چرا برای جراحی بینی سی تی اسکن لازم است؟ تفسیر نتایج

سی تی اسکن بینی
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

جراحی زیبایی روشی پیچیده برای اصلاح ساختار بینی و همچنین رفع مشکلاتی مانند انحراف تیغه بینی، درمان عفونت‌های مکرر سینوسی و رفع انسداد راه هوایی است. به همین دلیل باید تصاویر واضحی از ساختارهای داخل بینی تهیه شود تا جراح با بررسی وضعیت کلی و مشکلات موجود، روش جراحی را انتخاب کند. سی تی اسکن بینی روشی تشخیصی است که در آن تمامی بخش‌های بینی شامل استخوان‌ها، غضروف‌ها و سینوس‌ها قابل بررسی هستند و ممکن است با تزریق یا بدون تزریق انجام شود. باتوجه‌به اهمیت تفسیر اصولی و درست نتیجه سی تی اسکن برای عمل بینی، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به علت موارد قابل‌تشخیص در سی‌تی‌اسکن، آمادگی‌های لازم و نحوه انجام، عوارض این روش و تفسیر نهایی تصاویر می‌پردازیم.

سی تی اسکن بینی چیست؟

توموگرافی کامپیوتری (Computed tomography) که اکثر افراد آن را با نام سی‌تی‌اسکن (CT-Scan) می‌شناسند، یکی از روش‌های تصویربرداری پزشکی تشخیصی برای بررسی وضعیت بینی و سینوس‌ها قبل از جراحی زیبایی بینی است.

در فرایند گرفتن عکس سی تی اسکن بینی سالم و سینوس، تکنسین دستگاه تصاویر متعددی از صورت می‌گیرد. باتوجه‌به اینکه این دستگاه تصاویر سه‌بعدی ارائه می‌کند، بنابراین جراح از سی‌تی‌اسکن بینی برای بررسی مشکلات و بیماری‌های مختلفی استفاده خواهد کرد.

نکته بسیار مهم اینکه، سی تی اسکن برای عمل بینی روشی مناسب برای تشخیص برخی بیماری‌ها و نقص‌های مادرزادی است تا قبل از جراحی زیبایی، جراح وضعیت سلامت و میزان موفقیت عمل را ارزیابی کند، از طرفی با استفاده از تصاویر سی تی اسکن سینوس بینی و شرایط کلی آن، پزشک میزان خطر جراحی را نیز تخمین می‌زند؛ بنابراین احتمال مشکلات تنفسی و سایر بیماری‌ها به‌شدت کاهش می‌یابد.

سی تی اسکن بینی چیست؟

موارد قابل‌تشخیص در سی تی اسکن بینی سالم

باتوجه‌به اینکه سی‌تی‌اسکن تصاویر سه‌بعدی از زوایای مختلف بینی و سینوس‌ها ارائه می‌کند، بنابراین بیماری‌های زیر قابل‌تشخیص هستند:

  • مشکلات و عفونت‌های سینوسی؛
  • تومورهای سینوس‌ها و بینی؛
  • انحراف تیغه بینی؛
  • مشکلات مادرزادی سینوس‌ها؛
  • مشکلات مسیرهای تنفسی؛
  • پولیپ بینی؛
  • توده‌های خوش‌خیم و مشکوک بینی؛
  • آسیب و شکستی‌های استخوان بینی در اثر ضربه؛
  • بررسی ساختار بینی برای جراحی زیبایی.

سی تی اسکن بینی چگونه انجام می‌شود؟

سی تی اسکن برای عمل بینی با قرارگرفتن شما داخل دستگاه انجام شده و روشی کاملا ایمن و غیرتهاجمی است، چون این آزمایش تشخیصی تصاویر بسیار دقیق‌تری از تصویربرداری با اشعه‌ایکس ارائه می‌کند؛ بنابراین انتخابی مناسب برای بررسی دقیق و موشکافانه وضعیت استخوان و غضروف بینی و سینوس‌ها قبل از عمل جراحی بینی است.

آمادگی قبل از سی تی اسکن

آمادگی‌های لازم قبل از سی تی اسکن برای عمل بینی به شرح زیر است:

ناشتایی

در صورتی‌که سی تی اسکن سینوس و بینی با ماده کنتراست (حاجب) تجویز شده باشد، باید به‌مدت ۴ تا ۶ ساعت قبل از سی‌تی‌اسکن، ناشتا باشید.

مصرف داروها

اگر داروی خاصی مصرف می‌کنید، لازم است به پزشک متخصص اطلاع دهید تا در صورت لزوم دارو را قطع یا اقدامات لازم را انجام دهد. در صورت مصرف داروی متفورمین باید با پزشک خود مشورت کنید تا اقدامات ضروری قبل از تزریق داروی کنتراست را انجام دهد.

حساسیت‌های دارویی

اگر بدن شما به داروی کنتراست واکنش نشان داده یا به‌عبارت ساده‌تر به این ماده حساسیت دارید، قبل از سی‌تی‌اسکن به پزشک متخصص اطلاع دهید تا در صورت لزوم دارو برای پیشگیری از حساسیت تجویز کند.

مشکلات کلیوی

در برخی موارد، داروی کنتراست ممکن است به کلیه‌ها آسیب بزند، بنابراین اگر سابقه بیماری کلیوی یا سایر مشکلات دستگاه ادراری دارید باید اطلاعات کاملی را در اختیار پزشک متخصص قرار دهید؛ در این شرایط پزشک برای محافظت از کلیه‌ها، اجازه تزریق ماده کنتراست را نمی‌دهد.

محدودیت‌های وزنی

دستگاه‌های سی‌تی‌اسکن دارای ظرفیت وزنی مشخصی هستند. کسانی که وزن آن‌ها بالاتر از ۱۳۵ کیلوگرم است باید قبل از دریافت نوبت درباره ظرفیت وزنی دستگاه از مرکز تصویربرداری سؤال کنند.

سی تی اسکن بینی چگونه انجام می‌شود؟

مراحل انجام سی تی اسکن بینی

اکنون که می‌دانید سی‌تی‌اسکن بینی چیست و چرا برای جراحی زیبایی تجویز می‌شود، بهتر است بدانید سی تی اسکن بینی چگونه انجام می‌شود تا آمادگی لازم برای آن داشته باشید:

  • بعد از پذیرش در مرکز تصویربرداری باید برای ورود به اتاق سی‌تی‌اسکن آماده شود، بنابراین تمامی جواهرات و زیورآلات و اشیای‌ فلزی را درآورده و لباس بیمارستان بپوشید؛ چون کوچک‌ترین فلزی باعث اختلال در عملکرد دستگاه می‌شود.
  • طبق توصیه‌های تکنسین دستگاه، روی تخت دراز بکشید، بسته‌ به نوع سی‌تی‌اسکن بینی، ممکن است سر در وضعیت عادی یا روبه‌بالا قرار بگیرد.
  • تکنسین دستگاه برای ثابت ماندن سر در وضعیتی مشخص، از پدهای مخصوص، بالش یا تسمه‌ استفاده می‌کند.
  • با قرار گرفتن سر در وضعیتی درست، تکنسین از اتاق تصویربرداری خارج شده و از بیرون دستگاه را کنترل می‌کند.
  • با شروع فرایند سی‌تی‌اسکن باید کاملا بی‌حرکت مانده و حتی نفس خود را برای چند ثانیه حبس کنید، بی‌حرکت ماندن اهمیت بسیار زیادی دارد؛ چون به وضوح بالاتر تصاویر کمک خواهد کرد.
  • تخت به‌آرامی وارد حلقه دستگاه سی‌تی‌اسکن شده و سپس با چرخش دستگاه، اشعه به سر شما می‌تابد تا تصاویر روی کامپیوتر ثبت شود.
  • با توقف چرخش دستگاه، تکنسین وارد اتاق شده و با برداشتن پدهای کمکی یا بازکردن تسمه‌ها به شما کمک می‌کند تا از تخت پایین بیایید.
  • از اتاق تصویربرداری خارج شده و بعد از پوشیدن لباس، برای دریافت نتیجه سی تی اسکن بینی و سینوس در پذیرش منتظر بمانید.

مدت‌زمان سی تی اسکن

حداقل زمان موردنیاز برای سی تی اسکن سینوس بینی و ساختار کلی بینی، بین ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه است، اما در برخی موارد ممکن است مدت بیشتری زمان ببرد.

مراحل انجام سی تی اسکن بینی

سی تی اسکن بینی در چه مواردی انجام می‌شود؟

سی تی اسکن برای عمل بینی با اهداف مختلفی مانند ارزیابی ساختار بینی و همچنین تشخیص برخی مشکلات تنفسی، عفونت سینوس‌ها و وجود پولیپ بینی تجویز می‌شود، تمامی این موارد تاثیر بسیار زیادی در ایمنی جراحی و میزان موفقیت آن دارند؛ بنابراین جراح باید عکس سی‌تی‌اسکن را با دقت بالایی بررسی کند.

انحراف تیغه بینی

داخل بینی دیواره‌ای از جنس استخوان و غضروف وجود دارد که ۲ راه هوایی جدا تشکیل داده و ورود هوا از دوطرف را یکنواخت می‌کند، وقتی تیغه بینی انحراف داشته باشد مشکلات زیر را تجربه خواهید کرد:

مشکلات ناشی از انحراف تیغه بینی

  • تنگ‌تر شده یکی از سوراخ‌های بینی؛
  • نامتعادل‌ و غیریکنواخت‌شدن جریان ورودی هوا؛
  • سخت‌تر شدن تنفس از یک‌ یا هر دوطرف.

علائم شایع انحراف تیغه بینی

  • گرفتگی یک‌طرفه یا دوطرفه بینی؛
  • خروپف؛
  • خشکی دهان (به‌دلیل نفس‌کشیدن از دهان)؛
  • سردرد؛
  • احساس فشار در صورت؛
  • تنفس سخت به‌ویژه هنگام خواب؛
  • عفونت‌های مکرر سینوسی.

همان‌طور که می‌بینید، انحراف تیغه بینی مشکلات زیادی به‌همراه دارد، بنابراین جراح با بررسی سی‌تی‌اسکن می‌تواند این انحراف را حین جراحی ترمیم کرده و به مشکلات تنفسی شما پایان دهد؛ به همین دلیل نیز گرفتن عکس سی تی اسکن بینی سالم اهمیت ویژه‌ای دارد.

سی تی اسکن بینی برای چه مواردی انجام می‌شود؟

سینوزیت مزمن

به التهاب و عفونت طولانی‌مدت سینوس‌ها که معمولا بیشتر از ۱۲ هفته ادامه پیدا می‌کند، سینوزیت مزمن می‌گویند. سینوس‌ها حفره‌هایی پُر از هوا در اطراف بینی هستند که در حالت طبیعی مخاطی نازک داشته و ترشحات آن‌ها به‌راحتی تخلیه می‌شود، اما کسانی که به سینوزیت مزمن مبتلا هستند، مشکلات و علائم زیادی را تجربه خواهند کرد.

باتوجه‌به اینکه سینوس‌ها در بخش‌های مختلف صورت قرار دارند، بنابراین سی‌تی‌اسکن بینی باید از کل صورت انجام شود تا تمامی سینوس‌های زیر بررسی شوند:

  • سینوس‌های فکی (Maxillary): پشت استخوان گونه‌ها و دوطرف بینی؛
  • سینوس‌های پیشانی (Frontal): پیشانی (دقیقا بالای چشم‌ها و ابروها)؛
  • سینوس‌های اسفنوئید (Sphenoid): در عمق جمجمه (پشت سینوس‌های اتموئید)؛
  • سینوس‌های اتموئید (Ethmoid): بین چشم‌ها و در استخوان‌های بینی.

مشکلات و علائم ابتلا به سینوزیت مزمن

دسته‌بندی مواردتوضیحات
مشکلات سینوزیت مزمن
  • ضخیم شدن مخاط؛
  • ملتهب‌شدن سینوس‌ها؛
  • تنگ یا بسته‌شدن مسیر تخلیه سینوس‌ها؛
  • گیر افتادن ترشحات داخل سینوس‌ها.
علائم سینوزیت مزمن
  • گرفتگی دائمی یا طولانی‌مدت بینی؛
  • احساس درد یا فشار در صورت و پیشانی؛
  • سردرد یا احساس سنگینی سر؛
  • ترشحات غلیظ (معمولا به‌رنگ زرد یا سبز)؛
  • کاهش قدرت بویایی؛
  • احساس خستگی مداوم.
علت سینوزیت مزمن
  • انحراف تیغه بینی؛
  • آلرژی؛
  • پولیپ بینی؛
  • مشکلات دندانی؛
  • عفونت‌های مکرر.

همان‌طور که در جدول بالا می‌بینید، مشکلات گسترده سینوزیت بینی به‌دلیل انحراف تیغه بینی، پولیپ و عفونت‌های مکرر رخ می‌دهد؛ بنابراین تشخیص سینوزیت مزمن به جراح کمک می‌کند به صورت اصولی، خطر عفونت بعد از عمل را به‌میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.

در چنین شرایطی نه‌تنها بعد از جراحی بینی دچار عفونت محل زخم نخواهید شد، بلکه فرایند درمان سینوزیت نیز با مشکلی مواجه نمی‌شود، چون جراح با بررسی دقیق سی تی اسکن بینی، حین عمل زیبایی، جراحی سینوس مانند اندوسکوپیک‌سینوس را نیز انجام می‌دهد تا سینوس‌ها باز شده و ترشحات بهتر تخلیه شوند؛ بنابراین بعد از جراحی خطر عفونت‌های مکرر کاهش یافته و احساس گرفتگی بینی نخواهید داشت.

سی تی اسکن بینی برای چه مواردی انجام می‌شود؟

پولیپ بینی

پولیپ بینی توده‌های نرم، غیرسرطانی و اغلب بدون‌دردی هستند که در مخاط بینی یا سینوس‌ها رشد می‌کنند. علت اصلی ایجاد پولیپ، التهاب مزمن بوده و ابعاد متفاوتی دارند، بنابراین ممکن است راه‌های تنفسی را تاحدودی یا حتی به‌صورت کامل مسدود کنند.

پولیپ بینی یکی از اصلی‌ترین مواردی است که روی نتیجه جراحی زیبایی بینی تاثیر می‌گذارد، چون راه هوایی از قبل مشکل داشته و در نتیجه بعد از جراحی نتیجه رضایت‌بخش نخواهد بود.

عکس سی تی اسکن برای عمل بینی، وضعیت، موقعیت و اندازه پولیپ‌ها را به‌خوبی نشان می‌دهد، در نهایت جراح پولیپ‌ها را حین عمل بینی برمی‌دارد؛ درغیراین‌صورت، بعد از جراحی مشکلاتی مانند گرفتگی بینی و مشکلات تنفسی را تجربه می‌کنید.

دسته‌بندی مواردتوضیحات
ویژگی‌های پولیپ بینی
  • بافتی غیرسرطانی و نرم شبیه به ژله؛
  • بدون درد؛
  • معمولا دوطرفه (در هر ۲ حفره بینی)؛
  • اغلب همراه با التهاب مزمن سینوس‌ها؛
  • رشد تدریجی.
علائم شایع پولیپ بینی
  • گرفتگی مداوم بینی؛
  • احساس فشار در صورت؛
  • کاهش یا از بین‌رفتن کامل حس بویایی؛
  • خُروپُف به‌دلیل تنفس دهانی؛
  • آبریزش بینی؛
  • ترشحات پشت حلق.
علت ایجاد پولیپ بینی
  • ابتلا به سینوزیت مزمن؛
  • آسم؛
  • آلرژی‌ها (آلرژی فصلی یا غذایی)؛
    عوامل ژنتیکی؛
  • ابتلا به عفونت‌های مکرر.

سی تی اسکن بینی برای چه مواردی انجام می‌شود؟

بررسی قبل از عمل بینی

سی تی اسکن عمل بینی یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای بررسی و تشخیص مشکلات ساختاری بینی به‌ویژه ساختار کلی بینی و سلامت سینوس‌ها است، با استفاده از عکس‌های سی‌تی‌اسکن، جراح علاوه‌بر اصلاح ظاهر و زیبایی بینی، مشکلاتی مانند انحراف تیغه بینی و گرفتگی راه‌های تنفسی به‌دلیل پولیپ و سینوس‌های ملتهب را نیز برطرف می‌کند؛ در نتیجه سی‌تی‌اسکن با اهداف زیر برای بررسی قبل از عمل بینی تجویز می‌شود:

علت تجویز سی‌تی‌اسکن بینیموارد قابل بررسی قبل از عمل بینی
بررسی وضعیت تیغه بینی
  • تشخیص دقیق انحراف تیغه بینی؛
  • تعیین شدت انحراف تیغه بینی؛
  • بررسی محل انحراف تیغه بینی (جلو، عقب یا چندنقطه‌ای)؛
  • بررسی احتمال اصلاح هم‌زمان.
بررسی آناتومی داخلی بینی
  • اندازه و شکل توربینیت‌ها (شاخک‌های بینی)؛
  • تنگی یا انسداد مسیرهای هوایی بینی؛
  • بررسی احتمال اصلاحات لازم برای تنفس بهتر.
بررسی استخوان‌ها و ساختار صورت‌
  • ضخامت و شکل استخوان‌های بینی؛
  • وجود شکستگی قدیمی؛
  • ناهنجاری‌ها؛
  • برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای فرم‌دهی بینی.
بررسی مسیرهای تخلیه سینو‌س‌ها
  • باز یا بسته‌بودن مسیرهای طبیعی تخلیه سینوس‌ها؛
  • بررسی احتمال نیاز به جراحی برای باز کردن مسیر تخلیه سینوس‌ها.

سی تی اسکن بینی برای چه مواردی انجام می‌شود؟

جدول بررسی دلایل تجویز سی اسکن بینی قبل از جراحی زیبایی

در جدول زیر تمامی مواردی که با سی‌تی‌اسکن بینی قابل‌تشخیص هستند بررسی خواهد شد تا دید بهتری درباره علت اصلی و اهمیت تجویز این روش تشخیصی قبل از جراحی بینی پیدا کنید:

دسته‌بندی بیماریبیماری‌های قابل‌تشخیص
التهاب و عفونت سینوس‌ها
  • وضعیت سینوس‌ها؛
  • آسیب به سینوس‌ها در اثر ضربه؛
  • بررسی علائم عفونت‌های سینوسی؛
  • سینوزیت حاد یا مزمن؛
  • ناهنجاری‌های مادرزادی سینوس‌ها؛
  • تجمع ترشحات، مایع یا چرک در سینوس‌ها؛
  • استئومیلیت (عفونت استخوان سینوس‌ها)؛
  • ضخیم‌شدن مخاط سینوس‌ها.
پولیپ و توده‌های بینی
  • پولیپ بینی؛
  • توده‌های خوش‌خیم بینی؛
  • توده‌های مشکوک به بدخیمی در بینی؛
  • کمک به تشخیص اولیه سرطان سینوس‌ها؛
  • تومورهای سینوسی.
انحراف بینی و مشکلات ساختاری
  • وضعیت استخوان بینی؛
  • وضعیت غضروف انتهای بینی؛
  • انحراف تیغه بینی؛
  • ناهنجاری‌های مادرزادی؛
  • تغییرشکل استخوان بینی؛
  • بررسی دقیق وضعیت بینی قبل از جراحی زیبایی بینی.
انسداد مسیرهای تنفسی
  • تنگی یا بسته‌شدن مسیر سینوس‌ها؛
  • بررسی علت انسداد مزمن راه هوایی بینی؛
  • بررسی علت از دست‌دادن بویایی.
آسیب‌ها و شکستگی‌ها
  • شکستگی استخوان بینی؛
  • بررسی نوع و میزان آسیب‌ها بعد از ضربه‌دیدن بینی یا تصادف؛
  • علت خونریزی مکرر بینی (اپیستاکسی).
بیماری‌های دندانی مرتبطعفونت‌های ریشه دندان‌های فک بالا و بررسی احتمال انتقال عفونت دندان به سینوس‌ها
بررسی‌های لازم قبل از جراحی بینی
  • ارزیابی دقیق مسیرهای تنفسی؛
  • بررسی آناتومی کلی بینی؛
  • ایجاد دید کلی برای چگونگی جراحی بینی.

لازم است بدانید که سی تی اسکن بینی، تنها ساختارهای استخوانی و همچنین فضای سینوس‌ها را به‌خوبی نشان داده و روش کاملا مناسبی برای بررسی بافت‌های نرم مانند برخی تومورها نیست، بنابراین ممکن است جراح برای بررسی دقیق‌تر، MRI بینی را نیز تجویز کند.

سی تی اسکن بینی با تزریق و بدون تزریق

سی تی اسکن عمل بینی طبق تشخیص جراح و وضعیت سلامتی شما به‌ ۲ روش بدون تزریق (Non-Contrast CT) و با تزریق ماده حاجب (Contrast-Enhanced CT) انجام می‌شود، این روش‌ها کاربردهای متفاوتی دارند که در ادامه بررسی خواهد شد.

تفاوت‌ها و کاربرد هر کدام

موارد قابل بررسیسی تی اسکن بینی بدون تزریقسی تی اسکن بینی با تزریق
تزریق ماده حاجبندارددارد
موارد قابل مشاهده در نتیجه سی‌تی‌اسکن
  • ساختار استخوانی بینی؛
  • سینوس‌ها؛
  • انحراف تیغه بینی؛
  • التهاب و عفونت سینوس‌ها؛
  • شکستگی‌های استخوان بینی؛
  • ناهنجاری‌ها؛
  • پولیپ‌ها؛
  • انسداد مسیرهای هوایی بینی.
تمامی موارد قابل مشاهده در سی‌تی‌اسکن بدون تزریق به‌اضافه موارد زیر:
  • تومورها و توده‌ها (به‌ویژه موارد دارای عروق خونی)؛
  • عفونت‌های شدید و گسترش‌یافته؛
  • تفکیک بهتر و دقیق‌تر بافت‌های نرم و عروقی؛
  • آبسه‌ها؛
  • بررسی گسترش عفونت به اطراف سینوس‌ها (چشم یا حتی مغز).
کاربردها
  • تشخیص ابتلا به سینوزیت مزمن یا عفونت‌های مکرر سینوس‌ها؛
  • بررسی انسداد بینی؛
  • تشخیص تغییرات آناتومیک بینی؛
  • تشخیص پولیپ؛
  • برنامه‌ریزی قبل از جراحی بینی.
تمامی موارد قابل مشاهده در سی‌تی‌اسکن بدون تزریق به‌اضافه موارد زیر:
  • تشخیص سینوزیت پیچیده یا شدید؛
  • بررسی علت تورم اطراف چشم یا صورت؛
  • تشخیص عفونت‌های مهاجم (مانند عفونت‌های قارچی)؛
  • موارد مشکوک به تومور یا سرطان.
نوع بررسیبررسی اولیه و معمولبررسی تخصصی و پیشرفته
میزان دقت در بررسی استخوانبسیار بالابالا
میزان دقت در بررسی بافت نرممتوسطبسیار بالا
ایمنیبالاترهمراه با ریسک (به‌ دلیل حساسیت به ماده حاجب یا مشکلات کلیوی)
مزایا
  • بدون تزریق و ایمن‌تر برای برخی از افراد؛
  • ساده‌تر و سریع‌تر؛
  • مناسب برای اکثر افراد؛
  • نمایش کامل استخوان‌ها.
  • دید بسیار دقیق‌تر از بافت‌های نرم؛
  • تشخیص بهتر و دقیق‌تر عفونت‌های پیشرفته و تومورها؛
  • ارزیابی آسان‌تر میزان گسترش بیماری‌ها.
محدودیت‌ها و معایب
  • پیچیدگی بررسی بافت‌های نرم؛
  • سخت‌شدن تشخیص دقیق برخی تومورها یا عفونت‌های پیچیده؛
  • محدودیت بالا در تمایز بافت‌های نرم.
  • نیاز به تزریق وریدی؛
  • احتمال حساسیت به ماده حاجب؛
  • محدودیت تزریق در افراد مبتلا به بیماری‌های کلیوی؛
  • نیاز به آمادگی بیشتر قبل از سی تی اسکن بینی (لزوم ناشتایی در برخی موارد)؛
  • ایجاد طعم فلزی در دهان با دریافت ماده حاجب.

سی تی اسکن بینی با تزریق و بدون تزریق

چه زمانی تزریق لازم است؟

سی تی اسکن بینی با تزریق ماده حاجب تنها در موارد خاصی توسط جراح تجویز می‌شود که به شرح زیر هستند:

عفونت شدید یا پیچیده

در موارد زیر، جراح با هدف تشخیص دقیق، سی‌تی‌اسکن با تزریق را تجویز خواهد کرد:

  • انتشار عفونت به بافت‌های اطراف مانند چشم و مغز؛
  • پیچیدگی بالای عفونت؛
  • ابتلا به سینوزیت مزمن؛
  • تشکیل آبسه.

باتوجه‌به اینکه سی‌تی‌اسکن با تزریق تصویر واضح‌ و دقیق‌تری ارائه می‌کند، بنابراین روش تشخیصی مناسبی در صورت ابتلا به عفونت شدید و پیچیده خواهد بود؛ به‌این‌ترتیب جراح با دید بهتری برای درمان و سپس جراحی موفقیت‌آمیز بینی اقدام می‌کند.

مشکوک به وجود تومور یا توده

اگر در سی‌تی‌اسکن اولیه و بدون تزریق، نشانه‌ای از توده یا تومور مشاهده شود، جراح انجام سی‌تی‌اسکن با ماده حاجب را تجویز خواهد کرد. در چنین شرایطی، نه‌تنها وجود تومور و یا توده به‌درستی تشخیص داده می‌شود، بلکه مرز توده و خوش‌خیم‌ یا بدخیم بودن آن نیز مشخص خواهد شد.

پولیپ غیرمعمول یا گسترده

اگر پولیپ بینی در سی‌تی‌اسکن اولیه به‌درستی قابل‌بررسی نبوده و یکی از مشکلات زیر را داشته باشد، جراح سی‌تی‌اسکن با تزریق ماده حاجب را تجویز می‌کند:

  • پولیپ خیلی بزرگ؛
  • شکل غیرطبیعی پولیپ.

علاوه‌براین، سی تی اسکن با تزریق برای عمل بینی، پولیپ ساده را از غیرمعمول و گسترده تفکیک کرده و از طرفی توده‌های دیگر را مشخص می‌کند.

برخی علائم هشداردهنده

برخی از افرادی که برای جراحی بینی برنامه‌ریزی می‌کنند، علائمی غیرعادی و هشداردهنده دارند که باید قبل از جراحی به‌دقت بررسی شود؛ این علائم هشداردهنده معمولا به شرح زیر هستند:

  • تورم اطراف چشم‌ها؛
  • کاهش دید؛
  • دوبینی؛
  • درد غیرمعمول و شدید.

در این شرایط، احتمال درگیری بافت‌های اطراف وجود داشته و باید سی‌تی‌اسکن بینی با تزریق انجام شود تا جراح علت علائم را بررسی کند.

برنامه‌ریزی دقیق‌تر در جراحی‌های پیچیده

در مواردی که علاوه‌بر جراحی زیبایی بینی باید جراحی‌های درمانی مانند اندوسکوپیک سینوس نیز انجام شود، سی تی اسکن بینی با تزریق ماده حاجب به مشخص‌تر شدن مسیر عروق خونی و بررسی دقیق‌تر ساختارهای حساس بینی کمک خواهد کرد.

سی تی اسکن بینی با تزریق و بدون تزریق

عوارض سی تی اسکن بینی

هرچند که سی تی اسکن برای عمل بینی روش تشخیصی ایمن و غیرتهاجمی است، اما همچنان عوارضی برای برخی از افراد به‌ویژه زنان باردار دارد. در ادامه برخی از عوارض سی تی اسکن بینی بررسی می‌شود تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید:

میزان اشعه دریافتی

قرار گرفتن در معرض اشعه یکی از عوارض سی‌تی‌اسکن بینی است، در این روش از اشعه ایکس استفاده می‌کنند که مقدار آن کم و کنترل‌شده است؛ اما انجام مکرر سی‌تی‌اسکن در طولانی‌مدت ممکن است باعث آسیب شود.

سی تی اسکن بینی در بارداری

زنان در دوران بارداری به‌ویژه سه‌ماهه اول بارداری که هنوز اندام‌های کودک به‌صورت‌کامل شکل نگرفته است، نباید تصویربرداری با اشعه ایکس و سی‌تی‌اسکن انجام دهند؛ چون اشعه برای جنین ضرر دارد.

عوارض ماده حاجب (داروی کنتراست)

اگر برای سی‌تی‌اسکن از ماده حاجب استفاده شود، ممکن است عوارض زیر را تجربه کنید:

واکنش‌ها به ماده حاجبعلائم احتمالی
واکنش طبیعی و خفیف
  • احساس گرما در بدن؛
  • حالت تهوع خفیف؛
  • احساس مزه فلزی در دهان.
واکنش آلرژیک به ماده حاجب
  • خارش؛
  • کهیر؛
  • تنگی نفس (در موارد نادر)؛
  • حالت تهوع؛
  • استفراغ.
تاثیر روی کلیه‌هاایجاد مشکلاتی برای بیماران مبتلا به مشکلات کلیوی به‌دلیل دفع ماده حاجب از کلیه‌ها
واکنش‌های محل تزریق
  • سوزش، قرمزی یا درد محل تزریق؛
  • احتمال نشت ماده حاجب به زیر پوست (در موارد نادر).

عوارض سی تی اسکن بینی

تفسیر سی تی اسکن بینی

تفسیر سی تی اسکن بینی باید توسط پزشک متخصص انجام شود. نتیجه این روش معمولا به ۲ دسته نتایج طبیعی و غیرطبیعی تقسیم می‌شود که در ادامه بررسی خواهد شد.

نتیجه طبیعی سی تی اسکن

نتیجه طبیعی سی‌تی‌اسکن بینی به‌این مفهوم است که هیچ نشانه‌ای از بیماری، آسیب، انسداد یا تغییرات غیرطبیعی در تصاویر دیده نمی‌شود، در این حالت، تکنسین رادیولوژی گزارش نهایی سی‌تی‌اسکن را به‌صورت زیر آماده می‌کند:

موضوع گزارش سی‌تی‌اسکنتوضیحات
سینوس‌ها شفاف و طبیعی
  • تمامی سینوس‌ها پُر از هوا؛
  • عدم وجود مایع، التهاب یا چرک در سینوس‌ها.
تیغه بینی در خط وسطتیغه بینی صاف یا با انحراف اندک و بدون اهمیت ویژه
مسیرهای هوایی باز
  • راه‌های هوایی بدون گرفتگی و انسداد؛
  • تخلیه طبیعی سینوس‌ها.
عدم وجود توده یا پولیپ
  • عدم وجود پولیپ یا رشد غیرطبیعی توده؛
  • مسیر کاملا باز بینی.
شاخک‌های بینی طبیعی
  • اندازه طبیعی توربینیت‌ها (شاخک‌های) بینی؛
  • عدم وجود تورم یا بزرگ‌شدن شاخک‌ها.
مخاط طبیعی بینی
  • ضخامت طبیعی مخاط بینی؛
  • عدم وجود التهاب مزمن.
استخوان سالم بینی
  • عدم وجود شکستگی یا ناهنجاری استخوانی؛
  • ساختار طبیعی صورت.

تفسیر سی تی اسکن بینی

علائم غیرطبیعی در گزارش

موارد غیرطبیعی در گزارش سی‌تی‌اسکن بینی و سینوس‌ها معمولا شامل التهاب سینوس‌ها، انحراف تیغه بینی، بافت‌ها و توده‌های غیرطبیعی و نشانه‌ برخی مشکلات دیگر یا حتی سرطان هستند، بنابراین علائم غیرطبیعی در گزارش سی تی اسکن بینی به شرح زیر خواهد بود:

موضوع گزارش سی‌تی‌اسکنتوضیحات
التهاب و عفونت سینوس‌ها
  • افزایش ضخامت مخاط بینی؛
  • پُر شدن سینوس‌ها با ترشحات (نشانه سینوزیت)؛
  • وجود مایع در سینوس‌ها (نشانه عفونت حاد یا التهاب فعال).
انحراف تیغه بینی و انسداد مسیرهای هوایی
  • منحرف‌شدن تیغه بینی به یک‌طرف؛
  • تنگ‌شدن یکی از مجراهای بینی؛
  • تنگ و مسدود شدن هر ۲ مجرای بینی.
انسداد مسیرهای سینوسی
  • انسداد دهانه‌های سینوس‌ها؛
  • عدم تخلیه طبیعی ترشحات سینوس‌ها.
وجود پولیپ یا توده
  • مشاهده توده نرم داخل بینی یا سینوس‌ها؛
  • پُر شدن فضای هوایی بینی؛
  • مشاهده توده‌های مشکوک در برخی موارد.
درگیر شدن بافت‌های اطراف
  • گسترش التهاب و عفونت به چشم‌ها یا بافت‌های اطراف بینی؛
  • تورم چشم‌ها؛
  • تغییرات غیرعادی در بافت نرم.
کیست‌ها و ضایعات غیرطبیعی
  • ضایعات غیرطبیعی با رشدی غیرمعمول؛
  • کیست‌های احتباسی در سینوس‌ها.

نقش پزشک در تفسیر نهایی

دانش و تجربه پزشک متخصص یا جراح نقش بسیار موثری در تفسیر نهایی سی‌تی‌اسکن بینی دارد، چون دستگاه تنها تصویری خام ارائه می‌کند که بدون تفسیر درست هیچ کاربردی نخواهد داشت؛ در نهایت، جراح باید ترکیبی از مشاهدات و بررسی‌ها با تصاویر سی‌تی‌اسکن را برای تصمیم‌گیری نهایی درباره نحوه جراحی و اقدامات اضافی استفاده کند. به‌عبارت ساده‌تر می‌توان نقش پزشک در تفسیر نهایی سی‌تی‌اسکن را به موارد زیر خلاصه کرد:

  • تشخیص شدت بیماری‌ها، مشکلات تنفسی و عفونت‌های سینوسی؛
  • بررسی علائم بیماری‌ها مانند گرفتگی بینی، درد و کاهش بویایی؛
  • تمایز میان مشکلات واقعی و جدی از یافته‌های اتفاقی؛
  • تصمیم‌گیری درباره روش درمان مشکلات و بیماری‌ها (تجویز دارو یا جراحی هم‌زمان)؛
  • انتخاب روش جراحی (تنها زیبایی یا زیبایی-عملکردی)؛
  • تخمین میزان خطر جراحی بینی؛
  • تشخیص نیاز به سی‌تی‌اسکن با تزریق یا MRI.

باتوجه‌به اینکه دانش و تخصص جراح تاثیر بسیار زیادی در تشخیص درست و اصولی مشکلات بینی دارد، بنابراین پیشنهاد می‌شود وقت ویزیت آنلاین از دکتردکتر بگیرید تا تفسیر سی‌تی‌اسکن بینی شما توسط متخصص انجام شود.

چه کسانی نباید سی تی اسکن بینی انجام دهند؟

سی‌تی‌اسکن روش تشخیصی ایمن و غیرتهاجمی است، اما برخی افراد نباید سی تی اسکن بینی انجام دهند.

زنان باردار

در سی‌تی‌اسکن از اشعه‌ایکس برای تشکیل تصاویر استفاده می‌شود و این اشعه ممکن است به جنین آسیب بزند، بنابراین زنان باردار به‌ویژه در سه‌ماهه اول بارداری که جنین در مرحله تقسیم سلولی و رشد سریع سلول‌ها است، نباید سی‌تی‌اسکن‌های غیرضروری مانند سی‌تی‌اسکن بینی انجام دهند.

عوارض سی تی اسکن بینی برای زنان باردار

  • آسیب به DNA سلول‌های جنین؛
  • اختلال در روند طبیعی رشد جنین؛
  • ناهنجاری‌های مادرزادی؛
  • مشکلات شناختی و کاهش رشد مغزی جنین؛
  • افزایش جزئی خطر ابتلا به سرطان در آینده.

چه کسانی نباید سی تی اسکن بینی انجام دهند؟

افراد حساس به ماده حاجب

واکنش به ماده حاجب طبیعی بوده و معمولا شامل قرمزی محل تزریق یا احساس درد و حالت‌تهوع خفیف است، اما برخی افراد واکنش‌های شدیدتری به این ماده داشته و علائم زیر را تجربه می‌کنند:

  • حالت تهوع؛
  • استفراغ؛
  • عطسه؛
  • خارش؛
  • کهیر.

اگر تزریق ماده حاجب ضروری است، باید با تجویز پزشک متخصص و قبل از انجام سی‌تی‌اسکن، داروهای ضدحساسیت مانند آنتی‌هیستامین مصرف کنید.

بیماران کلیوی (در نوع تزریقی)

تزریق ماده حاجب (ماده حاوی ید) در سی تی اسکن بینی ممکن است روی کلیه‌ها اثر منفی بگذارد، به‌ویژه در کسانی که به مشکلات کلیوی مبتلا هستند. این ماده از طریق خون به کلیه‌ها رسیده و سپس دفع می‌شود، در مسیر عبور از کلیه‌ها، ماده حاجب به سلول‌های کلیه فشار وارد کرده و گاهی جریان خون در کلیه‌ها را کاهش می‌دهد؛ بنابراین کسانی که به بیماری‌های کلیوی مبتلا هستند ممکن است مشکلات زیر را تجربه کنند:

  • تشدید آسیب‌های کلیوی؛
  • افت عملکرد کلیه‌ها؛
  • افزایش سطح کراتینین خون؛
  • نارسایی حاد کلیه (در موارد نادر).

افراد زیر بیشتر در معرض خطر این مشکلات قرار دارند:

  • افراد با سابقه نارسایی کلیه؛
  • سن بالا؛
  • دهیدراته‌بودن بدن؛
  • ابتلا به فشار خون بالا؛
  • ابتلا به دیابت.

هزینه سی تی اسکن بینی

هزینه سی تی اسکن بینی عدد ثابتی ندارد چون بر اساس عوامل زیر تغییر می‌کند:

  • موقعیت جغرافیایی مرکز تصویربرداری؛
  • نوع مرکز تصویربرداری (دولتی یا خصوصی)؛
  • نوع سی‌تی‌اسکن (با تزریق یا بدون‌تزریق)؛
  • نوع بیمه درمانی (بیمه پایه یا تکمیلی)؛
  • پوشش‌های بیمه‌ای؛
  • نوع دستگاه‌ها؛
  • هدف از انجام سی‌تی‌اسکن بینی.

هزینه سی تی اسکن بینی

نکات مهم سی تی اسکن بینی

در بخش‌های قبلی مقاله با آمادگی قبل از سی‌تی‌اسکن و نحوه انجام آن آشنا شدید، اما باید بعد از سی‌تی‌اسکن نیز نکاتی را رعایت کنید که به شرح زیر هستند:

  • بعد از سی‌تی‌اسکن بینی مقدار زیادی (۲ تا ۳ لیوان) آب بنوشید تا ماده حاجب سریع‌تر و بدون‌مشکل از کلیه‌ها دفع شود.
  • اگر به ماده حاجب حساسیت نشان دادید، سریع‌تر به پزشک متخصص اطلاع دهید تا در صورت لزوم داروی ضدحساسیت تجویز کند.
  • اگر سابقه بیماری کلیوی دارید، ممکن است پزشک متخصص آزمایش خون را برای بررسی سطح کراتینین خون تجویز کند.

کلام آخر دکتردکتر

سی‌تی‌اسکن یکی از روش‌های تشخیصی ایمن و غیرتهاجمی است و جراح زیبایی قبل از عمل بینی نیز آن را تجویز می‌کند تا علاوه‌بر بررسی ساختارهای داخلی بینی، مشکلاتی مانند انحراف تیغه بینی، وجود توده یا پولیپ و عفونت‌های سینوسی بررسی شود. لازم است بدانید که علاوه‌بر پیشرفته و مدرن بودن مرکز تصویربرداری، دانش و تجربه پزشک متخصص در تفسیر نتایج نیز بسیار مهم است، بنابراین پیشنهاد می‌شود برای انجام سی تی اسکن بینی از خدمات رزرو آنلاین دکتردکتر استفاده کنید و وقت سی‌تی‌اسکن را از مراکز تصویربرداری معتبر بگیرید.

سوالات متداول

سی تی اسکن بینی چیست و چه چیزی را نشان می‌دهد؟
سی‌تی‌اسکن بینی روشی تشخیصی است که برای بررسی وضعیت کلی بینی و راه‌های تنفسی، سلامت سینوس‌ها، تشخیص پولیپ و توده و انحراف تیغه بینی قبل از عمل جراحی تجویز می‌شود.
سی تی اسکن بینی قبل از عمل ضروری است؟
سی تی اسکن بینی خطرناک است؟
تفاوت سی تی اسکن بینی و سینوس چیست؟
آیا سی تی اسکن بینی اشعه دارد؟
جواب سی تی اسکن بینی چه زمانی آماده می‌شود؟
سی تی اسکن بینی چگونه انجام میشود؟

منابع

healthline

sinuses

ncbi

healthline

radiologyinfo

ucsfhealth

sfenta

medlineplus

برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*