تشنج چیست؛ انواع، علت، علائم و درمان تشنج + عوارض بعد از تشنج

علائم تشنج

تشنج چیست؟ تشنج در کودکان و بزرگسالان چه تفاوتی دارد؟ در ادامه این مطلب به طور کامل به بررسی تشنج در کودکان و بزرگسالان پرداخته‌ایم؛ با ما همراه باشید.

تشنج یک اختلال الکتریکی ناگهانی و کنترل‌نشده در مغز است که می‌تواند باعث تغییرات در رفتار، حرکات یا احساسات و سطح آگاهی فرد شود.

انواع مختلفی از تشنج وجود دارد که در شدت وقوع و محل وقوع در مغز با هم فرق دارند. بیشتر تشنج‌ها از ۳۰ ثانیه تا دو دقیقه طول می‌کشند. تشنجی که بیش از پنج دقیقه طول بکشد، یک اورژانس پزشکی است.

تشنج چیست؟

به تغییرات فعالیت الکتریکی مغز که به صورت ناگهانی رخ می‌دهد، تشنج می‌گویند. این تغییرات می‌تواند علائم چشمگیر و قابل توجهی را ایجاد کند و یا نشانه‌ای از آن نداشته باشد. مغز از میلیون‌ها یاخته‌ عصبی (نورون) که عملکرد بدن، احساسات، تفکرات، شخصیت، اخلاق، حافظه و تمرکز را کنترل می‌کند؛ ساخته ‌شده است.

نورون‌ها این اعمال را از راه انتقال امواج الکتریکی به یکدیگر و ارسال و دریافت پیام‌های عصبی انجام می‌دهند. در حالت تشنج یک جرقه الکتریسیته مانند رعد وبرق ایجاد می‌شود و موجب تغییر حالت و رفتار یا عدم هوشیاری فرد می‌شود. علائم این پدیده شدید شامل تکان و لرزش بدن و از دست دادن کنترل است. با این حال، تشنج‌های خفیف نیز می‌توانند نشانه‌ای از یک مشکل مهم پزشکی باشند، بنابراین شناخت آنها مهم است.

از آنجا که برخی از تشنج‌ها می‌توانند منجر به آسیب شدید در بدن شوند یا شواهدی از یک وضعیت پزشکی اساسی هستند، اگر آن را تجربه کرده‌اید، به دنبال درمان باشید. این رخداد علائم یک مشکل مغزی است. تشنج به علت فعالیت الکتریکی ناگهانی و غیر طبیعی در مغز اتفاق می‌افتد. اکثر تشنج‌ها از ۳۰ ثانیه تا ۲ دقیقه طول می‌کشد و آسیب پایدار را ایجاد نمی‌کنند.

این رخداد می‌توانند به علل بسیاری رخ دهد از جمله مصرف داروها، تب بالا، آسیب به سر و بیماری‌های خاص. افرادی که تشنج‌های تکراری را به علت اختلال مغزی دارند، صرع دارند. همچنین تشنج ممکن است پس از سکته مغزی، تصادف یا عفونت از جمله مننژیت یا بیماری دیگر مغز و اعصاب اتفاق بیفتد.

بیشتر اختلالات و علائم تشنج را می‌توان با دارو کنترل کرد، اما مدیریت این مشکل می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر زندگی روزمره فرد داشته باشد.

انواع تشنج

دو نوع عمده تشنج وجود دارد:

تشنج کانونی: این موارد از قسمت خاصی از مغز شما شروع می‌شوند و نام آنها بر اساس بخشی است که اتفاق می‌افتد. اینها می‌توانند تأثیرات جسمی و عاطفی ایجاد کنند و باعث شوند چیزهایی را که در آنجا نیستند احساس کنید، ببینید یا بشنوید. حدود ۶۰٪ افراد مبتلا به صرع دچار این نوع تشنج هستند که گاهی تشنج جزئی نامیده می‌شود. گاهی اوقات، علائم تشنج کانونی را می‌توان با نشانه‌هایی از بیماری روانی یا نوع دیگری از اختلالات عصبی اشتباه گرفت.

تشنج‌های عمومی: این موارد زمانی اتفاق می‌افتند که سلول‌های عصبی دو طرف مغز شما دچاراختلال شوند. آنها می‌توانند سبب اسپاسم عضلانی، سیاه شدن یا زمین خوردن شما شوند. بعضی از افراد که دچار تشنج می‌شوند از یک نوع شروع می‌شود، سپس به نوع دیگری تبدیل می‌شود. طبقه‌بندی برخی از تشنج‌ها آسان نیست. به این موارد، تشنج با شروع ناشناخته گفته می‌شود و می‌تواند علائم حسی و جسمی ایجاد کند.

علائم تشنج

علائم تشنج ممکن است به طور گسترده‌ای متفاوت باشد. در برخی از افراد، به مدت چند ثانیه در طول این حالت خیره شدن از علائم تشنج است؛ در حالی که در سایر افراد علائم تشنج ممکن است شدیدتر و با انقباضلات عضلانی و لرزش اندام‌ها همراه باشد. داشتن علائم تشنج، به معنای داشتن صرع نیست. گاهی اوقات علائمی قبل از شروع این حالت رخ می‌دهد؛ شامل:

  • احساس ناگهانی ترس یا اضطراب
  • احساس سنگینی در معده
  • سرگیجه
  • تغییر در بینایی
  • حرکت تند و سریع در دست و پا که ممکن است باعث از دست رفتن تعادل در فرد شود
  • سردرد

شاخص‌ترین علائم تشنج ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • سردرگمی موقت
  • خیره شدن به یک نقطه
  • حرکات غیر قابل کنترل دست و پا
  • از دست دادن هوشیاری یا آگاهی
  • علائم روانی مانند ترس، اضطراب
  • اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل
  • کف کردن دهان
  • افتادن
  • طعم عجیب و غریب در دهان
  • خم شدن و فشار در فک
  • گزیدن زبان
  • حرکت ناگهانی و سریع چشم
  • از دست دادن کنترل عملکرد مثانه یا روده
  • تغییرات خلق ناگهانی

چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟

اگر هر کدام از علائم تشنج که در بالا به آنها اشاره کرده‌ایم را دارید یا در اطرافیانتان مشاهده کرده‌اید، برای بررسی علائم و تشخیص علت علائم حتماً هر چه زودتر به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

علت تشنج چیست؟

تشنج ممکن است در اثر برخی از شرایط سلامت اتفاق بیفتد. هر چیزی که بر بدن تأثیر می‌گذارد ممکن است مغز را مختل کند و منجر به تشنج شود. شایع‌ترین علت تشنج، صرع است؛ اما هر کسی که تشنج داشته باشد، صرع ندارد. گاهی اوقات تشنج به دلایل زیر اتفاق می‌افتد:

  • تب بالا که می‌تواند با یک عفونت مانند مننژیت همراه باشد
  • کمبود خواب
  • سطح سدیم کم در خون (هیپوناترمی) که می‌تواند با دیورتیک درمان شود
  • مصرف داروهایی مانند داروهای ضد درد، داروهای ضد افسردگی یا درمان ترک سیگار که آستانه تشنج را پایین می‌آورد
  • ترومای سر که موجب خونریزی در مغز می‌شود
  • سکته مغزی
  • تومور مغزی
  •  مصرف داروهای غیرقانونی یا تفریحی مثل آمفتامین یا کوکائین
  • سوء مصرف الکل
  • عدم تعادل الکترولیتی
  • شوک الکتریکی
  • صرع
  • فشار خون بسیار بالا
  • نارسایی کبد یا کلیه
  • سطح قند خون پایین

تشنج همچنین می‌تواند به دلایل ژنتیکی نیز رخ دهد. در برخی موارد، به خصوص در کودکان جوان، علت این پدیده ممکن است ناشناخته باشد.

اثرات تشنج

اگر درمانی برای تشنج دریافت نکنید؛ علائم این پدیده می‌توانند بدتر و به طور مداوم طولانی‌تر شوند. تشنج‌های طولانی‌مدت می‌تواند به کم کاری مغز یا مرگ منجر شود. این اتفاق همچنین می‌تواند منجر به آسیب، مانند افتادن یا آسیب به اندام‌های بدن شود.

چگونه تشنج تشخیص داده می‌شود؟

بعد از معاینات فیزیکی، بررسی پرونده پزشکی، داروهای مصرفی و بررسی علائم تشنج، پزشک ممکن است تست‌های خاصی را برای تشخیص دقیق علائم تشنج درخواست کند. پزشک شما سابقه پزشکی کامل و حوادث ناشی از تشنج را از شما خواهد پرسید.

به عنوان مثال، شرایطی مانند سردردهای میگرنی، اختلالات خواب و استرس شدید روانی می‌تواند علائم تشنج را ایجاد کند. آزمایش‌های آزمایشگاهی ممکن است به پزشک شما کمک کند که شرایط دیگری را که باعث ایجاد این اتفاق می‌شود، رد کند. آزمایش‌های لازم عبارت‌اند از:

  • آزمایش خون: برای بررسی عدم تعادل الکترولیتی
  • کشت مایع مغزی نخاعی: برای بررسی عفونت
  • غربالگری سم‌شناسی: برای آزمایش آلودگی با دارو یا سموم
  • آزمایش الکتروانسفالوگرافی نیز می‌تواند به تشخیص پزشک شما کمک کند. این آزمایش‌ها امواج مغزی را اندازه‌گیری می‌کند. مشاهده امواج مغزی در طی تشنج می‌تواند به تشخیص نوع تشنج کمک کند.
  • تصویربرداری مغزی: مانند سی تی اسکن یا اسکن MRI همچنین می‌تواند با ارائه یک تصویر واضح از مغز به تشخیص پزشک کمک کند. این اسکن‌ها اجازه می‌دهد که پزشک شما ناهنجاری‌هایی مانند جریان خون مسدود شده یا تومور را ببیند.

چگونه تشنج درمان می‌شود؟

با درمان منظم تشنج، می‌توانید علائم این بیماری را کاهش دهید یا به طور کامل متوقف کنید. درمان تشنج به علت وقوع آن بستگی دارد. با درمان علت این بیماری، ممکن است قادر به جلوگیری از تشنج‌های آینده باشید.

درمان تشنج به علت صرع عبارت‌اند از:

  • مصرف داروها
  • جراحی برای اصلاح اختلالات مغزی
  • تحریک عصبی
  • یک رژیم مخصوص که به عنوان رژیم غذایی کتوژنیک شناخته می‌شود

عوارض جانبی تشنج کردن

تشنج در زمان‌های مشخص می‌تواند منجر به شرایطی شود که برای خود فرد یا دیگران خطرناک است. از جمله:

  • شکستگی و آسیب به سر و بدن: اگر در حین تشنج سقوط کنید، احتمال آسیب و شکستگی سر و استخوان‌های بدن وجود دارد.
  • غرق شدن: اگر در هنگام شنا، شما دچار تشنج شوید یا علائم صرع در شما بروز دهد احتمال غرق‌شدگی وجود دارد.
  •  تصادف اتومبیل: اگر در هنگام رانندگی دچار تشنج شوید احتمال تصادف‌های رانندگی بالا می‌رود.
  • عوارض بارداری: تشنج در دوران بارداری خطری برای مادر و کودک ایجاد می‌کند و برخی از داروهای ضد صرع خطر بروز نقایص مادرزادی را افزایش می‌دهند. اگر مبتلا به تشنج و صرع هستید و در نظر دارید که باردار شوید، با پزشک خود مشورت کنید. اکثر زنان مبتلا به تشنج و صرع می‌توانند باردار شوند و نوزادان سالم داشته باشند.
  •  مشکلات روحی و روانی: افراد مبتلا به تشنج و صرع بیشتر احتمال دارد که مشکلات روحی داشته باشند. به ویژه افسردگی، اضطراب و افکار و رفتارهای خودکشی. مشکلات ممکن است ناشی از شرایط مربوط به وضعیت خود و همچنین عوارض جانبی دارو باشد.

چگونه می‌توانید از تشنج جلوگیری کنید؟

در بسیاری از موارد، تشنج قابل پیشگیری نیست. با این حال، حفظ یک سبک زندگی سالم می‌تواند بهترین فرصت را در کاهش خطر ایجاد کند. در این راستا می‌توانید موارد زیر را انجام دهید:

  • به اندازه کافی بخوابید
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید و به خوبی هیدراته باشید
  • به طور منظم ورزش کنید
  • از تکنیک‌های کاهش استرس استفاده کنید
  • از مصرف داروهای غیرقانونی خودداری کنید.

اگر به دلیل بیماری صرع یا دیگر شرایط پزشکی از دارو استفاده می‌کنید، آنها را طبق توصیه پزشک مصرف کنید.

چگونه به شخصی که دچار تشنج شده است کمک کنید؟

برای جلوگیری از صدمه احتمالی، اطراف فردی را که دچار تشنج شده است خالی کنید. در صورت امکان او را در کنار خود قرار داده و زیر سرش بالشتک بگذارید.

در کنار فرد باشید و در صورت بروز هر یک از موارد زیر در اسرع وقت با اورژانس تماس بگیرید:

  • تشنج بیش از سه دقیقه طول بکشد
  • فرد پس از تشنج از خواب بیدار نشود
  • فرد تشنج‌های مکرر را تجربه می‌کند
  • تشنج در فرد باردار رخ می‌دهد
  • تشنج در کسی رخ می‌دهد که هرگز تشنج نکرده است.

مهم است که آرامش خود را حفظ کنید. در حالی که هیچ راهی برای جلوگیری از تشنج وجود ندارد، باز هم می‌توانید کمک کنید. آکادمی عصب‌شناسی آمریکا موارد زیر را توصیه می‌کند:

  • به محض اینکه متوجه علائم تشنج شدید، به مدت زمان آن توجه کنید. بیشتر تشنج‌ها بین یک تا دو دقیقه طول می‌کشد. اگر فرد مبتلا به صرع است و تشنج بیش از سه دقیقه طول کشید، با اورژانس تماس بگیرید.
  • اگر فردی که دچار تشنج شده ایستاده است، می‌توانید با در آغوش گرفتن وی یا هدایت آرام او به روی زمین، از سقوط وی یا صدمه زدن به خود جلوگیری کنید.
  • اطمینان حاصل کنید که فرد از مبلمان یا اشیا دیگری که ممکن است روی آنها بیفتد یا آسیب ببیند دور باشد.
  • اگر فردی که تشنج کرده روی زمین است، سعی کنید او را به پهلو بخوابانید تا بزاق یا استفراغ از دهانش بیرون بیاید به جای آن که از لوله هوا پایین رود.
  • چیزی در دهان فردی که تشنج کرده نگذارید.
  • سعی نکنید فردی که تشنج کرده را پایین نگه دارید.

اقدامات کمکی پس از تشنج

پس از پایان تشنج، موارد زیر را انجام دهید:

  • فرد را از نظر جراحات بررسی کنید.
  • اگر در هنگام تشنج نتوانستید فرد را به پهلو بخوابانید، وقتی که تشنج تمام شد این کار را انجام دهید.
  • اگر مشکلی در تنفس دارد، با استفاده از انگشت خود دهانش را از بزاق پاک کنید یا با تحریک ته حلق باعث استفراغ او شوید و هر نوع لباس تنگ اطراف گردن و مچ آنها را شل کنید.
  • در کنار فرد بمانید تا کاملاً بیدار و هوشیار شود.
  • منطقه‎ای امن و راحت برای استراحت در اختیار او قرار دهید.
  • تا زمانی که کاملاً آگاه از محیط اطراف خود نیست، به او چیزی برای خوردن و نوشیدن پیشنهاد نکنید.
  • از فرد سوالاتی بپرسید تا میزان هوشیاری او را بسنجید؛ مثلا این که کجاست، اسمش چیست و امروز چه روزی است. ممکن است چند دقیقه طول بکشد تا کاملاً هوشیار شود و بتواند به سوالات پاسخ دهد.

شیوه زندگی و درمان‌های خانگی برای تشنج

در اینجا چند توصیه برای کمک به کنترل تشنج آورده‌ایم:

  • دارو را به درستی مصرف کنید. قبل از صحبت با پزشک مقدار مصرف را تنظیم نکنید. اگر احساس می‌کنید داروی شما باید تغییر کند، آن را با پزشک خود در میان بگذارید.
  • به اندازه کافی بخوابید. کمبود خواب می‌تواند باعث تشنج شود. حتما هر شب استراحت کافی داشته باشید.
  • از دستبند هشدار پزشکی استفاده کنید. این کار به پرسنل اورژانس کمک می‌کند تا در صورت بروز مجدد تشنج، با شما رفتار صحیح داشته باشند.
  • فعال باشید. ورزش و تحرک می‌تواند به سلامت جسمی شما کمک کرده و افسردگی را کاهش دهد. اگر در حین ورزش خسته شدید، به اندازه کافی آب بنوشید و استراحت کنید.
  • زندگی سالم را انتخاب کنید. کنترل استرس، محدود کردن نوشیدنی‌های الکلی و پرهیز از سیگار، همه در ایجاد یک سبک زندگی سالم موثر است.

امنیت شخصی در مواجهه با تشنج

تشنج معمولاً منجر به آسیب جدی نمی‌شود؛ اما اگر تشنج مکرر داشته باشید، احتمال آسیب‌دیدگی وجود دارد. این مراحل می‌تواند به شما کمک کند تا در هنگام تشنج از آسیب دیدن جلوگیری کنید.

  • نزدیک آب از خود مراقبت کنید. اگر شخصی در نزدیکی شما نیست، هیچگاه در آب شنا نکنید یا در یک قایق استراحت نکنید.
  • از کلاه ایمنی استفاده کنید تا در هنگام فعالیت‌هایی مانند دوچرخه‌سواری یا ورزش کردن از خود محافظت کرده باشید.
  • دوش بگیرید به جای این که در وان حمام خود را بشویید؛ مگر اینکه شخصی در نزدیکی شما باشد.
  • وسایل خود را تغییر دهید یا اصلاح کنید. به گوشه‌های تیز وسایل پد بچسبانید، مبلمانی با لبه‌های گرد بخرید و صندلی‌هایی را انتخاب کنید که دسته‌دار باشند تا شما از روی صندلی سقوط نکنید. فرش ضخیم داشته باشید تا در صورت سقوط از شما محافظت کند.
  • نکات مربوط به کمک‌های اولیه در مورد تشنج را نمایش دهید در مکانی که افراد بتوانند به راحتی آنها را مشاهده کنند. شماره تلفن‌های مهم را نیز در این مورد آنجا وارد کنید.

نحوه کنار آمدن با شرایط و حامی بودن برای افرادی که دچار تشنج می‌شوند

اگر شما با اختلال تشنج زندگی می‌کنید، ممکن است از آنچه در آینده در انتظار شما است مضطرب بوده یا استرس داشته باشید. استرس می‌تواند سلامت روانی شما را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین مهم است که با متخصص مراقبت‌های بهداشتی در مورد احساسات خود صحبت کنید و به دنبال روش‌هایی باشید که بتوانید کمک بگیرید.

در خانه

خانواده شما می‌توانند پشتیبانی مورد نیاز را انجام دهند. آنچه راجع به اختلال تشنج خود می‌دانید به آنها بگویید. به آنها بگویید می‌توانند از شما سوالاتی بپرسند و در مورد نگرانی‌هایشان گفتگوی آزاد داشته باشند. با به اشتراک گذاشتن هرگونه مطالب آموزشی یا منابع دیگری که متخصص مراقبت‌های بهداشتی به شما داده است، به آنها کمک کنید تا شرایط شما را درک کنند.

در محل کار

با سرپرست خود ملاقات کنید و در مورد اختلال تشنج و نحوه تأثیر آن بر شما صحبت کنید. در صورت بروز تشنج در هنگام کار، با سرپرست یا همکاران خود درباره آنچه نیاز دارید صحبت کنید. صحبت کردن با همکاران خود در مورد اختلالات تشنج را در نظر بگیرید؛ شما می‌توانید سیستم پشتیبانی خود را گسترش داده و باعث پذیرش و درک بیشتر شوید.

شما تنها نیستید

به یاد داشته باشید، شما مجبور نیستید که گذر ازین شرایط را به تنهایی انجام دهید. با خانواده و دوستان خود تماس بگیرید. از متخصص بهداشت خود در مورد گروه‌های حامی بیماری صرع سوال کنید یا به یک انجمن پشتیبانی آنلاین بپیوندید. از درخواست کمک نترسید. داشتن یک سیستم پشتیبانی قوی برای زندگی در هر شرایط پزشکی مهم است.

تشنج در کودکان

در هنگام تشنج، در مغز کودک شما چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ در اینجا یک توضیح ساده وجود دارد: مغز شما از میلیاردها سلول عصبی به نام نورون تشکیل شده است که از طریق تکانه‌های الکتریکی بسیار کوچک با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. تشنج زمانی اتفاق می‌افتد که تعداد زیادی از سلول‌ها همزمان بار الکتریکی ارسال کنند. این موج غیر عادی و شدید الکتریسیته مغز را تحت فشار قرار داده و منجر به تشنج می‌شود که می‌تواند باعث اسپاسم عضلات، از دست دادن هوشیاری، رفتار عجیب یا علائم دیگر شود.

هرکسی در شرایط خاص می‌تواند تشنج کند. به عنوان مثال تب، کمبود اکسیژن، ضربه به سر یا بیماری می‌تواند تشنج ایجاد کند. برخی افراد که بیش از یک بار دچار تشنج می‌شوند و این تشنج دلیل خاصی هم ندارد، تشخیص صرع برایشان داده می‌شود. در بیشتر موارد، حدود ۷ از ۱۰ مورد، علت تشنج قابل شناسایی نیست. به این نوع تشنج “ایدیوپاتیک” یا “کریپتوژنیک” گفته می‌شود؛ به این معنی که ما نمی‌دانیم علت آنها چیست. مشکل ممکن است شلیک کنترل‌نشده سلول‌های عصبی در مغز باشد که باعث تشنج می‌شود.

تحقیقات ژنتیکی بیشتر به پزشکان می‌آموزد که چه چیزی باعث انواع مختلف تشنج می‌شود. به طور سنتی، تشنج‌ها بر اساس شکل ظاهری آنها از خارج و الگوی EEG (الکتروانسفالوگرام) دسته‌بندی می‌شوند. تحقیقات در مورد ژنتیک تشنج به متخصصان کمک می‌کند تا روش‌های خاصی را در انواع مختلف تشنج کشف کنند. در نهایت، این کار ممکن است منجر به درمان‌های متناسب با هر نوع تشنج شود که صرع ایجاد می‌کند.

تشخیص تشنج در کودک

تشخیص تشنج می‌تواند مشکل باشد. تشنج آنقدر سریع از بین می‌رود که پزشک احتمالاً هرگز کودک شما را در ابتلا به این بیماری نمی‌بیند. اولین کاری که پزشک باید انجام دهد این است که سایر موارد مانند تشنج غیر صرعی را رد کند. این موارد ممکن است به تشنج شباهت داشته باشد، اما اغلب به دلیل عوامل دیگری مانند کاهش قند خون یا فشار، تغییر در ریتم قلب یا استرس عاطفی ایجاد می‌شود.

شرح شما از تشنج برای کمک به پزشک در تشخیص مهم است. شما همچنین باید در نظر داشته باشید که کل خانواده را نزد پزشک بیاورید. خواهر و برادرهای کودکان مبتلا به صرع، حتی بچه‌های بسیار کوچک، ممکن است مواردی را در مورد تشنج مشاهده کنند که والدین ممکن است این موارد را نداشته باشند. همچنین، ممکن است بخواهید یک دوربین فیلمبرداری دستی داشته باشید تا بتوانید هنگام تشنج، از فرزند خود فیلم بگیرید. به نظر می‌رسد این پیشنهاد منطقی نباشد، اما یک فیلم می‌تواند به پزشک در تشخیص دقیق کمک کند.

برای برخی از انواع تشنج‌ها، مانند تشنج‌های غیابی، این کار دشوار است زیرا ممکن است با خیال‌پردازی اشتباه شود.

ویلیام آر.ترک، رئیس بخش مغز و اعصاب در کلینیک کودکان نمورس در جکسونویل فلوریدا، می‌گوید اگر کودک شما با دهان باز به کارتون‌های تلویزیون نگاه می‌کند یا به پنجره داخل ماشین خیره می‌شود، نباید نگران باشید. اکثر بچه‌هایی که به نظر می‌رسد رویاپردازی می‌کنند واقعاً فقط رویاپردازی می‌کنند. در عوض، مراقب ادای نادرست کلمات توسط کودک خود باشید که در زمان‌های نامناسبی به وجود می‌آیند، مثلاً وقتی کودک شما وسط حرف زدن یا انجام کاری است و ناگهان متوقف می‌شود.

انواع دیگر تشنج‌ها، مانند تشنج‌های جزئی یا پیچیده، ممکن است با شرایط مختلفی مانند میگرن، بیماری روانی یا حتی مسمومیت با مواد مخدر یا الکل اشتباه گرفته شوند. آزمایشات پزشکی بخش مهمی در تشخیص تشنج است. پزشک کودک شما مطمئناً معاینه جسمی و آزمایش خون را انجام می‌دهد. همچنین ممکن است پزشک برای بررسی فعالیت الکتریکی مغز، EEG را تجویز کند یا اسکن مغزی مانند MRI با پروتکل صرع خاص را درخواست کند.

خطرات تشنج در کودکان

اگرچه ممکن است دردناک به نظر برسد، اما تشنج در واقع درد ایجاد نمی‌کند. اما ممکن است برای کودکان و اطرافیان ترسناک باشد. تشنج‌های جزئی، که در آن کودک ممکن است یک احساس وحشت ناگهانی و طاقت‌فرسا داشته باشد، ترسناک است. به عنوان مثال، یکی از مشکلات تشنج‌های پیچیده جزئی این است که افراد هیچ کنترلی بر اعمال خود ندارند. آنها ممکن است انجام کارهای نامناسب یا عجیب و غریب را انجام دهند و باعث ناراحتی افراد اطرافشان شوند. همچنین ممکن است کودکان در هنگام تشنج در صورت سقوط به زمین یا ضربه زدن به چیزهای دیگر در اطراف خود، خود را صدمه بزنند. اما خود تشنج معمولاً مضر نیست.

متخصصان اثرات طولانی‌مدت تشنج بر روی مغز را درک نمی‌کنند. در گذشته، بیشتر دانشمندان تصور می‌کردند که تشنج به مغز آسیب نمی‌رساند و آسیب مغزی در یک فرد را به یک بیماری زمینه‌ای نسبت می‌دادند. اکنون، در این باره تردیدهایی وجود دارد.

سولومون مُشه، مدیر نوروفیزیولوژی بالینی و مغز و اعصاب کودکان در کالج پزشکی آلبرت انیشتین در نیویورک، در حال تحقیق در مورد این موضوع است و همچنان محتاطانه عمل می‌کند. وی می‌گوید: “من فکر نمی‌کنم گفتن این که این تشنج در درازمدت آسیب می‌زند یا خیر، خوب است یا نه.” “من فکر می کنم همه چیز به سوابق پزشکی فردی بستگی دارد.”

مُشه خاطرنشان می‌کند که مغز کودکان بسیار انعطاف‌پذیر است. آنها شاید کمترین افراد مبتلا به صرع باشند که در اثر تشنج دچار آسیب مغزی شوند.

تشنج‌های خطرناک در کودکان

اگرچه اکثر تشنج‌ها خطرناک نیستند و به فوریت پزشکی احتیاج ندارند، اما یک نوع آنها این کار را می‌کند. بحران صرعی نوعی بیماری تهدیدکننده است که در آن فرد دچار تشنج طولانی‌مدت یا یکی پس از دیگری می‌شود بدون اینکه در این حین به هوش بیاید. بحران صرعی بیشتر در بین افراد مبتلا به صرع دیده می‌شود، اما حدود یک سوم از افرادی که به این بیماری مبتلا می‌شوند قبلاً هرگز تشنج نداشته‌اند.

خطرات بحران صرعی زمانی افزایش می‌یابد که مدت تشنج نیز بیشتر باشد. به همین دلیل است که اگر تشنج بیش از پنج دقیقه طول بکشد، همیشه باید از کمک‌های پزشکی فوری استفاده کنید. همچنین ممکن است درباره شرایطی به نام مرگ ناگهانی ناشناخته که در آن فرد بدون هیچ دلیل مشخصی می‌میرد، بشنوید.

این اتفاق ممکن است برای هر کسی رخ دهد، اما بیشتر در یک فرد مبتلا به صرع اتفاق می‌افتد. علل آن مشخص نیست، اما والدین کودکان مبتلا به صرع باید بدانند که این اتفاق بسیار نادر است. کنترل تشنج، به ویژه مواردی که در خواب اتفاق می‌افتد، موثرترین برنامه برای کمک به جلوگیری از وقوع این فاجعه است.

بارداری و تشنج

زنانی که قبلاً تشنج داشته‌اند معمولاً می‌توانند بارداری سالمی داشته باشند. نقایص مادرزادی مربوط به داروهای خاص ممکن است گاهی اوقات رخ دهد.

به طور خاص، اسید والپروئیک – یکی از داروهای احتمالی برای تشنج‌های عمومی – با نقص شناختی و نقایص لوله عصبی مانند نخاع دوشاخه همراه است. آكادمی مغز و اعصاب آمریكا به زنان توصیه می‌كند از مصرف والپروئیک اسید به دلیل خطرات زیاد برای نوزاد خودداری كنند. این خطرات را با پزشک خود در میان بگذارید. به دلیل خطر نقص هنگام تولد و به دلیل اینکه بارداری می‌تواند سطح دارو را تغییر دهد، برنامه‌ریزی قبل از بارداری به ویژه برای زنانی که دچار تشنج شده‌اند بسیار مهم است.

در بعضی موارد، ممکن است مناسب باشد که دوز داروی تشنج را قبل یا حین بارداری تغییر دهید. داروها ممکن است در موارد نادر تغییر کنند.

داروهای ضد تشنج و پیشگیری از بارداری

برخی از داروهای ضد تشنج می‌توانند تأثیر داروهای کنترل بارداری (ضد بارداری خوراکی) را تغییر دهند. اگر پیشگیری از بارداری از اولویت بالایی برخوردار است، با پزشک خود مشورت کنید تا بررسی کند که آیا داروی شما با پیشگیری از بارداری خوراکی تداخل دارد یا خیر و آیا سایر موارد پیشگیری از بارداری باید مورد توجه قرار گیرد یا خیر.

منابع:

healthline

mayoclinic

webmd

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
در همین خصوص بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

342 دیدگاه در “تشنج چیست؛ انواع، علت، علائم و درمان تشنج + عوارض بعد از تشنج

  • سلام خانم دکتر
    بنده ۲۹ سال سن دارم و یادمه که از سن ۴ سالگی تا سن ۱۲ سالگی تشنج داشتم و خیلی اذیت شدم ولی بعد از ۱۲ سالگی با داروهای فنوباریتال که از قبل مصرف کرده بودم خدارو شکر درمان شدم و تا الان حتی یک بار هم تشنج نکردم فقط یه مشکلی که الان من دارم اینکه خیلی افسرده و عصبی هستم اصلا تمرکز ندارم توی هیچ کاری پیشرفت نمیکنم حوصلم و انرژیم خیلی کمه و خیلی نامید و پرخاشگر و بدبین و دار استرس و افکار منفی هستم دارم دیوونه میشم نمیدونم مشکلم از سابقه تشنجم هست یا اینکه هیچ ربطی نداره ممنون میشم راهنماییم کنید و اینکه برای درمانش باید چکار کنم؟

    پاسخ
    • سلام عزیز، اصلا نگران نباشین، باید داروی ضد اضطراب مصرف کنین
      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به روانپزشک مراجعه کنید.

      پاسخ
  • سلام من دخترم ۷ سالشه یک بار تو خواب دچار تشنج شد که بعد نوار مغز تشخیص دکتر صرع بود. داروی لوبل مصرف میکنه. دیشب تو خواب خیلی بدن خودش رو میکشید، باهاش صحبت میکردم که از خواب بیدارش کنم متوجه میشد که باهاش صحبت می کنم ولی گیج بود ، تو همون حال ادرار کرد. آیا دچار تشنج شده بود؟

    پاسخ
    • سلام
      نمیشه قطعی گفت عزیز ولی بله احتمالا

      پاسخ
  • سلام خانوم دکتر من با یه پسری ازدواج کردم اولش نمیدونستم ولی بعدش فهمیدم که نامزدم بچه که بوده تشنج کرده و یکم افسرده گی داره من خیلی دوستش دارم میخوام خوب بشه چیکار کنم که خوب بشه ممنون اگه کمکم کنید

    پاسخ
    • سلام
      زیر نظر متخصص مغز و اعصاب و متخصص روانپزشکی باشد
      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به روانپزشک مراجعه کنید.

      پاسخ
  • سلام من ۲۹ سالمه و از ۱۴ سالگی صرع دارم و به من گفته شده که صرع درمان قطعی نداره و اینکه من حدودا سالی تا یک سال و نیم یک بار حمله صرع دارم که همه اونها به دلیل افت قند خون یا کم خوابی شدید و همیشه صبح بعد از بیدار شدن از خواب اتفاق می افته الان در حال حاضر داروی اورلپت استفاده میکنم و تا زمانی کم خوابی شدید نداشته باشم یا قند خونم پایین نباشه حمله صرع ندارم با توجه به اینکه خودم میتونم شرایط رو کنترل کنم و اینکه بیماری من درمان قطعی نداره لازمه بازم تحت نظر پزشک باشم؟

    پاسخ
    • سلام
      بله زیر نظر پزشک باشین عزیز

      پاسخ
  • سلام وقت شما بخیر
    من وقتی یک سالو نیمم بود با تب ۳۸ درجه تشنج کردم و یه بار دیگه هم با تب ۴۰ درجه تشنج کردم
    الان ۱۸ سالمه و دختر هستم
    به سردرد سینوزیتی و میگرنی هم دچارم و شدید هستن در حدی که هیچ کاری نمیتونم انجام بدم
    خواستم بدونم ممکنه علت این سردرد ها اون تشنج ها باشه ؟
    و اینکه با توجه به اینکه سابقه تشنج داشتم چقدر احتمال داره در اینده هم دچار تشنج بشم ؟
    ممنون که وقت میذارید و پاسخ میدید🌹

    پاسخ
    • سلام
      اگر تشنج ها زیر ۵ سال بوده و همراه تب بوده جای نگرانی نیست و ربطی به سزدرد نداره و به فرزند هم منتقل نمیشه

      پاسخ
  • سلام من پدرم هفته ی قبل داخل یک روز ۳ بار تشنج کرد و کف بالا آورد ، MRI و سی تی اسکن گرفتیم مشکلی نبود ولی نوار مغزش نویز داشت دکتر بهش گفته باید روزی دو عدد قرص لوبل ۱۰۰۰ بخوره و از هفته بعد روزی دوتا یک و نیم عدد، میخواستم بدونم صرع هست یا کلا متوقف میشه؟ ۴۶ سالشونع و بجز هفته ی قبل تا حالا سابقه تشنج نداشتن ، ممنون میشم راهنمایی کنید

    پاسخ
    • سلام
      چون نوار مغز نشون داده و بیش از یک بار رخ داده بله صرع هست

      پاسخ
  • سلام کسی که صرع داره از دارو استفاده میکنه این دارو ها پوکی استخوان میارند ؟

    پاسخ
    • سلام
      خیر

      پاسخ
  • سلام من دیسک کمر دارم ودکتر قرص پرگابالین دادبعداز یک هفته مصرف سه روز مصرف دارورو قطع کردم ویک شب تشنج وطب کردم میخواستم بپرسم الان من صرع دارم وتشنجم به خاطر قطع دارو بوده

    پاسخ
    • سلام
      نوار مغز و سی تی اسکن‌مغز بدین
      اگر خوب بود و دیگه تکرار نشد صرع نیست

      پاسخ
  • با سلام من زمانی که نه ماهه بودم تشنج داشتم و قسمتی از مغز جمع شده است و سمت راست بدنم فعالیتی ندارد . الان که ۳۶ سال سن دارم علائمی مثل سردردهای شدید و لرزش اندام ها و گرفتگی عضلات و تکان سر میتواند از علائم تشنج باشد .‌
    آیا راه درمانی با دارو یا جراحی وجود دارد؟

    پاسخ
    • سلام
      از عوارض آسیب به مغز در نتیجه تشنج هاست
      بله درمان دارویی و فیزیوتراپی
      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • با سلام خسته نباشید
    من تو سن ۲۵ سالگی اول صبح رفتم باشگاه تمرین که تشنج کردم بعد که رفتم بیمارستان ازم ازمایش و سی تی اسکن گرفتن گفتن جوابشون خوبه مشکل خاصی ندارید دلیل تشنجتون ضعف بدنی بوده تا حالا ام سابقه تشنج نداشتم ایا امکان داره دوباره تشنج کنم

    پاسخ
    • سلام
      نوار مغز هم بدین
      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • علل به هوش نیامدن بیمار بعد از تشنج چیست و ممکن است بیمار تاچه مدت دراین شرایط باشد

    پاسخ
    • سلام
      بخاطر تکانه های مغزی هست

      پاسخ
  • با سلام من ۱۸ سالمه سال ۹۳ یه بار وقتی از سرویس بهداشتی اومدم بیرون و وقتی خواستم برم اتاقم تا بازی فوتبال ببینم زمین خوردم یعنی تشنج کردم نزدیک به ۵ دقیقه .
    وقتی رسیدم بیمارستان یه کم هوشیار بودم تا وقتی توی دستگاه نوار مغز رو روشن کردن دچار تشنج دوم شدم از اون تا حالا قرص لوبل ۲۰۰ مصرف میکنم و هیچ مشکلی باهاش ندارم ولی خانوادم منو تحت فشار میزارن مخصوصا نامادریم هم میگه که خوب شدی بندازش . دکتری متخصص هم ندارم که باهاش در میون بذارم . لطفا راهنماییم کنید

    پاسخ
    • سلام
      قطع دارو فقط و فقط با معاینه مجدد و mri و نوار مغز
      اگر امکان ویزیت حضوری ندارید، می‌توانید از مشاوره تلفنی با متخصص مغز و اعصاب استفاده کنید.

      پاسخ
  • دخترم تشنجی دپاکین ۵۰۰ روزی یکی مصرف میکنه
    دیروز صبح زود از خواب بیدار شد شب قبل هم دیر خوابید
    امتحان داشت
    بعد از امتحان رفتیم عیادت اقوام که بخش مراقبت‌ها مغز اعصاب بستری بودند
    وقتی بیمار رو تخت از پشت شیشه دید
    بعداز۴سال تشنج کرد بیهوش خشک اما مثل ۴سال قبل چشاش سیاهیش نرفت و لرزش نداشت
    خیلی زودتر بهوش اومد اما هوشیاریش طول کشید
    چون تو بیمارستان بودیم سری دکتر پرستارها آمدند رسیدگی کردند
    اما الان بعد از یکی دو روز احساس خستگی داره و حس میکنم داره به سمت تشنج میره
    میترسم
    دخترم ۱۸ سال سن داره
    لطف نظر بدهید امکانش هست تشنجهاش با خوردن دپاکین ۵۰۰ یکی در روز تشنجهاش بیشتر بشه و به کما بره
    ترسم اینجاست ممکنه دیگه بهوش نیاد؟
    خواهش میکنم پاسخ بدید ممنون
    ممکن تشنج مرگ آور باشه؟

    پاسخ
    • سلام عزیز
      نگران کما و به هوش نیومدن نباشین
      اما دوز داروش باید توسط پزشکش تنظیم شه

      پاسخ
  • سلام ،من پارسال وقتی که داشتم درس میخوندم تشنج کردم بعدشم تحت نظر دکتر قرار گرفتم ،mri دادم و نوار مغز هم و دکتر گفت هیچ مشکلی نیست و به یه دکتر دیگه هم نشون دادم و گفت مشکلی نیست این اواخر شهرمون متخصص مغز و اعصاب نداشت و منم دارویی که دکتر برام تجویز کرده بود و چند ماه میخوردم (لوبول ۵۰۰)رو هفته ای یه بار میخوردم تا دوباره دچار تشنج شدم ،به دکتر مراجعه کردم و دوباره لوبول نوشت فقط گفت اگه با روزی یک دونه اوکی ام میتونم این کار رو انجام بدم سوالی که دارم اینه نیازی هست دوباره نوار مغز و mriبدم یا طبق تجویز دکتر فعلا داروهامو بخورم ،اینم بگم به جز این دوبار هیچ وقت سابقه تشنج نداشتم و این چند سال اخیر به خاطر زلزله و کنکور شرایط روحی خوبی نداشتم

    پاسخ
    • سلام
      خیر لازم نیست فقط اضطراب نداشته باشین

      پاسخ
  • ممکنه کسی که به صرع دچار شده از سن ۱۷ سالگی تا الان که ۲۵ سالشه، حالش خوب بشه؟

    پاسخ
    • سلام
      بله ممکنه

      پاسخ
  • سلام وقت بخیر
    من ۲۵ سالمه تشنج میکنم من یک بار تشنج چهار سالگی و دیگه نداشتم تا ۱۷ سالگی ، از۱۷ سالگی تا ۲۱ سالگی سالی یک بار دو بار تشنج میکردم و الان حدود چهار ساله تشنج نداشتم تا چند وقت پیش . انواع آزمایش ها انجام دادم نوار مغز و دارو هم لاموتریژین، توپیرامات و کلوزام مصرف میکنم . واکسن کزاز در سن ۱۷سالگی زدم که باعث شد تشنج کنم

    پاسخ
    • سلام بله واكسن كزاز در افرادي كه تشنج دارتد گاهي منحر به حمله تشنج ميشود

      پاسخ
  • سلام وقت بخیر
    چهار سال پیش در عرض ۲ ساعت دو بار تشنج داشتم و بیهوش شدم به دکترهای زیادی مراجعه کردم الان تحت درمان هستم ودپاکین و لوبل ۵۰۰ استفاده میکنم ولی تشنج های لحظه ای دارم لطفا راهنمایی کنید

    پاسخ
    • سلام قند خونتون ممكنه افت كرده باشه
      بايد چكش كنيدو نوار مغز هم انجام بديد و محددا توسط متخصص مغز واعصابتون ويزيت شيد

      پاسخ
  • سلام
    دوستم مشکل تشنج داره چندین ساله دچارتشنج میشه الان بیشتر شده خیلی بیشتر وقتی تشنج میکنه تا حدود ده دقیقه بیهوش میشه بعد شروع ب جیغ وفریاد میکنه دوباره از هوش میره سیاهی چشاش میره چشاش سفیدمیشه ت بیهوشی وکنترل ادرار رو ازدست میده
    وقتی ک ناراحت باشه ودر وقتایی ک زیادخوشحال باشه وترس
    این علایم تشدید میشه دچار تشنج میشه بعد ک بهوش میاد پاهاش بی حس میشه تا چن مدت وحافظش کم میشه
    ازتون خواهش میکنم راهنمایی کنید ایشون تو روستا زندگی میکنه وبخاطر مریضیش خیلی افسرده و گریه میکنه مدام
    درضمن ۲۴سال سن داره ودوساله از همسرش جداشده
    آیا ایشون صرع دارند ی تشنج معمولی
    دارو هم مصرف کرده ولی نتیجه نگرفته
    ممنون میشم راهنمایی کنید

    پاسخ
    • سلام
      صرع هست و دوز داروهاشون باید تغییر کنه

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • سلام وقت بخیر
    بعضی وقتا که ناراحت میشم سردرد میگیرم بی حال میشم فکم ک پاهام شروع میکنه به لرزش
    یا وقتی خوشحال میشم دست و پام و فکم شروع میکنه به لرزش تپش قلب پیدا میکنم
    در هردوحالت احساس میکنم بیهوش میشم ولی آگاهی کامل از اطرافم دارم و نمیتونم پاسخ بدم بهشون
    آیا علایم تشنج؟

    پاسخ
    • سلام
      باید شرح حال دقیق تری انجام شه

      اگر امکان ویزیت حضوری ندارید، می‌توانید از مشاوره تلفنی با متخصص مغز و اعصاب استفاده کنید.

      پاسخ
  • سلام
    من سابقه تشنج دارم و دارو بابتش مصرف میکنم خواستم بدونم استفاده از مکمل پروتئین وی تاثیری روی بیماریم داره یا نه
    ممنون میشم جواب بدین
    ۲۰ سامه و داروی کاربامازپین مصرف میکنم

    پاسخ
    • سلام
      نام مکمل؟

      پاسخ
  • سلام دکتر
    من اکثر مواقعه سردرد شدید دارم در قسمت چپ سرم تا حالا سه با غش کردم ولی موقعی که غش میکنم سردرد ندارم فقط سر گیجه دارم میتونه علامت تومور یا مشکل مغزی باشه

    پاسخ
    • سلام نه تومور نيست بايد

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • سلام خانم دکتر من معلول جسمی ۲۳ سالمه سه ماهگی تشنج کردم انحراف چشم هم دارم موقع هایی که خسته میشم چشمام غیر عادی حرکت آیا میتونه نشانه تشنج باشه؟ از ۷ سالگی هم هیچ دارویی استفاده نمیکنم

    پاسخ
    • سلا نه اما بايد معاينه مغز واعصاب انجام شه
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • سلام وخسته نباشید دختری ۱۴ ساله دارم مشکل ژنتیک داره تیروزومی ۱۸ تشنج میکنه سه بار تاحالا تشنج کرده درخواب وصبحا چرا تو خواب اینجوری میشه دارو والپروات داره مصرف میکنه نصف قرص ولی باز تشنج کرد

    پاسخ
    • سلام
      برای افزایش دارو باید به پزشک بیمار مراجعه کنید

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • چند وقتی هستش ک سردرد شدید دارم
    ودست و پاهام حس نارند
    دارونمیدونم علت بیماریم چیه میگرنه یا چیز دیگه

    پاسخ
    • سلام
      بدون معاینه و بررسی پاراکلینیکی نمیتوان نظر داد

      با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
    • سلام ممكنه ميگرن باشه لطفا برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • سلام علیکم عرض ارادت و احترام
    دخترم ۳۸ روزشه ، از همون بدو تولد به صدا حساس بود . دوبار تا حالا بیحال مطلق شده نه بیهوش . یکبار بیمارستان تخصصی گفتن بیحالی از گرسنگی زیاده ، حالا برای بار دوم میگن احتمال تشنج . نظر شما چیه ؟؟؟
    با تشکر

    پاسخ
    • سلام بايد نوار مغز و سونوگرافي از سرش انجام بديدو متخصص مغز واعصاب اطفال هم معاينش كند

      پاسخ
  • این نوع راهنمائی ها که اطلاعات واگاهی اشخاص را نسبت به بیماری های که در خانواده ها بگونه وجودداردبسیارخوب است از تهیه کننده یاکنندگان تشکر میکنم

    پاسخ
    • ??

      پاسخ
  • سلام
    من دختری ۱۸ساله هستم..علائم تشنج رو هم دارم..دو سال پیش همـنوار معز وMRIدادم وگفتن که مشکلی نیست..الان این علائم خیلی شدیدتر شدن و تازگی ها سردرد های خفیف هم دارم..ممکنه تومور یا صرع باشه؟

    پاسخ
    • سلام بايد نوار مغز بديد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

      پاسخ
  • کودک فامیلمون تشنج کرده و فلج شده ایا درمانی واسش هست

    پاسخ
    • سلام بايد MRI و نوار مغز انجام بدهند تا مشخص شه آسيب دائمي وارد شده يا نه

      پاسخ
گفتگو
جدیدترین‌ها
پریشانی عاطفی چیست و چگونه می‌توان آن را تشخیص داد
پریشانی عاطفی چیست و چگونه می‌توان آن را تشخیص داد
توصیف بسیاری از تجربیات و احساساتی که در طول زندگی با آن‌ها...
معرفی بهترین داروها برای درمان یبوست شدید در بزرگسالان
معرفی بهترین داروها برای درمان یبوست شدید در بزرگسالان
یبوست از بیماری‌های شایع است که گاهی برای بسیاری از افراد مشکل...
عوارض آندوسکوپی ریه و روش جایگزین آن
عوارض آندوسکوپی ریه و روش جایگزین آن
آندوسکوپی ریه، آزمایشی است که به پزشکان امکان بررسی ریه‌ها و مجاری...
علائم کیست تخمدان چپ چیست؟
علائم کیست تخمدان چپ چیست؟
تخمدان‌ها بخشی از دستگاه تناسلی زنان هستند. آن‌ها در قسمت پایین شکم...
آیا بیماری پسوریازیس واگیردار است؟
آیا بیماری پسوریازیس واگیردار است؟
پسوریازیس یک اختلال خود ایمنی است، که باعث ایجاد التهاب در نواحی...