اهدای خون، اقدامی حیاتی است؛ زیرا برخی گروههای خونی کمیابتر هستند و تأمین کسری آنها تنها با انتقال خون امکان پذیر است. این اقدام یکی از سریعترین و مؤثرترین روشها برای جبران کمبود خون است و جانهای بسیاری را نجات میدهد.
در حال حاضر، روز 24 ژوئن (برابر یا 24 خرداد)، از طرف سازمان بهداشت جهانی روز جهانی اهدای خون نامگذاری شده است. به گفته این سایت،
نامگذاری این روز، بهمنظور ترغیب افراد جامعه به اهدای خون و کمک به همنوعان انتخاب شده است.
اهدای خون مانند اغلب فرآیندهای پزشکی، با مزایا و معایب خاصی همراه است. شناخت این موارد برای اهدا کنندگان خون ضروری است. در ادامه با تمام مزایا و عوارض از دست دادن خون، آشنا خواهیم شد.
فواید خون دادن چیست؟
شاید فکر کنید اهدای خون فقط برای نجات جان دیگران است، اما واقعیت این است که بدن خود شما هم بعد از هر بار اهدای خون، نفس راحتی میکشد. با این کار ساده، انگار به سیستم خونرسانی بدنتان یک فرصت دوباره برای خانهتکانی و نوسازی میدهید؛ بیآنکه آسیبی به سلامتی شما وارد شود. در ادامه به فواید خون دادن اشاره خواهیم کرد.
فواید خون دادن در طولانی مدت
وقتی به طور منظم خون اهدا میکنید، در واقع دارید از فرسودگی رگها جلوگیری میکنید. این کار مانع از تجمع بیشازحد آهن در اعضای حیاتی مثل قلب و کبد میشود. در طولانیمدت، خون در بدن روانتر حرکت میکند و کمتر دچار گرفتگی عروق میشوید. بررسیها نشان میدهد کسانی که سالیان سال مرتب خون میدهند، قلب سالمتر، سیستم ایمنی فعالتر و بدنی شادابتر دارند و نشانههای پیری و خستگی مفرط دیرتر به سراغشان میآید. همچنین این افراد معمولا اضطراب کمتر و رضایت بیشتری دارند.
فواید خون دادن در کوتاه مدت
بلافاصله بعد از اهدای خون، بدن دست به کار میشود تا این جای خالی را پر کند. در عرض چند روز، سلولهای خونی جدید و تازهنفس ساخته میشوند که اکسیژن را خیلی بهتر به تمام اعضای بدن میرسانند و حس سبکی میدهند.
همچنین، در همان پایگاه انتقال خون، یک چکاپ سریع و رایگان ازنظر فشار خون، ضربان قلب و میزان هموگلوبین میگذرانید و از وضعیت سلامت فعلیتان مطمئن میشوید. حتی اگر میپرسید چگونه گروه خونی خود را بفهمیم، خوندادن یکی از راههای آن است.
خون دادن و کاهش غلظت خون
اگر خونتان غلیظ باشد و علائم غلظت خون در آزمایش خون شما ظاهر شود، انگار که بهجای آب، مایعی غلیظ و چسبنده در سراسر بدنتان جریان دارد. این وضعیت قلب را خسته میکند و خطر لختهشدن خون را بالا میبرد. یکی از خواص خون دادن این است که غلظت خون را فورا پایین میآورد. با دفع گلبولهای قرمز اضافی، جریان خون در رگها دوباره روان و سبک میشود، اکسیژنرسانی بهبود مییابد، فشار خون متعادل میشود و خطر سکته به حداقل میرسد.

فواید خون دادن برای کبد چرب
آهن اضافی مایل است در کبد انباشته شود. تجمع آن مثل نمک روی زخم کبد چرب است و التهاب و آسیبهای آن را بیشتر میکند. اهدای خون با تخلیۀ آهن اضافه، بار بسیار سنگینی از دوش کبد برمیدارد. وقتی کبد سبکتر شود، فرصت پیدا میکند تا سلولهای خود را بازسازی کند؛ در نتیجه بهتر میتواند چربیها را پردازش و سمزدایی کند. این مهمترین فواید اهدای خون برای کبد چرب است.
فواید خون دادن برای افراد سیگاری
سیگار کشیدن باعث میشود اکسیژن کمتری به بافتها برسد. بدن برای جبران این کمبود، فریب میخورد و بیش از حد گلبول قرمز میسازد که نتیجهاش غلظت شدید خون است. برای افراد سیگاری، اهدای خون یک نیاز جدی برای پیشگیری از سکته است. این کار غلظت خون ناشی از سیگار را کاهش داده و جریان خون را روان میکند؛ هرچند که این کار هرگز جایگزینی برای ترک سیگار و عوارض ریوی آن نیست.
فواید اهدای خون برای جوش و پوست صورت
شفافیت و پاکی پوست ارتباط نزدیکی با تمیزی و سبکی کبد دارد. وقتی خون غلیظ باشد و کبد تحت فشار، سموم بهراحتی دفع نمیشوند، پوست کدر شده و زودتر جوش میزند. اهدای خون راه پاکسازی طبیعی بدن است. با روان شدن جریان خون، مواد مغذی و اکسیژن تازه به پوست صورت میرسد، جوشهای ناشی از حرارت داخلی کم میشوند و چهره شاداب میشود.
فواید اهدای خون برای مو
اهدای خون با روانسازی جریان خون و بهبود اکسیژنرسانی، به تغذیه بهتر فولیکولهای مو کمک میکند. وقتی جریان خون در پوست سر بهبود یابد، ریشه موها مواد مغذی و اکسیژن را راحتتر جذب کرده و شادابتر میشوند. البته که رعایت اعتدال شرط اول است؛ چون اهدای بیشازحد خون میتواند ذخایر آهن بدن را کم کند و بیشتر باعث ریزش مو شود.
پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی
اما ببینیم برای قلب مزایای خون دادن چیست؟ رسوب چربی در رگها اصلیترین علت سکته قلبی است. آهن زیاد چربی را اکسید میکند و به دیوارۀ عروق میچسباند. با اهدای خون، سطح آهن بدن در حد نرمال میماند و این چربیها دیگر بهراحتی در رگها رسوب نمیکنند. بههمیندلیل، افرادی که مرتب خون میدهند، کمتر از بقیه در معرض گرفتگی رگهای قلب و سکتههای ناگهانی قرار میگیرند.
ازسوی دیگر، این کار باعث باعث تنظیم سطح آهن میشود و بیماری هموکروماتوز (زیاد بودن میزان آهن) و غلظت خون را کاهش میدهد.
کاهش خطر ابتلا به سرطانها
آهن زیاد در بدن یک ضرر دارد و آن تولید رادیکال آزاد است، همان ذرات مزاحم و مخربی که به دیواره سلولها آسیب میزنند و زمینه را برای جهشهای سرطانی آماده میکنند. یکی از فواید خون دادن کاهش این ذرات مخرب در بدن است.
تحقیقات نشان میدهد که کنترل سطح آهن با اهدای خون مداوم، شانس ابتلا به سرطانهای مهم مثل کبد، ریه، گلو و روده بزرگ (که ناشی از ازدیاد آهن در بدن هستند) را بهشکل چشمگیری کاهش میدهد.
فواید خون دادن برای تنظیم سطح آهن بدن
بدن ما راه طبیعی و سادهای برای دفع آهن اضافی ندارد؛ آهن بهمرور در اعضای حیاتی مثل قلب و کبد انباشته میشود و به بافت آنها آسیب جدی میزند. اهدای خون منظم، بهترین، طبیعیترین و مستقیمترین راهکار برای تنظیم آهن بدن است. با این کار، بدون نیاز به مصرف داروهای شیمیایی، سطح آهن را در محدوده امن نگه میدارید و از آسیب و مسمومیت تدریجی ارگانهای بدن جلوگیری میکنید.
مضرات و عوارض خون دادن
آگاه بودن از عوارض خون دادن در کنار فواید آن، برای حفظ سلامت اهدا کننده بسیار مهم است. اگر مجاز به اهدای خون باشید، معمولا این مشکلات را بهصورت خفیف و موقتی تجربه میکنید. ذر ادامه با مهمترین عوارض خون دادن آشنا خواهیم شد:
- کبودی پوست؛
- سرگیجه؛
- بیحالی؛
- تب و لرز.
بهصورت کلی، عوارض اهدای خون برای افراد واجد شرایط، نگران کننده نیستند و با مراقبتهای ساده، برطرف میشوند.
عوارض خون دادن زیاد چیست؟
زیادهروی در اهدای خون، فواید خون دادن را تحتتأثیر قرار میدهد.
هر کار مفیدی اگر از حد بگذرد، آسیبرسان میشود و اهدای خون هم از این قاعده مستثنی نیست. اگر فواصل زمانی استاندارد (حداقل ۸ هفته برای آقایان و ۱۲ هفته برای بانوان) را رعایت نکنید، بدن فرصت کافی برای جایگزینی آهن ازدسترفته را پیدا نمیکند. این موضوع در نهایت فرد را با این مضرات اهدای خون روبهرو خواهد کرد:
- کمخونی شدید؛
- فقر آهن؛
- احساس خستگی مفرط؛
- سرگیجه و ضعف مداوم.
اینکه پایگاههای انتقال خون قوانین سفتوسختی برای دفعات اهدای خون دارند نیز دقیقا بههمینخاطر است. تا مطمئن شوند نجات جان دیگران، به قیمت آسیب به سلامت شما تمام نمیشود.
شرایط اهدای خون
بر اساس اطلاعات ارائه شده از طرف سازمان انتقال خون کشور، شرایط اهدای خون برای بانوان و آقایان عبارت است از:
- سن: بین 18 تا 60 سال؛
- وزن: حداقل 50 کیلوگرم؛
- مدارک: همراه داشتن کارت شناسایی معتبر مانند شناسنامه، گواهینامه یا گذرنامه؛
- تعداد دفعات: 3 مرتبه برای زنان و 4 مرتبه برای مردان، در سال؛
- فاصله هر انتقال خون: حداقل 8 هفته؛
- اجتناب از مصرف سیگار: حداقل یک ساعت قبل و بعد از اهدای خون، از مصرف سیگار خودداری کنید.؛
- نداشتن تتو: معمولا اشخاصی که تتو دارند، نمیتوانند خون اهدا کنند.
برای خون دادن باید ناشتا بود؟
خون دادن معمولاً نیازی به ناشتا بودن ندارد، اما بهتر است قبل از اهدای خون غذای سبک و سالم مصرف کنید.
بیماریهای نیازمند به مشورت با پزشک برای اهدای خون
در صورت ابتلا به موارد زیر، قبل از اهدای خون با متخصصان مرکز اهدای خون، مشورت کنید:
- آلرژیها؛
- بیماریهای قلبی و عروقی؛
- ریوی؛
- کمخونی؛
- بیماری کلیوی؛
- بیماری کبدی؛
- غش؛
- صرع؛
- تشنج؛
- اعتیاد به مواد مخدر تزریقی؛
- انجام انواع جراحی؛
- زردی؛
- یرقان.
همچنین داشتن تماس جنسی محافظتنشده، داشتن خالکوبی، انجام حجامت و مسافرت به مناطقی که محل زیست پشه مالاریا است، از دیگر مواردی هستند که باید با پزشک مطرح شوند.
شرایط خون دادن برای اولین بار
اگر برای اولینبار تصمیم دارید به مراکز انتقال خون مراجعه کنید و از فواید خون دادن بهرهمند شوید، علاوهبر موارد فوق، باید به شرایط اهدای خون برای اولین بار هم توجه داشته باشید:
- اگر داروی خاصی مصرف میکنید یا به بیماری خاصی مبتلا هستید، با پزشک خود مشورت کنید.
- بهتر است قبل از خون دادن، از مواد غذایی حاوی آهن (مثل گوشت قرمز، اسفناج، مرغ و ماهی بخورید.
- 4 تا 6 ساعت قبل از اهدای خون، حتما غذا میل کنید.
- اگر به سرماخوردگی یا آنفولانزا مبتلا هستید، نباید خون بدهید.
- در 1 سال گذشته نباید سابقه عمل جراحی، دریافت خون یا تزریق هورمون داشته باشید.
- نباید عفونت فعال یا بیماریهای حاد مانند تب، آنفلوانزا، سرماخوردگی داشته باشید.
- سطح هموگلوبین خونتان باید در حد نرمال باشد.
- در روز اهدای خون، از انجام فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید خودداری کنید.
شرایط اهدای خون برای زنان
زنان، طی خونریزی در عادت ماهانه، دچار مشکلاتی در تنظیم سطح آهن میشوند. بنابراین، احتمال ابتلای آنها به کمخونی و فقر آهن، بیشتر از مردان است. بنابراین اگر بهعنوان یک خانم، قصد اهدای خون دارید، باید به نکات زیر توجه کنید:
- توجه به سطح هموگلوبین؛ که باید حداقل 12٫5 گرم در دسیلیتر باشد.
- مصرف قرص آهن؛ بعد از انتقال هر واحد خون، تقریبا 211 میلیگرم آهن از بدن کم میشود. مصرف قرصهای آهن، مدتزمان بازگشت این ماده را در بدن کاهش میدهد و از فقر آهن جلوگیری میکند. بعد از اهدای خون، معمولا 30 عدد قرص فروسولفات به بانوان داده میشود که باید به مدت 10 روز و روزانه 3 عدد (صبح، ظهر و شب) استفاده میشود.
- مصرف غذاهای حاوی آهن؛ مثل گوشت قرمز، ماهی و جگر به تنظیم سطح آهن کمک میکند. آهن موجود در این مواد، سریعتر از آهن موجود در سبزیجات مثل اسفناج، عدس و لوبیا جذب بدن میشوند. مصرف مواد حاوی ویتامین C مانند مرکبات و گوجهفرنگی، جذب آهن را افزایش میدهد.
- خودداری از اهدای خون در دوران قاعدگی
شرایط اهدای خون برای آقایان
شرایط خون دادن مردان، در حالت کلی شامل شرایط عمومی اهدای خون است که در بالا به آنها اشاره کردیم. همچنین، قبل از اهدای خون میزان فشارخون و سطح هموگلوبینهای خون اندازهگیری میشود تا در صورت کمخونی یا فشار پایین، انتقال خون انجام نشود. توجه داشته باشید که سطح هموگلوبین خون آقایان، قبل از اهدا باید حداقل 13٫5 گرم در دسیلیتر باشد.
سن مناسب برای خون دادن
سن مناسب برای اهدای خون، بازۀ مشخصی دارد. هدف از این محدودیتگذاری حفظ سلامت فرد و اطمینان از کیفیت خون دریافتی است. بهطور استاندارد، تمام افراد بین ۱۸ تا ۶۰ سال (و در شرایطی تا ۶۵ سال برای اهداکنندگان مستمر) میتوانند برای اهدای خون اقدام کنند. اگر بهتازگی ۱۸ سالتان تمام شده و بدنتان به رشد کامل رسیده، آمادۀ خوندهی هستید.
برای سنین بالاتر نیز همهچیز به نظر پزشک مستقر در پایگاه و وضعیت سلامت عمومی بدن شما بستگی دارد تا مطمئن شوند خوندهی فشار مضاعفی به قلب و عروق اهداکننده وارد نمیکند.
چه افرادی نمیتوانند خون اهدا کنند؟
عوارض اهدای خون در برخی شرایط، بیشتر از فواید خون دادن است. در ادامه با برخی از این رفتارها آشنا میشوید:
شرایط پزشکی
در صورت داشتن شرایط پزشکی زیر، از اهدای خون خودداری کنید:
- زنان باردار؛
- مبتلایان به بیماریهای آمیزشی (مانند ایدز و تبخال تناسلی)؛
- بیماران ایدز (HIV)؛
- بیماران هپاتیت B و C؛
- مبتلایان به مشکلات قلبی جدی؛
- افرادی با نارسایی تنفسی؛
- بیماران دیابتی وابسته به انسولین؛
- مبتلایان به فشار خون غیرقابل کنترل (خیلی بالا یا خیلی پایین)؛
- افرادی که در یک سال اخیر، دریافت خون یا پیوند عضو داشتهاند؛
- بیماران شیمیدرمانی یا پرتودرمانی؛
- مبتلایان به آرتریت روماتوئید (نوعی بیماری خودایمنی)؛
- بیمارانی با کمبود فاکتورهای انعقادی خون (هموفیلی، آنمی داسی شکل، تالاسمی ماژور و غیره)؛
- افرادی که در 2 سال گذشته مبتلا به بیماریهایی مانند مالاریا، بروسلوز، لیشمانیاز، تب زرد و غیره شدهاند؛
- افرادی که به تازگی مبتلا به تب مالت، توکسوپلاسما یا سایر بیماریهای مشابه شدهاند.
داروها و درمانهای خاص
در صورت مصرف داروهای زیر، نمیتواند خون اهدا کنید:
- افرادی که از داروهای بدنسازی استفاده میکنند.
- افرادی که در 6 ماه گذشته خالکوبی، تتو، طب سوزنی، حجامت، زالو درمانی یا سوراخ کردن گوش انجام دادهاند.
- افرادی که در 3 ماه گذشته از داروهای تزریقی یا استروئیدها استفاده کردهاند.
- افرادی که در 6 ماه گذشته دچار حمله تشنجی شدهاند.
- مصرفکنندگان داروهایی مانند راکوتان (برای آکنه)
- وارفارین (رقیقکننده خون)
بهترین فصل برای اهدای خون
اهدای خون در تمام فصول امکانپذیر است و زمان انتقال خون در در میزان فواید و عوارض خون دادن تاثیری ندارند اما بهتر است قبل از تعطیلات و سفرها (به دلیل افزایش مواقع اضطراری و تصادفات)، در آغاز فصلهای پاییز و زمستان و هنگام وقوع حوادث طبیعی مخرب (مانند سیل و زلزله)، برای اهدای خون اقدام کنید.
تفاوت حجامت و اهدای خون
حجامت یک روش سنتی است که در آن خون با استفاده از فشاری خاص از بدن فرد خارج میشود. این روش بیشتر بهعنوان درمانی برای برخی بیماریها مانند سردرد یا دردهای عضلانی مورد استفاده قرار میگیرد و برخلاف اهدای خون، هدف آن تأمین خون برای بیماران نیست. حجامت در بسیاری از موارد در مراکز غیرپزشکی انجام میشود.
فرق اهدای خون با فصد خون
فصد کردن، یک روش درمانی سنتی است و خواص درمانی آن مشابه فواید خون دادن است. در این روش، مقدار مشخصی از خون بدن فرد، برای درمان برخی بیماریها مانند فشار خون بالا یا اختلالات خونی، تخلیه میشود. این کار با تیغ زدن روی رگ انجام میشود. در جدول زیر، تفاوت فصد خون، اهدای خون و حجامت را بررسی کردهایم:
| ویژگی | فصد خون | حجامت | اهدای خون |
|---|---|---|---|
| هدف | درمان برخی بیماریها مانند فشار یا غلظت خون | بهبود جریان خون و درمان برخی بیماریها | تأمین خون بیماران نیازمند |
| مقدار خون | حدود ۲۰۰-۴۰۰ میلیلیتر | کمتر از ۱۰۰ میلیلیتر | حدود ۴۵۰-۵۰۰ میلیلیتر |
| فرآیند انجام | خون از نقاط خاص بدن با استفاده از سوزن یا تیغ برداشته میشود | ایجاد خلا و کشیدن خون از سطح پوست با فنجانهای مخصوص | برداشت خون از رگها |
| مکان انجام | در مراکز طب سنتی و فصد خون | در مراکز طب سنتی | در مراکز معتبر انتقال خون |
| فواید خون دادن | کاهش فشار خون یا تجمع آهن اضافی | بهبود احساس عمومی، کاهش دردهای عضلانی و رفع سموم | کمک به تأمین نیازهای خون بیماران و بازسازی خون اهداکننده |
| تعداد دفعات | بستگی به نیاز درمانی فرد | به صورت دورهای و بسته به شرایط فرد | زنان 3 بار و مردان 4 بار در سال |
قبل و بعد از اهدای خون چی بخوریم؟
در جدول زیر، مواد غذایی که به تنظیم سطح آهن و افت فشار کمک میکنند. قبل و بعد از اهدای خون را به تفکیک بررسی کردهایم:
توصیههای مهم قبل از خون دادن
قبل از اهدای خون، به موارد زیر توجه کنید:
- شب قبل از انتقال خون، خواب کافی داشته باشید.
- قبل و بعد از اهدای خون، ورزش یا کار سنگین انجام ندهید.
- از چند ساعت قبل به مقدار کافی آب بنوشید.
- ناشتا خون ندهید.
- اگر سابقه حالت تهوع بعد از خون دادن را دارید، قبل از اهدای خون مواد غذایی زیادی میل نکنید.
- بعد از اهدای خون مدتی روی تخت دراز بکشید و سریع بلند نشوید.
- بهتر است بعد از اهدای خون رانندگی نکنید.
بعد از اهدای خون چه اتفاقی در بدن میافتد؟
برای اهدای خون چه باید کرد؟
فواید خون دادن، نهتنها برای دریافت کننده بلکه برای فرد اهدا کننده نیز، اثبات شده است. بنابراین اگر برای انجام این اقدام انسانی و مفید، مصمم هستید، میتوانید به مراکز انتقال خون، مراجعه کنید. در این مراکز، بعد از انجام معاینههای بالینی، آزمایش خون و آگاهی از شرایط جسمی مراجعهکننده، برای اهدای خون اقدام کنند.
معمولا ابتدا از شما میخواهند که فرم لازم برای این کار را پر کنید و کارت شناسایی خود را نشان دهید. در ادامه درباره سابقه پزشکی از شما سوال شده و معاینه بالینی انجام میشود. در این مرحله فشارخون، دمای بدن و میزان هموگلوبین خون شما باید اندازهگیری شود.
بعد از انجام این معاینهها، باید روی تخت دراز بکشید تا دست شما را استریل کرده و سوزن انتقال خون را وارد بازو کنند. فرآیند انتقال خون در نهایت 15 دقیقه طول خواهد کشید و بعد از اتمام، باید چند دقیقه استراحت کنید و مقداری مایعات بنوشید.
در مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر میتوانید کاملترین اطلاعات حوزه پزشکی و سلامت را مطالعه کنید و با مطرح کردن سوالات خود در انتهای هر مقاله، پاسخ را از کارشناس سلامت دریافت کنید.
منابع
سؤالات متداول
فواید خون دادن هم برای گیرنده و هم برای اهدا کننده، زیاد است. هرچند که باید فواید و مضرات خون دادن را در کنار هم بررسی کرد. از فواید اهدای خون میتواند به بهبود گردش خون، کاهش خطر ابتلا به برخی بیماریها و سلامت عمومی بدن اشاره کرد. اما از مضرات آن، کاهش انرژی و ضعف، سرگیجه و افت فشار خون اشاره کرد.
در این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر، شرایط اهدای خون برای افراد کمخون، کسانی که تتو دارند و خانمهای باردار را بررسی میکنیم. همراه ما باشید.
اگر سوالی دارید، میتوانید در انتها و در بخش نظرات بنویسید و پاسخ را از کارشناس سلامتی دکتردکتر دریافت کنید.
انواع روشهای اهدای خون
وقتی به اهدای خون فکر میکنیم، معمولا همان تصویر همیشگی کیسههای خون کامل در ذهنمان نقش میبندد. اما جالب است بدانید که نیاز بیماران متفاوت است؛ برخی فقط به بخش مایع خون نیاز دارند و برخی دیگر به سلولهای منعقدکننده آن. امروزه علم پزشکی این امکان را فراهم کرده تا دقیقا همان بخشی را که یک بیمار به آن نیاز حیاتی دارد اهدا کنید.
اهدای خون کامل
این روش همان شیوه سنتی و آشناترین نوع اهدای خون است. در این روش، حدود نیم لیتر از خون شما با تمام اجزای آن (گلبولها، پلاسما و پلاکتها) دریافت و در کیسه ذخیره میشود. فرایند اهدای خون کامل سریع است و حدود ۱۰ دقیقه طول میکشد. این خون اهدایی بعدا در آزمایشگاه تفکیک شده یا بهصورت کامل به مصدومان تصادفات، جراحیهای بزرگ و کسانی که خون زیادی از دست دادهاند تزریق میشود.
اهدای پلاکت
پلاکتها سلولهای کوچکی هستند که وظیفه بندآوردن خونریزی را بر عهده دارند. این روش بهکمک دستگاه انجام میشود و طی آن، خون شما وارد یک کیت استریل شده، فقط پلاکتهای آن جدا میشود و بقیه اجزای خون دوباره به بدنتان بازمیگردد. این اهدای هدفمند بیشتر برای بیماران مبتلا به سرطان و تحت شیمیدرمانی فایده دارد. ازآنجاکه گلبولهای قرمز به بدن برمیگردند، بعداز اهدا احساس ضعف نخواهید کرد، هرچند فرایند آن ۱٫۵ تا ۲ ساعت طول میکشد.
اهدای پلاسما
پلاسما بخش مایع و زردرنگ خون است که آب، پروتئینها و فاکتورهای انعقادی را در خود جای میدهد. در این روش هم دستگاه فقط پلاسما را برمیدارد و سلولهای خونی را به بدن بازمیگرداند. پلاسما برای درمان بیماران دچار سوختگی شدید، افرادی که در شوک هستند و همچنین برای ساخت داروهای حیاتی برای بیماریهای نادر استفاده میشود. فواید خون دادن به این روش این است که سبک بوده و بدن ظرف چند روز مایع ازدسترفته را جایگزین میکند.
اهدای گلبول قرمز دوگانه
در این روش مدرن، دستگاه بهشکل اختصاصی دو واحد گلبول قرمز از خون جدا میکند و پلاسما و پلاکتها را دوباره به بدن برمیگرداند. این نوع خوندهی برای کسانی مناسب است که غلظت خون بالا یا گروه خونی خاصی دارند. در این روش گلبولهای قرمز مستقیما به نجات نوزادان نارس، مادرانی که زایمان سخت داشتند یا بیماران مبتلا به کمخونی شدید کمک میکنند. فرایند این اهدا کمی بیشتر از خون کامل زمان میبرد اما اثربخشی درمانی فراوان دارد.
فواید خون دادن برای همه
اهدای خون، اقدامی حیاتی است؛ زیرا برخی گروههای خونی کمیابتر هستند و تأمین کسری آنها تنها با انتقال خون امکان پذیر است. این اقدام یکی از سریعترین و مؤثرترین روشها برای جبران کمبود خون است و جانهای بسیاری را نجات میدهد.
در حال حاضر، روز 24 ژوئن (برابر یا 24 خرداد)، از طرف سازمان بهداشت جهانی روز جهانی اهدای خون نامگذاری شده است. به گفته این سایت،
نامگذاری این روز، بهمنظور ترغیب افراد جامعه به اهدای خون و کمک به همنوعان انتخاب شده است.
اهدای خون مانند اغلب فرآیندهای پزشکی، با مزایا و معایب خاصی همراه است. شناخت این موارد برای اهدا کنندگان خون ضروری است. در ادامه با تمام مزایا و عوارض از دست دادن خون، آشنا خواهیم شد.
فواید خون دادن چیست؟
شاید فکر کنید اهدای خون فقط برای نجات جان دیگران است، اما واقعیت این است که بدن خود شما هم بعد از هر بار اهدای خون، نفس راحتی میکشد. با این کار ساده، انگار به سیستم خونرسانی بدنتان یک فرصت دوباره برای خانهتکانی و نوسازی میدهید؛ بیآنکه آسیبی به سلامتی شما وارد شود. در ادامه به فواید خون دادن اشاره خواهیم کرد.
فواید خون دادن در طولانی مدت
وقتی به طور منظم خون اهدا میکنید، در واقع دارید از فرسودگی رگها جلوگیری میکنید. این کار مانع از تجمع بیشازحد آهن در اعضای حیاتی مثل قلب و کبد میشود. در طولانیمدت، خون در بدن روانتر حرکت میکند و کمتر دچار گرفتگی عروق میشوید. بررسیها نشان میدهد کسانی که سالیان سال مرتب خون میدهند، قلب سالمتر، سیستم ایمنی فعالتر و بدنی شادابتر دارند و نشانههای پیری و خستگی مفرط دیرتر به سراغشان میآید. همچنین این افراد معمولا اضطراب کمتر و رضایت بیشتری دارند.
فواید خون دادن در کوتاه مدت
بلافاصله بعد از اهدای خون، بدن دست به کار میشود تا این جای خالی را پر کند. در عرض چند روز، سلولهای خونی جدید و تازهنفس ساخته میشوند که اکسیژن را خیلی بهتر به تمام اعضای بدن میرسانند و حس سبکی میدهند.
همچنین، در همان پایگاه انتقال خون، یک چکاپ سریع و رایگان ازنظر فشار خون، ضربان قلب و میزان هموگلوبین میگذرانید و از وضعیت سلامت فعلیتان مطمئن میشوید. حتی اگر میپرسید چگونه گروه خونی خود را بفهمیم، خوندادن یکی از راههای آن است.
خون دادن و کاهش غلظت خون
اگر خونتان غلیظ باشد و علائم غلظت خون در آزمایش خون شما ظاهر شود، انگار که بهجای آب، مایعی غلیظ و چسبنده در سراسر بدنتان جریان دارد. این وضعیت قلب را خسته میکند و خطر لختهشدن خون را بالا میبرد. یکی از خواص خون دادن این است که غلظت خون را فورا پایین میآورد. با دفع گلبولهای قرمز اضافی، جریان خون در رگها دوباره روان و سبک میشود، اکسیژنرسانی بهبود مییابد، فشار خون متعادل میشود و خطر سکته به حداقل میرسد.
فواید خون دادن برای کبد چرب
آهن اضافی مایل است در کبد انباشته شود. تجمع آن مثل نمک روی زخم کبد چرب است و التهاب و آسیبهای آن را بیشتر میکند. اهدای خون با تخلیۀ آهن اضافه، بار بسیار سنگینی از دوش کبد برمیدارد. وقتی کبد سبکتر شود، فرصت پیدا میکند تا سلولهای خود را بازسازی کند؛ در نتیجه بهتر میتواند چربیها را پردازش و سمزدایی کند. این مهمترین فواید اهدای خون برای کبد چرب است.
فواید خون دادن برای افراد سیگاری
سیگار کشیدن باعث میشود اکسیژن کمتری به بافتها برسد. بدن برای جبران این کمبود، فریب میخورد و بیش از حد گلبول قرمز میسازد که نتیجهاش غلظت شدید خون است. برای افراد سیگاری، اهدای خون یک نیاز جدی برای پیشگیری از سکته است. این کار غلظت خون ناشی از سیگار را کاهش داده و جریان خون را روان میکند؛ هرچند که این کار هرگز جایگزینی برای ترک سیگار و عوارض ریوی آن نیست.
فواید اهدای خون برای جوش و پوست صورت
شفافیت و پاکی پوست ارتباط نزدیکی با تمیزی و سبکی کبد دارد. وقتی خون غلیظ باشد و کبد تحت فشار، سموم بهراحتی دفع نمیشوند، پوست کدر شده و زودتر جوش میزند. اهدای خون راه پاکسازی طبیعی بدن است. با روان شدن جریان خون، مواد مغذی و اکسیژن تازه به پوست صورت میرسد، جوشهای ناشی از حرارت داخلی کم میشوند و چهره شاداب میشود.
فواید اهدای خون برای مو
اهدای خون با روانسازی جریان خون و بهبود اکسیژنرسانی، به تغذیه بهتر فولیکولهای مو کمک میکند. وقتی جریان خون در پوست سر بهبود یابد، ریشه موها مواد مغذی و اکسیژن را راحتتر جذب کرده و شادابتر میشوند. البته که رعایت اعتدال شرط اول است؛ چون اهدای بیشازحد خون میتواند ذخایر آهن بدن را کم کند و بیشتر باعث ریزش مو شود.
پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی
اما ببینیم برای قلب مزایای خون دادن چیست؟ رسوب چربی در رگها اصلیترین علت سکته قلبی است. آهن زیاد چربی را اکسید میکند و به دیوارۀ عروق میچسباند. با اهدای خون، سطح آهن بدن در حد نرمال میماند و این چربیها دیگر بهراحتی در رگها رسوب نمیکنند. بههمیندلیل، افرادی که مرتب خون میدهند، کمتر از بقیه در معرض گرفتگی رگهای قلب و سکتههای ناگهانی قرار میگیرند.
ازسوی دیگر، این کار باعث باعث تنظیم سطح آهن میشود و بیماری هموکروماتوز (زیاد بودن میزان آهن) و غلظت خون را کاهش میدهد.
کاهش خطر ابتلا به سرطانها
آهن زیاد در بدن یک ضرر دارد و آن تولید رادیکال آزاد است، همان ذرات مزاحم و مخربی که به دیواره سلولها آسیب میزنند و زمینه را برای جهشهای سرطانی آماده میکنند. یکی از فواید خون دادن کاهش این ذرات مخرب در بدن است.
تحقیقات نشان میدهد که کنترل سطح آهن با اهدای خون مداوم، شانس ابتلا به سرطانهای مهم مثل کبد، ریه، گلو و روده بزرگ (که ناشی از ازدیاد آهن در بدن هستند) را بهشکل چشمگیری کاهش میدهد.
فواید خون دادن برای تنظیم سطح آهن بدن
بدن ما راه طبیعی و سادهای برای دفع آهن اضافی ندارد؛ آهن بهمرور در اعضای حیاتی مثل قلب و کبد انباشته میشود و به بافت آنها آسیب جدی میزند. اهدای خون منظم، بهترین، طبیعیترین و مستقیمترین راهکار برای تنظیم آهن بدن است. با این کار، بدون نیاز به مصرف داروهای شیمیایی، سطح آهن را در محدوده امن نگه میدارید و از آسیب و مسمومیت تدریجی ارگانهای بدن جلوگیری میکنید.
مضرات و عوارض خون دادن
آگاه بودن از عوارض خون دادن در کنار فواید آن، برای حفظ سلامت اهدا کننده بسیار مهم است. اگر مجاز به اهدای خون باشید، معمولا این مشکلات را بهصورت خفیف و موقتی تجربه میکنید. ذر ادامه با مهمترین عوارض خون دادن آشنا خواهیم شد:
- کبودی پوست؛
- سرگیجه؛
- بیحالی؛
- تب و لرز.
بهصورت کلی، عوارض اهدای خون برای افراد واجد شرایط، نگران کننده نیستند و با مراقبتهای ساده، برطرف میشوند.
عوارض خون دادن زیاد چیست؟
زیادهروی در اهدای خون، فواید خون دادن را تحتتأثیر قرار میدهد.
هر کار مفیدی اگر از حد بگذرد، آسیبرسان میشود و اهدای خون هم از این قاعده مستثنی نیست. اگر فواصل زمانی استاندارد (حداقل ۸ هفته برای آقایان و ۱۲ هفته برای بانوان) را رعایت نکنید، بدن فرصت کافی برای جایگزینی آهن ازدسترفته را پیدا نمیکند. این موضوع در نهایت فرد را با این مضرات اهدای خون روبهرو خواهد کرد:
- کمخونی شدید؛
- فقر آهن؛
- احساس خستگی مفرط؛
- سرگیجه و ضعف مداوم.
اینکه پایگاههای انتقال خون قوانین سفتوسختی برای دفعات اهدای خون دارند نیز دقیقا بههمینخاطر است. تا مطمئن شوند نجات جان دیگران، به قیمت آسیب به سلامت شما تمام نمیشود.
شرایط اهدای خون
بر اساس اطلاعات ارائه شده از طرف سازمان انتقال خون کشور، شرایط اهدای خون برای بانوان و آقایان عبارت است از:
- سن: بین 18 تا 60 سال؛
- وزن: حداقل 50 کیلوگرم؛
- مدارک: همراه داشتن کارت شناسایی معتبر مانند شناسنامه، گواهینامه یا گذرنامه؛
- تعداد دفعات: 3 مرتبه برای زنان و 4 مرتبه برای مردان، در سال؛
- فاصله هر انتقال خون: حداقل 8 هفته؛
- اجتناب از مصرف سیگار: حداقل یک ساعت قبل و بعد از اهدای خون، از مصرف سیگار خودداری کنید.؛
- نداشتن تتو: معمولا اشخاصی که تتو دارند، نمیتوانند خون اهدا کنند.
برای خون دادن باید ناشتا بود؟
خون دادن معمولاً نیازی به ناشتا بودن ندارد، اما بهتر است قبل از اهدای خون غذای سبک و سالم مصرف کنید.
بیماریهای نیازمند به مشورت با پزشک برای اهدای خون
در صورت ابتلا به موارد زیر، قبل از اهدای خون با متخصصان مرکز اهدای خون، مشورت کنید:
- آلرژیها؛
- بیماریهای قلبی و عروقی؛
- ریوی؛
- کمخونی؛
- بیماری کلیوی؛
- بیماری کبدی؛
- غش؛
- صرع؛
- تشنج؛
- اعتیاد به مواد مخدر تزریقی؛
- انجام انواع جراحی؛
- زردی؛
- یرقان.
همچنین داشتن تماس جنسی محافظتنشده، داشتن خالکوبی، انجام حجامت و مسافرت به مناطقی که محل زیست پشه مالاریا است، از دیگر مواردی هستند که باید با پزشک مطرح شوند.
شرایط خون دادن برای اولین بار
اگر برای اولینبار تصمیم دارید به مراکز انتقال خون مراجعه کنید و از فواید خون دادن بهرهمند شوید، علاوهبر موارد فوق، باید به شرایط اهدای خون برای اولین بار هم توجه داشته باشید:
- اگر داروی خاصی مصرف میکنید یا به بیماری خاصی مبتلا هستید، با پزشک خود مشورت کنید.
- بهتر است قبل از خون دادن، از مواد غذایی حاوی آهن (مثل گوشت قرمز، اسفناج، مرغ و ماهی بخورید.
- 4 تا 6 ساعت قبل از اهدای خون، حتما غذا میل کنید.
- اگر به سرماخوردگی یا آنفولانزا مبتلا هستید، نباید خون بدهید.
- در 1 سال گذشته نباید سابقه عمل جراحی، دریافت خون یا تزریق هورمون داشته باشید.
- نباید عفونت فعال یا بیماریهای حاد مانند تب، آنفلوانزا، سرماخوردگی داشته باشید.
- سطح هموگلوبین خونتان باید در حد نرمال باشد.
- در روز اهدای خون، از انجام فعالیتهای سنگین و ورزشهای شدید خودداری کنید.
شرایط اهدای خون برای زنان
زنان، طی خونریزی در عادت ماهانه، دچار مشکلاتی در تنظیم سطح آهن میشوند. بنابراین، احتمال ابتلای آنها به کمخونی و فقر آهن، بیشتر از مردان است. بنابراین اگر بهعنوان یک خانم، قصد اهدای خون دارید، باید به نکات زیر توجه کنید:
- توجه به سطح هموگلوبین؛ که باید حداقل 12٫5 گرم در دسیلیتر باشد.
- مصرف قرص آهن؛ بعد از انتقال هر واحد خون، تقریبا 211 میلیگرم آهن از بدن کم میشود. مصرف قرصهای آهن، مدتزمان بازگشت این ماده را در بدن کاهش میدهد و از فقر آهن جلوگیری میکند. بعد از اهدای خون، معمولا 30 عدد قرص فروسولفات به بانوان داده میشود که باید به مدت 10 روز و روزانه 3 عدد (صبح، ظهر و شب) استفاده میشود.
- مصرف غذاهای حاوی آهن؛ مثل گوشت قرمز، ماهی و جگر به تنظیم سطح آهن کمک میکند. آهن موجود در این مواد، سریعتر از آهن موجود در سبزیجات مثل اسفناج، عدس و لوبیا جذب بدن میشوند. مصرف مواد حاوی ویتامین C مانند مرکبات و گوجهفرنگی، جذب آهن را افزایش میدهد.
- خودداری از اهدای خون در دوران قاعدگی
شرایط اهدای خون برای آقایان
شرایط خون دادن مردان، در حالت کلی شامل شرایط عمومی اهدای خون است که در بالا به آنها اشاره کردیم. همچنین، قبل از اهدای خون میزان فشارخون و سطح هموگلوبینهای خون اندازهگیری میشود تا در صورت کمخونی یا فشار پایین، انتقال خون انجام نشود. توجه داشته باشید که سطح هموگلوبین خون آقایان، قبل از اهدا باید حداقل 13٫5 گرم در دسیلیتر باشد.
سن مناسب برای خون دادن
سن مناسب برای اهدای خون، بازۀ مشخصی دارد. هدف از این محدودیتگذاری حفظ سلامت فرد و اطمینان از کیفیت خون دریافتی است. بهطور استاندارد، تمام افراد بین ۱۸ تا ۶۰ سال (و در شرایطی تا ۶۵ سال برای اهداکنندگان مستمر) میتوانند برای اهدای خون اقدام کنند. اگر بهتازگی ۱۸ سالتان تمام شده و بدنتان به رشد کامل رسیده، آمادۀ خوندهی هستید.
برای سنین بالاتر نیز همهچیز به نظر پزشک مستقر در پایگاه و وضعیت سلامت عمومی بدن شما بستگی دارد تا مطمئن شوند خوندهی فشار مضاعفی به قلب و عروق اهداکننده وارد نمیکند.
چه افرادی نمیتوانند خون اهدا کنند؟
عوارض اهدای خون در برخی شرایط، بیشتر از فواید خون دادن است. در ادامه با برخی از این رفتارها آشنا میشوید:
شرایط پزشکی
در صورت داشتن شرایط پزشکی زیر، از اهدای خون خودداری کنید:
- زنان باردار؛
- مبتلایان به بیماریهای آمیزشی (مانند ایدز و تبخال تناسلی)؛
- بیماران ایدز (HIV)؛
- بیماران هپاتیت B و C؛
- مبتلایان به مشکلات قلبی جدی؛
- افرادی با نارسایی تنفسی؛
- بیماران دیابتی وابسته به انسولین؛
- مبتلایان به فشار خون غیرقابل کنترل (خیلی بالا یا خیلی پایین)؛
- افرادی که در یک سال اخیر، دریافت خون یا پیوند عضو داشتهاند؛
- بیماران شیمیدرمانی یا پرتودرمانی؛
- مبتلایان به آرتریت روماتوئید (نوعی بیماری خودایمنی)؛
- بیمارانی با کمبود فاکتورهای انعقادی خون (هموفیلی، آنمی داسی شکل، تالاسمی ماژور و غیره)؛
- افرادی که در 2 سال گذشته مبتلا به بیماریهایی مانند مالاریا، بروسلوز، لیشمانیاز، تب زرد و غیره شدهاند؛
- افرادی که به تازگی مبتلا به تب مالت، توکسوپلاسما یا سایر بیماریهای مشابه شدهاند.
داروها و درمانهای خاص
در صورت مصرف داروهای زیر، نمیتواند خون اهدا کنید:
- افرادی که از داروهای بدنسازی استفاده میکنند.
- افرادی که در 6 ماه گذشته خالکوبی، تتو، طب سوزنی، حجامت، زالو درمانی یا سوراخ کردن گوش انجام دادهاند.
- افرادی که در 3 ماه گذشته از داروهای تزریقی یا استروئیدها استفاده کردهاند.
- افرادی که در 6 ماه گذشته دچار حمله تشنجی شدهاند.
- مصرفکنندگان داروهایی مانند راکوتان (برای آکنه)
- وارفارین (رقیقکننده خون)
سالی چند بار میتوانیم خون اهدا کنیم؟
تعداد دفعات مجاز برای اهدای خون، به جنسیت و توانایی بدن اهداکننده در بازسازی ذخایر آهن بستگی دارد. بهطور استاندارد، آقایان حداکثر ۴ بار در سال (با فاصله حداقل ۸ هفته) و خانمها حداکثر ۳ بار در سال (با فاصله حداقل ۱۲ هفته) میتوانند برای اهدای خون کامل اقدام کنند. با رعایت این بازه زمانی، فواید خون دادن از عوارض آن بیشتر است.
ملاحظات ضروری برای اهدای خون در برخی گروهها
بر اساس دستورالعملهای سازمانهای بهداشت جهانی (WHO) و هلال احمر، اهدای خون برای برخی افراد باید تحت شرایط خاصی انجام شود:
- اهدای خون برای زنان شیرده: به صورت کلی، توصیه نمیشود. با این حال، انجام این کار 6 ماه پس از زایمان، با مشورت متخصص خون، امکان پذیر است.
- اهدای خون طی مصرف برخی داروها: مانند داروهای رقیقکننده خون (آسپرین، وارفارین)، داروهای بیماریهای خود ایمنی و بیماریهای مزمن، بر توانایی بدن در انعقاد خون تأثیر میگذارند. این افراد باید از اهدای خون خودداری کنند یا از پزشک مشاوره بگیرند.
- خون دادن افراد دیابتی: تنها در صورت کنترل سطح قند و سلامت عمومی فرد، امکانپذیر است. با این حال، بهتر است برای اهدای خون، با پزشک خود مشورت کنید.
- اهدای خون پس از جراحی: پس از عمل جراحی، باید تا حاصل شدن کامل سلامتی، از اهدای خون خودداری کنید.
- اهدای خون برای افراد مبتلا به کم خونی: افرادی که کم خونی دارند، درصورت مناسب بودن سطح هموگلوبین، میتوانند در انتقال خون مشارکت کنند.
نکته مهم! خون دادن افراد تالاسمی مینور ممکن است موجب کاهش هموگلوبین بدن آنها شود. با این حال، اگر فردی با ژنتیک تالاسمی مینور، سطح هموگلوبین نرمال قرار داشته باشد، میتواند خون اهدا کند.
بهترین فصل برای اهدای خون
اهدای خون در تمام فصول امکانپذیر است و زمان انتقال خون در در میزان فواید و عوارض خون دادن تاثیری ندارند اما بهتر است قبل از تعطیلات و سفرها (به دلیل افزایش مواقع اضطراری و تصادفات)، در آغاز فصلهای پاییز و زمستان و هنگام وقوع حوادث طبیعی مخرب (مانند سیل و زلزله)، برای اهدای خون اقدام کنید.
تفاوت حجامت و اهدای خون
حجامت یک روش سنتی است که در آن خون با استفاده از فشاری خاص از بدن فرد خارج میشود. این روش بیشتر بهعنوان درمانی برای برخی بیماریها مانند سردرد یا دردهای عضلانی مورد استفاده قرار میگیرد و برخلاف اهدای خون، هدف آن تأمین خون برای بیماران نیست. حجامت در بسیاری از موارد در مراکز غیرپزشکی انجام میشود.
فرق اهدای خون با فصد خون
فصد کردن، یک روش درمانی سنتی است و خواص درمانی آن مشابه فواید خون دادن است. در این روش، مقدار مشخصی از خون بدن فرد، برای درمان برخی بیماریها مانند فشار خون بالا یا اختلالات خونی، تخلیه میشود. این کار با تیغ زدن روی رگ انجام میشود. در جدول زیر، تفاوت فصد خون، اهدای خون و حجامت را بررسی کردهایم:
| ویژگی | فصد خون | حجامت | اهدای خون |
|---|---|---|---|
| هدف | درمان برخی بیماریها مانند فشار یا غلظت خون | بهبود جریان خون و درمان برخی بیماریها | تأمین خون بیماران نیازمند |
| مقدار خون | حدود ۲۰۰-۴۰۰ میلیلیتر | کمتر از ۱۰۰ میلیلیتر | حدود ۴۵۰-۵۰۰ میلیلیتر |
| فرآیند انجام | خون از نقاط خاص بدن با استفاده از سوزن یا تیغ برداشته میشود | ایجاد خلا و کشیدن خون از سطح پوست با فنجانهای مخصوص | برداشت خون از رگها |
| مکان انجام | در مراکز طب سنتی و فصد خون | در مراکز طب سنتی | در مراکز معتبر انتقال خون |
| فواید خون دادن | کاهش فشار خون یا تجمع آهن اضافی | بهبود احساس عمومی، کاهش دردهای عضلانی و رفع سموم | کمک به تأمین نیازهای خون بیماران و بازسازی خون اهداکننده |
| تعداد دفعات | بستگی به نیاز درمانی فرد | به صورت دورهای و بسته به شرایط فرد | زنان 3 بار و مردان 4 بار در سال |
قبل و بعد از اهدای خون چی بخوریم؟
در جدول زیر، مواد غذایی که به تنظیم سطح آهن و افت فشار کمک میکنند. قبل و بعد از اهدای خون را به تفکیک بررسی کردهایم:
توصیههای مهم قبل از خون دادن
قبل از اهدای خون، به موارد زیر توجه کنید:
- شب قبل از انتقال خون، خواب کافی داشته باشید.
- قبل و بعد از اهدای خون، ورزش یا کار سنگین انجام ندهید.
- از چند ساعت قبل به مقدار کافی آب بنوشید.
- ناشتا خون ندهید.
- اگر سابقه حالت تهوع بعد از خون دادن را دارید، قبل از اهدای خون مواد غذایی زیادی میل نکنید.
- بعد از اهدای خون مدتی روی تخت دراز بکشید و سریع بلند نشوید.
- بهتر است بعد از اهدای خون رانندگی نکنید.
بعد از اهدای خون چه اتفاقی در بدن میافتد؟
برای اهدای خون چه باید کرد؟
فواید خون دادن، نهتنها برای دریافت کننده بلکه برای فرد اهدا کننده نیز، اثبات شده است. بنابراین اگر برای انجام این اقدام انسانی و مفید، مصمم هستید، میتوانید به مراکز انتقال خون، مراجعه کنید. در این مراکز، بعد از انجام معاینههای بالینی، آزمایش خون و آگاهی از شرایط جسمی مراجعهکننده، برای اهدای خون اقدام کنند.
معمولا ابتدا از شما میخواهند که فرم لازم برای این کار را پر کنید و کارت شناسایی خود را نشان دهید. در ادامه درباره سابقه پزشکی از شما سوال شده و معاینه بالینی انجام میشود. در این مرحله فشارخون، دمای بدن و میزان هموگلوبین خون شما باید اندازهگیری شود.
بعد از انجام این معاینهها، باید روی تخت دراز بکشید تا دست شما را استریل کرده و سوزن انتقال خون را وارد بازو کنند. فرآیند انتقال خون در نهایت 15 دقیقه طول خواهد کشید و بعد از اتمام، باید چند دقیقه استراحت کنید و مقداری مایعات بنوشید.
در مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر میتوانید کاملترین اطلاعات حوزه پزشکی و سلامت را مطالعه کنید و با مطرح کردن سوالات خود در انتهای هر مقاله، پاسخ را از کارشناس سلامت دریافت کنید.
درود بر شما
ببخشید ممکنه به علت اهدای خون در ماه ،زمان عادت ماهانه دیر تر بشه ؟
سلام
باید علل دیگر رو مد نظر قرار داد مثل بارداری و…
اما اهدای خون هم ممکنه سبب تغییر تایم پریود بشه
همسرم خون اهدا کرده
از دیروز تپش قلب شدید و ضعف دارن
تب و داغی کف دست و پا دارن طبیعیه ؟
سلام عزیزم
باید فشارخون و تعداد ضربان قلب و درجه حرارت بدنش دقیقا چک شود
سلام
من سه سال پیش آمبولی ریه کردم
الانم خونم غلیظ هست هموگلوبین ۱۶.۲ هست
ایامی تونم خون اهدا کنم
سلام
منع اهدای خون ندارد
سلام من ۲۵ سالم هست آزمایش خون دادم
RBC 5.96 mil/cumm هست
هموگلبین 16.7 g/dc
Hematocrite 50.3 هست در ضمن سه سال قبل ۴۵۰سی سی خون داده بودم کدام مریضی خاصی ندارم خوشبختانه
احساس سرگیجه و اینا دارم بنظرتون خون بدم بهتره یانه
من تالسمی منور دارم آیا میتونم اهدای خون داشته باشم
سلام
در صورت خفیف بودن تالاسمی و نرمال بودن رنج هموگلوبین و mcv منعی ندارد
سلام من 6ماه دیگه 18میشم میتونم الان خون بدم
سلام
تا ۱۸ سالگی صبر کنید
سلام من رابطه ی جنسی پر خطر زیاد داشتم میخواستم خون اهدا کنم،فقط استرس اینو دارم بفهمند من ممکنه بیماری خاصی دارم اونوقت با من چکار میکنن؟
سلام
توصیه من اینه حتما چکاپ و بررسی هپاتیت ها و hiv بدین
با شما کاری ندارن ولی اسمتون ثبت میشه
کجا باید بدم؟ جوابش کی میاد؟
میتونید به مرکز بیماری های رفتاری مراجعه کنید
میتونین به ازمایشگاه معمولی در منطقه سکونتتون مراجعه و ازمایش
Hiv ab 1,2 و p24
Hcv ab
Hbs ag
Hbs ab
بدهید
سلام تست قند انجام دادم،به من گفتن خونت رقیق هستش، آیا برای اهدای خون مشکلی هست یا نه؟
خون رقیق دلیل بر کم خونی هست یا نه؟
سلام عزیزم
عدد هموگلوبین ( hb) و Rbc و plt و hct چند هست؟
من هم غلظت خون دارم هم خونم زیاده هربعر که خون میدم خیلی سرحال میشم بعد دو سه ماه کسل میشم میتونم هر سه ماه یکبار خون بدم ازم میگیرن وضرری نداره ؟
سلام
اگر عدد hb و rbc شما در ازمایش بالاتر از رنج طبیعی هست بله میتوانید
سلام من غلظت خون دارم رفتم دکتر گفت برو یه کیسه خون بده منم گفتم حجامت کردم دو سه ماه پیش گفت نمیشه خون بدی باید یه سال بگذره بعدن من میتونم خون بدم یا باید یه سال بگذره ممنون
سلام
سازمان انتقال خون از دریافت خون کسانی که سابقه حجامت دارن امتناع میکند
سلام من هموگلوبین ۱۷ و پلاکت ۱۷۰ دارم ایا میتونم خون اهدا کنم
سلام
این اعداد در همگلوبین و پلاکت منعی جهت اهدا خون ندارند
سلام من یک بار خون اهدا کردم بعد چند دقیقه بیهوش شدم میشه بگید علت بیهوشی چی هست آیا بهتره که کلا خونی اهدا نکنم.مرسی
سلام
میتواند بعلت افت فشارخون باشد
سلام ، وقت بخیر
من 37 سال دارم
جواب آزمایش CBC من مشکلات زیر رو داشت
RBC 6.4
Hemoglobin 18.5
Hematocrite 54.7
آیا خون دادن برای من خوب است؟؟
سلام
بله میتوانید اهدا کنید
سلام خسته نباشید،
من ۱۹ سال دارم و دوست دارم خون اهدا کنم تا به انسان های دیگر کمک کنم اما در عوارض آن نوشته بود باعث ریزش مو میشود آیا حقیقت دارد
سلام
اگر کم خونی ندارید موردی ندارد
سلام پدرم غلظت خون دارن و از طرفی قند خون دارن ولی برای قندشون دارو یا انسولین مصرف نمیکنن خداروشکر و با داروهای گیاهی و رعایت قندشون تقریبا روی ۱۳۰تا۱۴۰ هس همیشه
ایشون میتونن خون بدن؟ و آیا قبول میکنن؟ سنشونم ۵۵ هست
سلام
بله میتواند
سلام وقت بخیر کسی که پسوریازیس داره میتونه خون بده با تشکر
سلام کسی که پسوریازیس داره میتونه خون بده؟
سلام وقت بخیر کسی که پسوریازیس داره میتونه خون بده؟
سلام من میزان کروسترول خونم یه مقدار بالاتر از حد نرمال هستش آیا می تونم خون اهدا کنم یانه؟
سلام
موردی ندارد
سلام وقت بخیر کسی که پسوریازیس داره میتونه خون بده؟
سلام
بعلت ابتلا به افزایش فشار مایع مغزی نخاعی دوماه پیش L.P شدم نتیجه آزمایش و ام آر آی مشکلی نشون نداد ولی بخاطر فشار روی عصب بینایی الان استازولامید ۲۵۰ مصرف میکنم هر ۱۲ ساعت ۲ عدد
سابقه اهدا خون هم دارم بدون مشکل در موارد قبل.
خواستم بدونم مانعی برای اهدا خون دارم یا مشکلی نیست؟
ممنون از شما
سلام
با توجه به مصرف دارو بهتر است با پزشکمعالجتون مشورت کنید
یکبار خون دادم گفت به هپاتیت مشکوکین دوباره گفتش نه مشکلی نیست هزارتاازمایش دادم هیچ مشکلی نبود
ولی
الان خون ازم نمیگیرن میگن جلواسمتوبخاطراون بسته ان ونمیتونی اهدای خون کنی باید چکارکنم
لطفا جواب بدین
سلام
ناراحت نباشین، چون اهدا خون پروسه حساسی هست بسیار سختگیرانه عمل میکنن
بجای خون دادن اگر دچار غلظت خون شدین میتونین فصد خون کنید
اگر هم غلظت خون ندارین کاری لازم نیست
اهدای خون برای کسی که تریاک مصرف میکند مفید است یا مضر ممنون میشم بطور کامل راهنمایی کنید و در کل خون دادن برای کسی که تریاک میکشه خوبه یا خوب نیست 🙏
سلام
اگر کم خونی نداشته باشد ضرر ندارد
البته با توجه به مصرف تریاک از شما جهت اهدای خون استفاده نخواهد شد
سلام وقتتون بخیر، پروپلاس قلبی خفیف دارم با ef 55-60 درصد، همچنین غلظت خون بالا…
آیا میتوانم خون اهدا کنم برای کنترل غلظت؟
سلام
مواردی که گفتین مانعی ندارد
سلام من پلاکت خونم همیشه بین 95000تا 110000هستش میتونم من هم اهدای خون انجام بدم ممنون از راهنمایی شما
سلام
بهتر است ابتدا علت مختصر کاهش پلاکت مشخص شود
سلام ، ۳۳ سال و مرد هستم ، hgb 15.9 و iron 182 دارم ، آیا غلظت خون دارم و بهتر هست خون بدم ؟
سلام
میتوانید خون اهدا کنید و از فوایدش بهره ببرید
سلام خسته نباشید من زیاد قلیان میکشم مطمعنم که الان خونم خیلی قلیز شده و رگ هام گرفته س بنظرتون با خون دادن خونم روان میشه یا چند بار باید خون بدم که خونم یا رگ هام به شرایط قبل برگرده
سلام
باید ابتدا ازمایش cbc, diff بدهید
سلام و عرض ادب من نذر کردم تا 40 بار خون اهدا کنم 2 اردیبهشت ماه خون اهدا کردم بنا رو گذاشتم رو 56 روز اما 10 روز زودتر 46 روز حواسم نبود ساوه خون اهدا کردم آیا گلبول قرمز تکمیل شده یا مشکلی ایجاد میکند از خون اهدا شده؟ لطفا جواب بدید ممنون از شما
سلام
نگران نباشید اما با فواصل کم اهدا نشود
سلام وقت بخیر من غلظت خون دارم. چند بار خون بدم تا غلظتم برطرف بشه؟
سلام
عدد hb, Rbc, plt در ازمایش خون چند هست؟
باسلام .بنده در طول چندین سال سابقه اهدای خون تا حالا ندیدم دکتری برای اهدای خون تو مراکز حضور داشته باشه واقعا اهدای خون برای انسان ضرر دارد خواهشمندم صادقانه جواب بدین اکثرا از مضرات این عمل میگن
سلام
خیر چه ضرری دارد؟!
سلام من حدود ۲/۵ ماه پیش به خاطر غلظت خون، خون دادم و هیچ مشکلی نداشتم دکتر گفت بعد ۲_۳ ماه تکرار کن وقتی امروز خون دادم حالم بد شد و مجبور شدن دوتا سرم و امپول ویتامین و اینا بهم بزنن و حالم بهتر شد، ولی کل بدنم درد میکنه انگار چند سالی بدون استراحت کار کردم آیا مشکلی هست؟
سلام عزیز
اگر درد بدن صرفا بعد از خون دادن رخ داده و سابق بر این نداشتین نگران نباشین
منتها مجدد ازمایش خون cbc, diff, esr, crp و…بدهبد و به متخصص داخلی مراجعه کنید
سلام . میخواستم بدونم بعد از اهدای خون خونی که اهدا میشه رو آزمایش میکنن باوجود گرفتن شرح حال ؟ چون یکی از آشنایان ما میگفت بعد از اهدای خون متوجه بیماری اچ ای وی شده ممنون میشم راهنمایی کنین.
سلام.بله همه خون های اهدایی ازمایش می شوند
سلام من پارسال 4 بار اهدا خون داشتم که 3 بار قبلی پیامک اومد ک گروه خونی و تاریخ اهدا خون ارسال شد
سری اخر ک اسفند بود دیگر پیامی نیامد برا بنده
اگذ مشگلی در خون اهدایی باشد؟ اطلاع رسانی میشود؟؟
سلام
بله اطلاع داده می شود
سلام آیا اهدای خون به غلظت خون کمک میکند ؟
سلام.بله کمک میکند
سلام
ضمن تشکر بابت راهنمایی ..
من بعد از هر بار اهدا خون احساس سبکی در سرم دارم، خوابم راحت میشه، صبح ها راحت از خواب بیدار میشم و حتی در طول روز هم اگه نخوابم اذیت نمیشم.
معمولا بعد از دوماه که از اهدا میگذره، سرم سنگین میشه، سردرد میگیرم، سخت از خواب بیدار میشم و زود خسته میشم.
ممولا چکاب هم که میدم چربی هام خوبه و فقط تری گلیسیرین یه مقدار بالاست، اون هم جم فیبروزیل مصرف میکردم یه مدت با ویتامین E
یه مدت هم لیورگول مصرف میکردم و احساس سنگینی سر رو نداشتم، اما جدیدا دیگه اثری نداره…
لطفا، راهنمایی بفرمایید، مشکل سنگینی سرم از چیه؟
به نظرتون موارد زیر موثر هستند؟
تری گلیسیرین بالا
غلظت خونه
چربی کبد
یا مورد دیگه ای هست…
ممنون
سلام
غلظت خون یعنی عدد hb و پلاکت موثر هست
سلام وخسته نباشید به شمامشاورمحترم، علت اینکه اگه حجامت کرده باشیم وباعث منع خونگیری میشه چیه درصورتی که خیلی توی سایت ها به اون اشاره شده ودرمان بسیاری از دفع سموم بدن اشاره شده، حالا چرافردی که حجامت کرده نمیتونه خون اهداکنه؟
سلام
بعلت اینکه حجامت ممکنه در مراکز غیر بهداشتی انجام شه
سلام
فریتین خون من از نرمال بالاتره طبق ازمایش
دادن خون برایم مفید هست یا مضر؟
سلام
تاثیر خاصی روی فریتین ندارد
به طور کلی بیشتر مفید است
باسلام من غلظت خون بالایی دارم پلاکت بالای دومیلیون،ایا خون دادن واسه ی پایین اومدن پلاکت خونم مفیده و تاثیر داره؟باتشکر
سلام
درمان اصلی نیست
چه دارویی مصرف میکنید و آیا فوق تخصص خون مراجعه کردین؟
سلام
من پلاکت های خونم بالا تر از حد مورد انتظار آزمایش هستش ،آیا تاثیری داره بر کنترل پلاکت اهدای خون؟؟
سلام
عددش چند هست؟
سلام .
برای بار اول رفتم که خون بدم.
اینقدر از خون دادن نترسیدم .که
ولی با دیدن سوزن انتقال کمپلت فشارم افتاده و پشیمون شدم از خونی که دادم
من ۱۶ سالمه اگر شرایط لازم رو داشته باشم میتونم اهدا خون انجام بدم؟؟
سلام خسته نباشید
20سالمه مرد هستم
دکتر رفتم آزمایش دادم گفت فشارخونت نسبت به سنت بالاس باید بری اهدا خون
اهداخون رفتم مشاوره که رفتم وزنم 53بود گفته نمیشه برو بیمارستان فست خون(اگه اشتباه تایپ نکرده باشم) انجام بده
بیمارستان رفتم گفت انجام نمیدیم😐الان چیکار کنم؟
همه جا که گفتن 50به بالا مشکلی نداره!!
سلام
مساله مهم در حال حاضر فشارخون شماست
عدد فشارخونتون چند بوده؟
سلام
خیر نمیتونین، زیرا داشتن سن بالای ۱۸ سال از شرایط اهدا هست
سلام بنده پارسال برج۸ عمل دیسک کمر داشتم خیلی وقته خون ندادم احساس بی حالی و سنگینی میکنم مشکلی نداره مراجعه کنم واسه خون دادن ۶ماه از عمل جراحی گذشته
سلام
موردی نداره اما بهتره ابتدا چکاپ بدین