ازدواج سفید و بررسی پیامدهای آن در روانشناسی و قوانین در ایران

ازدواج سفید
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

در سال‌های اخیر، ازدواج سفید و زندگی مشترک بدون ثبت رسمی به یکی از موضوعات موردتوجه در جامعه ایران تبدیل شده است. ازدواج سفید موضوعات و پرسش‌های متعددی را در خصوص عشق، علاقه، دلبستگی، تعهد، مسئولیت و آینده رابطه برانگیخته است. علاوه‌بر این، این نوع از رابطه پدیده‌ای نوظهور در جامعه ایرانی محسوب می‌شود که از سوی قانون، شرع و عرف هم مقبولیت و پذیرش بالایی ندارد؛ به همین خاطر، بهتر است ابعاد مختلف روان‌شناختی، اجتماعی و حقوقی آن را بهتر و بیشتر بشناسیم.

درک دلایل گرایش جوان‌ها به این نوع رابطه با وجود پیامدهای احتمالی آن،  به شناخت دقیق‌تر چالش‌ها و فرصت‌های مرتبط با زندگی مشترک در جامعه امروز ایران کمک می‌کند. پس، اگر می‌خواهید با پدیده ازدواج سفید و تفاوت‌های روان‌شناختی و حقوقی آن با ازدواج رسمی بیشتر آشنا شوید، ادامه این مطلب را از دست ندهید.

ازدواج سفید چیست؟

«ازدواج سفید» در ایران اصطلاحی است که زندگی مشترک دو نفر بدون ثبت رسمی ازدواج را توصیف می‌کند. نزدیک‌ترین واژه انگلیسی به «ازدواج سفید»، اصطلاح «هم‌باشی» (Cohabitation) است؛ یعنی زندگی کنار همدیگر بدون ثبت رسمی ازدواج. در ازدواج سفید یا همان هم‌باشی، زوج ممکن است شبیه به زن و شوهری معمولی در یک خانه زندگی کنند و نزدیکی عاطفی و جنسی داشته باشند، اما رابطه آنها در قالب ازدواج رسمی ثبت نشود.

زندگی مشترک بدون ازدواج برای افراد مختلف معنا و کارکرد متفاوتی دارد. برای بعضی از زوج‌ها، هم‌خانه‌شدن فرصتی برای شناخت بهتر عادت‌ها، شخصیت، شیوه حل اختلاف و سبک زندگی یکدیگر است و برای بعضی دیگر، عواملی مانند هزینه‌های زندگی یا تمایل به گذراندن زمان بیشتر با شریک عاطفی در تصمیم به ازدواج سفید نقش دارد.

منابع روان‌شناسی تأکید دارند که شناخت دلایل و انگیزه‌های فرد برای ورود به زندگی مشترک در قالب ازدواج سفید اهمیت زیادی دارد و این عوامل باید بررسی شوند. برای مثال، شرایطی که زوج با آگاهی و رضایت دوطرفه و با هدف شناخت بیشتر یکدیگر و بررسی سازگاری عاطفی ازدواج سفید را انتخاب می‌کنند، با شرایطی که زوج به دلیل ترس از تعهدات و مسئولیت‌های ازدواج، فشارهای اقتصادی، نگرانی از آینده یا حتی عادت و اجتناب از تصمیم‌گیری جدی وارد ازدواج سفید می‌شوند، تفاوت اساسی دارد.

ازدواج سفید چیست

پزشکان متخصص روانشناسی
مشاهده همه

تفاوت ازدواج سفید و ازدواج رسمی چیست؟

مهم‌ترین تفاوت ازدواج سفید و ازدواج رسمی، وضعیت رسمی و حقوقی آن‌هاست. در ازدواج رسمی، رابطه در یک چارچوب قانونی مشخص قرار می‌گیرد و حقوق و تکالیف زوج تا حد زیادی براساس قوانین ازدواج تعیین می‌شوند. در مقابل، در ازدواج سفید، رابطه بدون ثبت رسمی ازدواج شکل می‌گیرد و بسیاری از موضوعات مربوط به مالکیت و امور مالی، مسئولیت‌های مربوط به فرزندان، ارث، حقوق متقابل زوج و نحوه پایان رابطه مشمول حمایت‌ها و چارچوب‌های قانونی ازدواج رسمی نمی‌شوند.

البته از نظر روان‌شناختی، تفاوت ازدواج سفید و ازدواج رسمی به تعریف رابطه و انتظارات دو نفر از آینده مربوط می‌شود. زندگی زیر یک سقف می‌تواند فرصت شناخت عمیق‌تر شریک عاطفی را برای زوج فراهم کند؛ اما اگر دو نفر درباره موضوعاتی مثل تعهد، آینده رابطه، مسائل مالی، تقسیم مسئولیت‌ها و احتمال ازدواج رسمی گفت‌وگوی روشنی نداشته باشند، ممکن است در ادامه زندگی با انتظارات متفاوت و چالش‌های متعدد روبه‌رو شوند. در جدول زیر، بعضی از جوانب مهم ازدواج سفید و ازدواج رسمی را مقایسه می‌کنیم.

ازدواج رسمی ازدواج سفید
رابطه در قالب ازدواج رسمی ثبت می‌شود و وضعیت حقوقی مشخصی دارد. رابطه به‌صورت رسمی ثبت نمی‌شود و تحت قوانین ازدواج قرار نمی‌گیرد.
ازدواج علاوه‌بر تعهد عاطفی، چارچوب رسمی و حقوقی مشخصی ایجاد می‌کند. میزان و شکل تعهد براساس توافق و انتظارات دو نفر متفاوت است.
تعریف مشخص‌تری از رابطه و مسئولیت‌های طرفین وجود دارد. میزان تعهد و انتظارات متفاوت است و در صورت نبود گفت‌وگوی شفاف در مورد آینده، ممکن است باعث اختلاف نظر شود.
شناخت شریک عاطفی در طول ازدواج ادامه پیدا می‌کند؛ اما در صورت ناسازگاری، تصمیم‌گیری برای پایان رابطه، با تعهدات و پیامدهای بیشتری همراه است. زندگی زیر یک سقف می‌تواند فرصت شناخت عادت‌ها، شخصیت و رفتار شریک را بیشتر کند.
ازدواج می‌تواند حقوق و تعهدات مالی مشخص‌تری ایجاد کند. چارچوب و تعهدات قانونی ازدواج رسمی را ندارد و در موضوعاتی مانند مسائل مالی یا فرزندآوری با ابهام و چالش قانونی روبه‌رو است.
پایان رسمی ازدواج نیازمند انجام فرایند قانونی طلاق است. جدایی نیازمند فرایند رسمی طلاق نیست؛ البته در این حالت، مسائل مالی، مسکن و فرزندان می‌توانند پیچیده باشند.
ازدواج رسمی در کشوری مثل ایران شکل شناخته‌شده‌تر و پذیرفته‌تری از تشکیل خانواده و زندگی مشترک است. ازدواج سفید از نظر عرفی، شرعی، قانونی و فرهنگی به اندازه ازدواج رسمی پذیرفته‌شده نیست و ممکن است زوج را دچار مشکلات و چالش‌های متعددی کند.

تفاوت بین ازدواج رسمی و ازدواج سفید به‌ این معنا نیست که لزوما یکی از دو شکل ازدواج رضایت‌بخش‌تر از دیگری است. اکثر متخصصان بر این باورند که پویایی رابطه و تفاهم زوج بسیار مهم‌تر از داشتن یا نداشتن سند ازدواج است. البته پذیرفته‌تربودن و قانونی‌تربودن ازدواج رسمی نسبت‌به ازدواج سفید می‌تواند چالش‌های متعددی را برای زوج‌ها در ازدواج سفید به وجود آورد و حتی خودِ رابطه را خدشه‌دار کند.

چرا افراد به ازدواج سفید روی می‌آورند؟

دلایل متعددی باعث می‌شود افراد به جای ازدواج رسمی، سراغ ازدواج سفید و هم‌باشی بروند. این دلایل از زوجی به زوج دیگر فرق دارد و ممکن است شامل مواردی مثل شناخت بهتر یکدیگر پیش از ازدواج یا فشار هزینه‌های زندگی باشد.

در ایران، عوامل مختلفی مثل مشکلات اقتصادی، افزایش سن ازدواج، نگرانی از طلاق و تمایل بعضی از افراد به داشتن رابطه‌ای با تعهد کمتر به‌عنوان دلایل ازدواج سفید مطرح شده‌اند. در ادامه، به سه مورد از مهم‌ترین و رایج‌ترین دلایلی اشاره می‌کنیم که باعث می‌شود افراد در سرتاسر دنیا، از جمله ایران، به فکر ازدواج سفید باشند.

  • شناخت شریک عاطفی و محک‌زدن رابطه: برای بعضی افراد، ازدواج سفید فرصتی برای شناختن جنبه‌های مختلف شخصیت و سبک زندگی طرف مقابل است؛ از نحوه برقراری ارتباط و حل اختلاف‌های زوجی گرفته تا مدیریت مسائل روزمره و مسئولیت‌های زندگی. در این حالت، زوج به رسمی‌کردن ازدواج در آینده فکر می‌کنند و زندگی مشترک پیش از ازدواج را گامی به سمت آزمودن طرف مقابل برای ورود به زندگی مشترک رسمی می‌دانند.
  • نگرانی از تعهد رسمی و مسئولیت‌های ازدواج: برای بعضی از افراد، ازدواج رسمی با مجموعه‌ای از تعهدها و مسئولیت‌های عاطفی، اجتماعی و قانونی همراه است که ممکن است برای پذیرش آنها به‌اندازه کافی آماده نباشند. ترس از موضوعاتی مثل شکست در ازدواج یا نگرانی از طلاق و پیامدهایش ممکن است باعث شود افراد به سمت زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی با فشار و مسئولیت کمتر کشانده شوند.
  • مسائل مالی و کاهش هزینه‌های زندگی: شرایط اقتصادی در تصمیم به زندگی مشترک بدون رسمی‌کردن ازدواج نقش دارند. برای بعضی افراد، ازدواج سفید روشی برای تقسیم‌کردن هزینه‌های مسکن، مخارج روزمره و بقیه مخارج زندگی است، بدون اینکه زیر بار تعهدها و مسئولیت‌های مالی مربوط به ازدواج مثل تهیه مسکن، پرداخت نفقه یا خرید جهیزیه بروند.

دلایل اقتصادی ازدواج سفید

مشاوره آنلاین و تلفنی دکتر روانشناسی

چالش‌های ازدواج سفید چیست؟

یکی از مهم‌ترین چالش‌های روان‌شناختی ازدواج سفید تفاوت در برداشت دو نفر از معنای رابطه است. ممکن است یک نفر ازدواج سفید را قدمی جدی به سمت ازدواج بداند، درحالی‌که طرف مقابل آن را فقط راهی برای ادامه رابطه بدون تعهد رسمی در نظر بگیرد. این مسئله اگر از ابتدا روشن نشود، ممکن است به‌مرور احساس نارضایتی یا تعارض در رابطه ‌را بالا ببرد.

چالش مهم بعدی درهم‌تنیده‌شدن زندگی دو نفر است. بعد از هم‌خانه‌شدن، رابطه فقط به عشق و احساسات اولیه محدود نمی‌ماند و موضوعاتی مانند هزینه‌ها، کارهای خانه، زمان شخصی، عادت‌های روزمره و نحوه حل اختلاف‌ها وارد رابطه می‌شوند. همچنین، اگر رابطه به پایان برسد، جدایی از نظر روانی و عاطفی پیچیده‌تر می‌شود؛ چون زوج مجبور می‌شوند زندگی، خانه، برنامه‌های روزمره و بخشی از منابع مشترک خود را هم از یکدیگر جدا کنند.

چالش دیگری که به‌طور خاص در کشوری مثل ایران مطرح است، مسئله عرف و شرع در ازدواج سفید است. نگرانی از قضاوت خانواده و اطرافیان، پنهان‌کردن رابطه و نبود فضا برای صحبت آزادانه در مورد مشکلات زندگی مشترک برای افراد زیادی فشار روانی تولید می‌کند و در طول زمان روی آرامش و کیفیت رابطه اثر می‌گذارد.

البته باید به این نکته هم اشاره کنیم که حتی در کشوری مثل آمریکا هم آرا متناقضی در مورد زندگی مشترک بدون ازدواج رسمی وجود دارد. در این راستا، بد نیست به آماری که از پژوهشی آمریکایی در همین زمینه منتشر شده است، نگاهی داشته باشیم. مرکز پژوهشی پیو (Pew Research Center) که درباره موضوعاتی مانند مسائل اجتماعی، افکار عمومی، نگرش‌های مردم و تغییرات جمعیتی در آمریکا و سایر نقاط جهان تحقیق و نظرسنجی انجام می‌دهد، در تحقیقی که سال 2019 روی 9834 فرد بزرگسال آمریکایی انجام داد، به نتایج زیر رسید:

… the number of Americans who are currently married (53%) completely dwarves the number of unmarried people who currently live together (7%)….  married people still report more satisfaction with their relationship, more closeness to their partner and a lot more trust in them.

«تعداد آمریکایی‌هایی که در حال حاضر متأهل هستند (۵۳٪)، به‌مراتب بیشتر از افرادی است که بدون ازدواج با شریک عاطفی خود زندگی می‌کنند (۷٪) … [همچنین،] افراد متأهل هنوز رضایت بیشتری از رابطه خود دارند، احساس نزدیکی بیشتری به شریک عاطفیشان دارند و به او بیشتر اعتماد می‌کنند.

پژوهش پیو به این نتیجه رسیده است که فقط 14 درصد از آمریکایی‌ها زندگی مشترک بدون ازدواج (ازدواج سفید) را غیرقابل‌قبول می‌دانند و 86 درصد مشکلی با این نوع زندگی ندارند. با‌این‌همه، این پژوهش هنوز پذیرش عرفی و قانونی ازدواج رسمی را بسیار بیشتر ارزیابی می‌کند. در این راستا، گزارش پیو می‌نویسد:

A slight majority (53%) agreed that “society will be better off” if those who have shacked up do eventually tie the knot (probably because they consider it a more stable environment for raising children). “Even among young people, a substantial share still say it’s desirable for society if people get married,” says Juliana Horowitz, associate director of research at Pew and one of the authors of the report.

اکثریت نسبی (۵۳ درصد) معتقدند اگر افرادی که زندگی مشترک بدون ازدواج را انتخاب کرده‌اند، در نهایت با یکدیگر ازدواج کنند، «جامعه وضعیت بهتری خواهد داشت». این دیدگاه احتمالا تا حدی از این باور ناشی می‌شود که ازدواج می‌تواند محیطی باثبات‌تر برای تربیت و بزرگ کردن فرزندان فراهم کند. جولیانا هوروویتز، معاون مدیر بخش پژوهش در مرکز پیو و یکی از نویسندگان این گزارش، می‌گوید: «حتی در میان جوانان هم بخش قابل‌توجهی معتقدند که ازدواج افراد برای جامعه مطلوب است.»

این گزارش در مورد تفاهم و شفافیت رابطه هم آمار جالبی منتشر کرده است که خواندنش خالی از لطف نیست:

Two-thirds of the married individuals trusted their partners to tell them the truth; only half of the unmarried did. About three-quarters of married folks trusted their partner to act in their best interest; fewer than 60% of the unmarried felt the same way. And while 56% of married partners believed their partners could be trusted to handle money responsibly, only 40% of cohabiters felt the same way.

دوسوم افراد متأهل به شریک زندگی خود اعتماد داشتند که حقیقت را به آنها بگوید؛ درحالی‌که فقط حدود نیمی از افراد مجردی [که با شریک عاطفی خود زندگی می‌کردند] به شریک خود برای گفتن حقیقت اعتماد داشتند. حدود سه‌چهارم افراد متأهل معتقد بودند که شریک زندگیشان در جهت منافع آنها عمل می‌کند؛ درحالی‌که کمتر از ۶۰ درصد افراد مجردی [که با شریک عاطفی خود زندگی می‌کردند] چنین باوری داشتند. همچنین، ۵۶ درصد از افراد متأهل معتقد بودند که می‌توانند برای مدیریت مسئولانه مسائل مالی به شریک زندگی خود اعتماد کنند؛ درحالی‌که این میزان در میان افراد مجردی که هم‌باشی دارند، فقط ۴۰ درصد بود.

Time

بنابراین، به‌طور کلی می‌توانیم بگوییم ازدواج سفید در هر کشوری متناسب با فرهنگ، قوانین و شرایط محیطی چالش‌های خاص خودش را دارد. پس، نمی‌توانیم مشکلات و پیامدهای روان‌شناختی و عاطفی آن را برای همه افراد یکسان در نظر بگیریم. در هر رابطه زوجی، چالش‌های خاصی ممکن است مانع رضایت طرفین از رابطه شوند؛ اینجاست که کمک‌گرفتن از یک روانشناس یا زوج‌درمانگر راهگشا می‌شود.

در وب‌سایت دکتردکتر، به فهرستی از بهترین و معتبرترین روانشناس‌ها و زوج‌درمانگرها دسترسی دارید تا بتوانید بهترین گزینه را انتخاب کنید و از او نوبت حضوری یا آنلاین بگیرید. گفت‌وگو با یک زوج‌درمانگر حرفه‌ای به شناخت بهتر نیازها، انتظارات و چالش‌های رابطه و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک بزرگی می‌کند.

ازدواج سفید از نظر روان‌شناختی چه تأثیری دارد؟

از نظر روان‌شناختی، ازدواج سفید و هم‌باشی اثر واحد و قطعی رو همه ندارد. گاهی ازدواج سفید فرصتی برای شناخت متقابل دو طرف پیش از پذیرش مسئولیت‌های ازدواج رسمی است و گاهی این اقدام فقط راهی برای فرار از پذیرش تعهد رسمی تلقی می‌شود. بنابراین، دلایل اصلی شروع زندگی مشترک بدون تعهد رسمی به‌طور مستقیم روی پیامدهای روان‌شناختی آن برای طرفین اثر می‌گذارد.

گاهی اوقات، ازدواج سفید وسیله مناسبی برای آشناشدن با بخش‌هایی از شخصیت، عادت‌ها، واکنش‌ها و شیوه برخورد یکدیگر با مشکلات است که در دوران آشنایی معمولی به دست نمی‌آید. همچنین، هم‌خانه‌شدن می‌تواند فرصتی برای شناخت سازگاری، تقویت رابطه، تمرین حل مسئله و افزایش توانایی زوج برای مدیریت فشارهای زندگی باشد.

از طرف دیگر، ازدواج سفید میزان آسیب‌پذیری و اعتماد موردنیاز در رابطه را افزایش می‌دهد؛ چون افراد بخش بیشتری از زندگی شخصی و عادت‌های خود را در معرض دید یکدیگر قرار می‌دهند و ممکن است از شریک عاطفی خود انتظار و توقع بیشتری داشته باشند. در این شرایط، اگر دو طرف درباره آینده رابطه، میزان تعهد یا انتظارات خود دیدگاه متفاوتی داشته باشند، ممکن است دچار احساس ناامنی، بلاتکلیفی یا تعارض عاطفی شوند.

ازدواج سفید از نظر روان‌شناختی

حکم ازدواج سفید در ایران چیست؟

ازدواج سفید از نظر قانونی و شرعی در ایران معتبر شناخته نمی‌شود؛ چون زندگی مشترک زن و مرد بدون جاری‌شدن عقد نکاح دائم یا موقت، میان آنها «علقه زوجیت» ایجاد نمی‌کند. به همین دلیل، افرادی که بدون عقد شرعی با همدیگر زیر یک سقف زندگی می‌کنند، از بسیاری از حقوق و حمایت‌های قانونی مرتبط با ازدواج مثل مهریه، نفقه و ارث زوجین محروم‌اند.

همچنین، بسته به نوع رابطه و شرایط پرونده، بعضی از رفتارهای جنسی خارج از چارچوب عقد مشمول عناوین کیفری مانند «رابطه نامشروع» یا در شرایطی، «زنا» می‌شود که پیامدهای قانونی دارد. بنابراین، در ایران «ازدواج سفید» از نظر حقوقی جایگزین ازدواج رسمی یا عقد موقت نیست و وضعیت حقوقی آن با ازدواج قانونی و رسمی از اساس متفاوت است.

بارداری در ازدواج سفید چه چالش‌هایی دارد؟

بارداری می‌تواند شرایط یک رابطه زوجی را با تغییرها و چالش‌های جدی روبه‌رو کند. این مسئله در مورد ازدواج سفید و غیررسمی حساس‌تر است؛ چون قوانین مربوط به بارداری و فرزندآوری در ازدواج رسمی شامل ازدواج سفید نمی‌شود. در این شرایط، تغییر ناگهانی مسئولیت‌ها و نیازهای زندگی ممکن است اختلاف‌نظرهای پیشین میان دو نفر را پررنگ‌تر کند و موضوعاتی مانند ادامه رابطه، پذیرش مسئولیت فرزند، تعیین محل زندگی، تأمین هزینه‌ها و نقش هر یک از والدین را به مسئله‌هایی بسیار جدی و پرچالش تبدیل کند.

همچنین، از نظر روان‌شناختی، بارداری در ازدواج سفید اغلب با احساساتی مانند اضطراب، نگرانی درباره آینده، ترس از طردشدن، ترس از قضاوت دیگران یا بلاتکلیفی درباره سرنوشت رابطه همراه می‌شود، به‌ویژه زمانی‌که دو طرف از ابتدا درباره ازدواج، فرزندآوری و آینده رابطه دیدگاه مشترکی ندارند. در چنین شرایطی، ابهام درباره وضعیت آینده کودک در کنار شرایط جدید تعهد، اعتماد متقابل، همکاری و رابطه زوجی می‌تواند اضطراب و ناامنی زیادی برای زوج و نوزادشان به وجود بیاورد.

در کنار تمام این چالش‌ها، باید شرایط فرهنگی، عرفی و شرعی ایران را هم برای بارداری در ازدواج سفید در نظر بگیریم. بارداری در ازدواج سفید در ایران، علاوه بر ابعاد اجتماعی و خانوادگی، پیامدهای حقوقی مهمی برای مادر و کودک به همراه دارد. از آنجا که در ازدواج سفید عقد نکاحی میان زن و مرد شکل نگرفته است، وضعیت انتساب کودک به پدر اغلب اوقات نیازمند پیگیری قضایی و طی‌کردن فرایند اثبات نسب است.

در صورت بارداری در ازدواج سفید، مادر باید برای اثبات رابطه پدر و فرزندی به دادگاه مراجعه و دلایلی مانند اقرار یا آزمایش DNA ارائه کند تا بتواند حقوقی مثل ثبت ولادت، حضانت یا نفقه فرزند را پیگیری کند. پس در ایران، ازدواج سفید و فرزندآوری در این نوع از زندگی مشترکِ غیرقانونی، ممکن است به موضوع پیچیده حقوقی تبدیل شود و چالش‌های فراوانی به‌ویژه برای مادر و کودک ایجاد کند.

بارداری در ازدواج سفید

تفاوت ازدواج سفید و صیغه چیست؟

در قوانین حقوقی ایران، ازدواج سفید و صیغه از نظر حقوقی و روان‌شناختی به‌کل متفاوت هستند. ابتدا تفاوت‌های حقوقی ازدواج سفید و صیغه را توضیح می‌دهیم و سپس، به پیامدهای روانی آنها هم نگاهی داریم.

تفاوت‌های حقوقی ازدواج سفید و صیغه

در ازدواج سفید، زن و مرد بدون جاری‌شدن عقد نکاح با هم زندگی می‌کنند و رابطه زوجیت قانونی بین آنها شکل نمی‌گیرد. به همین خاطر، زن و مردی که وارد ازدواج سفید شده‌اند، از حقوقی مانند مهریه، نفقه همسر و ارث از همدیگر برخوردار نیستند. همچنین، رابطه جنسی آنها هم خارج از چارچوب نکاح و خلاف شرع و عرف اتفاق می‌افتد.

در مقابل، صیغه یا عقد موقت نوعی نکاح معتبر است که با رعایت شرایط قانونی و شرعی، رابطه زوجیت ایجاد می‌کند. در این نوع عقد، حقوقی مثل تعیین مهر و حق مطالبه مهریه توسط زن جاری است؛ البته تفاوت‌هایی از نظر نفقه و ارث بین زوجین در دو حالت صیغه و ازدواج دائم وجود دارند.

تفاوت مهم بعدی بین ازدواج سفید و صیغه، به فرزندآوری و ثبت ازدواج مربوط می‌شود. در عقد موقت، فرزند از نظر نسب و حقوق قانونی وضعیت مشخصی دارد و رابطه نسبی او با پدر و مادر قابل شناسایی است. در مقابل نبود عقد نکاح در ازدواج سفید، اثبات نسب پدر فرزند را با دشواری‌ها و پیچیدگی‌های شرعی و قانونی همراه می‌کند؛ این چالش‌ها در عقد موقت (صیغه) بسیار کمتر هستند.

تفاوت‌های روان‌شناختی ازدواج سفید و صیغه

از نظر روان‌شناختی، یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های ازدواج سفید و صیغه به میزان و شکل تعهدی برمی‌گردد که دو نفر برای رابطه خود در نظر می‌گیرند. همچنین، مدت‌زمان صیغه، شروط و تعهدات آن روی انتظارات، احساس امنیت و نحوه شکل‌گیری رابطه میان زوجین اثر دارد.

صیغه از نظر منابع و مراجع حقوقی و مذهبی ایران، نوعی ازدواج دارای چارچوب مشخص محسوب می‌شود و از حمایت بیشتری نسبت‌به ازدواج سفید برخوردار است؛ بنابراین، صیغه از نظر روان‌شناختی می‌تواند برای برخی افراد احساس امنیت و شفافیت بیشتری نسبت به رابطه‌ای بدون چارچوب رسمی ایجاد کند. بااین‌همه، موقتی‌بودن آن ممکن است در برخی افراد نگرانی درباره آینده رابطه یا پایان آن را افزایش دهد و نوع متفاوتی از انتظارات، دلبستگی، تعهد و مسئولیت را به وجود آورد.

برای مثال، در صیغه زمان پایان رابطه مشخص شده است؛ اما در ازدواج سفید زوج ممکن است احساس ناامنی عاطفی بیشتری داشته باشد. از طرف دیگر، گاهی افراد در ازدواج سفید تعهد و دلبستگی بیشتری به همدیگر احساس می‌کنند، اما در صیغه ممکن است سرمایه‌گذاری عاطفی کمتری داشته باشند یا نسبت به طرف مقابل متعهد نمانند. مهم‌ترین نکته این است که زوج آگاهانه بدانند در چه نوع رابطه‌ای قرار گرفته‌اند و مسئولیت‌های آن رابطه را بپذیرند.

It is important to consider the meaning of the move to each partner, especially if this move is motivated as a way to postpone making a commitment for one partner. And that meaning should be communicated to and by each partner as well.

مهم است که هر دو نفر به این فکر کنند که هم‌خانه‌شدن برای هرکدام چه معنایی دارد، به‌خصوص اگر انگیزه یکی از طرفین از این تصمیم، فقط به تعویق‌انداختن یک تعهد جدی‌تر باشد. در چنین شرایطی، ضروری است که هر دو نفر در مورد برداشت، انتظار و معنایی که از این انتخاب دارند، با هم گفت‌وگو کنند [و در مورد آن به درک مشترکی برسند].

Verywell Mind

پس در مجموع، نمی‌توانیم به‌طور قطع بگوییم که کدام یکی از انواع ازدواج سفید یا صیغه از نظر روان‌شناختی امنیت بیشتری ایجاد می‌کند و نیاز زوج به عشق، دلبستگی و اعتماد متقابل را برطرف می‌کند. همچنین، از نظر روان‌شناختی میزان رضایت زوج از رابطه بیشتر به ویژگی‌های شخصیتی آنها بستگی دارد تا صرف نوع رابطه.

تفاوت‌های روان‌شناختی ازدواج سفید و صیغه

دلایل شکست ازدواج سفید چیست؟

یکی از مهم‌ترین عواملی که به شکست ازدواج سفید منجر می‌شود، تفاوت در انتظارهای دو نفر از آینده رابطه است. برای مثال، ممکن است یکی از طرفین، زندگی مشترک را مرحله‌ای برای شناخت بیشتر و شروعی برای تعهد بلندمدت‌تر بداند، اما طرف مقابلش از ابتدا چنین هدفی نداشته باشد.

علاوه‌بر این، اگر زوج بدون گفت‌وگوی آگاهانه و فقط به‌دلیل راحتی یا مسائل مالی وارد زندگی مشترک غیررسمی شوند، ممکن است در تصمیم‌گیری‌های مهمی مثل آینده، پول، مسئولیت‌های خانه و مرزهای شخصی با موانع و مشکلات متعددی روبه‌رو شوند.

گاهی هم درهم‌تنیده‌شدن زندگی دو نفر در ازدواج سفید، جدایی را به فرایندی پیچیده و دشوار تبدیل می‌کند؛ چون زوج از حمایت و چارچوب‌های قانونی ازدواج رسمی برخوردار نیستند. برای مثال، اگر زوج در طول زندگی مشترک خود، خانه، خودرو یا اموال دیگری را به‌صورت مشترک خریداری کرده باشند، تعیین سهم هر یک و نحوه تقسیم این دارایی‌ها پس از جدایی ممکن است چالش‌برانگیز باشد. این درحالی است که در ازدواج رسمی، قانون برای روابط مالی و حقوق و مسئولیت‌های زوجین چارچوب مشخص‌تری تعیین کرده و تکلیف تقسیم اموال مشخص‌تر است.

کلام آخر دکتردکتر

ازدواج سفید پدیده‌ای چندبعدی است که نمی‌توانیم آن را فقط از یک زاویه روان‌شناختی، اجتماعی یا حقوقی بررسی کنیم. انتخاب هم‌باشی برای هر فرد معنا و انگیزه متفاوتی دارد؛ از شناخت بیشتر شریک عاطفی گرفته تا فشار شرایط اقتصادی، نگرانی از تعهد یا تغییرات اجتماعی. بررسی تخصصی این عوامل، ابعاد پنهان نیازها، انتظارات و چالش‌های رابطه زوجی را روشن‌تر می‌کند. بنابراین، اگر شما یا یکی از نزدیکانتان در آستانه ورود به چنین رابطه‌ای هستید، گفت‌وگو با یک روان‌شناس یا روان‌درمانگر به شناخت بهتر شرایط و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک بزرگی می‌کند.

وب‌سایت دکتردکتر آماده است تا دسترسی شما را به ده‌ها روان‌درمانگر و زوج‌درمانگر مهیا کند تا به‌راحتی بتوانید بهترین گزینه را براساس سوابق پروفایل آنها و نظر بقیه مراجعان انتخاب کنید و از او نوبت حضوری یا آنلاین بگیرید. در هر رابطه زوجی صرف‌نظر از نوع رابطه، آنچه رضایت بیشتر و علاقه عمیق‌تری بین زوج به وجود می‌آورد، تصمیم‌گیری آگاهانه و مسئولانه است. روان‌شناسان و زوج‌درمانگران متخصص می‌توانند در این مسیر همراه شما باشند تا با شناخت بهتر شرایط، نیازها و انتظاراتتان از رابطه زوجی، انتخاب بهتری داشته باشید.

سؤالات متداول

ازدواج سفید چه پیامدهای عاطفی دارد؟
زندگی مشترک بدون عقد می‌تواند به شناخت بیشتر طرف مقابل کمک کند؛ اما اگر دو نفر درباره میزان تعهد و آینده رابطه، برداشت‌های متفاوتی داشته باشند، ممکن است رابطه به سمت ناامنی، تعارض، دلخوری و حتی جدایی سوق داده شود.
وضعیت بارداری در ازدواج سفید چگونه است؟
جرم ازدواج سفید در ایران چیست؟
قبل از شروع زندگی مشترک بدون عقد چه مسائلی باید بررسی شود؟

منابع

Time

Verywell Mind

Pew Research

Citizens Advice

javidmontazeran

برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
ریحان کاظمیان
نویسنده: ریحان کاظمیان
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*