در میان دمنوشها و مکملهای چربیسوز با وعدههای وسوسهانگیز، قرص عصاره چای سبز یک مکمل گیاهی محبوب و تأییدشده است. انواع قرص چای سبز با تحریک متابولیسم، سرعت چربیسوزی بدن را بالا میبرند، خاصیت سمزدایی دارند، جلوی بیماریهای قلبی را میگیرند و به کاهش قند و تری گلیسیرید خون میانجامند. کپسولهای این مکمل در واقع دُز غلیظشدۀ آنتیاکسیدانهای چای سبز هستند. ولی آیا مصرف این مکملها برای همه امن و بیخطر است؟ واقعیت این است که قرص چاي سبز دُز مصرف مشخص و عوارضی دارد که باید از وجود آنها باخبر باشید. در این راهنمای مجله پزشکی و سلامت دکتردکتر، مفصل دربارۀ قرص چای سبز و دانستنیهای مرتبط با آن صحبت میکنیم.
قرص عصاره چای سبز چیست؟
قرص عصاره چای سبز در واقع شکل غلیظشده و پودری برگهای گیاه «کاملیا سیننسیس» (Camellia sinensis) است، همان گیاهی که چای سبز را با آن دم میکنیم. ترکیبات زیستفعال و مواد مؤثرۀ از دل این گیاه استخراج و در قالب مکملهای خوراکی بستهبندی میشود. با تهیه قرص چاي سبز، دیگر نیازی به نوشیدن دمنوش چای سبز نیست. کافیست این قرص را طبق دستورالعمل توصیهشده مصرف کنید و از خواص شفابخش این گیاه بهرهمند شوید.
درحالحاضر این دو محصول بهترین قرص چای سبز ایرانی شناخته میشوند:
- قرص گرین تیدین دینه؛
- قرص چای سبز کام گرین.
ترکیبات قرص چای سبز
قرص چای سبز سرشار از کاتچینها و یکی از قویترین آنها یعنی «اپیگالوکاتچین گالات» (EGCG) است، همان آنتیاکسیدان قدرتمندی که وظیفۀ حفاظت از سلولها، شتابدهی به متابولیسم و تجزیه بافت چربی را بر عهده دارد. در ترکیبات برخی از انواع این قرص کافئین طبیعی نیز دیده میشود. این ماده در ترکیب با آنتیاکسیدان سطح انرژی و تمرکز را بهشدت بالا میبرد.
دیگر ترکیبات این مکمل عبارتاند از:
- التیانین؛
- تئوبرومین؛
- تئوفیلین؛
- اسیدهای فنولیک؛
- تاننها؛
- روغنهای ضروری؛
- ویتامینها؛
- مواد معدنی.
قرص عصاره چای سبز چگونه به لاغری کمک میکند؟
لازم نیست بپرسید کیا با قرص چای سبز لاغر شدن تا پی به اثر لاغری آن ببرید، کافیست به تأثیر آن در بدن نگاه کنید. این مکمل نه سیستم عصبی را بهشکل کاذب تحریک میکند، نه اشتها را بهشکل غیرعادی سرکوب میکند، بلکه تنها بر بهینهسازی مصرف انرژی و اکسیداسیون چربیها تمرکز دارد.
جالب است بدانید یک قرص استاندارد عصاره چای سبز از نظر مقدار ترکیبات فعال با ۸ تا ۱۰ لیوان فنجان چای سبز دمکرده برابری میکند، اما بهتنهایی برای لاغری کافی نیست. این مکمل درصورت پیروی از رژیم غذایی مناسب و تحرک بدنی، ممکن است سرعت چربیسوزی را ۴ تا ۵ درصد افزایش دهد و قوی ترین قرص چربی سوز شناخته نمیشود.
میزان لاغری با قرص عصاره چای سبز در افراد متغیر بوده و حدود ۱ تا ۲ کیلو بعداز چند هفته مصرف اصولی خواهد بود.
در ادامه فواید قرص چاي سبز براي لاغري را مرور میکنیم.
مهار آنزیم تجزیهکننده نوراپینفرین
برای آنکه چربیسوزی مداوم باشد و چربیها پیوسته تجزیه و در خون آزاد شوند، سطح هورمون نوراپینفرین باید بالا بماند. آنتیاکسیدان EGCG موجود در قرص چای سبز میتواند این آنزیم را مهار کند و سطح آن را بالا نگه دارد، اتفاقی که منجر به تقویت سیگنال چربیسوزی میشود و بدن برای تأمین انرژی، بیشتر چربی میسوزاند.
افزایش نرخ متابولیسم با گرمازایی
بدن ما برای تولید گرما کالری میسوزاند و این فرایند ترموژنز نام دارد. ترکیب کافئین و کاتچینهای موجود در قرص عصاره چای سبز موتور ترموژنز را روشن میکنند. این یعنی حتی در زمان استراحت، میزان کالری مصرفی روزانه شما اندکی افزایش خواهد یافت.
تقویت چربیسوزی حین ورزش
از نتایج پژوهشها پیداست که مصرف عصاره چای سبز قبلاز فعالیتهای ورزشی، سرعت اکسیداسیون یا همان سوزاندن چربیها را اندکی بالا میبرد، بهخصوص در تمرینات هوازی و پرشدت. به دنبال این فرایند، بدن بهجای استفاده از ذخایر کربوهیدرات، سراغ اسیدهای چرب آزاد میرود و از آنها بهعنوان سوخت استفاده میکند.
تأثیر مثبت بر کاهش چربیهای احشایی
یکی از ویژگیهای برجسته چایی سبز برای لاغری تمرکز آن روی چربیهای خطرناک اطراف ارگانهای داخلی شکم است. کاتچین EGCG روی حساسیت سلولها به انسولین اثر میگذارد، قند خون را تنظیم میکند و بدن را نسبت به ذخیرۀ چربی در نواحی شکم و پهلو کممیل میکند.
فواید قرص عصاره چای سبز برای سلامتی
خواص قرص چای سبز فراتر از صرف چربیسوزی است. جدا از تاثیر قرص چای سبز در لاغری، ترکیبات زیستفعال این مکمل بر ارگانهای مختلف تأثیر میگذارند. در ادامه به مهمترینشان اشاره میکنیم.
۱. محافظت از سلولها و مبارزه با پیری
ما در معرض رادیکالهای آزاد ناشی از آلودگی هوا، استرس و تغذیه نامناسب زندگی میکنیم و تکتک اینها باعث آسیب سلولی و پیری زودرس میشوند. آنتیاکسیدانهای عصاره چای سبز عملکردی قویتر از ویتامین C و E دارند و با خنثی کردن رادیکالهای آزاد، استرس اکسیداتیو را در بدن کاهش داده و از بافتهای حیاتی محافظت میکنند.
۲. بهبود سلامت قلب و عروق و کنترل کلسترول
بیماریهای قلبیعروقی از شایعترین دلایل مرگومیر هستند و کنترل چربی خون نقش کلیدی در پیشگیری از آنها دارد. با مصرف منظم عصاره چای سبز میتوان به کاهش سطح کلسترول بد و تریگلیسرید کمک کرد. این ترکیبات همچنین جلوی اکسیداسیون کلسترول در عروق را میگیرند و فرد را کمتر مستعد تصلب شرایین و گرفتگی قلب میکنند.
۳. تقویت عملکرد مغز، تمرکز و هوشیاری
قرص چای سبز هم کافئین دارد، هم اسیدآمینهای به نام التیانین. کافئین باعث افزایش هوشیاری میشود و التیانین با افزایش موجهای آلفا در مغز، اثرات منفی کافئین، یعنی اضطراب و تپش قلب را، خنثی میکند. بنابراین قرص عصاره چای سبز را میتوان یک محرک عالی و بیخطر برای سیستم عصبی دانست که آرامش و تمرکز را همزمان رقم میزند.
۴. بهبود حساسیت به انسولین و کنترل قند خون
میتوان افتوخیز ناگهانی قند خون را با عادت به مصرف بهترین چای سبز برای لاغری تا حدودی کنترل کرد؛ زیرا براساس مطالعات انجامشده، عصاره چای سبز فعالیت انسولین را تاحدودی تقویت و به جذب بهتر قند توسط سلولها کمک میکند.
نکته! برای بهرهمندی از این فواید نیازی به مصرف دُزهای نجومی نیست. این اثرات مثبت در دُزهای استاندارد روزانه ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلیگرم محقق میشوند.
نحوه مصرف و دُز مناسب قرص عصاره چای سبز
بهطور کلی مصرف روزانه ۲ تا ۳ عدد قرص چای سبز (۲۵۰ تا ۵۰۰ میلیگرم عصاره) امن و بیخطر است؛ بااینحال بسته به برند و نوع قرص، ممکن است نحوه مصرف قرص چای سبز برای لاغری متفاوت باشد. شرکت سازنده دستورالعمل و جزئیات طرز استفاده چای سبز برای لاغری را در اختیارتان میگذارد. همچنین درصورت نیاز میتوانید طریقه مصرف قرص چای سبز را از یک پزشک متخصص بپرسید. زمان مناسب برای خوردن چای سبز نیز همراه با غذا و آب فراوان است.
عوارض احتمالی قرص چای سبز
ترکیبات طبیعی لزوما بهمعنی بیخطر بودن یک مکمل نیست. مصرف خودسرانۀ هر مکمل ممکن است بدن را با چالشهای جدی مواجه کند و این احتمال در مورد قرص چای سبز نیز وجود دارد. بعضی از عوارض شناختهشدۀ قرص چای سبز عبارتاند از:
- خطر التهاب، مسمومیت یا نارسایی کبدی درصورت مصرف دُز بسیار بالای این مکمل، با معده خالی و ناشتا؛
- عوارض ناشی از حساسیت به کافئین شامل بیخوابی، تپش قلب، لرزش دست، اضطراب و افزایش فشار خون؛
- مشکلات گوارشی و تحریک معده بهدلیل خاصیت قابض تانن و بروز علائم تهوع، سوزش سردل، رفلاکس یا اسهال؛
- اختلال در جذب آهن و بروز کمخونی درصورت مصرف طولانیمدت و همزمان این قرص با وعدههای غذایی؛
- احتمال اختلال در جذب ید و فعالیت آنزیمهای تولیدکننده هورمونهای تیروئید درصورت مصرف دُزهای بالا؛
- احتمال خطر دفع کلسیم و کاهش تراکم استخوان بهدلیل کافئین فراوان و دفع کلسیم از طریق ادرار؛
- احتمال هیپوگلیسمی درصورت مصرف قرص عصاره چای سبز همراه با داروهای دیابت؛
- احتمال مسمومیت با فلزات سنگین در مکملهای تقلبی بهدلیل استعداد جذب سرب و آلومینیوم چای سبز از خاک.
- احتمال کاهش هورمونهای تستوسترون، استرادیول و انسولین در خون در دُز بسیار حاد.
نکته! برخی از این عوارض بهندرت و فقط درصورت مصرف بیشتر از حد مجاز مشاهده میشوند. بهمحض مشاهدۀ هریک از این عوارض، گفتوگو با پزشک لازمۀ جلوگیری از عوارض بعدی است. نوبت پزشک را از دکتردکتر بگیرید.
آیا قرص عصاره چای سبز بدون رژیم و ورزش مؤثر است؟
میدانیم مشتاقید بدانید بدون ورزش و رعایت رژیم غذایی قرص چای سبز چند کیلو لاغر میکند؟! ولی پاسخ چندان دلچسب نیست. قرص چاي سبز بدون رژیم اصولی و فعالیت بدنی تأثیر ملموس و ماندگاری بر کاهش وزن ندارد، چون اساس کار آن افزایش سوختوساز بدن تا نهایتا ۴ الی ۵ درصد است. یعنی اگر بدنتان بهطور طبیعی روزانه ۲۰۰۰ کالری بسوزاند، با مصرف بهترین قرص چای سبز این عدد نهایتا به ۲۱۰۰ کالری میرسد، آنقدر ناچیز که با خوردن یک تکه بیسکویت بهراحتی جبران میشود!
عصاره چای سبز عملکرد ملایم، آنتیاکسیدانی و عمومی دارد و فشار کمتری به سیستم عصبی وارد میآورد. اگر هدفتان چربیسوزی شدید و کاهش وزن قابلتوجه است، با قرص لاغری کاتس عرشیا آشنا شوید.
چه کسانی نباید قرص عصاره چای سبز مصرف کنند؟
حتی اگر قرار به انتخاب بهترین چای سبز برای لاغری باشد، مصرف این قرص لزوما برای همۀ افراد و گروهها مجاز نیست. گروههای زیر پیشاز اقدام به مصرف مکمل چای سبز برای لاغری باید با پزشک مشورت کنند.
زنان باردار و شیرده
دُز غلیظ کاتچین در این مکمل ممکن است جذب اسید فولیک را مختل کند. این ویتامین برای رشد سیستم عصبی جنین حیاتی است و نقص آن خطرات جدی بهدنبال دارد. همچنین کافئین غلیظ در قرص چای سبز برای لاغری بهراحتی از جفت و شیر مادر عبور کرده و بر سیستم عصبی نوزاد اثر میگذارد. بنابراین مصرف این مکمل درست مثل قرص اسلیم کوئیک برای زنان باردار و شیرده مجاز نیست.
افراد با مشکلات کبدی
پردازش دُز بالای عصاره چای سبز بار سنگینی بر دوش سلولهای کبدی است. بنابراین افراد با سابقه کبد چرب پیشرفته، سیروز، هپاتیت یا هرگونه نارسایی کبدی بههیچوجه نمیتوانند بدون نظر پزشک مصرف این مکمل را آغاز کنند، زیرا در معرض خطر مسمومیت حاد کبدی خواهند بود.
افراد حساس به کافئین
کسانی که حتی با نوشیدن یک فنجان چای یا قهوه دچار تپش قلب، لرزش دست، اضطراب شدید یا بیخوابی میشوند و به کافئین حساسیت دارند، باید از مصرف این قرص خودداری کنند. با توجه به فرمولاسیون غلیظ این مکمل، احتمال تحریک بیشازحد سیستم عصبی این افراد دور از ذهن نیست و ممکن است فشار خون آنها ناگهان بالا برود.
بیماران قلبی و مبتلایان به فشار خون
این موضوع هم به محتوای کافئین و ترکیبات محرک این مکمل مربوط میشود. کافئین میتواند ضربان قلب را از حالت نرمال خارج کرده و با داروهای کنترل فشار خون یا رقیقکنندهها (مثل وارفارین) تداخل شدید ایجاد کند.
افراد مبتلا به اختلالات تیروئید
در کنار تمام عوارض قرص چای سبز که نام بردیم، دُز بالای این مکمل احتمالا در روند جذب ید و تولید هورمونهای تیروئیدی اختلال ایجاد میکند. بنابراین مصرف آن در افراد مبتلا به کمکاری تیروئید عاقلانه نیست.
هشدار! علاوهبر این گروهها، مصرف قرص عصاره چای سبز به مبتلایان فقر آهن، مشکلات رقت خون، زخم معده یا رفلاکس، دیابت، اختلالات روانی و پوکی استخوان نیز توصیه نمیشود.
نکات مهم هنگام خرید مکمل عصاره چای سبز
هنگام خرید مکمل عصاره چای سبز این چند نکته را در نظر داشته باشید:
- مطمئن شوید درصد مادۀ موثره (EGCG) روی برچسب محصول دقیقاً ذکر شده و ترجیحا بین ۴۰ تا ۵۰ درصد باشد.
- دقت کنید دُز عصاره استاندارد در هر قرص بین ۲۵۰ تا ۵۰۰ میلیگرم باشد، نه بیشتر.
- به مقدار کافئین موجود در هر دُز دقت کنید و مطمئن شوید متناسب با آستانه تحمل سیستم عصبی شماست.
- محصولی انتخاب کنید که دارای اصالت کالا، سیب سلامت و تأییدیههای معتبر آزمایشگاهی باشد.
- محصولی بخرید که گواهی عدم وجود سرب، آلومینیوم و آلایندههای خاک در فرمولاسیون مکمل را تضمین کند.
- ترکیبات جانبی محصول را چک کنید تا ترجیحا فاقد مواد افزودنی، رنگ مصنوعی و گلوتن باشد.
- از خرید مکملهای دستساز، فلهای یا برندهای متفرقه و بدون مشخصات رسمی خودداری کنید.
- ظرف بستهبندی مکمل باید کدر و مقاوم به نور و رطوبت باشد تا ترکیبات آنتیاکسیدانی آن اکسید نشود.
- از خرید مکمل چای سبز با شعارهای اغراقآمیز مثل «لاغری ۱۰ کیلو در ماه» یا «چربیسوز معجزهآسا» پرهیز کنید.
کلام آخر دکتردکتر
قرص چای سبز یک محصول کمکی برای چربیسوزی است و بهرغم محبوبیت فراوان، پاسخی معجزهآسا برای معضل چاقی نیست. دادههای علمی هنوز به نتیجهگیری واحد، مطلق و صددرصدی درباره میزان فواید این قرص در کاهش وزن دست نیافتهاند و اثرات مثبتی که در متن این مقاله بیان شد، صرفا مربوط به تأثیر مثبت و چنددرصدی کاتچین بر شتاب متابولیسم بود. بنابراین این مکمل شاید در کنار یک رژیم غذایی اصولی و تحرک بدنی راهکار خوبی برای لاغری باشد، اما بهتنهایی کافی نیست.
با توجه به خطرات احتمالی مصرف خودسرانه مکملها، پیشاز آغاز مصرف این مکمل گیاهی با یک پزشک متخصص گفتوگو کنید. شما میتوانید نوبت مراجعه حضوری را همین حالا در سامانه دکتردکتر رزرو کرده یا از خدمات مشاوره و ویزیت آنلاین این پلتفرم استفاده نمایید.
