دلبستگی اجتنابی؛ چرا برخی افراد از صمیمیت فاصله می‌گیرند؟

ممکن است افرادی را دیده باشید که درست زمانی که رابطه صمیمی‌تر و عمیق‌تر می‌شود، ناگهان از آن فاصله می‌گیرند و هر نشانه‌ای از صمیمیت و نزدیکی عاطفی برای آنها طاقت‌فرساست. آنها سال‌ها پیش در کودکی، به‌سختی برای دریافت صمیمیت و محبت مهم‌ترین فرد زندگی‌شان جنگیدند، اما بارها ناکام شدند و سرانجام تصمیم گرفتند که دیگر هیچ‌وقت به کسی نزدیک نشوند؛ این همان شرایط آسیب‌زایی است که در روانشناسی «دلبستگی اجتنابی» نامیده می‌شود. اما دلبستگی اجتنابی دقیقا از کجا ریشه می‌گیرد، چه نشانه‌هایی دارد و چطور می‌توان آن را درمان کرد؟ پاسخ این پرسش‌ها را در ادامه این مطلب پیدا می‌کنید.

دلبستگی اجتنابی چیست؟

دلبستگی اجتنابی (Avoidant Attachment) الگویی از افکار، احساسات و رفتارهاست که باعث می‌شود فرد از صمیمیت عاطفی، وابستگی و بیان احساسات دوری کند و تمایلی به نزدیک‌شدن و ایجاد وابستگی عاطفی نداشته باشد. برای اینکه درک بهتری از دلبستگی اجتنابی داشته باشیم، بد نیست ابتدا نگاهی به ویژگی‌های دلبستگی ایمن داشته باشیم.

همان‌طور که کودک در سال‌های اول زندگی، حرف‌زدن، غذاخوردن و راه‌رفتن را از مراقب اولیه‌اش یاد می‌گیرد، شیوه دوست‌داشتن، اعتمادکردن و نزدیک‌شدن به دیگران را هم از رابطه با او می‌آموزد. اگر مادر (مراقب اولیه) اغلب اوقات برخوردی گرم و مهربان با کودکش داشته باشد و پذیرای او باشد، دلبستگی ایمن و باثباتی در کودک شکل می‌گیرد. در این حالت، کودک با امنیت و ثباتی که از رابطه با مادرش به دست آورده است، می‌تواند با اطمینان بیشتری دنیا را کشف کند، به دیگران اعتماد کند و در بزرگسالی هم روابط عاطفی سالم‌تر و صمیمانه‌تری بسازد.

اما اگر مادر یا همان مراقب اولیه خیلی اوقات در دسترس نباشد، به نیازهای عاطفی کودکش بی‌توجهی کند و در پاسخ به نیازهای او رفتاری سرد و طردکننده داشته باشد، کودک هم به‌تدریج یاد می‌گیرد که نمی‌تواند برای دریافت محبت و امنیت روی دیگران حساب کند. در چنین شرایطی، فرد برای محافظت از خود در برابر زخم‌های عاطفی مشابه، نیاز به صمیمیت و وابستگی را سرکوب می‌کند و تصمیم می‌گیرد تا آخر عمر دیگر هیچ‌وقت به هیچ‌کس نزدیک نشود. این همان زمانی است که الگوی دلبستگی ناایمن و اجتنابی در کودک شکل می‌گیرد و تا بزرگسالی در قالب فاصله‌گرفتن از صمیمیت، دشواری در اعتمادکردن و ناتوانی در بیان نیازها ادامه پیدا می‌کند.

افرادی که دلبستگی اجتنابی دارند، ممکن است از بیرون خیلی خونسرد، مستقل و حتی بی‌نیاز به نظر برسد؛ اما پشت این رفتارها ترس بزرگی از آسیب‌دیدن، بی‌اعتمادی یا تجربه‌های ناخوشایند گذشته خوابیده است. این افراد درست زمانی که روابطشان درحال صمیمی‌ترشدن یا جدی‌ترشدن است، پا پس می‌کشند و تلاش می‌کنند از نظر عاطفی و احساسی فاصله بگیرند.

انواع سبک دلبستگی اجتنابی

دلبستگی اجتنابی ممکن است به شکل‌های مختلفی خودش را نشان دهد؛ اما دو الگوی رایج فکری، احساسی و رفتاری که در افراد با این سبک دلبستگی دیده می‌شود، دلبستگی ترسان-اجتنابی (Fearful-Avoidant) و دلبستگی طردکننده-اجتنابی (Dismissive-Avoidant) است که در ادامه هریک را به‌اختصار توضیح می‌دهیم.

دلبستگی ترسان-اجتنابی

در دلبستگی ترسان-اجتنابی فرد از یک طرف به‌شدت تشنه عشق، صمیمیت و نزدیکی است و از طرف دیگر، درست وقتی رابطه جدی و نزدیک می‌شود، از طردشدن می‌ترسد و عقب می‌کشد. دکتر اولیویا گای ایوانز (Olivia Guy-Evans)، عضو جامعه روانشناسی بریتانیا (British Psychological Society) در خصوص ویژگی‌های قالب در فردی که دلبستگی ترسان-اجتنابی دارد، می‌نویسد:

A lot of the same traits from childhood can carry over into adulthood, such as having high anxiety and difficulty trusting others. What is key with fearful avoidant attachment is that individuals want control and security and will put things in place to ensure they do not lose that.

بسیاری از ویژگی‌هایی که فرد در دوران کودکی داشته است، ممکن است در بزرگسالی هم ادامه پیدا کنند، از جمله اضطراب زیاد و دشواری در اعتمادکردن به دیگران. نکته مهم درباره دلبستگی ترسان-اجتنابی این است که فرد به‌شدت به کنترل و احساس امنیت نیاز دارد و خیلی اوقات مسیرهایی در پیش می‌گیرد تا مطمئن شود که این کنترل و امنیت را از دست نخواهد داد.

Simply Psychology

دکتر گای ایوانز در توصیف دقیق‌تر این سبک دلبستگی ویژگی‌های زیر را فهرست می‌کند.

• نیاز شدید به کنترل و احساس امنیت؛
• دشواری در اعتمادکردن به دیگران؛
• احساس امنیت پایین؛ فرد همیشه منتظر است اتفاق بدی رخ دهد.
• تمایل به داشتن رابطه نزدیک اما همراه با ترس از نزدیک‌شدن بیش‌ازحد؛
• دشواری در مدیریت احساسات؛
• داشتن نگاه منفی نسبت به خود، دیگران و کل دنیا؛
• تمرکز زیاد روی شغل و موفقیت حرفه‌ای، به‌جای توجه به روابط و افراد مهم زندگی؛
• نیاز به محافظت از خود در برابر طردشدن؛
• رفتار سرد یا منفعلانه در تعامل با دیگران به‌عنوان راهی برای محافظت از خود؛
• تمایل به خشنودنگه‌داشتن دیگران و جلب رضایت آنها؛
• گوش‌به‌زنگی و حساسیت بیش‌ازحد نسبت‌به نشانه‌های خطر؛
• دشواری در حفظ و تداوم روابط صمیمی و دوستی‌ها؛
• سطح بالای اضطراب؛
• دشواری در تمرکز.

عوامل مختلفی در شکل‌گیری سبک دلبستگی ترسان-اجتنابی نقش دارند که بعضی از آنها را در فهرست زیر توضیح می‌دهیم.

• تجربه آزار یا تروما در کودکی، به‌ویژه زمانی که منبع امنیت و آرامش کودک، هم‌زمان منبع ترس و آسیب او هم بوده است.
• رفتارهای متناقض و بی‌ثبات مراقب اولیه (گاهی بسیار گرم و محبت‌آمیز و گاهی سرد، دور یا بی‌توجه)
• خدشه‌دارشدن مکرر اعتماد کودک، مانند قول‌هایی که داده می‌شوند اما عملی نمی‌شوند یا مراقبی که در زمان نیاز کودک، حضور قابل‌اتکایی ندارد.
• تهدید و ایجاد ترس توسط والد یا مراقب، از جمله تهدید به تنبیه، خشونت یا رفتارهایی که باعث می‌شوند کودک احساس امنیت نداشته باشد.
• نادیده‌گرفتن نیازهای عاطفی کودک، به‌خصوص زمانی که کودک برای دریافت آرامش، توجه و حمایت تلاش می‌کند اما پاسخ مناسبی دریافت نمی‌کند.
• والد یا مراقبی که خودش نیازمند حمایت عاطفی است و کودک به جای دریافت حمایت، مجبور می‌شود بار عاطفی والد را هم به دوش بکشد.

به‌طور کلی، در دلبستگی ترسان-اجتنابی ترکیبی از ترس و نیاز به دلبستگی دیده می‌شود؛ یعنی کودک برای امنیت و آرامش به مراقبش احتیاج دارد، اما هم‌زمان از او می‌ترسد و نمی‌تواند به او اعتماد کند.

دلبستگی طردکننده-اجتنابی

سبک دلبستگی طردکننده-اجتنابی اغلب در افرادی دیده می‌شود که روی استقلال، بی‌نیازبودن، قوی‌بودن و فاصله عاطفی تأکید شدیدی دارند. افراد داری شخصیت اجتنابی اغلب ظاهر مستقل، قوی و بسیار بااعتمادبه‌نفسی دارند، اما از درون باور دارند که به‌اندازه کافی خوب یا دوست‌داشتنی نیستند. آنها اغلب فکر می‌کنند که اگر دیگران متوجه ضعف‌ها و نقص‌های آنها شوند، در نهایت رهایشان خواهند کرد. بنابراین، برای اینکه خودشان طرد یا رها نشوند، ممکن است پیش از آنکه فرد دیگری رهایشان کند، خودشان رابطه را ترک کنند یا از نظر عاطفی فاصله بگیرند.

بنابراین، افراد دارای سبک دلبستگی طردکننده-اجتنابی، نشان‌دادن احساسات را آسیب‌پذیری و ضعف می‌دانند و به‌شدت تلاش می‌کنند با سرکوب احساساتشان، روی اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد یا موفقیت‌های تحصیلی و شغلی تأکید کنند. آنا درشر (Anna Drescher)، متخصص سلامت روان در توصیف این افراد می‌نویسد:

Individuals with a dismissive avoidant attachment style often value their independence and autonomy above emotional intimacy and connection. This is often because these individuals were emotionally deprived in childhood and grew up with parents who did not provide enough emotional support and warmth. Many individuals with a dismissive avoidant attachment style do not consciously experience emotional distance, though. They tend to have busy social lives filled with friends and sexual partners and are often even perceived as confident and content. But their relationships, social lives, and emotional involvements tend to be shallow — Beneath the self-assured surface lies vulnerability and the belief that they are unworthy of love.

افراد دارای سبک دلبستگی طردکننده-اجتنابی استقلال و آزادی عمل خود را بیش از صمیمیت عاطفی و ارتباط نزدیک با دیگران ارزشمند می‌دانند. این الگو اغلب با تجربه محرومیت هیجانی در دوران کودکی مرتبط است؛ یعنی فرد در محیطی رشد کرده که والدین یا مراقبانش حمایت عاطفی و گرمای کافی به او نداده‌اند.

با این حال، بسیاری از افراد دارای این سبک دلبستگی، خودشان آگاهانه احساس نمی‌کنند که از نظر عاطفی از دیگران فاصله گرفته‌اند. آنها حتی ممکن است زندگی اجتماعی پرمشغله‌ای داشته باشند، دوستان زیادی داشته باشند و وارد روابط عاطفی یا جنسی متعددی شوند و حتی از نگاه دیگران، فردی بااعتمادبه‌نفس و راضی از زندگی به نظر برسند. بااین‌همه، روابط، زندگی اجتماعی و عواطفشان سطحی است. پشت این ظاهر به‌خودمطمئن و ازخودراضی، گاهی احساس آسیب‌پذیری و این باور [قدیمی] پنهان شده است که «من شایسته دوست‌داشته‌شدن و محبت نیستم».

Simply Psychology

ممکن است شما هم یک یا چند مورد از ویژگی‌های دو نوع دلبستگی اجتنابی را در خود، شریک عاطفیتان یا یکی از عزیزانتان مشاهده کرده باشید. بااین‌همه، باید به این نکته اشاره کنیم که داشتن چند مورد از این ویژگی‌ها لزوما به‌معنای داشتن سبک دلبستگی اجتنابی نیست. فقط یک متخصص سلامت روان که سال‌ها در حوزه شناخت روان و ذهن فعالیت کرده است، می‌تواند به‌طور قطع سبک دلبستگی شما را مشخص کند.

بنابراین اگر در این زمینه سوالی برایتان پیش آمده است، پیشنهاد ما به شما مراجعه به پلتفرم آنلاین نوبت‌دهی دکتردکتر است. در دکتردکتر می‌توانید سوابق ده‌ها متخصص سلامت روان را به‌دقت بررسی و گزینه مطلوب خود را انتخاب کنید؛ سپس، با چند کلیک از او نوبت حضوری یا آنلاین بگیرید، دغدغه‌هایتان را با او مطرح کنید و مشورت بگیرید.

نشانه‌های دلبستگی اجتنابی چیست؟

دلبستگی اجتنابی خودش را در میزان صمیمیت و نحوه برخورد فرد با دیگران نشان می‌دهد. گاهی فرد از بیرون خونسرد و مستقل به نظر می‌رسد، اما در روابط صمیمی و عاطفی خود به‌شدت دچار مشکل است. در ادامه، به چند مورد از پرتکرارترین نشانه‌های دلبستگی اجتنابی اشاره می‌کنیم.

• سختی در بیان احساسات: صحبت‌کردن درباره احساسات، نیازها یا آسیب‌پذیری عاطفی برای فرد راحت نیست و ترجیح می‌دهد احساساتش را پنهان یا سرکوب کند. فردی که دلبستگی اجتنابی دارد، از هرگونه گفت‌وگوی عاطفی دوری می‌کند.
• فاصله‌گرفتن به‌محض بروز صمیمیت: وقتی رابطه‌اش با کسی خیلی نزدیک یا احساسی می‌شود، ممکن است احساس فشار یا حتی خفگی کند؛ در این حالت، ناخودآگاه عقب می‌کشد یا ارتباطش را کمتر می‌کند.
• تأکید زیاد بر استقلال: فردی که دلبستگی اجتنابی دارد، ترجیح می‌دهد در هر شرایطی خودش همه‌چیز را را پیش ببرد و از کسی کمک نمی‌خواهد. او در ظاهر نشان می‌دهد که نیازی به کمک دیگران ندارد و خودش از پس هر مشکلی برمی‌آید.
• سختی در اعتمادکردن: تجربه‌های ناخوشایند قبلی و زخم‌های کهنه قدیمی باعث می‌شوند فرد در اعتمادکردن و تکیه‌کردن به دیگران احتیاط زیادی به خرج دهد.
• عقب‌نشینی هنگام تعارض: در زمان بحث و اختلاف‌نظر ممکن است به‌جای گفت‌وگوی مستقیم، سکوت کند، بحث را ناتمام بگذارد، از موقعیت فاصله بگیرد یا ترجیح دهد مسئله را به‌تنهایی حل کند.

توجه داشته باشید که داشتن یک یا دو مورد از این رفتارها به‌تنهایی به معنی دلبستگی اجتنابی نیست. این الگو زمانی معنا پیدا می‌کند که رفتارها به‌صورت مداوم در روابط تکرار شوند و روی صمیمیت، اعتماد یا کیفیت رابطه اثر بگذارند. همچنین، نشانه‌هایی از اختلال‌های شخصیت مثل اختلال شخصیت اسکیزوئید ممکن است با علائم الگوی دلبستگی اجتنابی هم‌پوشانی داشته باشند؛ اما این موارد لزوما یکسان نیستند و ممکن است در دلایل و شیوه بروز فرق کنند.

دلبستگی اجتنابی چگونه شکل می‌گیرد؟

در سال‌های اولیه زندگی، مهم‌ترین فرد زندگی کودک مراقب اولیه‌ای مثل مادر است. کودک جز مادر (مراقب اولیه) فرد مهم دیگری را نمی‌شناسد؛ پس رفتار او را زیر نظر می‌گیرد و آن را به تمام دنیا نسبت می‌دهد. پس، اگر مادر به کودکش عشق بورزد و همیشه پذیرای او باشد، کودک یاد می‌گیرد که جهان همیشه پذیرای اوست و می‌تواند با خیال راحت، در دنیای پیرامونش جست‌وجو کند.

در مقابل، اگر مادر محبت، آرامش و توجه کافی به کودک نشان ندهد، به‌خصوص زمانی که کودک به حمایت و نزدیکی عاطفی نیاز دارد، ممکن است به‌تدریج یاد بگیرد که هیچ‌کس در دنیا قرار نیست پاسخگوی نیاز او به دریافت محبت، امنیت و حمایت باشد. به‌این‌ترتیب، کودک ناخودآگاه تصمیم می‌گیرد که برای محافظت از خود در برابر احساس طردشدن یا ناامیدی، نیازهای عاطفیش را نادیده بگیرد و تلاشی برای دریافت محبت نکند؛ چون در روان او، درخواست محبت مساوی با طردشدن است.

البته داستان فقط به دوران کودکی ختم نمی‌شود. تجربه‌هایی مثل شکست عاطفی، خیانت، ترک‌شدن یا رابطه‌ای که در آن فرد احساس ناامنی کرده است، باعث دوری‌گزینی و فاصله‌گرفتن او از روابط بزرگسالی می‌شود. در واقع، فرد زمانی در کودکی خود به این نتیجه رسیده که «اگر زیادی نزدیک نشوم، کمتر آسیب می‌بینم»؛ او از همین راهکار دفاعی به‌قدری استفاده کرده که به الگویی تکرارشونده در روابطش تبدیل شده است.

رابطه ترس و ایجاد دلبستگی اجتنابی

ترس یکی از قطعات مهم پازل سبک‌های ناایمن دلبستگی از جمله دلبستگی اجتنابی است؛ همان عاملی که در یک کودک خجالتی هم ممکن است باعث شود کودک از موقعیت‌های اجتماعی یا برقراری ارتباط با افراد ناآشنا فاصله بگیرد و اجتناب کند. این دوری و اضطراب از روبه‌روشدن گاهی تا بزرگسالی ادامه پیدا می‌کند.

البته افرادی که سبک اجتناب را در روابط خود پیش می‌گیرند، تا جایی که امکان داشته باشد، در ظاهر ترسی از خود بروز نمی‌دهند؛ اما در درون به‌شدت نسبت‌به طردشدن مجدد، احساس ترس و اضطراب دارند. در واقع، ترس از طردشدن یا آسیب عاطفی مجدد است که باعث می‌شود فرد تا حدامکان از روابط صمیمی فاصله بگیرد.

حتی در نوع دلبستگی ترسان-اجتنابی که فرد بیشتر گرفتار ترس و اضطراب درونی است، اغلب رفتارهایی حاکی از کم‌توجهی، سردی و فاصله‌گرفتن نشان می‌دهد. بنابراین، ممکن است اطرافیانش او را فردی بدبین، شاکی، مغرور یا بی‌احساس تصور کنند؛ اما پشت تمام این رفتارها ترس عمیقی از طردشدن و آسیب‌دیدن دوباره پنهان شده است.

چگونه دلبستگی اجتنابی زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

دلبستگی اجتنابی روی تمام جوانب زندگی فرد اثر می‌گذارد؛ از شکل‌گیری رابطه و دریافت حمایت عاطفی گرفته تا شیوه برخورد با تعارض‌ها و حل مشکلات. در ادامه، بررسی می‌کنیم که دلبستگی اجتنابی تا کدام زوایای زندگی نفوذ می‌کند و همه‌چیز را تحت‌‌تأثیر قرار می‌دهد.

دلبستگی اجتنابی در رابطه عاطفی

در رابطه عاطفی، فرد دارای گرایش‌های اجتنابی از صمیمیت زیاد احساس فشار و خفگی می‌کند. به همین خاطر، به محض نزدیک‌شدن یا شکل‌دادن رابطه‌ عاطفی عمیق، به دلایل و عناوین مختلف، سعی می‌کند از طرف مقابل دور بماند. چنین فردی کمتر درباره احساساتش حرف می‌زند یا هنگام بروز اختلاف ترجیح می‌دهد عقب بکشد و تنها باشد.

افراد اجتنابی از بیرون بسیار سرد، بی‌احساس و بی‌تفاوت دیده می‌شوند؛ درحالی‌که ممکن است به‌شدت به ابراز علاقه و محبت دیگران احتیاج داشته باشند؛ آنها حتی نیاز به محبت و امنیت را در وجودشان انکار می‌کنند.

دلبستگی اجتنابی و عشق

فردی که دلبستگی اجتنابی دارد، ممکن است عاشق شود؛ اما در ابراز عشق و صمیمیتش بسیار محتاط‌تر عمل می‌کند و احساساتش را به‌راحتی نشان نمی‌دهد. او شاید از نزدیک‌شدن یا وابستگی بیش‌ازحد به دیگران بترسد و حتی در روابط نزدیک، معذب و ناراحت باشد. به همین دلیل، تا جایی که امکان داشته باشد از ابراز علاقه و محبت به شریک عاطفیش طفره می‌رود و حتی ممکن است او را از خود براند.

دلبستگی اجتنابی بعد از جدایی

افرادی که دلبستگی اجتنابی دارند، خیلی اوقات خودشان رابطه‌ها را تمام می‌کنند؛ تمام تلاش آنها این است که دوباره به فرد آسیب‌دیده در روابط تبدیل نشوند. این افراد پس از جدایی هم خیلی خونسرد یا بی‌تفاوت به نظر می‌رسند. آنها وانمود می‌کنند که هیچ احساسی ندارند یا با وجود جدایی، هیچ اتفاقی مهمی در زندگیشان رخ نداده است. برای افراد اجتنابی، شیوه اصلی مدیریت درد عمیق جدایی، سرکوب احساسات و فکرنکردن به فقدان و سوگ رابطه است.

دلبستگی اجتنابی در ازدواج

سبک اجتنابی دلبستگی باعث می‌شود فرد در ازدواج هم نیازهای عاطفیش را بیان نکند؛ هنگام اختلاف‌نظر فاصله بگیرد یا تأکید بیش‌ازحدی روی استقلال خودش داشته باشد. ادامه‌داربودن این الگو صمیمیت زوج را به‌شدت خدشه‌دار می‌کند و رابطه را به سمت سردی پیش می‌برد.

خوشبختانه، افزایش خودآگاهی زوج و تجربه رابطه امن در کنار کمک‌گرفتن از یک روان‌شناس یا زوج‌درمانگر نقش بسیار مهمی در بهبود روابط زوجی دارد و به ایجاد الگوهای سالم‌تر ارتباطی کمک بزرگی می‌کند. وب‌سایت دکتردکتر پلتفرمی است که ده‌ها روان‌شناس و زوج‌درمانگر را معرفی می‌کند تا هر ایرانی در هر زمان و مکان بتواند با مراجعه به دکتردکتر، از یک متخصص سلامت روان نوبت حضوری یا آنلاین بگیرد و مشکلش را با او در میان بگذارد.

بهترین راه درمان دلبستگی اجتنابی

برای دلبستگی اجتنابی رویکرد درمانی واحد و قطعی وجود ندارد؛ اما روان‌درمانی، به‌خصوص طرحواره‌درمانی، درمان‌های مبتنی بر دلبستگی و بعضی از رویکردهای رابطه‌محور می‌توانند کمک‌کننده باشند. در روان‌درمانی و مشاوره، فردی که دچار سبک دلبستگی اجتنابی است، به‌تدریج احساسات خودش را بهتر درک و بیان می‌کند، الگوهای ارتباطی خود را بهتر می‌شناسد و کم‌کم روابط صمیمانه‌تر و سالم‌تری با دیگران می‌سازد.

در کنار روان‌درمانی، تلاش برای شناخت احساسات و نیازها و ابراز آنها بسیار کمک‌کننده است. پذیرش تدریجی حمایت دیگران و درخواست کمک در مواقع ضروری بعضی دیگر از اقداماتی هستند که فرد اجتنابی را به سمت ساختن روابط سالم‌تر سوق می‌دهند. قرار نیست فرد استقلال و خودمختاریش را زیر سوال ببرد و وابسته دیگران باشد؛ بلک هدف رسیدن به تعادلی است که در آن هم استقلال فرد حفظ شود و هم صمیمیت و اعتماد متقابل، روابط نزدیک‌تری شکل دهند.

چگونه از دلبستگی اجتنابی پیشگیری کنیم؟

پیشگیری از دلبستگی اجتنابی تا حد زیادی از رابطه امن و پاسخ‌گو با کودک شروع می‌شود. بهترین افرادی که می‌توانند جلوی شکل‌گیری سبک‌های ناایمن دلبستگی از جمله سبک دلبستگی اجتنابی را بگیرند، مادران و مراقبان اولیه هستند.

وقتی والد به نیازهای عاطفی کودک خود توجه می‌کند و هنگام ترس و ناراحتی به او احساس امنیت و دوست‌داشته‌شدن می‌دهد، کم‌کم به نقطه‌اتکای کودکش برای دریافت حمایت و آرامش تبدیل می‌شود. وقتی فضا بدون ترس از تنبیه و سرزنش، برای ابراز احساسات کودک باز باشد، کودک یاد می‌گیرد که احساسات و نیازهای عاطفیش مهم هستند و در هر رابطه‌ سالمی می‌تواند آنها را بیان کند، بدون اینکه از طردشدن یا نادیده‌گرفته‌شدن بترسد.

البته هیچ مادر (والدی) بی‌نقص و کامل نیست؛ بلکه بهترین مادر، مادری است که «به‌اندازه کافی» خوب باشد؛ یعنی بتواند در اکثر مواقع پاسخگوی نیازهای عاطفی فرزندش باشد و او را دچار تجربه‌های سختی مثل آسیب عاطفی یا غفلت و بی‌توجهی نکند. بی‌شک، یک روان‌شناس کودک یا مشاور خانواده بهترین راهنما برای مادرانی خواهد بود که به رشد سلامت روان کودکشان به‌اندازه رشد و سلامت جسم او اهمیت می‌دهند.

کلام آخر دکتردکتر

دلبستگی اجتنابی ترس و اضطرابی عمیق از طردشدن و آسیب‌دیدن است که پشت رفتارهای سرد و بی‌تفاوت افراد پنهان شده است. افرادی که در روابط خود دچار این الگو هستند، نمی‌توانند به‌راحتی به دیگران اعتماد کنند و روابط صمیمی شکل دهند. این مسئله می‌تواند برای خود فرد و اطرافیانش آزاردهنده و آسیب‌زا باشد.

اما خوشبختانه، دلبستگی اجتنابی هم مثل بسیاری از الگوهای ناکارآمد روان با افزایش خودآگاهی و کمک‌گرفتن یک روان‌شناس یا مشاور باتجربه قابلیت اصلاح و بهبود دارد. ما در دکتردکتر مسیر ساده‌ای را برای جست‌وجو و یافتن بهترین مشاور و روان‌درمانگر برایتان مهیا کرده‌ایم تا بتوانید با توجه به سوابق متخصص‌ها و نظر سایر مراجعان، بهترین گزینه را انتخاب کنید. شما می‌توانید با چند کلیک از روان‌شناس مورد نظرتان نوبت حضوری یا آنلاین بگیرید و در مورد هرگونه چالشی که در روابط خود یا اطرافیانتان احساس می‌کنید، در فضایی امن و یاری‌دهنده، مشورت بگیرید.

سؤالات متداول

منابع

Attachment Project

Verywell Mind

Web MD

Medical News Today

Simply Psychology

Help Guide