اوزمپیک (سماگلوتید) نوعی دارو است که برای بهبود سطح قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده میشود. مصرف اوزمپیک (Ozempic) با کاهش خطر حوادث قلبی عروقی عمده مانند سکته مغزی و حمله قلبی برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ همراه است. این دارو در کنار رعایت رژیم غذایی و ورزشکردن نتایج مثبتی در بحث کاهش وزن رقم میزند. در ادامه درباره آن، اطلاعات بیشتری کسب میکنید.
آمپول اوزمپیک چیست؟
آمپول لاغری اوزمپیک (Ozempic) یک داروی تزریقی با مادۀ فعال سماگلوتاید (Semaglutide) است. این دارو مثل آمپول ویکتوزا در اصل برای درمان دیابت نوع ۲ طراحی شد، اما بهدلیل قدرت خیرهکنندهاش در کاهش اشتها و وزن، اکنون یکی از محبوبترین داروهای درمان چاقی و مکملی برای رژیم لاغری در سراسر دنیاست. این دارو علاوهبر کنترل قند خون در بزرگسالان دیابتی، خطر بیماریهای قلبی شامل حمله و سکته قلبی را نیز کمتر میکند. ولی برای دیابت نوع ۱، کتواسیدوز دیابتی، یا در افرادی که پانکراتیت داشتهاند، قابلاستفاده نیست. داروی مذکور که با عنوان سماگلوتاید هم شناخته میشود، با نام تجاری اوزمپیک در بازار موجود و قابل دسترسی است.
اشکال دارویی
این دارو به حالت تزریقی و بهترین قرص لاغری در بازار موجود است. قرص اوزمپیک برای لاغری جنجالهای زیادی برای کاهش وزن به پا کرده و حواشی زیادی درباره اثر کاهش وزن آن وجود دارد. شکل تزریقی این دارو در قالب یک قلم ازپیشآماده عرضه میشود و نحوۀ مصرف آن تزریق زیرجلدی است.
نحوه عملکرد اوزمپیک چیست؟
اما ببینیم سازوکار آمپول لاغری اوزمپیک چیست؟!
اوزمپیک متعلق به دستهای از داروها به نام آگونیستهای گیرنده GLP-۱ است. این داروها تقیدکننده هورمون سیری هستند و چند کار مهم در بدن انجام میدهند:
- به مرکز اشتها در هیپوتالاموس پیام سیری میفرستند تا میل به خوردن کمتر شود؛
- روند تخلیه معده را آهستهتر میکنند تا فرد مدتزمان طولانیتر سیر بماند؛
- پانکراس را به ترشح انسولین بیشتر تشویق و تحریک میکنند.
بسیاری از افراد اوزمپیک لاغری را با ویگووی اشتباه میگیرند. در پاسخ به آنها، گرچه هر دو حاوی سماگلوتاید هستند، اما فقط اوزمپیک در دوز پایین جنبۀ ضددیابتی دارد و ویگووی مخصوص کاهش وزن است. مطالعات بالینی پیرامون داروی اوزمپیک حاکی از کاهش وزن ۱۰ تا ۱۵درصدی طی یک سال مصرف مداوم است.
برای درمان چه مشکلاتی استفاده میشود؟
همانطور که پیشتر گفته شد از اوزمپیک برای رفع مشکلات بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده میشود. اوزمپیک با تقلید از یک هورمون طبیعی عمل میکند و در کاهش وزن هم اثرگذار است.
با افزایش سطح هورمونها، مولکولها به مغز پیام سیری را منتقل میکنند. با افزایش زمان خروج غذا از بدن، هضم هم کند میشود. این فرایند شبیه به اثر جراحی رفع چاقی است.
دوز و نحوه مصرف آمپول اوزمپیک
اوزمپیک به صورت دُزهای ۰٫۲۵ میلیگرم، ۰٫۵ میلیگرم، ۱ و ۲ میلیگرم در دسترس است. در اغلب موارد میتوانید مصرف دارو را با تزریق زیر جلدی دُز ۰٫۲۵ میلیگرم (تزریق زیر پوستی) یک بار در هفته به مدت ۴ هفته شروع کنید. دُز ۰٫۲۵ میلیگرم برای شروع درمان در نظر گرفته میشود و برای کنترل قند خون مؤثر نیست.
نحوه مصرف اوزمپیک برای لاغری به شرح زیر است:
- پس از ۴ هفته از مصرف دُز ۰٫۲۵ میلیگرم، دُز را به ۰٫۵ میلیگرم و یک بار در هفته افزایش دهید.
- اگر پس از حداقل ۴ هفته با دُز ۰٫۵ میلیگرم، همچنان نیاز به کنترل قند بیشتر وجود داشته باشد، با تأیید پزشک دُز مصرف را به ۱ میلیگرم، یک بار در هفته افزایش دهید.
- اگر پس از حداقل ۴ هفته از دُز ۱میلیگرمی، همچنان نیاز به کنترل قند بیشتر وجود داشته باشد، با تأیید پزشک دُز مصرف را به ۲ میلیگرم، یک بار در هفته افزایش دهید. حداکثر دُز توصیهشده ۲میلیگرم، یک بار در هفته است.
در مورد دُز و نحوۀ مصرف، فقط به توصیههای پزشک عمل کنید. این دارو بهتر است یک بار در هفته، در یک روز مشخص، مصرف شود. اگر یک دوز را فراموش کردید، ظرف حداکثر ۵ روز پساز فراموش دُز فراموششده را تزریق کنید. چنانچه بیشتر از ۵ روز از تاریخ تزریق قبلی گذشته، دُز فراموش شده را نادیده بگیرید و دُز بعدی را در روز برنامهریزیشده دریافت کنید.
شیوه و زمان مصرف آمپول اوزمپیک
اوزمپیک یک داروی هفتگی است؛ یعنی باید فقط یکبار در هفته و ترجیحا در یک روز مشخص (مثلا هر جمعه) تزریق شود.
- زمان تزریق (صبح یا شب) اهمیتی ندارد. میتوانید داروی اوزمپیک را با غذا یا بدون غذا تزریق کنید. بااینحال توصیۀ بسیاری از پزشکان به تزریق شبانه، قبلاز خواب است. اینطوری متوجه عوارض آمپول اوزمپیک هم نمیشوید.
- اگر تصمیم به تغییر روز تزریق دارید، باید حداقل ۴۸ ساعت از آخرین تزریق شما گذشته باشد.
نحوه تزریق اوزمپیک مشابه آمپول مانجارو بهشکل زیرجلدی است. بهترین نقاط تزریق نواحی شکم (۵ سانتیمتر دورتر از ناف)، قسمت جلویی یا جانبی ران پا و پشت بازو است. ترجیحا هر هفته محل تزریق را عوض کنید تا بافت چربی زیر پوست سفت نشود.
شیوه مصرف اوزمپیک به دلیل طراحی خاص قلمهای تزریق، بسیار ساده است اما رعایت جزئیات زمانی و تکنیکی برای اثربخشی حداکثری و کاهش عوارض، اهمیت حیاتی دارد
- ابتدا مایع داخل قلم را خوب وارسی کنید. مایع باید شفاف و بیرنگ باشد؛
- یک سوزن نو را روی قلم بپیچانید و درپوش آن را جدا کنید؛
- در اولین بار استفاده، با فشردن دکمه جریان روی قلم، قلم را هواگیری کنید؛
- با چرخاندن انتهای قلم دُز تجویزشده را انتخاب کنید؛
- سوزن را وارد پوست کرده و دکمه تزریق را فشار دهید؛
- پساز اینکه شمارشگر به صفر رسید، ۶ ثانیه صبر کنید و بعد سپس سوزن را بیرون بیاورید تا تمام دارو وارد بدن شود.
فواید تزریق آمپول لاغری اوزمپیک
به نقل از سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA):
«تأیید کلاس دارویی اوزمپیک پیشرفتی مهم در بحث درمان چاقی مزمن است. براساس یافتههای پژوهشی، افراد در دوره مصرف این دارو به طور متوسط ۱۲٫۴ درصد بیشتر از گروهی که فقط تغییر سبک زندگی داشتند، وزن کم کردهاند.»
براساس مطالعات بالینی، فواید تزریق آمپول لاغری اوزمپیک عبارتاند از:
- کاهش وزن چشمگیر و پایدار. بهدلیل تخلیه آهستهتر معده و احساس سیری طولانیمدت، ۶ تا ۱۰ درصد از وزن بدن کاهش مییابد.
- محافظت از قلب و عروق. خطر بروز حملات قلبی، سکته مغزی و مرگومیر ناشی از بیماریهای قلبی ۲۰ تا ۲۶ درصد کمتر میشود.
- کنترل دقیق قند خون (A۱C): با تحریک ترشح انسولین آنهم فقط در مواقع مورد نیاز (هنگام بالا رفتن قند خون)، سطح هموگلوبین A۱C کاهش مییابد و به زیر ۷ درصد میرسد.
- حمایت از سلامت کلیه: خطر پیشرفت بیماریهای مزمن کلیوی و نارسایی کلیه در بیماران دیابتی به حداقل میرسد.
- کاهش کبد چرب و التهاب: با کاهش وزن و بهبود متابولیسم، میزان چربی انباشته در کبد کاهش یافته و سطح التهاب عمومی بدن پایین میآید.
- بهبود سلامت مغز: ریسک ابتلا به بیماریهای آلزایمر و دمانس (زوال عقل) را در افراد دیابتی کاهش مییابد.
عوارض آمپول لاغری اوزمپیک چیست؟
آمپول اوزمپیک مثل سایر داروهای لاغری در بازار، ازجمله آمپول ولوریتا، عوارضی دارد که اغلب ناشی از تغییر سرعت دستگاه گوارشاند. شایعترین عوارض آمپول اوزمپیک عبارتاند از:
- تغییرات بینایی؛
- تغییرات خلقی غیرعادی، افکار آسیب رساندن به خود؛
- تپش قلب؛
- احساس گیجی و ازحالرفتن؛
- علائم پانکراتیت مثل درد شدید بالای معده، تهوع، تاکیکاردی؛
- مشکلات کیسه صفرا و درد بالای معده، تب، مدفوع شبیه خاکرس، یرقان؛
- قند خون پایین و علائم سردرد، گرسنگی، ضعف، تعریق، گیجی، سرگیجه، عصبانیت؛
- مشکلات کلیوی مثل پفکردن، تخلیه ادرار کمتر، احساس خستگی، تنگی نفس؛
- علائم آنفولانزای معده.
اختلالات گوارشی شایع (تهوع و استفراغ)
از عوارض بسیار رایج آمپول لاغری اوزمپیک میتوانیم به تهوع شدید در ابتدای دوره درمان یا هنگام افزایش دوز اشاره کنیم. از آنجایی که این دارو سرعت تخلیه معده را کاهش میدهد، غذا مدت بیشتری در معده باقی میماند این باعث تهوع و استفراغ میشود. پزشکان توصیه میکنند برای مدیریت این وضعیت، حجم وعدههای غذایی را کاهش داده و از غذاهای چرب پرهیز کنید.
تغییرات در روند دفع (اسهال یا یبوست)
اوزمپیک بر حرکات روده تأثیر میگذار و نتیجۀ این اثرگذاری، اسهال یا یبوست است. عدهای بهدلیل ترشح هورمونهای اینکرتین دچار اسهال میشوند، عدهای دیگر بهخاطر کندی سیستم گوارش، دچار یبوست. نوشیدن آب فراوان و مصرف فیبر کافی تحتنظر پزشک این وضعیت را متعادل میسازد.
دردهای شکمی و نفخ
یکی از شکایتهای همیشگی مصرفکنندگان اوزمپیک از سنگینی، نفخ و دردهای مبهم در ناحیه شکم بعداز تزریق این آمپول لاغری است. این اتفاق را میتوان به تجمع گازها و یا فشار ناشی حرکت آهسته غذا در لوله گوارش ربط داد. اگر این درد بهشکل تیرکشیدن شدید در قسمت پشت یا بالای شکم ظاهر شود، باید فورا برای بررسی التهاب پانکراس به پزشک مراجعه کنید.
خطر افت قند خون (هیپوگلیسمی)
آمپول اوزمپیک معمولا بهخودیخود باعث افت شدید قند نمیشود. ولی کافیست آن را همراه با سایر داروهای دیابت مانند انسولین مصرف کنید تا سطح قند خون بهطرز خطرناکی افت کند. علائمی مانند سرگیجه، لرزش، تعریق سرد و تپش قلب از نشانههای اورژانسی هیپوگلیسمی بعداز تزریق آمپول اوزمپیک بهشمار میروند.
عوارض پوستی و صورت (صورت اوزمپیکی)
یکی دیگر از عوارض آمپول اوزمپیک «صورت اوزمپیکی» (Ozempic Face) است که آن را با افتادگی پوست، گودی زیر چشم و پیری چهره میشناسیم. این عارضه ناخوشایند بهدلیل کاهش وزن سریع و از بین رفتن چربیهای زیرپوستی گونهها و دور چشم اتفاق میافتد.
خطرات جدی و نادر (پانکراتیت و سنگ کیسه صفرا)
در موارد نادر، اوزمپیک ممکن است باعث التهاب شدید لوزالمعده شود و این یک وضعیت اورژانسی است. همچنین به دلیل کاهش وزن سریع، غلظت صفرا تغییر کرده و احتمال تشکیل سنگ کیسه صفرا افزایش مییابد. در صورت بروز درد شدید و مداوم در ناحیه شکم که به پشت میزند، مصرف دارو باید فورا قطع شود.
تداخلات دارویی اوزمپیک چیست؟
سماگلوتاید میتواند سرعت هضم غذا را کم کند و در نتیجه، در چنین حالتی جذب داروهای خوراکی از سوی بدن بیشتر طول میکشد.
اگر انسولین یا داروهای دیابت دیگر مانند موارد زیر را مصرف میکنید، باید حتما به پزشک اطلاع بدهید:
- دولاگلوتاید
- اگزناتید
- لیراگلوتاید
- بیتا
- ترولیسیتی
- ویکتوزا
ممکن است، سایر داروها هم بر سماگلوتید تأثیر بگذارند؛ از جمله داروهای تجویزی و بدون نسخه، ویتامینها و محصولات گیاهی. در مورد سایر داروهایی که استفاده می کنید هم به پزشک خود اطلاع بدهید.
نحوه نگهداری آمپول لاغری اوزمپیک
نگهداری صحیح آمپول اوزمپیک حیاتی است؛ زیرا این دارو یک پروتئین حساس است و در دمای نامناسب، خاصیت بیولوژیکی خود را از دست داده و فاسد میشود.
قلم استفادهنشدۀ اوزمپیک باید در ظرفی که در آن عرضه شده، دور از دسترس کودکان و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شود. این قلم را در انتهای یخچال یا نزدیک بخش فریزر قرار ندهید، زیرا احتمال یخزدگی وجود دارد. بهترین مکان، طبقات میانی یخچال است. اگر اوزمپیک حتی یکبار یخ بزند، باید دور ریخته شود؛ زیرا ساختار مولکولی آن از بین میرود.
بعداز اولین استفاده، دو انتخاب برای نگهداری از این قلم دارید. میتوانید آن را به یخچال برگردانید یا آن را در دمای اتاق (زیر ۳۰ درجه سانتیگراد) و دور از نور مستقیم خورشید یا گرما (مثلاً دور از پکیج یا اجاق گاز) نگه دارید.
نکته اول: قلم تزریق اوزمپیک حاوی بیشاز یک دوز است. پساز اولین استفاده، سوزن را دور بیندازید، درپوش قلم را سر جای خود قرار دهید و آن را در یخچال یا دمای اتاق، دور از گرما و نور نگهداری کنید.
نکته دوم: قلم بازشده را بیشاز ۵۶ روز نگه ندارید، حتی اگر مقداری از دارو در قلم باقی مانده باشد. همچنین از هر سوزن بیشاز یک مرتبه استفاده نکنید و سوزن را بلافاصله پساز تزریق دور بریزید.
نکته سوم: هر بار پساز استفاده درپوش قلم را ببندید تا محلول داخل دارو در معرض نور نباشد.
موارد احتیاط در تزریق آمپول اوزمپیک
تزریق آمپول اوزمپیک درست مثل آمپول زیکورپا نیازمند رعایت پروتکلهای ایمنی و آشنایی با موارد احتیاط برای جلوگیری از بروز عوارض جبرانناپذیر است.
- سرطان تیروئید. اگر شما یا یکی از اعضای خانوادهتان دچار نوع خاصی از سرطان تیروئید (MTC) یا سندرم نئوپلازی غدد درونریز متعدد نوع ۲ (MEN ۲) هستید، اوزمپیک برای شما اکیدا ممنوع است.
- پانکراتیت (التهاب لوزالمعده): افرادی که سابقه مشکلات پانکراس دارند، برای جلوگیری از التهاب شدید لوزالمعده باید با احتیاط فراوان و زیر نظر پزشک این دارو را مصرف کنند.
- مشکلات کلیوی: اگر به نارسایی کلیه مبتلا هستید، بدانید که ازدستدادن آب بدن (براثر اسهال یا تهوع اوزمپیک) وضعیت کلیه را وخیمتر میکند.
اگر با مصرف آمپول اوزمپیک دچار علائم واکنش آلرژیک مثل کهیر، خارش، سرگیجه، تندتپشی، تنفس دشوار و تورم صورت لبها، زبان یا گلو میشوید، هرچه سریعتر پزشک را در جریان قرار دهید.
چه افرادی نباید از آن استفاده کنند؟
اگر به سماگلوتاید یا هر ماده دیگری که در این دارو وجود دارد، حساسیت دارید، نباید از این دارو استفاده کنید. در شرایط زیر هم منع مصرف وجود دارد:
- نئوپلازی غدد درون ریز متعدد نوع 2 (تومورها در غدد)
- سابقه شخصی یا خانوادگی کارسینوم مدولاری تیروئید (نوعی سرطان تیروئید)
برای اطمینان از بیخطر بودن این دارو، اگر دچار وضعیتهای زیر بوده یا هستید باید با پزشک صحبت کنید:
- اختلال معده یا روده
- پانکراتیت
- بیماری کلیوی
- مشکلات چشمی ناشی از دیابت (رتینوپاتی)
حداقل ۲ ماه قبل از اینکه قصد بارداری دارید هم مصرف این دارو را متوقف کنید. از پزشک خود بخواهید که داروی ایمنتری برای استفاده در این مدت تجویز کند.
کنترل دیابت در دوران بارداری و افزایش وزن مناسب بسیار مهم است. حتی اگر اضافه وزن دارید، کاهش وزن در دوران بارداری میتواند به جنین آسیب برساند. اگر در دوران شیردهی هستید هم باید درباره وضعیت خود با پزشک صحبت کنید.
آیا داروی اوزمپیک در ایران یافت میشود؟
و آخرین سؤال افراد مشتاق درباره اوزمپیک این است که آیا آمپول اوزمپیک در ایران عرضه میشود؟ پاسخ مثبت است. این دارو نیز مانند دیگر قرص های لاغری در ایران هم وجود دارد و ازطریق داروخانههای معتبر بهشکل حضوری یا آنلاین در اختیارتان قرار میگیرد. فقط حواستان باشد، حتما نظر پزشک را درباره مصرف این داروی لاغری جویا شوید و صرفا به واسطۀ تبلیغات وسوسهانگیز و وعدۀ کاهش وزن چندکیلویی، سراغ آن نروید.
کلام آخر دکتردکتر!
آمپول اوزمپیک یک جهش بزرگ در علم پزشکی برای مهار چاقی و دیابت نوع ۲ است. این دارو با تقلید هوشمندانه از هورمونهای طبیعی بدن، نه تنها قند خون را تنظیم میکند، بلکه با سرکوب اشتها و کندکردن گوارش، کاهش وزن چشمگیری را رقم میزند. بااینحال، علیرغم فواید پرشمار و تأییدیه سازمانهای معتبر همچون FDA، مصرف این دارو هرگز نباید بدون نظارت پزشک و بدون درنظرگرفتن موارد احتیاطی مانند سلامت تیروئید و پانکراس نباشد. در واقع، اوزمپیک زمانی بیشترین اثربخشی را دارد که بهعنوان بخشی از سبک زندگی سالم و با آگاهی کامل از شیوه نگهداری و عوارض احتمالی آن مورد استفاده قرار بگیرد.
برای دریافت مشاوره از دکتر غدد آنلاین نوبت ملاقات با متخصصان و پزشکان گوناگون هم میتوانید از سیستم نوبت دکتر سایت دکتردکتر استفاده کنید. اگر درباره اوزمپیک هم سوالی در ذهن دارید، از ما بپرسید تا به شما در رسیدن به پاسخ کمک کنیم.
منابع:
من بیشتر از ۱۵ قلماین دارو را استفاده کرده ام.. کدام عوارض خاص هم ندارد ..
یکی از بهترین دارو ها است ولی در مصرف آن باید توجه کرد.. یعنی در شروع به مدت یک تا دو ما از دوز ۰،۲۵ بعد از دو ماه به ۰،۵۰ برسانید و بعد از یک دوماه به دوز یکمیلی…
البته ورزش و رژیم غذا لازمی است از نوشید نوشیدنی ها شکر دار دوری کنید..
سلام
مصرف دارو فقط با تجویز فوق تخصص غدد یا متخصص داخلی مجاز هست
جدیدا متوجه شدن. اورمپیک ممکنه باعث کاهش شنوایی داعمی شود
سلام
اوزمپیک داروی جدیدی هست که به طور ناگهانی در مقیاس وسیع مصرف شد
در حال حاضر عوارض نگران کننده ای قطعی نیست منتها سایر عوارض در حال بررسی هست
خواهشاااا استفاده نکنید بیچاره میکنه آدم رو من همش مریضم در حالی که فقط ۶۰ تیک استفاده کردم سم خالصه
سلام برای کسانی که کم کاری تیرویید دارن مشکلی نداره؟
سلام
با دستور و زیر نظر فوق تخصص غدد موردی ندارد
من تحت نظر دکتر اوزمپیک رو شروع کردم انقدر عارضه داره که اصلا ارزش نداره یکهفته س اسهال استفراغ شدیدم خوب طبیعیه ورن کم بشه
سلام عزیزم
زیر نظر فوق تخصص غدد شروع کردین؟