی داشتم‌قبلن هم مدفوع خونی داشتم ۳۴ سالمه خواستم ببینم چیکار باید بکنم وبه چه متخصصی مراجعه کنم ممنون

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر آمنه مرشدی:

اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام روزانه ورزش منظم (حتی الامکان باشگاه) داشته باشید، در طول روز اصلا ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام روزانه ورزش منظم (حتی الامکان باشگاه) داشته باشید، در طول روز اصلا ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام استرابیسم ممکن باشه معاینه لازمه با توجه به موارد ذکر شده، بهتر اس...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام باید معاینه میشدین! و عکس رادیولوژی میگرفتن اگه شکستگی نداشت هم آت...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام نگران نباشین فقط زیر نظر فوق تخصص گوارش ویزیت دوره ای بشین و هر چند ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ۳ ساعت قبل حمام رفتن کف سر رو با لوسیون یا قطره کلوبتازول چرب کن و د...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اثر واکسن نیست اما اگر درد دارین از نظر قلبی ویزیت شین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه دانه و تاول نزده زونا نیست در زونا اول درد داریم بعد بروز قرمزی ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ادویه و سرخکردنی نخورین مایعات زیاد بخورین...