آزمایش روماتیسم مجموعهای از چند تست است که به پزشک در تشخیص بیماری آرتریت روماتوئید کمک میکند. آرتریت روماتوئید ازجمله بیماریهای بسیار شایع است و برخلاف تصور عموم، اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شود، قابلدرمان است. بنابراین، گنجاندن آزمایش روماتیسم را در چکاپهای دورهای خود جدی بگیرید. روماتولوژیستهای باتجربه با ترکیبی از معاینات و آزمایشهای روماتیسم، به شما در پیشگیری از عوارض مادامالعمر روماتیسم کمک میکنند. حال اگر درباره انواع آزمایشهای روماتیسم، تفسیر نتایج آنها و روشهای درمانی رایج پرسشهایی دارید، در این مطلب به همه پرسشهای شما پاسخ دادهایم.
روماتیسم چیست و چه علائمی دارد؟
آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی (Rheumatoid Arthritis) که بهاختصار آن را با RA نشان میدهند، یک بیماری خودایمنی مزمن است که باعث درد، تورم و سفتی در پوشش مفاصل شما (سینوویوم) میشود. این بیماری اغلب با درد انگشتان دست، دستها، مچ دست، زانوها، مچ پا، پاها و انگشتهای پا همراه است. آرتریت روماتوئید شایعترین نوع آرتریت التهابی خودایمنی بعد از نقرس است (نقرس حدود ششبرابر شایعتر است).
درصورتیکه التهاب ناشی از روماتیسم درمان نشود، به غضروفها آسیب میرساند. آسیب غضروفی با گذشت زمان مفاصل شما را تغییرشکل میدهد و درنهایت، باعث فرسایش خود استخوان میشود. این مشکل بهنوبه خود باعث جوشخوردن یا فیوژن مفاصل میشود.
سلولهای خاصی در سیستم ایمنی بدن شما به این فرایند کمک میکنند! آنها در مفاصل تولید میشوند اما در سراسر بدن به گردش درمیآیند. به همین دلیل است که آرتریت روماتوئید گاهی علاوه بر مفاصل، بر سایر قسمتهای بدن ازجمله پوست، چشمها، دهان، ریهها و قلب هم اثر میگذارد.
نکته: آرتریت روماتوئید روماتیسم مفصلی است؛ آن را با روماتیسم قلبی که بر اثر تب روماتیسمی ناشی از عفونت باکتریایی ایجاد میشود اشتباه نگیرید.
نکته ۲: آرتریت روماتوئید تفاوت مهمی با سایر انواع آرتریت دارد و آن این است که مفاصل را بهشکل متقارن درگیر میکند؛ یعنی التهاب در مفاصل مشابه در هردو طرف بدن رخ میدهد.
علائم اصلی آرتریت روماتوئید چیست؟
علائم آرتریت روماتوئید ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد، تورم، سفتی و حساسیت در بیش از یک مفصل؛
- سفتی صبحگاهی که حداقل ۳۰دقیقه و اغلب بیشتر از ۶۰دقیقه طول میکشد؛
- سفتی مفاصل پس از نشستن طولانیمدت؛
- درد و سفتی در مفاصل مشابه در دو طرف بدن (آرتریت التهابی متقارن)؛
- خستگی شدید؛
- ضعف؛
- تب.
این بیماری هر فرد را بهشکل متفاوتی تحتتأثیر قرار میدهد. برای نمونه، ایجاد علائم در برخی افراد طی چند سال ایجاد میشود ولی در برخی دیگر، بهسرعت پیشرفت میکند. بااینحال، در بسیاری از افراد علائم مدتی ظاهر میشود و سپس همه علائم ناپدید میشوند. ممکن است دوباره این وضعیت تکرار شود.
علائم اولیه آرتریت روماتوئید چیست؟
علائم اولیه آرتریت روماتوئید شامل حساسیت یا درد در مفاصل کوچک مثل انگشتهای دست یا پا است. گاهی ممکن است متوجه درد در مفاصل بزرگتری مانند زانو یا شانه شوید. این علائم اولیه مانند ساعت زنگدار به شما هشدار میدهند اما معمولا به آنها توجهی ندارید و فکر میکنید بهتر میشود. درحالیکه اگر این دردها بهمدت سه ماه یا بیشتر ادامه یابند، بعید است که خودبهخود از بین بروند و به چند مفصل دیگر گسترش مییابند.
نادیدهگرفتن علائم اولیه، تنها دلیل بهتأخیر افتادن درمان روماتیسم که به آسیب دائمی مفاصل میانجامد نیست. متأسفانه بسیاری از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید بهاشتباه تصور میکنند روماتیسم درمان ندارد و بهدنبال کمک پزشکی نمیروند. درحالیکه آزمایش روماتیسم و تکنیکهای مدرن درمان، به بسیاری از بیماران در مدیریت دردها و بهبود کیفیت زندگی آنها کمک کردهاند.
انواع آزمایش روماتیسم و روش انجام هر آزمایش
آزمایش تشخیص روماتیسم مجموعهای از چند آزمایش مختلف است که به تشخیص آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی کمک میکند. برخی از این آزمایشها عبارتاند از:
معاینه فیزیکی
یکی از اولین اقدامات برای تشخیص رماتیسم در بیمار، معاینه فیزیکی است. روماتولوژیست پس از گرفتن شرححال دقیق و کسب اطلاعاتی درباره سابقه پزشکی بیمار، او را معاینه میکند. این معاینات به پزشک در ارزیابی میزان تورم، حساسیت و دامنه حرکتی مفصلی بیمار و نیز شناسایی بدشکلیها، الگوهای درد و محدودیتهای عملکردی او کمک میکنند.
روش انجام معاینه فیزیکی
پزشک روماتولوژی در طول معاینه فیزیکی، اقدامات زیر را انجام میدهد:
۱. تمام مفاصل شما را برای یافتن علائم قابلمشاهده آرتریت روماتوئید شامل قرمزی یا تورم بررسی میکند.
۲. هر مفصل را لمس میکند تا علائمی از گرما و بافت نرم اسفنجی در اطراف مفصل بیابد. این بافت متورم آبکی، نتیجه تجمع مایع در حفره مفصل همراه با ضخیمشدن غشای سینوویال است که در بیشتر بیماران روماتیسمی مشاهده میشود.
۳. دامنه حرکتی شما را در هر مفصل بهمنظور مشاهده محدودیتهای حرکتی ارزیابی میکند.
۴. برای بررسی اینکه روماتیسم دستهایتان را ضعیف کرده است یا نه، تست هند گریپ (Hand Grip Test) انجام میدهد. برای این کار، از شما میخواهد دستگاهی بهنام دینامومتر را با تمام قدرت فشار دهید تا عملکرد واقعی دست شما را اندازهگیری کند.
۵. سپس برای ارزیابی میزان درد شما، مفاصل شما را فشار میدهد. بسته به اینکه مفاصل شما در آن روز چقدر حساس هستند، ممکن است احساس ناراحتی کنید. شدت فشار مشابه فشاری است که باید روی ناخن وارد کنید تا سفید شود.
آزمایش خون روماتیسم
آزمایش خون برای تشخیص روماتیسم مفصلی، بسیار مهم است اما بهشکل مستقیم این بیماری را نشان نمیدهد. دراصل، پزشکان برای غربالگری از آزمایش خون برای بررسی نشانگرهای ویژه التهاب و آنتیبادیهای مرتبط با آرتریت روماتوئید استفاده میکنند. برای تشخیص روماتیسم در آزمایش خون به تستهای زیر نیاز است:
- آزمایش فاکتور روماتوئید (RF): یک آزمایش خون برای بررسی آنتیبادی RF که در خون بسیاری از افراد مبتلا به روماتیسم وجود دارد. بااینحال، نمیتوان آن را شاخص قابلاعتمادی برای رماتیسم دانست؛ زیرا گاهی سطح آن فقط بهخاطر سن، ابتلا به سل، هپاتیت B و هپاتیت C بالاست و ممکن است با روماتیسم اشتباه گرفته شود. از سوی دیگر، ممکن است فردی به روماتیسم مبتلا باشد اما RF او منفی باشد.
- آزمایش آنتی بادی ضد هستهای: این آزمایش با ANA نشان داده میشود. پزشک با بررسی ana در آزمایش روماتیسم بیماریهای خودایمنی دیگری را که با روماتیسم علائم مشترکی دارند رد میکند. برخی از این بیماریها شامل لوپوس، آرتریت پسوریاتیک و سندرم شوگرن هستند.
- آنتیبادی علیه CCP: آنتیبادی علیه پپتید سیترولینه حلقوی (Anti-CCP)، آزمایش اختصاصی روماتیسم است. این آنتیبادی حتی در مراحل اولیه رماتیسم هم در آزمایش خون مثبت است. مثبتبودن این فاکتور معمولا به روماتولوژیست کمک میکند با معاینه دو مفصل حساس روماتیسم را تشخیص دهد.
- میزان رسوب گلبولهای قرمز (ESR): سرعت رسوب گلبولهای قرمز معیاری برای التهاب است. این معیار با اندازهگیری سرعت رسوب گلبولهای قرمز در یک لوله آزمایش طی یکساعت محاسبه میشود.
- پروتئین واکنشی سی (CRP): پروتئین واکنشی C معیاری برای التهاب بالینی است که تست آن معمولا همزمان با ESR انجام میشود.
- شمارش کامل خون (CBC): کمخونی یا سایر ناهنجاریهایی را که اغلب در بیماران مبتلا به روماتیسم مشاهده میشود بررسی میکند.
نکته: برخی از این آزمایشهای خون مانند ESR، CRP و CBC برای آزمایش تب روماتیسمی (همان آزمایش خون روماتیسم قلبی) نیز کاربرد دارند.
روش انجام آزمایش خون
آزمایش خون روماتیسم بسیار ساده است و روی نمونه کوچکی از خون شما انجام میشود. برای این کار، متخصص خونگیری بالای بازوی شما را با نوار الاستیک میبندد و از ورید بازوی شما در ناحیه داخلی آرنج خون میگیرد (اگر امکانپذیر نباشد، ممکن است از رگ پشت دستتان خون بگیرند). سپس نمونه خون را به آزمایشگاه ارسال میکند تا روی آن تجزیهوتحلیل انجام شود.
آزمایش خون روماتیسم را میتوانید در منزل هم انجام دهید؛ بهویژه اگر درد مفاصل یا محدودیت دامنه حرکتی اجازه رفتن تا آزمایشگاه را به شما نمیدهد. این کار بسیار آسان است و درعرض چند دقیقه انجام میشود. کافی است وارد سایت دکتردکتر شوید، به بخش خدمات «آزمایش در محل» بروید و درخواست خود را ثبت کنید. در تاریخ و ساعتی که خودتان مشخص میکند، متخصصان نمونهگیر ما به محل شما اعزام میشوند و نمونه خون شما را میگیرند.
اگر میپرسید برای آزمایش روماتیسم چند ساعت باید ناشتا باشیم، معمولا آزمایش روماتیسم ناشتا انجام نمیشود؛ مگر اینکه پزشک دستور دیگری داده باشد. برای مثال، ممکن است به شما بگوید قبل از آزمایش روماتیسم چندساعت چیزی نخورید و ننوشید یا تا ۱۲ شب میتوانید آب بنوشید و بعد از آن ناشتا بمانید.
آزمایشهای تصویربرداری
برای کمک به ارزیابی میزان آسیب و التهاب مفاصل، به آزمایشهای تصویربرداری ازجمله موارد زیر نیاز است:
- عکسبرداری با اشعه ایکس: برای تشخیص فرسایش استخوان، تنگشدن فضای مفصلی و ازبینرفتن غضروفها به کار میرود؛
- MRI: تصاویر دقیقی از بافتهای نرم، غضروفها و تغییرات اولیه مفاصل ارائه میدهد؛
- سونوگرافی: التهاب مفاصل، تجمع مایع و ضخیمشدن سینوویال را نشان میدهد.
ممکن است در مراحل اولیه آرتریت روماتوئید، مفاصل در تصاویر کاملا طبیعی به نظر برسند. حتی تغییرات مخرب استخوانها ممکن است مشاهده نشوند.
روش انجام آزمایشهای تصویربرداری
برای انجام MRI، سونوگرافی یا عکسبرداری ساده، به مراکز تصویربرداری تشخیصی مراجعه کنید. عکس ساده و سونوگرافی در مراکز رادیولوژی انجام میشوند ولی برای MRI باید مراکز مجهز به دستگاههای MRI را پیدا کنید.
ازآنجاکه این مراکز اغلب شلوغ هستند و ممکن است ساعتها برای نوبتگرفتن منتظر بمانید، پیشنهاد میکنیم از سامانه نوبتدهی دکتردکتر استفاده کنید. در این سامانه، میتوانید پس از بررسی اطلاعات مربوط به بهترین مراکز MRI یا رادیولوژی در محل زندگی خودتان، نوبت بگیرید و در زمان مقرر برای آزمایش تصویربرداری حاضر شوید. حتی میتوانید بررسی کنید که کدام مرکز امکان آزمایش روماتیسم با بیمه تأمین اجتماعی را فراهم میکند. با این خدمات، در وقت و هزینههای شما تا حد زیادی صرفهجویی میشود.
آسپیراسیون مفاصل
این تست رایج نیست و فقط در صورت نیاز انجام میشود. آسپیراسیون بهمعنای استخراج مایع از مفاصل متورم است تا احتمال عفونت مفصل یا نقرس کاذب (آرتروز ناشی از رسوب کریستالهای کلسیم) رد شود.
پزشک ممکن است ترکیبی از چند آزمایش بالا را بهمنظور تشخیص دقیق روماتیسم و سایر بیماریهای مفصلی درخواست کند. این کار به برنامهریزی درمانی متناسب با شرایط شخصی شما کمک میکند.
تفسیر نتایج آزمایش روماتیسم
تفسیر آزمایش روماتیسم معمولا کار سادهای نیست. یک روماتولوژیست حرفهای تلاش میکند سابقه پزشکی، معاینات فیزیکی و نتایج آزمایشها را با دقت و بهصورت ترکیبی بررسی کند تا به تفسیر درستی برسد. بیایید ببینیم تفسیر آزمایش روماتیسم مفصلی چگونه به تشخیص این بیماریها کمک میکند:
تفسیر RF
- محدوده نرمال RF: بین ۰ تا ۲۰ واحد بینالمللی در میلیلیتر (IU/ml)؛
- سطوح بالاتر از ۲۰: برای تشخیص رماتیسم مفصلی کافی نیست.
تست فاکتور روماتوئید یکی از آزمایشهای اولیه برای تشخیص روماتیسم است ولی بهتنهایی به تشخیص قطعی کمک نمیکند. حدود ۲۰درصد از افرادی که بیماری آرتریت روماتوئید در آنها با آزمایشهای دیگر تأیید شده است، سطح RF طبیعی دارند. در مقابل، ۵درصد از افرادی که RF غیرطبیعی دارند، اصلا به روماتیسم مبتلا نیستند. به همین دلیل، نمیتوان سطح مثبت این فاکتور را بهمعنای ابتلای قطعی و سطح منفی آن را بهمعنای رد بیماری در نظر گرفت.
مشکل اینجاست که برخی بیماریهای خودایمنی دیگر نظیر عفونتهای مزمن، دیابت، اندوکاردیت باکتریایی، سرطان، پیری طبیعی، واکسیناسیون و تزریق خون ممکن است باعث افزایش سطح این فاکتور شوند. علاوه بر آن، هنگامی که سطح RF بالا میرود، حتی بعد از بهبود بیماری هم تمایل به مثبتماندن در جواب آزمایش دارد. درنتیجه، معمولا پزشکان این آزمایش را برای پایش درمان تکرار نمیکنند.
تفسیر Anti-CCP
- محدوده نرمال Anti-CCP: کمتر از ۲۰ واحد؛
- سطح بالای ۲۰: احتمال ابتلا به آرتریت روماتوئید را نشان میدهد.
فاکتور Anti-CCP برای تشخیص روماتیسم اختصاصیتر از RF است. بنابراین، هرچه سطح آن بالاتر باشد، احتمال ابتلا به این بیماری در فرد بیشتر است. بااینحال، این آنتیبادی هم ممکن است مانند RF در برخی افراد مثبت باشد؛ بدون اینکه به روماتیسم مبتلا باشند.
آزمایش Anti-CCP بیشتر برای تشخیص و اندازهگیری سطح التهاب در بدن استفاده میشود. ازآنجاکه بیماریهای زیادی در بدن التهاب ایجاد میکنند، پزشک فقط زمانی این آزمایش را (همزمان با RF) درخواست میکند که روماتیسم در شما تشخیص داده شده باشد ولی بخواهد میزان فعالیت التهابی در بدن را اندازهگیری کند.
تفسیر تست ESR
- محدوده نرمال ESR برای مردان: از ۱۵-۰ میلیمتر بر ساعت تا ۲۰-۰ میلیمتر بر ساعت (mm/hr)؛
- محدوده نرمال ESR برای زنان: ۲۰-۰ میلیمتر بر ساعت تا ۳۰-۰ میلیمتر بر ساعت (mm/hr).
سرعت رسوب گلبولهای قرمز، معیار دیگری برای اندازهگیری التهاب است. سطوح طبیعی این فاکتور بسته به سن متغیر است و معمولا در افراد ۵۰ سال به بالا افزایش مییابد. ESR فاکتور اختصاصی برای آرتریت روماتوئید به شمار نمیرود و ممکن است روماتیسم قلبی و سایر بیماریهای ناشی از تب روماتیسمی باعث افزایش آن شده باشند. حتی گاهی خطای آزمایش، عفونت و روند پیری طبیعی در بیماران ۵۰ سال به بالا، ممکن است سطح ESR را بالاتر نشان دهند.
تفسیر تست C-reactive Protein
- محدوده نرمال پروتئین واکنشی سی: مقدار طبیعی آن در بسیاری از آزمایشگاهها کمتر از ۱٫۰ است.
این شاخص هم برای آرتریت روماتوئید اختصاصی نیست. بنابراین، ممکن است تحت تأثیر عواملی مانند چاقی و عفونت افزایش یابد.
اغلب اوقات آزمایش CRP همزمان با تست ESR درخواست میشود. هردو آنها غیراختصاصی هستند و برای ارزیابی میزان فعالیت بیماری به کار میروند. برای مثال، سطح بالای این دو فاکتور نشان میدهد که بیماری بسیار فعال است؛ با فرض اینکه هیچ علت دیگری مانند عفونت در این میان وجود ندارد.
آیا مثبتبودن آزمایش روماتیسم بهمعنی ابتلای قطعی است؟
تشخیص آرتریت روماتوئید به ارزیابی بالینی و آزمایش خون متکی است؛ بنابراین، هیچ آزمایش واحدی بهتنهایی برای تشخیص قطعی آن کافی نیست. برای نمونه، دو فاکتور RF و anti-CCP در حدود ۲۰درصد از بیماران با وجود ابتلای آنها به روماتیسم، منفی است؛ وضعیتی که به آن RA سرونگاتیو گفته میشود. علاوه بر آن، مثبتبودن هیچیک از فاکتورهایی که برای آزمایش روماتیسم در آزمایش خون بررسی میشوند بهمعنای ابتلای قطعی نیست. دلیلش این است که این فاکتورها ممکن است بهدلیل عوامل دیگری غیر از رماتیسم افزایش یابند.
به همین دلیل، ممکن است پزشک برای تأیید تشخیص خود از معاینه فیزیکی و تکنیکهای تصویربرداری استفاده کند.
چه زمانی باید آزمایش روماتیسم انجام دهیم؟
آرتریت روماتوئید یک بیماری غیرقابلپیشبینی است. علائم آن ممکن است بهطور ناگهانی آغاز شوند و آنقدر دردناک باشند که انجام کارهای روزانه را دشوار کنند. بازه سنی مشخصی هم برای آن وجود ندارد؛ زیرا برخلاف تصور رایج، روماتیسم نوعی بیماری خودایمنی است و مختص دوره سالمندی یا پیری نیست. بنابراین، در هر سنی ممکن است فرد را مبتلا کند.
زمان مشخصی برای آزمایش روماتیسم وجود ندارد. بهتر است همیشه به علائمی مانند درد مفاصل، تورم و سفتی شدید توجه کنید و آنها را نادیده نگیرید. از آن بهتر، معاینات دورهای روماتیسم هستند که حتی بدون مشاهده هیچ علامتی میتوانید آنها را انجام دهید.
درمان روماتیسم بعد از تشخیص
معمولا روماتولوژیستها برای درمان آرتریت روماتوئید، یک رویکرد چندجانبه ازجمله آموزش بیمار، درمان غیردارویی، داروهای مسکن، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) و در برخی موارد جراحی را در نظر میگیرند. در ادامه هریک از این روشها را بررسی کردهایم:
آموزش بیمار
ارائه اطلاعات لازم به بیمار درباره علائم، اثرات، درمانها و پیامدهای احتمالی روماتیسم، مهمترین کاری است که پزشک باید بلافاصله پس از تشخیص انجام دهد. پزشک به شما درباره استراتژیهای اصلاح سبک زندگی و استفاده از وسایل کمکی که ممکن است به شما در جلوگیری از تشدید علائم و مدیریت فعالیتهای روزانه کمک کند، آموزش میدهد. بسیاری از این آموزشها، برای بیماران مبتلا به آرتروز هم مفید است.
دارودرمانی
متخصص روماتولوژی ممکن است قبل از شروع درمانهای غیردارویی یا همزمان با آن، برای تسکین دردهای شما، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن تجویز کند.
داروهای دیگر شامل کورتیکواستروئیدهای خوراکی و داخل مفصلی ازجمله پردنیزون یا متیل پردنیزولون، در صورت استفاده صحیح، ممکن است بهسرعت و بهشکل قابلتوجهی علائم آرتریت روماتوئید را بهتر کنند. البته مصرف طولانیمدت این داروها عوارض جانبی زیادی دارد؛ به همین دلیل، پزشک آنها را فقط در دورههای کوتاه برای شروع درمان روماتیسم یا مدیریت عود بیماری تجویز میکند.
داروهای ضدروماتیسمی اصلاحکننده (DIA)، قرصهایی هستند که به کنترل التهاب غیرطبیعی در مفصل کمک میکنند. معمولا پزشک این داروها را بهعنوان اولین گزینه درمان روماتیسم در نظر میگیرد.
درمان غیردارویی
درمانهای غیردارویی شامل فیزیوتراپی یا کاردرمانی ممکن است به شما برای مدیریت بیماری کمک کند. یک فیزیوتراپیست یا کاردرمانگر حرفهای به شما کمک میکند درکنار درمانهای دارویی، از نظر فیزیکی هم بهبود یابید. شما بههمراه درمانگر، باید بر تسکین درد و اسپاسم، تمرینات تقویتی و انعطافپذیری، آموزش راهرفتن، استفاده از وسایل کمکی و آتلبندی درصورت لزوم تمرکز کنید.
درمان با عوامل بیولوژیکی
عوامل بیولوژیکی گروهی از درمانهای جدیدتر هستند که پروتئینها و سلولهای ایمنی خاصی را که در التهاب آرتریت روماتوئید نقش دارند، هدف قرار میدهند. این داروها را پرستار به شما تزریق میکند یا خودتان در منزل بهصورت زیرپوستی تزریق میکنید. درمانهای پیشرفته و جدید، فقط برعهده متخصصان روماتولوژی است؛ آنها بهشکل مداوم با درمانهای بهروز پیش میروند. به همین دلیل، برای درمان روماتیسم بسیار مهم است که بهجای پزشک عمومی یا داخلی به روماتولوژیستهای آموزشدیده مراجعه کنید.
جراحی
برخی از بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید ممکن است برای درمان به انواع روشهای جراحی نیاز داشته باشند. بهویژه مبتلایان به آرتروز، درصورت کنترلنکردن آن بهمدت طولانی، ممکن است با آسیبهای مفصلی شدیدی در مفاصل بسیار مهم مانند لگن یا زانو مواجه شوند که به تعویض کامل لگن یا زانو نیاز منجر شود. سایر روشهای جراحی شامل سینووکتومی مفصل ملتهب با روش آرتروسکوپی (مثل التهاب مفصل زانو) و ترمیم پارگی تاندون ناشی از التهاب (مثل پارگی تاندون دست)، ممکن است به بازیابی عملکرد مفاصل کمک کنند.
کلام آخر دکتردکتر
آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی بیماری خودایمنی بسیار شایعی است که درصورت بیتوجهی به درمان، ممکن است به آسیبهای دائمی در مفاصل و دردهای شدید ناتوانکننده منجر شود. در این مطلب، درباره آزمایش روماتیسم و روشهای درمان این بیماری بهطور مفصل صحبت کردیم. اگر هرگونه علائمی از درد و سفتی در یک یا چند مفصل خود احساس میکنید، بلافاصله با پزشک مشورت کنید. تشخیص زودهنگام آرتریت روماتوئید شانس درمان این بیماری را افزایش میدهد.
صبح از خواب بیدار شدهاید و احساس میکنید انگشتها، زانو یا شانهتان قفل کرده است؟ مفصلهایتان درد دارند یا سفت شدهاند؟ همین حالا از طریق خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر، با صرف کمترین زمان و هزینه، با پزشکان روماتولوژی مشاوره کنید!
