چرا داخل بینی جوش می‌زند؟ بررسی علت‌ها، علائم و روش‌های درمان

جوش داخل بینی می تواند تحریک کننده و دردناک باشد. جوش های داخل بینی معمولاً از منافذ ساده مسدود شده یا موهای روییده شده بینی ناشی می شوند. در موارد دیگر، می تواند نشان دهنده یک وضعیت شدیدتر مانند عفونت هم باشد.

ایجاد جوش در محل موهای زیر پوستی رایج است. سایر علائم و نشانه ها می تواند شامل موارد زیر باشد:

• پوست خراش برداشته
• خارش
• درد
• نازک شدن پوست

درک تفاوت و یادگیری نحوه مراقبت از جوش عفونی می تواند احتمال گسترش یا بدتر شدن عفونت را کاهش دهد.

چرا جوش داخل بینی به وجود می‌آید؟

جوش داخل بینی با جوش دوران بلوغ متفاوت است.

منافذ ما گاهی ممکن است با چربی اضافی یا سلول های مرده پوست مسدود شوند. زمانی که چربی یا سلول های مرده پوست شروع به جمع شدن در منافذ می کنند، جوش ایجاد می شود. جوش‌ها معمولاً روی صورت ظاهر می‌شوند، اما می‌توانند به راحتی در داخل بینی نیز ظاهر شوند.

کسانی که ایمنی پایین یا دیابت دارند بیشتر در معرض خطر عفونت های پوستی هستند. این عوامل آنها را مستعد ابتلا به جوش هایی از جمله جوش هایی که در بینی ایجاد می شود، می کند. باکتری ها می توانند به منافذ نفوذ کنند و موجب قرمزی، تحریک و التهاب شوند که باعث دردناک و حساس شدن جوش می شود. این باکتری ها می توانند منجر به عفونت هایی مانند وستیبولیت بینی و فورونکل بینی شوند.

علت ایجاد جوش در داخل بینی چیست؟

وستیبولیت بینی

وستیبولیت بینی یک عفونت در دهلیز بینی یعنی قسمت جلویی حفره بینی است. این وضعیت می‌تواند باعث ایجاد برآمدگی قرمز و ملتهب یا مجموعه‌ای از برآمدگی‌های قرمز یا سفید در سوراخ‌های بینی شود. باکتری استافیلوکوک (استاف) یکی از علل شایع فولیکولیت است. برخی عادات مانند برداشتن بینی یا باد کردن زیاد بینی هم می تواند احتمال فولیکولیت را بیشتر کند.

سایر علل بالقوه وستیبولیت بینی عبارتند از:

• یک عفونت ویروسی، مانند هرپس سیمپلکس
• آبریزش دائمی بینی که می تواند ناشی از آلرژی باشد.
• عفونت های دستگاه تنفسی فوقانی

افرادی که داروهای درمانی هدفمند برای برخی سرطان ها مصرف می کنند ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ایجاد وستیبولیت بینی باشند.

فرونکل بینی و سلولیت

سلولیت یک عفونت پوستی است که سرعت گسترش بالایی دارد و می‌تواند وارد جریان خون شما شود. این وضعیت باعث فرورفتگی پوست، تورم و پدید آمدن نواحی قرمز و ملتهب می شود. در برخی موارد، سلولیت عفونی می تواند کشنده باشد.

عفونت های استاف، استرپتوکوک و استافیلوکوک اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA) باعث سلولیت می شوند. عفونت MRSA جدی است زیرا درمان آن دشوار است و به بسیاری از آنتی بیوتیک ها مقاومت نشان می دهد.

موهای رشد کرده

پدید آمدن جوش داخل بینی ممکن است در نتیجه رشد مو درون بینی باشد. برخی از افراد ممکن است پس از انجام برخی روش‌های حذف موهای زائد داخل بینی دچار جوش شوند.

ترومبوز سینوسی کاورنو

جوش های عفونی داخل بینی می تواند خطرناک باشد زیرا برخی از سیاهرگ های آن ناحیه به مغز منتهی می شوند.

در این حالت ممکن است وضعیتی به نام ترومبوز سینوسی کاورنو رخ دهد. سینوس کاورنووس یک سیاهرگ بزرگ در قاعده جمجمه است. هنگامی که یک سوراخ عفونی در بینی باعث ایجاد لخته خون در این سیاهرگ می شود، ترومبوز ایجاد می گردد.

علائم این بیماری عبارتند از:

• درد یا سردرد
• مشکل در دید
• خواب آلودگی
• چشم های برآمده
• دوبینی و درد چشم
• مردمک های ناهموار
• تب بالا و غیر طبیعی

انسداد منافذ پوست 

دیواره داخلی بینی مثل سایر بخش‌های صورت، غدد چربی و منافذ پوستی دارد. تجمع چربی طبیعی پوست، آلودگی‌های محیطی و سلول‌های مرده در ورودی بینی بعضی وقت‌ها این منافذ را مسدود می‌کنند و باعث جوش‌ سرسیاه یا سرسفید می‌شوند. این اتفاق به‌ویژه در پوست‌ چرب شایع‌تر است.

اصلی‌ترین عوامل زمینه‌ساز انسداد منافذ پوست عبارت‌اند از:

• چربی بیش‌از‌حد پوست؛
• عدم شست‌وشوی مناسب صورت؛
• دستکاری و مالش مداوم بینی؛
• قرارگیری در معرض هوای آلوده و گرد‌و‌غبار.

تبخال داخل بینی

گاهی برجستگی دردناک داخل بینی جوش معمولی نیست، بلکه تبخال است. این عارضه ناشناس ناشی از ویروس «هرپس سیمپلکس» است که معمولا با خارش، سوزش و گزگز اولیه همراه است و سپس به تاول‌های ریز و پر از مایع تبدیل می‌شود. این تاول‌ها پس‌از مدتی می‌ترکند و پوسته می‌بندند.

عوامل تحریک و بروز تبخال عبارت‌اند از:

• استرس و خستگی شدید؛
• ضعف سیستم ایمنی بدن؛
• سرماخوردگی یا تب؛
• دست زدن به تبخال فعال در نقاط دیگر و انتقال آن به بینی.

حساسیت‌های پوستی و درماتیت تماسی 

پوست داخل مجرای بینی حساس است و تماس آن با مواد شیمیایی یا محرک می‌تواند باعث التهاب، قرمزی و بروز جوش‌های ریز شود. وقتی سد دفاعی پوست براثر حساسیت آسیب می‌بیند، بینی سوزش پیدا کرده و مستعد جوش می‌شود.

شایع‌ترین مواد محرک و آلرژن‌ها عبارت‌اند از

• دستمال‌های کاغذی معطر یا دارای الیاف زبر؛
• عطرها، ادکلن‌ها و اسپری‌های خوشبوکننده؛
• مواد شوینده و صابون‌های عطری؛
• گرد‌و‌غبار و ذرات معلق موجود در هوا.

همچنین بخوانید: جوش روی بینی

علائم جوش داخل بینی

پوست داخل بینی بسیار ظریف و پر از پایانه‌های عصبی است؛ به همین دلیل حتی یک جوش کوچک هم می‌تواند به سرعت خودش را نشان دهد و موقع نفس کشیدن یا لمس صورت آزاردهنده شود. شناخت دقیق این نشانه‌ها به شما کمک می‌کند تا مشکل را به موقع شناسایی کنید:

• برآمدگی یا توده کوچک و سفت؛
• درد و حساسیت شدید هنگام لمس؛
• احساس سوزش، خارش یا گزگز؛
• قرمزی و التهاب موضعی؛
• دردهای ضربان‌دار و مبهم؛
• ترشحات چرکی یا تاول‌های ریز؛
• تورم خفیف در دیواره بینی یا اطراف آن.

انواع جوش داخل بینی

شناخت انواع جوش داخل بینی به ما کمک می‌کند تا بفهمیم با چه عارضه‌ای روبه‌رو هستیم و چطور باید با آن رفتار کنیم:

روش های تشخیص جوش داخل بینی

به منظور تشخیص صحیح، پزشک از شما سوالاتی در مورد علائم می پرسد، مانند:

• اولین بار که متوجه شدید این جوش چه شکلی بود؟ چگونه تغییر کرده است؟
• چه علائمی را در رابطه با جوش داخل بینی خود مشاهده کرده اید؟
• چه زمانی متوجه جوش شدید؟
• آیا خون یا چرک از جوش بیرون زده است؟

مطالعات تصویربرداری، مانند ام آر آی یا سی تی اسکن سر هم در برخی موارد می تواند به شناسایی علائم احتمالی عفونت در داخل سینوس ها کمک کند. همچنین ممکن است پزشک از خون و مایع داخل جوش نمونه بگیرد. آزمایشگاه می تواند این نمونه را از نظر باکتریایی آزمایش کند و در صورت وجود باکتری، نوع آن را تعیین نماید. پس از تشخیص نوع باکتری پزشک آنتی بیوتیک مناسب را تجویز می کند.

روش‌های درمان جوش داخل بینی

درمان جوش های سفید داخل بینی مسیر ثابتی ندارد؛ همه‌چیز به این بستگی دارد که چه چیزی پشت این التهاب و درد پنهان شده است. بعضی از این برجستگی‌های آزاردهنده با کمی صبر، رعایت بهداشت و مراقبت‌های ساده‌ی خانگی به‌خودی‌خود فروکش می‌کنند. اما اگر مشکل ریشه در یک عفونت باکتریایی داشته باشد، داستان متفاوت می‌شود و رویکرد درمان تغییر می‌کند. 

در چنین شرایطی، پزشک با بررسی میزان و عمق التهاب، مسیر متناسب را انتخاب می‌کند: از درمان‌های دارویی هدفمند تا اقدامات تخصصی در موارد نادر و شدید. مهم‌ترین اصل در درمان، پرهیز از دستکاری است تا مسیر بهبودی به درستی طی شود.

روش‌های درمان خانگی جوش داخل بینی

 راهکارهای مؤثر برای درمان خانگی جوش داخل بینی عبارت‌اند از:

• مصرف مسکن‌های بدون نسخه: داروهایی مثل ایبوپروفن یا استامینوفن می‌توانند به تسکین درد و التهاب ناشی از جوش داخل بینی کمک کنند.
• کمپرس گرم: قرار دادن کمپرس گرم و مرطوب روی بینی (سه بار در روز و هر بار ۱۵ تا ۲۰ دقیقه) باعث کاهش درد و ناراحتی می‌شود.
• پاکسازی ملایم با سرم نمکی: رعایت نظافت مجرای بینی برای جلوگیری از پیشرفت عفونت ضروری است. استفاده از قطره یا اسپری سرم نمکی یک روش عالی و بی‌خطر برای شستشوی ملایم فضای بینی بدون آسیب زدن به سد دفاعی و رطوبت طبیعی مخاط بینی است.

پماد درمان جوش داخل بینی

اگر راهکارهای خانگی اثر مطلوبی نداشته باشند، پزشک ممکن است مصرف پماد را ضروری بداند. برخی از مؤثرترین انواع پماد درمان جوش داخل بینی عبارت‌اند از:

• پماد آنتی‌بیوتیک باسیتراسین: این پماد موضعی بدون نسخه برای درمان عفونت‌های باکتریایی خفیف و جوش‌های چرکی داخل بینی کاربرد دارد.
• پماد موپیروسین: این انتی بیوتیک برای جوش داخل بینی و پاکسازی باکتری‌های مهاجم مانند استافیلوکوک در مجرای بینی کاربرد دارد.
• پمادها یا ژل‌های ضدعفونی‌کننده ملایم: کاربرد این فراورده‌های دارویی کاهش بار باکتریایی سطح پوست و تسکین اولیه التهاب توسط پزشک یا داروساز پیشنهاد می‌شوند.

قرص برای جوش داخل بینی

اگر وضعیت جوش پیشرفته باشد، ترکاندن جوش داخل بینی راه درمان نیست. به‌جای درمان‌های خانگی و پماد‌های جورواجور، باید قرص برای جوش داخل بینی مصرف کرد. پرکاربردترین گزینه‌ها عبارت‌اند از:

• قرص سفالکسین: پزشکان این آنتی‌بیوتیک پرکاربرد را برای کنترل و درمان عفونت‌های باکتریایی عمیق‌تر پوست و جوش‌های چرکی شدید داخل بینی تجویز می‌کنند.
• قرص داکسی‌سایکلین: این دارو از دسته تتراسایکلین‌ها با توقف رشد و تکثیر باکتری‌ها، به درمان التهاب‌های چرکی مقاوم‌تر و عفونت‌های فولیکولی بینی کمک می‌کند.
• قرص کو-آموکسی‌کلاو: این آنتی‌بیوتیک ترکیبی قوی درصورت گسترش عفونت بینی به بافت‌های اطراف توسط پزشک تجویز می‌شود.
• قرص فلوکلوکساسیلین: این آنتی‌بیوتیک تخصصی برای مقابله با عفونت‌های استافیلوکوکی کاربرد دارد که عامل اصلی دمل‌ها و جوش‌های عفونی داخل مجرای بینی هستند.

درمان گیاهی جوش داخل بینی

با وجود حساسیت مخاط درون بینی، گاهی اوقات استفاده از روغن‌های گیاهی رقیق‌شده ممکن است به تسکین موضعی جوش داخل دماغ کمک کند.

• روغن درخت چای: یک ضدعفونی‌کننده و ضدباکتری قوی است که به کاهش تورم و خشک شدن سریع‌تر جوش کمک می‌کند. (حتماً باید با روغن حامل رقیق شود).
• روغن بابونه: خاصیت ضدالتهابی فوق‌العاده‌ای دارد و به تسکین سوزش، قرمزی و درد ضربان‌دار جوش کمک می‌کند.
• روغن اسطوخودوس یا لاوندر: به ترمیم سریع‌تر پوست کمک کرده و اثرات التیام‌بخش و آرام‌کننده برای مخاط التهاب‌یافته بینی دارد.
• روغن آویشن: دارای خواص ضدباکتریایی فوق‌العاده قوی است، اما اسانس آن پوست را می‌سوزاند. برای استفاده باید چندین قطره از آن را با روغن‌های حامل رقیق کرد.
• روغن رزماری: این روغن نیز محرک جریان خون و ضدعفونی‌کننده است. به‌دلیل رایحه تند و ترکیبات محرک، روغن رزماری نباید به‌صورت مستقیم داخل بینی استفاده شود و فقط استنشاق بخور آن توصیه می‌شود. 
• روغن چریش: یک ضدباکتری طبیعی و قوی است که از تکثیر باکتری‌های عامل جوش جلوگیری می‌کند.

قبل‌از شروع خوددرمانی با پزشک صحبت کنید. نیاز به صرف وقت و هزینه نیست، همین حالا با یک جلسه آنلاین در پلتفرم پزشکی دکتردکتر با متخصصان برتر ارتباط بگیرید و درباره علت جوش ته گلو و جوش داخل بینی صحبت کنید.

عوارض جوش‌های داخل بینی

برخی از مهم‌ترین عوارض جوش داخل بینی عبارت‌اند از:

• سلولیت بینی: یک عفونت باکتریایی پوستی است که به‌سرعت پخش و با علائمی مثل قرمزی وسیع، تورم، گرمای شدید و درد در ناحیه بینی و اطراف آن ظاهر می‌شود.
• ایجاد کورک یا دمل: پیشرفت عفونت سطحی جوش می‌تواند باعث تبدیل آن به کورک‌های چرکی عمیق، دردناک و متورم شود که نیاز به مراقبت جدی‌تر پزشکی دارند.
• ترومبوز سینوسی کاورنو: یک عارضه نادر اما بسیار خطرناک است؛ رگ‌های خونی بینی به مغز متصل هستند و فشار دادن جوش می‌تواند باعث انتقال عفونت به لخته‌های خونی داخل جمجمه شود.
• انتشار عفونت به بافت‌های صورت و چشم: باکتری‌های جوش‌های دستکاری‌شده به‌راحتی به بافت‌های مجاور صورت یا حتی ناحیه چشم راه پیدا می‌کنند و عفونت را گسترش می‌دهند.
• تشکیل اسکار و لکه‌های ماندگار: دستکاری، کندن یا ترکاندن جوش داخل بینی می‌تواند به بافت ظریف مخاطی آسیب زده و جای زخم (اسکار) یا تیرگی‌های مقاوم ایجاد کند.

چگونه می توانم از ایجاد جوش در داخل بینی جلوگیری کنم؟

برای جلوگیری از جوش داخل بینی دردناک، نکات زیر را رعایت کنید:

• پرهیز از دستکاری و فین‌کردن بیش‌از‌حد: از پاک کردن، گرفتن مداوم یا دست‌زدن به داخل بینی با دست‌ آلوده خودداری کنید؛
• تقویت سیستم ایمنی با ویتامین D: افزایش مصرف ویتامین D می‌تواند به سلامت کلی پوست و پیشگیری از بروز آکنه کمک کند؛
• مدیریت و کنترل استرس: اگرچه استرس عامل ایجاد جوش نیست، ممکن است التهاب را بیشتر کرده و روند بهبودی را کند کند؛ بنابراین از تکنیک‌های کاهش استرس استفاده کنید.

چه زمانی برای جوش داخل بینی باید از پزشک کمک گرفت؟

اگر علائم زیر را دارید برای جوش داخل بینی خود از پزشک کمک بگیرید:

• مشکل در دید یا دوبینی
• سرگیجه
• بثورات قرمز، متورم و دردناک همراه با تب
• سردرگمی ناگهانی
• مردمک های ناهموار

اگر جوشی در داخل بینی دارید که به نظر می رسد با گذشت زمان بدتر یا دردناک تر می شود، به پزشک مراجعه کنید.

منابع

healthline

webmd

medicalnewstoday

clevelandclinic

سؤالات متداول