درمان پیسی چیست؟ بررسی روش‌های درمان قطعی، پزشکی و خانگی ویتلیگو

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که متوجه لکه‌ای روی پوست خود یا یکی از اطرافیانتان شوید. لکه‌ای که از سایر قسمت‌های پوست روشن‌تر به نظر می‌رسد یا نسبت به گذشته بیشتر جلب توجه می‌کند. معمولاً بعد از دیدن این تغییر، اولین سؤال این است که این لکه چیست و چرا به وجود آمده است؟

یکی از بیماری‌هایی که ممکن است باعث ایجاد لکه‌های روشن یا سفید روی پوست شود، پیسی است. پیسی یک بیماری پوستی است که در آن برخی از نواحی پوست رنگ طبیعی خود را از دست می‌دهند و روشن‌تر از بخش‌های دیگر پوست دیده می‌شوند. باوجود شیوع نسبتاً زیاد این بیماری، هنوز بسیاری از افراد شناخت دقیقی از آن ندارند.

اگر می‌خواهید بدانید پیسی چیست و با راهکارهای مختلف درمان پیسی آشنا شوید، در این مقاله از دکتردکتر با ما همراه باشید. در ادامه، گزینه‌های درمانی و راه‌های مدیریت بهتر آن را بررسی می‌کنیم.

پیسی چیست؟

پیسی یا ویتیلیگو یکی از انواع بیماری‌های پوست است که باعث می‌شود بخشی از پوست، رنگدانه طبیعی خود را از دست بدهد. درنتیجه، لکه‌هایی روی پوست ایجاد می‌شوند که نسبت به سایر نواحی روشن‌تر هستند و ممکن است به رنگ سفید یا صورتی دیده شوند. گاهی موهایی که در این نواحی رشد می‌کنند نیز سفید می‌شوند.

آیا پیسی مسری و خطرناک است؟

بیماری پیسی مسری نیست. یعنی نه از فرد دیگری به شما منتقل می‌شود و نه شما می‌توانید آن را به دیگران انتقال دهید. لازم است بدانید پیسی معمولاً خطر مستقیمی برای سلامت عمومی و جان فرد ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است با برخی از بیماری‌های خودایمنی همراه باشد و بر سلامت روان و کیفیت زندگی تأثیر بگذارد.

آیا پیسی درمان دارد؟

درحال‌حاضر، درمان قطعی برای پیسی وجود ندارد. بااین‌حال، روش‌های مختلف درمان ممکن است به بازگشت بخشی از رنگ طبیعی پوست کمک کنند و سرعت گسترش لکه‌ها را کاهش دهند. در ادامه، این روش‌ها را بررسی می‌کنیم.

انتخاب روش درمان پیسی به چه عواملی بستگی دارد؟

این بیماری در هر فرد به شکل متفاوتی ظاهر می‌شود. بنابراین، نمی‌توان گفت یک روش درمان صددرصد پیسی برای همه افراد جواب می‌دهد. متخصص پوست پیش از انتخاب بهترین روش درمان پیسی، شرایط شما و ویژگی‌های بیماری را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کند. مهم‌ترین عوامل انتخاب روش درمان پیسی عبارت‌اند از:

• سن و وضعیت عمومی سلامت؛
• نوع پوست؛
• نوع پیسی و میزان درگیری پوست؛
• نواحی درگیر بدن؛
• سرعت گسترش لکه‌های پیسی؛
• تأثیر بیماری بر زندگی روزمره؛
• ترجیحات و اولویت‌های شخصی شما؛
• میزان دسترسی به خدمات درمانی.

ازآنجایی‌که این عوامل در افراد مختلف با یکدیگر تفاوت دارند، متخصص پوست ممکن است یک روش درمانی یا ترکیبی از چند روش را متناسب با شرایط شما پیشنهاد کند. در ادامه انواع روش‌های درمان پیسی را بررسی می‌کنیم.

درمان موضعی پیسی

درمان‌های موضعی شامل کرم‌ها و پمادهایی هستند که به‌طور مستقیم روی لکه‌های پیسی استفاده می‌شوند. این داروها معمولاً جزو اولین گزینه‌هایی هستند که متخصص پوست برای درمان در نظر می‌گیرد. بسته به نوع دارو، هرکدام ازطریق سازوکار متفاوتی عمل می‌کنند که در ادامه توضیح می‌دهیم.

کورتیکواستروئیدها

کرم‌های کورتیکواستروئیدی که با نام کرم‌های استروئیدی نیز شناخته می‌شوند، از رایج‌ترین داروهای تجویزی برای درمان بیماری پیسی هستند. پیسی زمانی ایجاد می‌شود که سیستم ایمنی به سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست حمله کند. کرم‌های استروئیدی با کاهش این پاسخ ایمنی، به کندشدن روند بیماری کمک می‌کنند.

این کرم‌ها در دُزهای مختلف از ضعیف تا متوسط، قوی و بسیار قوی تولید می‌شوند. متخصص پوست معمولاً درمان را با ضعیف‌ترین کرمی که برای کنترل بیماری شما مؤثر باشد، آغاز می‌کند.

ازآنجایی‌که این داروها ممکن است باعث عوارضی مثل نازک‌شدن پوست شوند، متخصص پوست آن‌ها را فقط برای مدت محدودی تجویز می‌کند. درصورتی‌که این داروها دقیقاً مطابق دستور متخصص پوست استفاده شوند، هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان می‌توانند مؤثر باشند.

مهارکننده‌های کلسی‌نورین

تاکرولیموس و پیمکرولیموس دو داروی موضعی دیگر هستند که برای درمان پیسی استفاده می‌شوند. تاکرولیموس در ابتدا برای درمان اگزما تولید شد، اما بعدها پژوهشگران اثر آن را در درمان بیماری پیسی نیز بررسی کردند. این دارو از نوعی باکتری نادر موجود در خاک به دست می‌آید و با کاهش فعالیت سیستم ایمنی در نواحی درگیر، عملکردی مشابه کرم‌های استروئیدی دارد؛ با این تفاوت که باعث نازک‌شدن پوست نمی‌شوند.

این داروها نیز مانند کرم‌های استروئیدی بیشتر برای دوره‌های کوتاه‌مدت تجویز می‌شوند و ادامهٔ مصرف آن‌ها برای مدت طولانی فقط باید تحت‌‌نظر متخصص پوست انجام شود. این کرم‌ها بیشترین اثربخشی را به‌خصوص اگر از شروع کاهش رنگدانه مدت زیادی نگذشته باشد، روی نواحی صورت و گردن نشان می‌دهند.

برخی از متخصصان پوست این داروها را همراه با نوردرمانی تجویز می‌کنند. بااین‌حال، برای تأیید ایمنی و اثربخشی این روش ترکیبی به تحقیقات بیشتری نیاز است. همچنین، مانند کرم‌های استروئیدی، تاکرولیموس و پیمکرولیموس نیز برای همه افراد مؤثر نیستند.

شایع‌ترین عارضه این داروها احساس سوزش در محل استفاده از کرم است و ممکن است خارش یا تحریک خفیف پوست نیز ایجاد شود. هر دو دارو برای کودکان و بزرگسالان قابل‌استفاده هستند.

کرم روکسولیتینیب

روکسولیتینیب نوع جدیدی از داروهاست که در گروه مهارکننده‌های JAK قرار می‌گیرد. این دارو درحال‌حاضر تنها کرمی است که توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای بازگرداندن رنگدانه ازدست‌رفته پوست در افراد مبتلا به پیسی تأیید شده است. کرم روکسولیتینیب برای افراد ۱۲ سال به بالا که به پیسی غیرسگمنتال مبتلا هستند، تأیید شده است و معمولاً برای درمان نواحی کوچک‌تر بدن تجویز می‌شود.

این کرم طبق دستور پزشک باید روزی دو بار به‌صورت یک لایه نازک روی نواحی درگیر استفاده شود. اثربخشی آن تدریجی است و برای مشاهده نتایج باید صبور باشید. اگر پس از ۲۴ هفته مصرف منظم و مطابق دستور پزشک تغییری مشاهده نکردید، لازم است این موضوع را با متخصص پوست در میان بگذارید. شایع‌ترین عوارض این دارو، ایجاد آکنه و خارش در محل استفاده از کرم است.

درمان پیسی با نوردرمانی

در نوردرمانی از اشعه فرابنفش (UV) برای کمک به بازگشت رنگ طبیعی پوست استفاده می‌شود. این روش معمولاً زمانی توصیه می‌شود که بخش وسیع‌تری از پوست درگیر باشد. برای انجام نوردرمانی، پزشک شما را به بیمارستان یا مرکز تخصصی ارجاع می‌دهد.

در بیشتر موارد، لازم است طی چند ماه، هفته‌ای دو تا سه جلسه تحت درمان قرار بگیرید، چراکه نوردرمانی به‌تدریج اثر می‌کند و نتیجهٔ آن فوری نیست. در طول درمان، متخصص پوست روند بهبود شما را به‌طور منظم ارزیابی می‌کند و اگر پس از مدت مشخصی پاسخ مناسبی به درمان مشاهده نشود، ممکن است برنامه درمانی را تغییر دهد یا آن را متوقف کند.

مانند بسیاری از روش‌های دیگر درمان پیسی، نوردرمانی نیز معمولاً روی صورت و گردن بهترین نتیجه را دارد، اما نقاطی مانند لب‌ها، نوک انگشتان دست و پا پاسخ ضعیف‌تری به درمان می‌دهند.

نوردرمانی با UVB باند باریک (NB-UVB)

نوردرمانی با UVB باند باریک (NB-UVB) امروزه یکی از اصلی‌ترین و پرکاربردترین روش‌های نوردرمانی برای پیسی است. در این روش از طول موج مشخصی از اشعه UVB استفاده می‌شود که نسبت به UVB معمولی اثربخشی بیشتری دارد.

در طول درمان، داخل دستگاهی می‌ایستید که ازنظر ظاهری شبیه یک کابین دوش است و دیواره‌های آن با منابع نور UVB پوشیده شده‌اند. متخصص پوست مدت‌زمان مناسب قرارگرفتن در معرض نور را براساس شرایط شما تعیین می‌کند و زمان را به‌تدریج افزایش می‌دهد تا از سوختگی پوست جلوگیری شود. در هر جلسه نیز باید از عینک محافظ استفاده کنید و از نگاه مستقیم به نور خودداری کنید.

در مقایسه با روش PUVA که در ادامه معرفی می‌کنیم، نوردرمانی با NB-UVB مزایای متعددی دارد:

• برای اثرگذاری، نیازی به مصرف داروی اضافی ندارد.
• پوست سالم اطراف لکه را کمتر برنزه می‌کند و درنتیجه اختلاف رنگ بین پوست سالم و نواحی تحت درمان کمتر خواهد بود.
• زمان هر جلسه درمان کوتاه‌تر است.
• احتمال ابتلا به سرطان پوست در آن کمتر است، اما صفر نیست.
• آسیب کلی کمتری به پوست وارد می‌کند.
• برای کودکان، گزینهٔ ایمن‌تری محسوب می‌شود.

اگر امکان مراجعه منظم به مراکز درمانی را ندارید، دستگاه‌های قابل‌حمل یا دستی NB-UVB نیز برای استفاده در منزل وجود دارند. در این مورد می‌توانید با متخصص پوست خود مشورت کنید تا مشخص شود آیا این روش برای شما مناسب است یا خیر.

قرمزی پوست، خارش و احساس سوزش خفیف از شایع‌ترین عوارض نوردرمانی با NB-UVB هستند.

نوردرمانی با PUVA (پسورالن و اشعه UVA)

در روش PUVA، ماده‌ای گیاهی به نام پسورالن همراه با اشعه UVA استفاده می‌شود. پسورالن حساسیت پوست به نور را افزایش می‌دهد و بسته به تجویز پزشک ممکن است به‌صورت کپسول، لوسیون یا حل‌شده در آب استفاده شود. پیش از استفاده از این روش، لازم است به چند نکته توجه کنید:

• در دوران بارداری نباید از پسورالن استفاده کنید.
• پس از مصرف پسورالن، چشم‌ها برای مدتی در برابر UVA حساس‌تر می‌شوند و باید تا مدتی طبق دستور پزشک از عینک محافظ UV استفاده کنید.
• باید از مصرف یا تماس با موادی که حساسیت پوست به نور را افزایش می‌دهند، خودداری کنید. برخی از داروها و محصولات پوستی ممکن است حساسیت پوست به نور را افزایش دهند. بنابراین، پزشک باید از تمام داروها و محصولات مصرفی شما مطلع باشد.

امروزه به‌دلیل عوارض جانبی و خطرات بلندمدت، از روش PUVA کمتر از گذشته استفاده می‌شود و برای کودکان نیز معمولاً توصیه نمی‌شود. این روش همچنان ممکن است در بعضی از افراد مؤثر باشد، اما در بسیاری از مراکز درمانی جای خود را به نوردرمانی با NB-UVB داده است.

لیزردرمانی

اگر فقط بخش کوچک و مشخصی از پوست شما به پیسی مبتلا باشد، متخصص پوست ممکن است به‌جای نوردرمانی با دستگاه‌های بزرگ، درمان پیسی با لیزر را پیشنهاد کند. لیزر اگزایمر با استفاده از پرتویی پرانرژی با طول موج مشخص، لکه‌های محدود پیسی را درمان می‌کند. ازآنجایی‌که این لیزر فقط ناحیه درگیر را هدف قرار می‌دهد، تأثیر آن بر پوست سالم اطراف کمتر است و نور را به‌صورت هدفمند به ضایعه می‌رساند.

برای افزایش اثربخشی، این روش معمولاً همراه با درمان‌های موضعی مانند مهارکننده‌های کلسی‌نورین یا کرم‌های استروئیدی انجام می‌شود. لیزردرمانی معمولاً در مراکز خصوصی ارائه می‌شود و هزینه نسبتاً بالایی دارد. همچنین، شواهد موجود درباره میزان اثربخشی آن تاحدی ضدونقیض است.

ترکیب نوردرمانی با سایر روش‌های درمان

در بعضی از موارد، متخصص پوست برای افزایش اثربخشی درمان پیسی، نوردرمانی را همراه با درمان‌های موضعی مانند کرم‌های کورتیکواستروئیدی یا مهارکننده‌های کلسی‌نورین تجویز می‌کند.

در نظر داشته باشید که درباره ترکیب NB-UVB با مهارکننده‌های کلسی‌نورین، احتمال افزایش خطر سرطان پوست مطرح شده است. سازمان FDA نیز درباره این خطر احتمالی هشدار داده است. به همین دلیل، بهتر است پیش از شروع این روش، حتماً با متخصص پوست مشورت کنید.

البته، درمان ترکیبی همیشه تحت‌نظر متخصص پوست انجام می‌شود و برای همهٔ افراد مناسب نیست. تصمیم‌گیری درباره استفاده از این روش به عواملی مانند شدت پیسی، نوع پوست و پاسخ شما به درمان‌های قبلی بستگی دارد.

درمان پیسی با داروهای خوراکی و سیستمیک

علاوه‌بر کرم‌های موضعی و نوردرمانی، متخصص پوست ممکن است در برخی از شرایط داروهایی تجویز کند که به‌جای اثرگذاری روی پوست، در سراسر بدن عمل کنند. توجه داشته باشید که این داروها معمولاً برای کنترل روند بیماری و کاهش سرعت ایجاد لکه‌های جدید استفاده می‌شوند و تضمینی برای توقف کامل بیماری وجود ندارد.

همچنین، پژوهشگران در حال بررسی داروهای جدیدی هستند که شاید در آینده به گزینه‌های درمان این بیماری اضافه شوند. در این بخش داروهای خوراکی برای درمان پیسی را مرور می‌کنیم.

کورتیکواستروئیدهای خوراکی

اگر پیسی شما به‌سرعت در حال گسترش باشد و مرتب لکه‌های جدیدی روی پوست ایجاد شوند، متخصص پوست ممکن است داروهای کورتیکواستروئیدی مانند پردنیزون را برای شما تجویز کند. برخلاف کرم‌های استروئیدی، این داروها به‌شکل قرص مصرف می‌شوند و در سراسر بدن اثر می‌گذارند تا روند پیشرفت بیماری را کندتر کنند. در برخی از موارد نیز ممکن است متخصص پوست این دارو را به‌صورت تزریقی تجویز کند.

درمان‌های درحال بررسی

پژوهشگران در حال مطالعه روی داروهای جدیدی هستند که هنوز به‌طور گسترده در دسترس نیستند، اما ممکن است در آینده به گزینه‌های درمان پیسی تبدیل شوند. ازجمله این داروها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• آفاملانوتاید: دارویی است که به‌صورت یک ایمپلنت زیر پوست قرار می‌گیرد و رشد سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست را تحریک می‌کند.
• پروستاگلاندین E2: ژلی است که روی پوست استفاده می‌شود و در حال حاضر برای افرادی که پیسی آن‌ها گسترده نیست یا به‌سرعت پیشرفت نمی‌کند، در حال بررسی است.

درمان پیسی با جراحی

اگر نوردرمانی و داروها برای درمان پیسی مؤثر نبوده‌اند و بیماری شما برای مدتی در وضعیت پایداری قرار دارد، جراحی می‌تواند یکی دیگر از گزینه‌های درمانی باشد. در این بخش روش‌های مختلف جراحی برای پیسی را بررسی می‌کنیم.

پیوند پوست

در این روش، جراح بخش‌های کوچکی از پوست سالم و دارای رنگدانه را برمی‌دارد و به نواحی مبتلا به پیسی پیوند می‌زند. این روش معمولاً فقط برای لکه‌های کوچک و محدود استفاده می‌شود و تنها زمانی قابل‌انجام است که پیسی برای مدت قابل‌توجهی پایدار مانده باشد. امروزه، از پیوند پوست کمتر استفاده می‌شود، زیرا محدودیت‌ها و عوارضی دارد که در ادامه می‌خوانید:

• آسیب ایجادشده در محل برداشت پوست ممکن است باعث ایجاد پیسی در همان ناحیه شود.
• ممکن است اسکار، عفونت یا ناهمواری‌هایی شبیه سنگ‌فرش روی پوست ایجاد شود.
• ممکن است رنگدانه‌های منتقل‌شده به‌مرور زمان دوباره از بین بروند.
• ناحیهٔ درمان‌شده ممکن است رنگی یکنواخت پیدا نکند یا اصلاً رنگدانه آن بازنگردد.

پیوند تاولی

در این روش، جراح ابتدا با استفاده از مکش، روی پوست سالم و دارای رنگدانه تاول ایجاد می‌کند. سپس لایه رویی این تاول‌ها را برمی‌دارد و روی نواحی بدون رنگدانه پیوند می‌زند.

از عوارض احتمالی این روش می‌توان به ایجاد اسکار، ناهموارشدن سطح پوست، بازنگشتن رنگدانه و همچنین ایجاد لکه جدید پیسی براثر مکش اشاره کرد.

پیوند سلولی

در پیوند سلولی، جراح نمونهٔ کوچکی از پوست سالم و دارای رنگدانه را برمی‌دارد، سلول‌های آن را جدا می‌کند و داخل محلولی مخصوص قرار می‌دهد. سپس این محلول روی پوستی استفاده می‌شود که از قبل برای پیوند آماده شده است.

در مقایسه با سایر روش‌های جراحی، این روش برای درمان پیسی معمولاً سریع‌تر نتیجه می‌دهد و در بسیاری از افراد، اولین تغییرات طی حدود چهار هفته قابل‌مشاهده است. البته روند بازگشت رنگ پوست ممکن است تا یک سال پس از درمان نیز ادامه پیدا کند.

از عوارض احتمالی این روش می‌توان به ایجاد اسکار، عفونت و ناهماهنگی رنگ پوست اشاره کرد.

جراحی برای چه افرادی مناسب است؟

جراحی ممکن است برای افراد با هر رنگ پوست و انواع مختلف پیسی در نظر گرفته شود، اما برای همه مناسب نیست. معمولاً اگر پیسی هنوز فعال باشد یا بدن شما مستعد ایجاد اسکارهای برجسته باشد، این روش توصیه نمی‌شود، چراکه خود جراحی ممکن است باعث ایجاد اسکارهای بیشتری شود.

سایر روش‌های درمان پیسی

علاوه‌بر روش‌هایی که تا اینجا بررسی کردیم، چند گزینهٔ درمانی دیگر نیز وجود دارند که ممکن است متخصص پوست بسته به شرایط شما، آن‌ها را پیشنهاد کند.

رنگ‌زدایی پوست

رنگ‌زدایی پوست (Depigmentation) برخلاف سایر روش‌های درمان پیسی عمل می‌کند. در این روش، به‌جای بازگرداندن رنگ به نواحی بدون رنگدانه، رنگ بخش‌های سالم پوست کاهش داده می‌شود تا با لکه‌های پیسی هماهنگ شود. برای این کار، دارویی بر پایهٔ هیدروکینون به‌طور مکرر روی نواحی دارای رنگدانه استفاده می‌شود.

این روش دائمی‌ است و امکان بازگشت به حالت قبل وجود ندارد. رنگ‌زدایی، سلول‌های تولیدکننده رنگدانه را به‌طور کامل از بین می‌برد. بنابراین، پس از درمان، رنگ پوست در نواحی تحت درمان دیگر قابل‌بازگشت نخواهد بود. به همین دلیل، این روش معمولاً فقط زمانی در نظر گرفته می‌شود که دست‌کم رنگدانه نیمی از پوست از بین رفته باشد یا سایر روش‌های درمانی نتیجه مطلوبی نداشته باشند. پیش از انتخاب این روش، لازم است به چند نکته مهم توجه داشته باشید:

• پوست نسبت به نور خورشید بسیار حساس‌تر خواهد شد.
• این درمان ممکن است ازنظر روانی تأثیر قابل‌توجهی بر فرد داشته باشد.
• ممکن است پس از انجام آن، امکان استفاده از برخی از روش‌های درمانی دیگر وجود نداشته باشد.
• قرمزی، خارش و احساس سوزش از عوارض احتمالی آن هستند.
• اگر در آینده رنگدانه پوست دوباره برگردد، ممکن است یکنواخت نباشد یا با سایر قسمت‌های پوست تفاوت رنگ داشته باشد.

اقلیم‌درمانی

اقلیم‌درمانی (Climatotherapy) روشی است که در آن از شرایط طبیعی محیط برای کمک به درمان استفاده می‌شود. در مورد پیسی، این روش معمولاً شامل مراجعه به مراکز درمانی اطراف دریای مرده در خاورمیانه است. در این مکان، غلظت بالای مواد معدنی، آب‌وهوای خشک و میزان کمتر تابش اشعه فرابنفش، ممکن است به بازگشت رنگ پوست در برخی از افراد کمک کند.

توجه داشته باشید که این روش جزو درمان‌های اصلی و استاندارد پیسی محسوب نمی‌شود و شواهد باکیفیت برای اثربخشی آن محدود است. همچنین، برای انجام آن باید به مراکز مربوطه سفر کنید و هزینه‌های درمان را نیز بپردازید.

درمان گیاهی و خانگی پیسی

برخی از افراد برای کاهش علائم سراغ درمان‌ گیاهی پیسی می‌روند. لازم است بدانید که تحقیقات زیادی درباره این روش‌ها وجود ندارد و نباید انتظار درمان سریع خانگی پیسی داشته باشید. در واقع اثربخشی هیچ‌کدام از این روش‌ها به‌اندازه روش‌های پزشکی اثبات نشده است.

بااین‌حال، اگر قصد دارید از هر نوع درمان گیاهی استفاده کنید، بهتر است ابتدا با پزشک خود مشورت کنید. بعضی از این فراورده‌ها ممکن است با داروهایی که مصرف می‌کنید تداخل داشته باشند. در این بخش مواد مفید برای درمان خانگی پیسی را مرور می‌کنیم:

• جینکوبیلوبا: جینکوبیلوبا عصاره‌ای است که از برگ و دانه‌های درخت جینکو تهیه می‌شود و معمولاً به‌شکل قرص مصرف می‌شود. پژوهشگران هنوز به‌طور دقیق نمی‌دانند این گیاه چگونه ممکن است بر پیسی اثر بگذارد، اما احتمال می‌دهند خواص ضدالتهابی و آنتی‌اکسیدانی آن در کنار تأثیری که بر تنظیم عملکرد سیستم ایمنی دارد، در این زمینه نقش داشته باشد. نتایج برخی از مطالعات نشان می‌دهد که جینکوبیلوبا به‌خصوص اگر همراه با سایر روش‌های درمانی استفاده شود، ممکن است به بازگشت رنگ پوست کمک کند.
• چای سبز: چای سبز حاوی ترکیبی به نام EGCG است و به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، ممکن است تاحدی از پوست در برابر پیسی محافظت کند. بااین‌حال، بیشتر پژوهش‌های انجام‌شده تاکنون روی حیوانات یا سلول‌های آزمایشگاهی بوده‌اند و برای تأیید این اثر در انسان، به مطالعات بیشتری نیاز است.
• کپسایسین: کپسایسین ماده مؤثر موجود در فلفل‌های تند است. برخی از پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این ترکیب به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی ممکن است از سلول‌ها در برابر آسیب محافظت کند. بااین‌حال، بیشتر این شواهد حاصل مطالعاتی هستند که در محیط آزمایشگاه انجام شده‌اند و هنوز شواهد کافی از تأثیر آن در انسان وجود ندارد. بنابراین، مصرف فلفل تند یا فراورده‌های حاوی کپسایسین لزوماً همان نتایجی را که در این مطالعات مشاهده شده است، ایجاد نمی‌کنند.
• خربزه: خربزه (Cucumis melo) سرشار از آنزیمی است که ممکن است به محافظت از سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست کمک کند. هرچند مطالعاتی که اثربخشی این گیاه را به‌عنوان یک درمان موضعی برای پیسی بررسی کرده‌اند، نتایج یکسانی نداشته‌اند و برای مشخص‌شدن میزان ایمنی و اثربخشی خربزه در درمان پیسی به تحقیقات بیشتری نیاز است.
• آلوئه‌ورا: آلوئه‌ورا گیاهی‌ست که به خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و کمک به ترمیم زخم شناخته می‌شود. در یک مطالعه کوچک، بیشتر افراد مبتلا به پیسی پایدار پس از سه ماه استفاده موضعی از آلوئه‌ورا، شاهد بازگشت بخشی از رنگ پوست خود بودند. البته، این مطالعه با تعداد کمی از افراد انجام شده و گروهی برای مقایسهٔ نتایج وجود نداشته است. بنابراین، نمی‌توان نتایج آن را قطعی دانست.

برای درمان پیسی چه بخوریم؟

هیچ رژیم غذایی مشخصی برای درمان پیسی وجود ندارد. بااین‌حال، ازآنجایی‌که پیسی با التهاب در بدن ارتباط دارد، انتخاب مواد غذایی مناسب مثل مواد غذایی سرشار از آنتی‌اکسیدان و اسیدهای چرب امگا ۳ ممکن است به کاهش التهاب و حفظ سلامت عمومی بدن کمک کند. در جدول زیر، مواد غذایی مفید و همچنین غذاهای مضر برای بیماری پیسی را مرور می‌کنیم:

نکته: بعضی از افراد مبتلا به پیسی ممکن است به گلوتن حساسیت داشته باشند. اگر این مسئله درباره شما صدق می‌کند، ممکن است بهتر باشد گلوتن را از رژیم غذایی خود حذف کنید. البته، پیش از ایجاد چنین تغییری، با پزشک خود مشورت کنید تا از خطرات احتمالی آگاه شوید.

مراقبت‌های لازم در طول درمان پیسی

در کنار روش‌های پزشکی درمان پیسی، مراقبت‌های روزمره نیز ممکن است به محافظت از پوست، کاهش عوارض ناشی از بیماری و بهبود کیفیت زندگی کمک کنند. این اقدامات جایگزین درمان‌های پزشکی نیستند، اما می‌توانند بخشی از مدیریت بهتر پیسی باشند. در این بخش، به مهم‌ترین نکات مراقبتی در درمان پیسی می‌پردازیم:

از پوست خود در برابر نور خورشید محافظت کنید

نواحی بدون رنگدانه پوست، راحت‌تر دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند و آفتاب‌سوختگی شدید نیز ممکن است پیسی را تشدید کند. برای محافظت بهتر از پوست، این نکات را رعایت کنید:

• در ساعات اوج تابش خورشید تاحدامکان در سایه بمانید.
• از لباس‌های پوشیده مانند پیراهن آستین‌بلند، شلوار و کلاه لبه‌دار استفاده کنید.
• برای قسمت‌هایی از پوست که با لباس پوشانده نمی‌شوند، حداقل ۱۵ دقیقه پیش از خروج از منزل از ضدآفتاب با طیف محافظتی گسترده، مقاوم در برابر آب و SPF ۳۰ یا بالاتر استفاده کنید.
• ضدآفتاب را هر دو ساعت یک‌بار و درصورت شنا یا تعریق، زودتر تمدید کنید.

درصورت تمایل می‌توانید از لوازم آرایشی استفاده کنید‌

اگر تمایل دارید لکه‌های پیسی کمتر دیده شوند، می‌توانید از لوازم آرایشی دارای کاور بالا یا محصولات برنزه‌کننده بدون آفتاب مثل اتو برنز استفاده کنید. فراموش نکنید که این کار کاملاً دلخواه است و همهٔ افراد تمایلی به پوشاندن لکه‌های خود ندارند. درصورت استفاده از این محصولات، بهتر است مدل‌های حاوی ضدآب را انتخاب کنید. اگر از برنزه‌کننده بدون آفتاب استفاده می‌کنید، محصولی را انتخاب کنید که حاوی دی‌هیدروکسی‌استون (DHA) باشد. 

از آسیب‌های پوستی جلوگیری کنید

در بعضی از افراد، آسیب به پوست ممکن است باعث ایجاد لکه جدید پیسی شود. بنابراین، بهتر است تاحدامکان از بریدگی، خراش و سوختگی پوست جلوگیری کنید.

تتو یا خالکوبی نیز نوعی آسیب پوستی محسوب می‌شود و ممکن است چند روز بعد باعث ایجاد لکه جدید پیسی شود. علاوه‌بر این، ممکن است رنگ تتو با رنگ طبیعی پوست هماهنگ نباشد یا به‌مرور زمان کم‌رنگ و ناهماهنگ شود.

از برنزه‌کردن پوست خودداری کنید

برنزه‌کردن پوست با نور خورشید یا سولاریوم، اختلاف رنگ بین پوست طبیعی و لکه‌های پیسی را بیشتر می‌کند و باعث می‌شود این لکه‌ها بیشتر به چشم بیایند. تخت‌های برنزه‌کننده و لامپ‌های مخصوص نیز جایگزین ایمن‌تری برای نور خورشید نیستند و ممکن است مانند نور خورشید باعث سوختگی پوست و تشدید پیسی شوند.

سبک زندگی سالم داشته باشید

ازآنجایی‌که پیسی با عملکرد سیستم ایمنی ارتباط دارد، بهتر است سبک زندگی سالم را دنبال کنید. کنترل استرس و رژیم غذایی متعادل ازجمله اقداماتی هستند که می‌توانید در زندگی روزمره خود در نظر بگیرید.

پیسی همچنین ممکن است بر اعتمادبه‌نفس و سلامت روان نیز تأثیر بگذارد. اگر تغییرات ظاهری بیماری باعث ناراحتی یا کاهش اعتمادبه‌نفس شما شده است، پیشنهاد می‌شود با متخصص پوست یا روان‌شناس صحبت کنید. در بخش بعدی، تأثیر پیسی بر سلامت روان و راهکارهای کنارآمدن با این تغییرات را به‌طور مفصل بررسی می‌کنیم.

درباره پیسی اطلاعات کسب کنید و معاینه‌های دوره‌ای را جدی بگیرید

هرچه شناخت بیشتری از پیسی و عواملی که ممکن است باعث پیشرفت آن شوند داشته باشید، راحت‌تر می‌توانید درباره مراقبت و درمان پیسی تصمیم بگیرید و احساس کنترل بیشتری بر شرایط خود داشته باشید.

حتی اگر قصد درمان پیسی را ندارید، بهتر است به‌طور منظم تحت‌نظر متخصص پوست باشید. پیسی ممکن است با افزایش خطر بعضی از بیماری‌های خودایمنی مثل بیماری‌های تیروئیدی همراه باشد. به همین دلیل، پیگیری وضعیت بیماری زیر نظر متخصص پوست اهمیت دارد.

اگر می‌خواهید وضعیت پیسی خود را تحت‌کنترل داشته باشید، اما رفت‌وآمد به مطب برایتان وقت‌گیر است، می‌توانید از ویزیت آنلاین دکتردکتر استفاده کنید و بدون نیاز به مراجعه حضوری با متخصص پوست مشورت کنید.

تأثیر پیسی بر سلامت روان

پیسی فقط ظاهر پوست را تغییر نمی‌دهد، بلکه ممکن است بر احساس شما نسبت به خودتان، اعتمادبه‌نفس و روابط اجتماعی نیز تأثیر بگذارد. واکنش افراد به پیسی متفاوت است. بعضی از افراد سریع‌تر با تغییرات کنار می‌آیند، اما برخی دیگر به زمان و حمایت بیشتری نیاز دارند. دیدن تغییرات پوست، نگرانی درباره پیشرفت بیماری یا واکنش دیگران ممکن است برای بعضی افراد اضطراب و ناراحتی ایجاد کند یا باعث کاهش اعتمادبه‌نفس شود.

تقویت اعتمادبه‌نفس و پذیرش تغییرات ناشی از پیسی معمولاً به زمان نیاز دارد. صحبت‌کردن با افراد مورد اعتماد، ارتباط با کسانی که تجربهٔ مشابهی دارند و تمرکز بر جنبه‌هایی از هویت که فراتر از ظاهر هستند، می‌تواند به شما در این مسیر کمک کند.

در افراد با پوست تیره، تضاد میان رنگ پوست و نواحی بدون رنگدانه بیشتر است. بنابراین لکه‌های پیسی ممکن است بیشتر دیده شوند و در برخی از افراد فشار روانی بیشتری ایجاد کنند. 

روی‌هم‌رفته، اگر احساس می‌کنید پیسی روی زندگی روزمره یا سلامت روان شما تأثیر گذاشته است، صحبت با روان‌شناس می‌تواند به شما در مدیریت این احساسات کمک کند.

فراموش نکنید که پذیرش خود به این معنا نیست که همیشه نسبت به پیسی احساس مثبتی داشته باشید. برای بسیاری از افراد، پذیرش یعنی بدانند پیسی تنها یکی از جنبه‌های زندگی آن‌هاست و تمام هویتشان را تعریف نمی‌کند.

کلام آخر دکتردکتر

پیسی ممکن است غیرقابل‌پیش‌بینی به نظر برسد، اما روش‌های مختلفی برای کنترل بیماری و بازگرداندن رنگ پوست وجود دارد. از درمان‌های خانگی، موضعی و نوردرمانی گرفته تا جراحی، گزینه‌های مختلفی برای درمان پیسی وجود دارد. پزشک باتوجه‌به شرایط بیماری، نوع پوست و اهداف درمانی‌تان، تصمیم می‌گیرد کدام روش برای شما مناسب‌تر است.

در کنار درمان‌های پزشکی، نباید از اهمیت سلامت روان غافل شد. احساس شما نسبت به خودتان به‌اندازه روند درمان اهمیت دارد. بنابراین، بهتر است مسیر درمان را باتوجه‌به شرایط و نیازهای خودتان دنبال کنید.

اگر می‌خواهید درمان را آغاز کنید یا بهترین گزینه را برای شرایط خود انتخاب کنید، می‌توانید بدون مراجعه حضوری از ویزیت آنلاین سایت دکتردکتر بهره‌مند شوید یا درصورت تمایل به مراجعه حضوری، به‌صورت آنلاین نوبت بگیرید. 

سوالات متداول

منابع

aad

Vitiligosociety

Mayoclinic

Medicalnewstoday

medicalnewstoday