مجله پزشکی دکتر دکتر

رفلاکس معده (ترش کردن معده) چیست؟ علائم و روش‌های درمان آن

22 اردیبهشت 1397

2388

پیشگیری، مراقبت و درمان بیماری‌های گوارش
رفلاکس معده (ترش کردن معده) چیست؟ علائم و روش‌های درمان آن

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

اکثر ما حداقل یک بار تجربه رفلاکس یا ترش کردن معده را در طول زندگی داشته‌ایم؛ در این مطلب از مجله دکتردکتر به بررسی دلایل رفلاکس و روش‌های درمان آن می‌پردازیم.

مشاوره تلفنی با پزشک

گاهی اوقات برای رفع مشکلاتی از قبیل ترش کردن معده، دسترسی به پزشک سخت و هزینه‌بر است. شما با استفاده از امکان مشاوره تلفنی می‌توانید از پزشک مورد نظرتان، نوبت دریافت کنید. برای برقراری تماس تلفنی با پزشک متخصص گوارش و کبد دلخواهتان روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

رفلاکس معده چیست؟

ریفلاکس معده (در اصطلاح عامیانه رفلاکس) دومین بیماری گوارشی شایع است. این بیماری در میان مردم به نام ترش کردن معده شناخته می‌شود. رفلاکس معده زمانی اتفاق می‌افتد که محتویات معده (شیره معده حاوی اسید) به مری باز می‌گردد. رفلاکس معده معمولا باعث سوزش سینه می‌شود. این احساس از معده به داخل قفسه سینه یا گلو می‌رود که معمولا به عنوان سوزش سر دل شناخته شده است.

رفلاکس معده چگونه اتفاق می‌افتد؟

غذایی که می‌خوریم از طریق مری وارد معده می‌شود. هضم غذا در معده توسط اسید و شیره معده آغاز می‌شود. دیواره معده به دلیل پوشش مناسب، در مقابل تماس مداوم با اسید و شیره معده و اثرات مخرب آنها مقاوم است. بالعکس دیواره مری به دلیل نداشتن پوشش مناسب، دفاع مناسبی هم در برابر این عوامل ندارد. در حالت طبیعی دریچه‌ای به نام دریچه مری بین مری و معده قرار دارد که اجازه می‌دهد غذا از مری وارد معده شود. ولی از بازگشت غذا و شیره معده به مری جلوگیری می‌کند.

ریفلاکس معده چطور رخ می‌دهد

اگر دریچه مری وظیفه خود را به درستی انجام ندهد، یعنی به خوبی بسته نشود یا بی‌موقع باز شود، اسید و شیره معده به داخل مری بر می‌گردند. همان‌طور که قبلاً ذکر شد دیواره مری در برابر اسید و شیره معده آسیب‌پذیر است. بنابراین در شرایطی که دریچه مری کار خود را به درستی انجام ندهد؛ بازگشت اسید و شیره معده به داخل مری باعث آزردگی مری می‌شود.

رفلاکس معده می‌تواند خیلی آزار دهنده باشد و برای رفع آن باید با پزشک مشورت کنید. شما می‌توانید برای رفع این بیماری در سریع‌ترین زمان ممکن با پزشک از طریق تماس تلفنی با پزشک ارتباط برقرار کنید و مشکل را حل کنید.

علائم رفلاکس معده

برخی علائم مشترک در بین افرادی که دچار رفلاکس معده هستند:

  • ترش کردن؛ یعنی احساس بازگشت مایع تلخ یا ترش از معده به دهان
  • احساس سوزش در قفسه سینه (سوزش سر دل). معمولا بعد از غذا خوردن؛ ممکن است در شب بدتر باشد
  • درد قفسه سینه
  • مشکل بلعیدن
  • احساس یک توده در گلو

بعضی بیماران مبتلا به رفلاکس ممکن است علائم دیگری هم داشته باشند. این نشانه‌ها عبارت‌اند از:

  • درد در زیر جناغ سینه
  • گیر کردن غذا
  • حالت تهوع یا استفراغ (به خصوص هنگام صبح)
  • باد گلو و آروغ زدن‌های مکرر
  • جمع شدن بیش از حد بزاق در دهان و سرفه‌های مکرر بدون علت
  • تلخ شدن دهان و برگشت آب و مواد غذایی از معده به دهان
  • بوی بد دهان
  • مشکلات تنفسی

رفلاکس معده به چه علتی رخ می‌دهد؟

هنوز به درستی علت ایجاد رفلاکس مشخص نشده است. اما به خوبی می‌دانیم که برخی عوامل باعث بروز و تشدید رفلاکس می‌شوند. بیماری رفلاکس معده یا همان ترش کردن در افراد مختلف در تمام سنین، و گاهی به دلایل ناشناخته رخ می‌دهد.

اگر ترش کردن معده ادامه پیدا کرد چه کنیم؟

علل مختلفی باعث ایجاد این ناراحتی می‌شود. مهم‌ترین دلیل رخ دادن این حالت شل بودن برخی از عضلات مری (اسفنکتر تحتانی مری) یا زیاد بودن دفعات شل شدن این عضلات یا ضعف مکانیسم‌های دفاعی انتهای مری است. در واقع تغییرات دائمی یا ناپایدار در دریچه انتهای مری به معده موجب این بیماری می‌شود.

رفلاکس معده بیشتر در چه افرادی دیده می‌شود؟

  • افرادی که اضافه وزن دارند یا چاق هستند. به علت افزایش فشار بر شکم و دریچه ورودی مری به معده
  • خانم‌های باردار؛ به دلیل افزایش فشار بر شکم
  • مصرف داروهای خاص؛ از جمله برخی داروهای آسم، مسدود‌کننده‌های کانال کلسیم، آنتی‌هیستامین‌ها، آرام‌بخش و ضد افسردگی‌ها
  • سیگار کشیدن.
  • مصرف غذاهای خاص؛ به خصوص نوشیدنی‌های گازدار، قهوه و شکلات

راه‌های تشخیص رفلاکس معده

هر کسی که علائم رفلاکس معده را تجربه می‌کند باید با پزشک خود صحبت کند. چندین آزمون برای تشخیص ترش کردن معده وجود دارد. از جمله:

  • نظارت بر pH مری و امپدانس: این مقدار میزان اسید در مری را در حالت‌های مختلف بدن مانند زمان خوردن یا خواب اندازه‌گیری می‌کند.
  • آندوسکوپ گوارشی بالا (GI): در این روش لوله‌ای که به آن دوربین متصل است؛ برای بازرسی مری مورد استفاده قرار می‌گیرد. همزمان می‌تواند یک نمونه کوچک از بافت نیز بگیرد.
  • مانومتر مری: این روش اندازه‌گیری انقباضات ماهیچه‌ای در مری را در طی بلع انجام می‌دهد. مانومتر می‌تواند قدرت اسفنکتر (عضلات مری) را اندازه‌گیری کند.
  • اشعه ماوراء بنفش: تصویربرداری از مری، معده و دوازدهه

درمان رفلاکس معده

خوشبختانه امروزه داروهای بسيار مؤثری برای درمان رفلاکس وجود دارند. مهم‌ترين داروهايي که به اين منظور به کار می‌روند داروی امپرازول و هم خانواده‌هايش نظير پانتوپرازول، رابيپرازول و لانسوپرازول هستند.

درمان ریفلاکس معده

مهار‌کننده‌های پمپ پروتون یکی از گزینه‌های اصلی درمان دارویی برای افراد مبتلا به رفلاکس معده هستند. آنها مقدار اسید تولید شده توسط معده را کاهش می‌دهند.

گزینه‌های دارویی دیگر عبارت‌اند از:

  • مسدودکننده‌های H 2: برای کمک به کاهش تولید اسید است
  • آنتی‌اسیدها: این داروها از طریق مواد شیمیایی قلیایی با اسید معده مقابله می‌کنند. اسهال و یبوست می‌تواند از عوارض جانبی مصرف آن‌ها باشد.
  • اریترومایسین: یک نوع آنتی‌بیوتیک است که به خالی کردن معده کمک می‌کند.

آیا رفلاکس معده به جراحی نیاز دارد؟

بیمارانی که به درمان با دارو خوب جواب می‌دهند و علائمشان کنترل می‌شود اما با کم کردن یا قطع دارو علائم بر می‌گردد؛ امکان انجام عمل جراحی برای درمان رفلاکس وجود دارد.

انجام عمل جراحی می‌تواند عوارضی داشته باشد که معمولاً کوتاه‌مدت و گذرا هستند. ضروری است قبل از تصمیم به عمل جراحی با پزشک متخصص گوارش مشورت شود.

درمان‌های جراحی رفلاکس یا ترش کردن معده عبارت‌اند از:

  • Fundoplication: جراحی بالای شکم در اطراف مری است. در این روش فشار را به سمت پایین‌تر مری هدایت می‌کند و به طور کلی در کاهش رفلاکس موفق است.
  • روش‌های آندوسکوپی: طیف وسیعی از روش‌ها که شامل دوخت اندوسکوپی است. این روش با استفاده از بخیه‌ها کمک می‌کند تا مری عضله اسفنکتر را منقبض کند.

آیا بیماری رفلاکس معده می‌تواند با تغذیه و تغییرات شیوه زندگی، درمان شود؟

اگر متوجه شوید که رفلاکس شما فقط با غذاهای خاصی اتفاق می‌افتد، سعی کنید آنها را از رژیم خود حذف کنید. بعضی افراد همچنین متوجه می‌شوند که نشستن درست در طول و بعد از غذا علائم آنها را بهبود می‌بخشد.

وعده‌های غذایی بزرگ باعث کشش معده می‌شود؛ همچنین به طور موقت باعث شل شدن دریچه ورودی مری به معده می‌شود.

تغییر سبک زندگی در درمان ریفلاکس

جلوگیری از رفلاکس معده

تغییرات شیوه زندگی و رفتار می‌تواند به کاهش رفلاکس معده کمک کند. از جمله اقدامات در راستای کاهش رفلاکس یا ترش کردن معده:

  • خوردن مقادیر متوسط ​​غذا و خودداری از پرخوری
  • پرهیز از غذا خوردن قبل خواب
  • ترک سیگار
  • اگر فرد دارای اضافه وزن باشد، از دست دادن وزن می‌تواند به جلوگیری از علائم کمک کند
  •  استفاده نکردن از لباس‌های تنگ که باعث فشار بر شکم می‌شوند
  • رژیم غذایی مناسب

برخی غذاها ممکن است نشانه‌هایی از رفلاکس معده را در افراد ایجاد کنند. از جمله:

  • غذاهای چرب
  • غذاهای ادویه‌دار
  • شکلات
  • نعناع تند
  • قهوه
  • مواد غذایی حاوی محصولات گوجه فرنگی
  • مشروبات الکلی

اگر از مواردی که به آن‌ها اشاره کردیم، اجتناب می‌کنید و همچنان سوزش سر دل منظم را تجربه می‌کنید؛ مهم است به یک دکتر مراجعه کنید. زیرا ممکن است مسائل دیگری باعث ایجاد این علائم شده باشند.

جلوگیری از ریفلاکس اسید معده

چه عواملی احتمال ابتلا به رفلاکس معده را افزایش می‌دهد؟

  • چاقی
  • بارداری
  • اختلالات بافت مرتبط، مانند اسکلرودرمی (پوست بیماران ضخیم، سفت و خشک می‌شود)
  • تخلیه معده با تاخیر صورت بگیرد.

عواملی که می‌توانند رفلاکس اسید را تشدید کنند عبارت‌اند از:

  • سیگار کشیدن
  • خوردن وعده‌های غذایی بزرگ و یا دیر غذا خوردن (شب‌ها قبل از خواب)
  • خوردن غذاهای خاص از قبیل غذاهای چرب یا سرخ‌شده
  • نوشیدن برخی نوشیدنی‌ها مانند الکل یا قهوه
  • مصرف برخی از داروها مانند آسپرین

خطرات رفلاکس معده بلندمدت چیست؟

رفلاکس معده در صورت بهبود نیافتن و درمان نشدن، می‌تواند بدتر شود. با گذشت زمان، التهاب مزمن در مری شما می‌تواند سبب عوارض جانبی شود. از جمله:

  • تنگی مری: در این حالت، مری در معرض تنگی قرار می‌گیرد و باعث اختلال و مشکل در بلع می‌شود.
  • مری بارت: تغییر بافت قسمت انتهایی مری که در صورت درمان نشده می‌تواندبه سرطان مری منجر شود.
  • مشکلات تنفسی: ممکن است اسید معده را در ریه‌ها نفس بکشید که می‌تواند موجب مشکلات زیادی از قبیل احتقان قفسه سینه، خفگی و آسم شود.

درد باز در مری (زخم مرطوب): اسید معده می‌تواند بافت مری را از بین ببرد که باعث ایجاد درد شدید می‌شود. زخم مری می‌تواند خونریزی کند که باعث درد هنگام بلعیدن می‌شود.

مشکلات تنفسی از عوارض درمان نشدن ریفلاکس اسید معده

سخن آخر

به بازگشت غیر عادی اسید و شیره معده به داخل مری و آزرده شدن مری در اثر تماس با این عوامل، بیماری رفلاکس معده به مری یا اصطلاحاً «رفلاکس» گفته می‌شود.

رفلاکس معده ممکن است طعم تلخ در پشت دهان ایجاد کند. رفلاکس مزمن گاهی اوقات باعث مشکلاتی در بلع می‌شود. در بعضی موارد حتی می‌تواند باعث مشکلات تنفسی مانند آسم شود.

در صورتی که هرگونه سوالی در مورد رفلاکس معده دارید در بخش پرسش و پاسخ همین مطلب با ما در میان بگذارید. پزشکان و کارشناسان دکتردکتر آماده پاسخ‌گویی به شما عزیزان هستند.

منابع:

mayoclinic

medicalnewstoday

از کدام خدمات دکتردکتر استفاده کنیم؟

نوبت‌دهی اینترنتی

اگر شما هم در خصوص مشکل خود نیاز به پزشک دارید با استفاده از امکان نوبت‌دهی اینترنتی می‌توانید به راحتی برای مراجعه حضوری، در روز و ساعت دلخواه خود، نوبت دریافت کنید. برای دریافت نوبت اینترنتی از پزشک متخصص گوارش و کبد روی دکمه زیر کلیک کنید.

پرسش و پاسخ پزشکی

شما با استفاده از امکان پرسش و پاسخ با پزشک می‌توانید در هر ساعتی از شبانه روز پرسش پزشکی خود را مطرح کنید و پاسخ معتبری از پزشک دریافت کنید. برای ثبت سوال پزشکی خود روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «رفلاکس معده (ترش کردن معده) چیست؟ علائم و روش‌های درمان آن»

2,388 پاسخ به “رفلاکس معده (ترش کردن معده) چیست؟ علائم و روش‌های درمان آن”

  1. امیرحسین زنگویی گفت:

    سلام من یه چند روزی وقتی غذا یا چیزی دیگه میخوردم ترش میکردم و درد قفسه سینه هم داشتم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام
      غذاتون بايد كم چرب و كم حجم باشه
      و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  2. مجید گفت:

    سلام
    مدت 8 ماه پیشه مشکل اروغ شدید و ریفلاکس داشتم ازمایش خون دادم که هلیکو باکتری در خون مشخص شد ولی ازمایش مدفوع منفی بود و دکتر گفت که باکتری از بین رفته وفقط دارو اسید معده دادن و الان 8 ماه همون دارو ها دارن تکرار میکنن اس امپرازول و الومیلیوم ام جی .. بار دوم هم ازمایش هلیکو باکتری مدفوع منفی بود … ولی هنوز مشکل اروغ شدید و اسید معده در گلو دارم با اینکه دارو مصرف میکنم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بايد اندوسكوپي انحام بديد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  3. Ichika گفت:

    سلام وقت بخیر
    الآن نزدیک یه ساله که در هفته حداقل ۴ روز رو ترش میکنم و ریفلاکس بدی دارم. الآن یه هفته‌س که حالت تهوع و اسهال هم بهش اضافه شده. سر معده‌م احساس سوزش شدید میکنم. میتونید راهنماییم کنید؟ ممکنه مری زخم شده باشه یا ملتهب شده باشه؟

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چای زیاد ، قهوه، غذای چرب است
      شب ها خصوصا نان سنگک و حجیم مانند باگت نخورید و شام رو زود بخورید، تا یک ساعت بعد غذا دراز نکشید
      هنگام خوابیدن سرتون رو روی سطح بالاتری نسبت ب همیشه بزارین
      اگه با موارد فوق خوب نشدین باید داروی آنتی ریفلاکس مثل امپرازول صبح ناشتا و قبل خواب، قرص فاموتیدین بعد غذا با نظر پزشک بخورید

  4. مهدی گفت:

    سلام من یک ماهه دارو میخورم. هنوزشبا غذا میخورم. حالت تنگی نفس دارم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      اگه با مصرف یک ماهه دارو کاملا خوب نشدین ازمایش اچ پیلوری بدین و درصورت صلاحدید متخصص گوارش آندوسکوپی

  5. هلیا گفت:

    سلام وقتتون بخیر
    من از دوسال پیش به شدت تنگی نفس داشتم و درد سینه که بعد از مدتی متوجه شدم به دلیل رفلاکس هست،برای مدتی با مصرف دارو علائم بهبود پیدا کرد اما بعد از دو هفته دارو دیگه تاثیری نداشت.
    هنوز هم تنگی نفس ،درد سینه و سوزش دارم،اینقدر رفلاکس شدید هست که باعث التهاب مری ام شده اما هیچ راهی برای کم شدنش نیست،با خوردن همه نوع غذایی دچار رفلاکس میشم حتی میوه های معمولی مثل سیب،در کل همیشه دائما هست و در خواب بزاق زیادی ترشح میشه و علاوه بر این در سمت زیر سینه سمت راست درد دارم
    این اتفاقات از ۱۵ سالگی شروع شده و تا الان که ۱۷ سالمه هنوز هست
    ممنونم
    ممنونم

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام شما بايد از نظر تغذيه اي رعايت كنيد و وزنتونو كم كنيد
      داروهاتونم مرتب بخوريد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  6. جلال گفت:

    سلام
    چند ساله که بعد از غذا معدم ترش میشه الان خیلی رعایت میکنم تو غذا خوردن ولی من خیلی آب میخورم همش موقع خوابیدن معدم ترش میکنه خیلی اذیت میشم الان چند وقته سمت راست زیر قفسه سینم بالای شکمم خیلی درد میگیره ونفغ شدیدی میگرم ولی دراز میکشم خوب میشه سونوگرافی هم دادم از کبد وکیسه صفرا ومجاری ادرار وکلیه مشکلی نداشتم

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چای زیاد ، قهوه، غذای چرب است
      شب ها خصوصا نان سنگک و حجیم مانند باگت نخورید و شام رو زود بخورید، تا یک ساعت بعد غذا دراز نکشید
      هنگام خوابیدن سرتون رو روی سطح بالاتری نسبت ب همیشه بزارین
      اگه با موارد فوق خوب نشدین باید داروی آنتی ریفلاکس مثل امپرازول و فانوتیدین با نظر پزشک بخورید

  7. قربانی گفت:

    سلام مدتی هست گلو درد دارم یه سمت گلوم درد میکنه تا زیر گوشم. حتی سردرد هم میگیرم سیتی هم گرفتم گفتن چیزی نیست ترش هم نمیکنم خواستم بدونم میتونه رفلاکس باشه خیلی عذابم میده

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      بعیده با این شرح حال
      سینوزیت بررسی شده؟

  8. سارا گفت:

    سلام ببخشید من یک سوال داشتم میخواستم بپرسم آیا رفلاکس معده همراه با درده یا فقط معده حالت اسیدی میگیره؟ ممنون میشم جواب بدین

    • خانم دکتر آمنه مرشدی گفت:

      سلام
      بیشتر ترش کردن و سوزش معده

  9. مهرابی گفت:

    سلام من همیشه کی غذا میخورم دهنم تلخ میشه معده سری سوزیش میاد

    • خانم دکتر نازلی آتش زر گفت:

      سلام بدليل رفلاكس معده به مري هست
      غذاهاي تند و ححيم نخوريد

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام خیر موردی نیست مایعات زیاد بخورین و cbc رو ۳ هفته دیگه تکرار کنید...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام موردی نداره با پزشک‌ محل واکسیناسیون مشورت کنبد تا اگه لازم و سنتو...

معصومه:

سلام من آزمایش cbc دادم و پلاکتم 550 و لنفوسیتم 51 هست. بقیه موارد تو رنج نرم...

معصومه:

سلام خسته نباشید من ۲۸ سالمه و آزمایش cbc دادم و پلاکتم 550 و لنفوستیم 51 هس...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ممکن لیپوما (چربی) باشه معاینه لازمه...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام میتونه لیپوما (چربی ) باشه معاینه لازمه...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه ک...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام با توجه به شرح حال آندوسکوپی لازمه با توجه به موارد ذکر شده، بهتر ا...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص داخلی مرا...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه اکو و تست ورزش و نوار قلب انجام شده و موردی نبوده، باید به با تو...