مجله پزشکی دکتر دکتر

آیا استرس می‌تواند باعث بیماری‌های گوارشی شود؟

29 بهمن 1398

74

پیشگیری، مراقبت و درمان بیماری‌های گوارش
آیا استرس می‌تواند باعث بیماری‌های گوارشی شود؟

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

آیا استرس می‌تواند موجب بیماری‌های دستگاه گوارش شود؟چه ارتباطی بین استرس و بیماری‌های معده و گوارش وجود دارد؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ می‌دهیم.

استرس چگونه بر گوارش تاثیر می‌گذارد؟

استرس باعث ایجاد گروهی از بیماری‌های گوارشی از جمله کم اشتهایی، التهاب، نفخ و دل پیچه می‌شود. برای محافظت از دستگاه گوارش باید راه‌های کاهش استرس را بیاموزید. تحقیقات نشان می‌دهد که استرس تاثیری منفی بر این دستگاه مهم بدن می‌گذارد.

آیا تاکنون اضطراب تصمیم‌گیری در مورد موضوعی سخت و دشوار را تجربه کرده‌اید؟ آیا در حالت اضطراب شدید احساس کرده‌اید که دلتان مثل سیر و سرکه می‌جوشد؟ اگر جواب این سوالات مثبت است، پس حتماً می‌دانید که استرس چه اثری روی سیستم گوارش شما خواهد گذاشت.

استرس چگونه بر گوارش تاثیر می‌گذارد؟

مغز و سیستم گوارش به هم مرتبط بوده و مدام به هم پیام رد و بدل می‌کنند. در حقیقت تعداد نورون‌های زیادی در این سیستم وجود دارند. این موضوع در کتاب علم عصب شناسی منتشر شده است.

دکتر کنت کوخ (Kenneth Koch, MD) استاد تمامِ بخش گوارش در مرکز سلامت گوارشی دانشگاهی در ایالت کارولینای شمالی می‌گوید:

استرس می‌تواند هر بخشی از دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار دهد.

دستگاه گوارش توسط سیستم عصبی مرکزی در مغز کنترل می‌شود‌ و  شبکه‌ای از سلول های عصبی در دستگاه گوارش وجود دارد که  دستگاه عصبی روده‌ای نام دارد.

در حقیقت سیستم عصبی روده‌ای آن چنان نقش موثری دارد که باعث می‌شود این دستگاه به عنوان مغز دوم شناخته شود. به این موضوع در مقاله‌ای در مجله‌ی Scientific American  اشاره شده است.

استرس چگونه بر گوارش تاثیر می‌گذارد؟

دستگاه عصبی روده‌ای به همراه بیش از ۱۰۰ میلیون سلول عصبی که قسمت داخلی لوله‌ی گوارشی از مری تا مقعد را می‌پوشاند، مسئول کارهای زیر است:

  • بلع غذا
  • ترشح آنزیم برای تجزیه‌ی مواد غذایی
  • دسته بندی مواد غذایی در دو گروه مواد مغذی و مواد زاید

استرس تاثیر زیادی بر بدن و چگونگی انجام این اعمال می‌گذارد.

اگر بدن تحت استرس باشد چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

زمانی که بدن با موقعیت‌های خطرناک و تهدید کننده رو به رو شود، سیستم عصبی سمپاتیک اتونومیک یا خودگردان با تحریک کردن واکنش جنگ و گریز، باعث ترشح هورمون استرس یا کورتیزول شده و با تغییر شرایط بدن، به بدن کمک می‌کند تا با تهدیدها رو به رو شود.

اگر بدن تحت استرس باشد چه اتفاقی رخ می‌دهد؟

سیستم عصبی سمپاتیک بخشی از سیستم عصبی اتونومیک است که عملکرد بدن مانند ضربان قلب، تنفس و فشار قلب را تنظیم می‌کند.

استرس باعث تغییرات فیزیولوژیکی مانند تغییر سطح هوشیاری، ضربان قلب و تنفس شدید، بالارفتن فشار خون و کلسترول خون و افزایش تنش ماهیچه‌ای در بدن می‌شود.

دکتر کوخ می‌گوید:

 زمانی که استرس ایجاد میشود سبب بروز واکنش جنگ و گریز و افزایش فعالیت کورتیزول در سیستم عصبی مرکزی فعال می شود ، این کار بر سیستم گوارشی به این شکل اثر می‌گذارد:

  • اسپاسم مری
  • افزایش اسید معده که بر گوارش اثر می‌گذارد
  • ایجاد حالت تهوع
  • یبوست یا اسهال

تاثیر استرس در بیماری‌های معده و گوارش

در موارد جدی‌تر، استرس باعث افزایش جریان خون و اکسیژن در معده شده که به دل پیچه، التهاب یا عدم تعادل باکتری‌های گوارشی منجر می‌شود. هم‌چنین در این حالت احتمال وقوع اختلال گوارشی افزایش می‌یابد، این اختلالات شامل:

کوخ می‌گوید:

 استرس ممکن است باعث بروز زخم معده و بیماری التهابی دستگاه گوارش نشود، ولی می‌تواند این بیماری‌ها و سایر بیماری‌های گوارشی را بدتر کند. پس در هنگام مواجهه با شرایط استرس زا بهتر است که آرامش خود را حفظ کنیم.

تاثیر استرس بر بیماری گوارشی

شش راه برای مدیریت استرس 

راه‌های روانی و فیزیکی زیادی برای کنترل استرس وجود دارد. باید توجه داشت که یک روش مشابه کنترل استرس ممکن است برای همه کار نکند. در ادامه شش روش پیشنهادی را با هم مرور می‌کنیم:

1-مرتب ورزش کردن

فعالیت بدنی موجب کاهش تنش و آزاد شدن مواد شیمیایی خاصی در مغز به نام اندورفین  می‌شود‌. این ماده به عنوان یک ضد درد طبیعی عمل می‌کند. علاوه بر این به گفته‌ی انجمن اضطراب و افسردگی آمریکا  اندورفین با بهبود و بالابردن کیفیت خواب به کاهش استرس بسیار کمک می‌کند.

شش راه برای مدیریت استرس 

ورزش منظم یکی از بهترین روش‌ها برای مدیریت استرس و ایجاد یک دستگاه گوارش سالم است.

در پژوهشی که در سال ۲۰۱۴ در مجله علوم شناختی – رفتاری منتشر شد، ارتباط بین انجام حرکات ایروبیک و ضریب کانون توجه  در بین ۳۳ بیمار مبتلا به اختلال استرسی پس از آسیب روانی را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که ۹۸ درصد این افراد بهبودهای زیادی در شرایط بیماری و حساسیت به شرایط اضطرابی نشان می‌دهند.

2-روان درمانی 

درمان رفتاری-شناختی روشی شناخته شده برای کمک به کاهش سطح اضطراب و استرس است. در این روش به فرد یاد داده می‌شود که افکار منفی را با افکار مثبت جایگزین کرده و به این ترتیب به کاهش استرس کمک کرد. 

روان درمانی 

در سال ۲۰۱۷ پژوهشی در مجله‌ی روانشناسی بالینی و مشاوره ( Journal of Consulting and Clinical Psychology) منتشر شد که نشان می‌داد این روش درمانی چه اثری در کیفیت زندگی، میزان اضطراب و شدت افسردگی افراد مبتلا به  بیماری‌های التهابی روده دارد. این افراد علاوه بر درمان‌های پزشکی مورد نیاز به مدت سه ماه و نیم در جلسات روان درمانی شرکت کرده بودند.

 نتیجه این بود که افراد مبتلا به بیماری‌های التهابی روده که در جلسات روان درمانی رفتاری شناختی شرکت کردند، علاوه بر بالارفتن کیفیت زندگی، کاهش میزان اضطراب و بهبود افسردگی را تا حد زیادی تجربه کرده‌اند

3- گنجاندن غذاهای ضد استرس در رژیم غذایی 

تحقیقات نشان می‌دهد که بیماری‌های تغذیه‌ای و چاقی با استرس‌های روانی ارتباط دارد. کورتیزول هورمونی است که هنگام استرس توسط غدد فوق کلیوی ترشح می‌شود و باعث افزایش اشتها می‌شود. از طرفی دیگر استرس باعث می‌شود که تمایل به گروهی از مواد غذایی بیش‌تر شود. دانشمندان دانشگاه هاروارد  معتقدند که انسان درگیر با مشکلات فیزیکی و عاطفی تمایل زیادتری به دریافت غذاهای دارای چربی زیاد و شکر دارد. 

با این همه غذاهایی هم وجود دارد که باعث کاهش اضطراب خواهند شد. ماهی سالمون حاوی اسیدهای چرب امگا 3 بوده و به صورت طبیعی باعث بهبود خلق و خو خواهد شد. بادام سرشار از منیزیم است که سطح کورتیزول خون را کنترل می‌کند. از طرفی دیگر پرتقال و سایر مرکبات سرشار از ویتامین سی هستند که باعث کاهش فشار خون می‌شود. 

4-یوگا 

یوگا ورزشی فوق العاده است که به صورت همزمان ذهن و بدن را درگیر می‌کند، این ورزش ترکیبی از حرکات فیزیکی و تکنیک‌های نفس کشیدن و مدیتیشن است. پژوهش ها نشان داده که زنانی که سه بار در هفته در 12 جلسه کلاس یوگا شرکت کردند، پیشرفت قابل توجهی در کاهش سطح استرس، اضطراب و افسردگی نشان دادند. از طرفی دیگر یوگا نقش زیادی در کاهش فشار خون و تپش قلب دارد. 

یوگا برای کاهش استرس

5- مدیتیشن 

راه‌های زیادی برای مدیتیشن وجود دارد که به فرد کمک می‌کند تا ذهن خود را بر روی یک موضوع خاص متمرکز کرده و یا حتی به آرامش دست پیدا کند. توجه کنید که کاهش استرس هدف اصلی مدیتیشن نیست، بلکه کاهش استرس یکی از اثرات جانبی آن به شمار می‌رود. 

برای بررسی اثر روش‌های ذهن آگاهی بر استرس، پژوهشی در میان دانشجویان یک کالج انجام شد. طی هشت هفته به مدت 75 تا 90 دقیقه در میان گروهی از دانشجویان که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، مهارت‌های ذهن آگاهی تمرین شد. در پایان مشخص شد گروهی از دانشجویان که این تمرین‌ها را انجام دادند سطح استرس کمتری دارند. این پژوهش در سال 2018 در مجله‌ی The Lancet Public Health چاپ شده بود.

مدیتیشن برای کاهش استرس

6 – تقویت مهارت‌های مدیریت زمان 

مهم‌ترین قسمت کاهش استرس مراقبت از خود است. برای بسیاری از افراد مدیریت زمان نقش پررنگی در مراقبت از خود دارد.

مهارت‌های مدیریت زمان را با این روش‌ها می‌توان بهبود بخشید:

  • اطلاع داشتن از مهلت سر رسید پروژه‌ها 
  • از قبل برنامه ریزی داشتن 
  • مشخص‌کردن اهداف 
  • پرهیز از به تعویق انداختن کارها

 

منبع:

everydayhealth

از کدام خدمات دکتردکتر استفاده کنیم؟

نوبت‌دهی اینترنتی

اگر شما هم در خصوص مشکل خود نیاز به پزشک دارید با استفاده از امکان نوبت‌دهی اینترنتی می‌توانید به راحتی برای مراجعه حضوری، در روز و ساعت دلخواه خود، نوبت دریافت کنید. برای دریافت نوبت اینترنتی از پزشک متخصص گوارش و کبد روی دکمه زیر کلیک کنید.

ویزیت تلفنی

گاهی اوقات دسترسی به پزشک سخت و هزینه‌بر است. شما با استفاده از امکان ویزیت تلفنی می‌توانید به راحتی برای دریافت مشاوره تلفنی از پزشک مورد نظرتان، نوبت دریافت کنید. برای برقراری تماس تلفنی با پزشک متخصص گوارش و کبد دلخواهتان روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

پرسش و پاسخ پزشکی

شما با استفاده از امکان پرسش و پاسخ با پزشک می‌توانید در هر ساعتی از شبانه روز پرسش پزشکی خود را مطرح کنید و پاسخ معتبری از پزشک دریافت کنید. برای ثبت سوال پزشکی خود روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «آیا استرس می‌تواند باعث بیماری‌های گوارشی شود؟»

74 پاسخ به “آیا استرس می‌تواند باعث بیماری‌های گوارشی شود؟”

  1. مهرادفرخی گفت:

    سلام من دوستم وقتی عصبی میشه یا تو شرایط استرسی قرار می گیره زود ب زود بایده بره دسشویی روزی فکر کنم ۷ بار میره دسشویی مشکلشون چیه بعد میگ از بس میرم دسشویی مقعد درد گرفتم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام واكنش طبيعي بدن در شرايط اضطرابي هست نگران نباشيد

  2. مریم منوچهریان گفت:

    سلام وقتتون بخیر باشه من خیلی استرسیم و ۲۰ سالمه ۱۰ فروردین ی مراسم داریم و براش استرس دارم ب طوری ک بویغذا بهم میخوره حس میکنم بوی آشغاله معدم داره میترکه از ی طرف میترسم گرونا باشه از ی طرف میدونم نیست و از ی طرف از استرس این ک نکنه کرونا هم هس واقعا حالم بده تورو خدا کمک کنید مثلا اومدم خانواده شوهرمو ببینم رو بوسی کردم میگم نکنه ک کرونا داشته باشم بگیرن حیلی معدم درد میکنه انگار ی چی تو گلومه من با استرس کل مراحل زندگیمو خراب کردم خیلی نااراحتم در حالی ک دو هفته اس این علائم دارم الان شدید شده ۷ روزه ک بیشتره و ب خادم میگم اگه کرونا بود الان خانوادمم میگرفتن😭😭من این ترس و استرسو نمیخام

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      عزیزم ، اختلال اضطرابی برای شما مطرحه و باید براش زیر نظر روانپزشک دارو بخورین

      اگر امکان ویزیت حضوری ندارید، می‌توانید از مشاوره تلفنی با روانپزشک استفاده کنید.

  3. سمانه گفت:

    سلام خسته نباشید
    ببخشید میخواستم بپرسم پدر من ۶۰ سال سنشون حدود یک سال قبل دل دردی گرفتن که مدام نبود حدود چند ماه پیش دل دردشون شدید شد تمام آزمایشات پزشکی و انجام دادیم
    کولونوسکوپی آندوسکوپی لاپاراسکوپی همه آزمایشات رو ولی میگن هیچی نیست ولی خب دل دردم هنوز هست
    حالا میخواستم ازتون سوال کنم ممکنه دل درد عصبی باشه
    چون هرچی دکتر رفتیم گفتن هیچی نیست پس این دل درد برای چیه ؟ممنون

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      بله ممکن دوست عزیز
      چون تمام ازمایشات ترمال حتما با روانپزشک مشورت کنید

      اگر امکان ویزیت حضوری ندارید، می‌توانید از مشاوره تلفنی با روانپزشک استفاده کنید.

  4. نیکی گفت:

    سلام من 16 سالمه راستش یه مدته وقتی میخوابم همش با نگرانی و استرس از خواب میپرم و معده درد شدید میگیرم حتی گاهی در طول روز نمیزاره غذا بخورم و باعث میشه بوی غذا که بهم بخوره اوق بزنم حتی الان یک هفته و خورده ای نتونستم غذا بخورم انقدر اذیت میشم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام قبل از خواب غذاي سنگين نخوريد
      و قبل از خواب دوس بگيريد
      دما و نور اتاق خوابتون مطبوع باشه
      و در صورت عدم بهبود

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به روانپزشک مراجعه کنید.

  5. هادی گفت:

    باسلام
    ۲۹ ساله هستم و مذکر
    حدود یک ماه هست که گاه گاهی یبوست دارم. رنگ مدفوعم به این صورت هست که در ابتدای مدفوع کاملاً خشک و سیاه و رنگ کلی مدفوع نارنجی است(تکه‌های سیاه رنگ بزرگ وسط مدفوع نارنجی وجود داره حالت سوختگی داره). بعد از خالی کردن مدفوع حالت سرگیجه و غش کردن و گز گز شدن دست و پا و حالت استفراغ و بی حالی و دل پری دارم. قبلاً آندوسکوپی دادم به تشخیص دکتر هلیکوباکتر داشتم و بعد از مصرف ۲ ماه کپسول و قرص کلاریترومایسین و پنتوپرازول بهتر شدم و الان دوباره این علایم که گفتم دارم. لطفاً راهنمایی کنید.

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      ازمایش و کشت مدفوع و ازمایش خون مخفی مدفوع بدین
      اگه مثبت بود احتمال خونریری گوارشی مطرحه

  6. امیر محمد گفت:

    سلام، خسته نباشید
    ببخشید من چند ماه هست حالت تهوع و استفراغ و اسهال و درد قفسه سینه داشتم که آندوسکوپی آنجام دادم گفتن مشکلی نیست و استرس و اضطراب و هیجان هست، بعد از یک ماه از آندوسکوپی چکاب کامل دادن، که اونم گفتن مشکلی نیست، ولی بعضی وقتا پهلوی چپ، در شکم احساس گرفتگی و درد های خفیف دارم، مدفوع هم فقط اولاش تیره یا سیاه هست که خیلی کم هست، مشکل چیست آیا امکان دارد آندوسکوپی و آزمایش اشتباه شده باشد و تشخیص ها نادرست، پیش متخصص داخلی هم رفتم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      ازمایش مدفوع و خون مخفی مدفوع بدین اگه مثبت شد کولونوسکوپی انجام شود

  7. Fati گفت:

    سلام من استرس خیلی شدید دارم کافیه خونه دونفر مهمون بیاد یا خودم برم مهمونی از استرس میمیرم هیجی هم نمیتونم بخورم بی اشتها میشم دل پیچه هم میگیرم با اسهال میشه راهنمایی کنید منو راهکاری بهم بدید

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بهتره تحت نظر مشاور باشيد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به روانپزشک مراجعه کنید.

  8. ناشناس گفت:

    باسلام ایااسترس باعث غرغرشکم مداوم وگازواسهال میشود

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      میتواند بشود اما کسی که این علایم را دارد نباید بزاره به حساب استرس و باید ازمایش و معاینه انجام شود

  9. ۰۰۰۰۰۰۰ گفت:

    سلام من یه دختر ۱۱ ۱۲ ساله هستم و سه روز تکرر ادرار داشتم ولی خوب شد بعد از اون یه چهار روز سوزش معده و دل درد داشتم هر دفعه یک قسمت شکمم درد میکرد ولی خوب شد الان چند روزه واژنم درد میکنه و یه مایع قلیظ سفیر رنگ و چسبنده بدون بو میبینم بعضی وقتا هم رونم درد میگیره یعینی عفونت ادراریه لطفا جواب بدید خیلی میترسم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام عفونت قارچي واژينال هست
      بايد يا پماد كلوتريمازول هر شب يك اپليكاتور بزنيد تا ٦ شب
      يا اگه نميتونيد پماد استفاده كنيد به متخصص زنان مراجعه كنيد
      لطفا

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص زنان، زایمان و نازایی مراجعه کنید.

  10. Elahe k گفت:

    سلام خسته نباشید من استرس شدیدی دارم الان ۳ روزه هرشب خواب ندارم اگ به خواب برم هم با حمله اضطرابی با لرز و معده درد شدید بلند میشم نصف شب نفسم تنگ میشه انگار یه چیزی منو خفه میکنه میشینم فقط گریه میکنم از درد کلا بی اشتهام از استرس معده درد شدید دارم هیچی نمیتونم بخورم ممنون میشم راهنمایی کنید

    • خانم دکتر اطهر نقیب الذاکرین گفت:

      سلام
      دوست گرامی باید جهت کاهش استرس و اضطراب خود اقدام کنید

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به روانپزشک مراجعه کنید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بايد به متخصص قلب مراجعه كنيد لطفا برای معاینه کامل و تجویز دارو، ...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بله احتمالش هست لطفا تست كرونا بديد...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بايد از نظر سردرد عصبي بررسي شيد لطفا برای معاینه کامل و تجویز دار...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بايد از نظر عفونت ادراري بررسي شيد...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بايد سونوگرافي رحم بديد و برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت ح...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بايد اين آزمايشات را بديد Cbc.diff esr crp و برای معاینه کامل و تجویز دار...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام بايد از نظر هليكوباكتر معده بررسي شيد لطفا برای معاینه کامل و تجو...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام چون تحربك كننده پوست هست بهتره نخورند...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام محلول كليندامايسين موضعي بزنيد و در صورت عدم بهبود برای معاینه کا...

خانم دکتر نازلی آتش زر:

سلام شامپو پريمترين بزنين هفته بعد هم تكرارش كنيد...