زگیلهای تناسلی که در اثر عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) در نواحی تناسلی افراد ایجاد میشوند، از نظر ویژگیهایی مانند رنگ، اندازه، شکل و محل بروز با یکدیگر تفاوت دارند. ازآنجاکه این ضایعات ممکن است با برخی از مشکلات پوستی دیگر اشتباه گرفته شوند، آشنایی با انواع زگیل تناسلی نقش مهمی در تشخیص بهموقع و اقدام برای درمان آنها دارد. در این مقاله، انواع زگیل تناسلی در زنان و مردان را بههمراه تصاویر واقعی آنها بررسی میکنیم. با ما همراه شوید.
انواع زگیل تناسلی
زگیلهای تناسلی بهطور کلی در دو دسته بزرگ زگیل تناسلی خارجی و زگیل تناسلی داخلی قرار میگیرند. زگیلهای خارجی روی پوست نواحی تناسلی یا اطراف مقعد ظاهر میشوند و با چشم قابلمشاهده هستند. بنابراین تشخیص آنها سادهتر است و راحتتر میتوان آنها را با روشهایی ازجمله لیزر زگیل تناسلی پاکسازی کرد. زگیلهای داخلی، در بخشهای عمیقتر نواحی تناسلی ازجمله داخل واژن، دهانه رحم، مجرای ادراری یا کانال مقعد تشکیل میشوند. این زگیلها را بهراحتی نمیتوان دید؛ بنابراین، تشخیص آنها فقط از طریق معاینه پزشکی امکانپذیر است. ازآنجاکه بسیاری از افراد غربالگریها، معاینات دورهای و آزمایشهای مقاربتی مانند تست HPV را جدی نمیگیرند، ممکن است زمانی متوجه آنها شوند که دیر شده است.
انواع زگیل تناسلی بر اساس محل بروز در بدن
زگیل تناسلی بسته به اینکه در کدام قسمتهای بدن بروز میکند، به گروههای مختلفی دستهبندی میشود. در ادامه هر مورد را با درج عکس زگیل تناسلی مربوط به آن توضیح دادهایم تا درک درستی از آن داشته باشید:
زگیلهای آلت تناسلی و کیسه بیضه
زگیلهای تناسلی ممکن است روی تنه و سر آلت تناسلی، زیر پوست ختنهگاه در آلت تناسلی ختنهنشده و روی کیسه بیضه ظاهر شوند. اغلب بدون درد است ولی گاهی با خارش یا ناراحتی همراه است. تصویر زیر زگیلهای تناسلی را روی تنه آلت تناسلی نشان میدهد:
زگیلهای لابیا و واژن
زگیلهای تناسلی ممکن است روی سطح خارجی واژن، روی لابیای (لبههای واژن) کوچک و لابیای بزرگ ایجاد شوند. این نوع زگیلها معمولا بهراحتی قابلرویت هستند. بااینحال، گاهی زگیل تناسلی در قسمتهای عمیقتر واژن یعنی داخل آن و روی دهانه رحم ایجاد میشوند که با پاپ اسمیر و معاینات پزشکی مشخص میشود. در زیر عکسی از زگیلهای تناسلی روی لابیا را مشاهده میکنید:
زگیلهای ناحیه پرینه
زگیلهای پرینهای در ناحیه پرینه، جایی بین دستگاه تناسلی زنانه و مقعد، رشد میکند. این زگیلها ممکن است خارش یا سوزش داشته باشند. تصویر زیر، زگیلهای تناسلی در اطراف واژن و ناحیه پرینه را نشان میدهد:
زگیلهای روی ران و کشاله ران
ناحیه ران و کشاله ران بهخاطر اصطکاک و رطوبت بیشتر نسبت به سایر اعضای بدن، معمولا محل مناسبی برای رشد زگیلهای تناسلی هستند. زگیلها معمولا در قسمت بالای ران و در ناحیه داخل آن ایجاد میشوند؛ اما ازآنجاکه احتمال انتقال زگیل تناسلی به بخشهای مجاور ناحیه تناسلی هم وجود دارد، ممکن است قسمتهای پایینتر ران را درگیر کند. تصویر زیر زگیلهای تناسلی را در قسمت بالای داخلی ران نشان میدهد:
زگیلهای مقعدی
زگیلهای مقعدی ممکن است در اطراف یا داخل مقعد ظاهر شوند. این زگیلها بهندرت دهانه مقعد را مسدود میکنند اما ممکن است آزاردهنده باشند یا خارش و ناراحتی خفیف ایجاد کنند. نکته بسیار مهمی در اینجا وجود دارد: زگیلهای مقعدی لزوما با رابطه مقعدی ایجاد نمیشوند؛ یعنی تصور نکنید اگر رابطه مقعدی ندارید امکان ندارد در آن ناحیه به زگیل تناسلی مبتلا شوید. اگر شما یا همسرتان به ویروس HPV آلوده باشید، حتی با وجود رابطه واژینال احتمال انتقال ویروس به مقعد وجود دارد. تصویر زیر زگیلهای مقعدی را نشان میدهد:
زگیلهای اوروفارنکس
اگر ناحیه دهان و گلو با پوست آلوده به ویروس HPV تماس پیدا کند، ممکن است زگیلهای تناسلی در ناحیه گلو و دهان هم پدیدار شوند. افرادی که رابطه دهانی محافظتنشده دارند، معمولا درمعرض خطر ابتلا به زگیلهای تناسلی در ناحیه دهان و گلو قرار میگیرند. تصویر این زگیلها را در زیر مشاهده میکنید:
زگیلهای دهانه رحم
زگیلهایی که در دهانه رحم ایجاد میشوند، در گروه زگیلهای تناسلی داخلی قرار میگیرند. به همین دلیل، بدون انجام معاینه و آزمایشهای غربالگری قابلتشخیص نیستند. هرچند زگیل تناسلی از سویههای کمخطر ویروس HPV ایجاد میشود، ظاهرشدن آن ممکن است نشانهای از آلودگی با انواع پرخطر این ویروس هم باشد. سویههای پرخطر HPV بهویژه تیپهای ۱۶ و ۱۸، با بروز تغییرات پیشسرطانی در دهانه رحم مرتبطاند و معمولا تا مراحل پیشرفته بدون علامت باقی میمانند.
به همین دلیل، ممکن است تا زمانی که این تغییرات به مراحل جدیتر نرسیدهاند، متوجه وجود آنها نشوید. اگرچه واکسیناسیون بهموقع و رعایت اصول پیشگیری بهترین راه جلوگیری از زگیل تناسلی است، درصورت آلودهشدن، تشخیص زودهنگام شانس موفقیت در درمان را بالا میبرد. تصویر زیر زگیلهای دهانه رحم را نشان میدهد:
برای کاهش نگرانی بابت بیماریهایی مانند سرطان دهانه رحم، انجام منظم غربالگریهایی مانند پاپ اسمیر را به تعویق نیندازید. در سایت دکتردکتر، امکان دسترسی به پزشکان متخصص در زمینههای مختلف ازجمله متخصص زنان و اورولوژی فراهم شده است. اگر بهدنبال ویزیت آنلاین یا مراجعه حضوری به پزشکان شهر خودتان هستید، میتوانید در منزل و طی یک فرایند ساده، نزدیکترین نوبت ممکن را رزرو کنید.
انواع زگیل تناسلی بر اساس جنسیت
زگیلهای تناسلی را میتوان براساس جنسیت هم به گروههای مختلفی دستهبندی کرد. انواع زگیل تناسلی در زنان و مردان بهدلیل ساختار آناتومیک بدن آنها با هم متفاوت است که در ادامه آنها را بررسی میکنیم.
زگیل تناسلی در زنان
در زنان، زگیلهای تناسلی در درجه اول روی لابیای بزرگ، لابیای کوچک، واژن، فرج، مقعد یا نزدیک گردن رحم ایجاد میشوند. در مراحل بعد، انواع زگیل تناسلی زنان ممکن است به دهانه رحم و بافتهای عمیقتر درون واژن گسترش یابند.
برخی از این زگیلها اغلب آنقدر کوچک هستند که مشاهده و تشخیص آنها دشوار میشود. زگیلهای داخل واژن یا مقعد ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکنند ولی باعث ناراحتی شوند. در چنین شرایطی فقط با معاینه پزشک امکان تشخیص زگیلها وجود دارد.
زگیل تناسلی در مردان
زگیل تناسلی در مردان بهاندازه زنان شایع نیست. این زگیلها معمولا روی فرنولوم، سر آلت تناسلی، پوست ختنهگاه و تنه آلت تناسلی ظاهر میشوند. بهدلیل آناتومی بدن مردان، بیشتر زگیلهای تناسلی مردانه از نوع خارجی هستند و به همین دلیل، سریعتر و راحتتر تشخیص داده میشوند. حدود نیمی از موارد زگیل تناسلی در مردان روی تنه آلت درست زیر پوست ختنهگاه وجود دارند. البته امکان رشد زگیلهای تناسلی در درون و اطراف مقعد هم وجود دارد؛ بهویژه اگر رابطه جنسی مقعدی هم داشته باشند.
انواع شکل زگیل تناسلی
زگیلهای تناسلی شکلهای متغیری دارند. اگر بخواهیم بر این اساس آنها را دستهبندی کنیم، انواع زیر را داریم:
از نظر شکل ظاهری
- زگیل تناسلی صاف و مسطح: این زگیلها سطحی صاف و مسطح دارند و گاهی بهسختی قابل تشخیص هستند، بهویژه زمانی که همرنگ پوست باشند؛
- زگیل تناسلی گلکلمی: شایعترین نوع زگیل تناسلی است که بهصورت برجسته و خوشهای رشد میکند و ظاهری شبیه گلکلم دارد؛
- زگیل تناسلی گنبدی: بهصورت برآمدگیهای نرم یا سفت برجسته دیده میشوند و از سطح پوست بالاتر قرار دارند؛
- زگیل تناسلی پایهدار: این نوع زگیل با پایه باریکی به پوست متصل است و حالت آویزانشده دارد.
از نظر بافت و رنگ
زگیلهای تناسلی ممکن است دارای بافت نرم یا سفت و صاف یا زبر باشند. از نظر رنگ هم تفاوتهایی در آنها وجود دارد. برخی از زگیلها همرنگ پوست هستند و نمیتوان بهراحتی آنها را تشخیص داد ولی بعضی دیگر بهرنگ سفید، خاکستری، قهوهای یا حتی بنفش دیده میشوند.
از نظر تعداد و اندازه
برخی از زگیلها بهصورت برآمدگیهای تکی و جدا از هم ظاهر میشوند ولی برخی دیگر، بهشکل گروهی در کنار هم رشد میکنند. یکسری از آنها بسیار کوچکاند اما گاهی ممکن است چند تومور بهمرور زمان به هم متصل شوند و یک زگیل بزرگتر را تشکیل دهند.
شکل زگیل تناسلی ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. برخی ضایعات پوستی اصلا زگیل تناسلی نیستند و ممکن است با زگیل اشتباه گرفته شوند. درنتیجه، تشخیص قطعی برعهده پزشک خواهد بود.
چرا شناخت انواع زگیل تناسلی مهم است؟
شناخت انواع زگیل تناسلی به افراد کمک میکند ضایعات پوستی ناحیه تناسلی خود را جدی بگیرند و درصورت مشاهده تغییرات غیرعادی، بلافاصله به پزشک مراجعه کنند. بعضی از زگیلها بهویژه در مراحل اولیه، بسیار کوچک، مسطح یا همرنگ پوست هستند و ممکن است آنها را با جوش، حساسیت پوستی یا سایر ضایعات خوشخیم اشتباه بگیرید. تشخیص بهموقع میتواند از پیشرفت ضایعات و انتقال ویروس به شریکجنسیتان جلوگیری کند و احتمال موفقیت در درمان آنها را افزایش دهد. برای مثال، بسیاری از زگیلهای تناسلی کوچک را در همان مراحل اولیه، میتوان با فریز کردن زگیل تناسلی یا استفاده از کرمهای خانگی از بین برد.
علاوه بر آن، ویروس HPV شامل سویههای کمخطر و پرخطر است. زگیلهای تناسلی معمولا از سویههای کمخطر این ویروس ایجاد میشوند، اما ظاهرشدن این زگیلها احتمال وجود سویههای پرخطر HPV را در فرد بالا میبرد. بنابراین شناسایی دقیق نوع و محل زگیل اهمیت بسیار زیادی دارد و به تصمیمگیری برای روش درمان، پیگیریهای دورهای و انجام آزمایشهای تکمیلی کمک میکند.
درنهایت، شناخت انواع زگیل تناسلی از انجام خوددرمانیهای آسیبزا جلوگیری میکند. بسیاری از ضایعات پوستی ناحیه تناسلی زگیل نیستند و درمان خودسرانه آنها ممکن است باعث التهاب، عفونت یا باقیماندن اسکار شود.
کلام آخر دکتردکتر
در این مطلب درباره انواع زگیل تناسلی و دستهبندیهای مختلف آنها صحبت کردیم. زگیلهای تناسلی ویژگیهای ظاهری متفاوتی دارند و ممکن است در نواحی مختلفی از بدن ظاهر شوند. بااینحال، تقریبا همه آنها در ناحیه تناسلی و نواحی درگیر در رابطه جنسی بروز میکنند. تشخیص نوع زگیل و تمیزدادن آن از ضایعات پوستی دیگر، بسیار مهم است و به تصمیمگیری درباره روش درمانی مناسب کمک میکند.
آیا علائمی از زگیل تناسلی در خود مشاهده میکنید که نگرانتان کرده است؟ یا به سن فعالیت جنسی رسیدهاید و میخواهید از قبل پیشگیریهای لازم را انجام دهید؟ پیشنهاد میکنیم همین حالا برای ویزیت آنلاین با بهترین دکتر اورولوژی تهران و شهرستانها به دکتردکتر مراجعه کنید. سامانه نوبتدهی دکتردکتر هم فعال است و به افرادی که تمایل به مراجعه حضوری دارند کمک میکند در اسرع وقت نوبت بگیرند.
سوالات متداول
منابع
