تشنج در چه زمان‌هایی و به‌خاطر چه عواملی رخ می‌دهد

  • 1397-07-14
  • 77
علائم تشنج

تشنج یک اختلال الکتریکی ناگهانی و کنترل نشده در مغز است که می‌تواند باعث تغییرات در رفتار، حرکات یا احساسات و سطح آگاهی فرد شود.

انواع مختلفی از تشنج وجود دارد که در شدت وقوع و محل وقوع در مغز با هم فرق دارند. بیشتر تشنج‌ها از 30 ثانیه تا دو دقیقه طول می‌کشند. تشنجی که بیش از پنج دقیقه طول بکشد، یک اورژانس پزشکی است.

تشنج چیست؟

به تغییرات فعالیت الکتریکی مغز که به صورت ناگهانی رخ می‌دهد، تشنج می‌گویند. این تغییرات می‌تواند علائم چشمگیر، قابل توجهی را ایجاد کنند و یا نشانه‌ای از آن نداشته باشد. مغــز از میلیون‌ها یاخته‌ی عصــبي (نورون) كــه عملكــرد بدن، احساسات، تفكـرات، شخصـيت، اخـلاق، حافظـه، تمركز و … را كنترل می‌کنند، ساخته ‌شده است.

نورون‌ها ايـن اعمـال را از راه انتقـال امـواج الكتريكـي بـه يكــديگر و ارســال و دريافــت پیام‌های عصــبي انجــام می‌دهند. در حالت تشنج یک جرقه الکتریسیته مانند رعدوبرق که در آسمان ایجاد می‌شود ایجادشده و موجب تغییر حالت و رفتار یا عدم هوشیاری فرد می‌شود. علائم این پدیده شدید شامل تکان و لرزش بدن و از دست دادن کنترل است. با این حال، تشنج‌های خفیف نیز می‌توانند نشانه‌ای از یک مشکل مهم پزشکی باشند، بنابراین شناخت آنها مهم است.علائم تشنج

از آنجا که برخی از تشنج‌ها می‌توانند منجر به آسیب شدید در بدن شوند یا شواهدی از یک وضعیت پزشکی اساسی هستند، اگر آن را تجربه کرده‌اید، به دنبال درمان باشید. این رخداد علائم یک مشکل مغزی است. تشنج به علت فعالیت الکتریکی ناگهانی و غیر طبیعی در مغز اتفاق می‌افتد. اکثر تشنج‌ها از 30 ثانیه تا 2 دقیقه طول می‌کشد و آسیب پایدار را ایجاد نمی‌کنند.

این رخداد می‌توانند به علل بسیاری رخ دهد از جمله مصرف داروها، تب بالا، آسیب به سر و بیماری‌های خاص. افرادی که تشنج‌های تکراری را به علت اختلال مغزی دارند، صرع دارند. همچنین تشنج ممکن است پس از یک سکته مغزی، یک تصادف یا یک عفونت از جمله مننژیت یا بیماری دیگر مغز و اعصاب اتفاق بیفتد.

بیشتر اختلالات و علائم این رخداد را می‌توان با دارو کنترل کرد، اما مدیریت این مشکل می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر زندگی روزمره فرد داشته باشد. خبر خوب این است که شما می‌توانید با پزشک متخصص مغز و اعصاب خود حرف بزنید تا علائم این مشکل و عوارض جانبی مصرف دارو برای کاهش علائم تشنج در شما را متعادل کنید.

انواع تشنج

انواع تشنج‌ها عبارت‌اند از:

تشنج غیر صرعی

تشنج غیر صرع ناشی از آسیب به سر، مانند ضربه به سر و یا بیماری خاص است. هنگامی که این بیماری را درمان کنید، این مشکل از بین می‌رود.

تشنج‌های جزئی

این تشنج‌ها ممکن است در صورتی رخ دهد که صرع داشته باشید که یک بیماری است که باعث تشنج‌های مکرر می‌شود. این نوع تشنج تنها در یک طرف مغز اتفاق می‌افتد. در نتیجه، یک طرف بدن در طول این مشکل تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

تشنجات عمومی

این تشنج‌ها در هر دو طرف مغز رخ می‌دهد و در هر دو طرف بدن تأثیر می‌گذارد. تشنج‌های عمومی شامل تشنج بزرگ یا تونیک-کلونیک است که ممکن است در صورتی داشتن صرع در فرد رخ دهد.

علائم تشنج

علائم این حالت ممکن است به طور گسترده‌ای متفاوت باشد. علائم این حالت در برخی از افراد، به مدت چند ثانیه در طول این حالت خیره شدن است، در حالی در سایر افراد علائم تشنج ممکن است شدیدتر و با انقباضلات عضلانی و لرزش اندام ها باشد. داشتن علائم تشنج، به معنای داشتن صرع نیست. حداقل دو این حالت غیرقابل تشخیص به طور کلی برای تشخیص صرع مورد نیاز است. گاهی اوقات علائمی قبل از شروع این حالت رخ می‌دهد که شامل:

  • احساس ناگهانی ترس یا اضطراب
  • احساس سنگینی در معده
  • سرگیجه
  • تغییر در بینایی
  • یک حرکت تند و سریع در دست و پا که ممکن است باعث از دست رفتن تعادل در فرد شود
  • سردرد

علائم تشنجشاخص‌ترین علائم این حالت ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • سردرگمی موقت
  • خیره شدن به یک نقطه
  • حرکات غیر قابل کنترل حرکات دست و پا
  • از دست دادن هوشیاری یا آگاهی
  • علائم روانی مانند ترس، اضطراب
  • داشتن اسپاسم عضلانی غیر قابل کنترل
  • کف کردن دهان
  • افتادن
  • داشتن طعم عجیب و غریب در دهان
  • خم شدن و فشار در فک
  • گزیدن زبان
  • داشتن حرکت ناگهانی و سریع چشم
  • از دست دادن کنترل عملکرد مثانه یا روده
  • داشتن تغییرات خلق ناگهانی

چه زمانی به پزشک مراجعه کنم؟

اگر هر کدام از علائم این حالت که در بالا به آنها اشاره کرده‌ایم را دارید یا در اطرافیانتان مشاهده کرده‌اید، جهت بررسی علائم و تشخیص علت علائم حتماً هر چه زودتر به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید، شما می‌توانید از لیست موجود در سامانه نوبت دهی اینترنتی دکتر دکتر نسبت به انتخاب متخصص مغز و اعصاب مجرب اقدام کنید.


متخصص مغز و اعصاب

علت تشنج چیست؟

تشنج ممکن است در اثر برخی از شرایط سلامت اتفاق بیافتد. هر چیزی که بر بدن تأثیر می‌گذارد ممکن است مغز را مختل کند و منجر به تشنج شود. شایع‌ترین علت این حالت، صرع است؛ اما هر کسی که تشنج داشته باشد، صرع ندارد. گاهی اوقات این پدیده به دلایل زیر اتفاق می‌افتد:

  • تب بالا که می‌تواند با یک عفونت مانند مننژیت همراه باشد
  • کمبود خواب
  • سطح سدیم کم در خون (هیپوناترمی) که می‌تواند با دیورتیک درمان شود
  • مصرف داروهایی مانند داروهای ضد درد، داروهای ضد افسردگی یا درمان ترک سیگار که آستانه تشنج را پایین می‌آورد
  • ترومای سر که موجب خونریزی در مغز می‌شود
  • سکته مغزی
  • تومور مغزی (در مقاله علت و علائم تومور مغزی بیشتر در این باره مطالعه کنید.)
  •  مصرف داروهای غیرقانونی یا تفریحی مثل آمفتامین یا کوکائین
  • سوء مصرف الکل
  • عدم تعادل الکترولیتی
  • شوک الکتریکی
  • صرع
  • فشار خون بسیار بالا
  • نارسایی کبد یا کلیه
  • سطح قند خون پایین است
  • این پدیده می‌تواند به علت ژنتیکی نیز رخ دهد. در برخی موارد، به خصوص در کودکان جوان، علت این پدیده ممکن است ناشناخته باشد.

معرفی تخصص و بهترین دکتر مغز و اعصاب

اثرات تشنج

اگر درمانی برای تشنج را دریافت نکنید، علائم این پدیده می‌توانند بدتر شوند و به طور مداوم طولانی‌تر شوند. تشنج‌های طولانی مدت می‌تواند به کم کاری مغز یا مرگ منجر شود. این اتفاق همچنین می‌تواند منجر به آسیب، مانند افتادن یا آسیب به اندام‌های بدن شود.

چگونه تشنج تشخیص داده می‌شود؟

بعد از معاینات فیزیکی، بررسی پرونده پزشکی، داروهای مصرفی و بررسی علائم تشنج، پزشک ممکن است تست‌های خاصی را جهت تشخیص دقیق علائم این اتفاق را درخواست کند. پزشک شما سابقه پزشکی کامل و حوادث ناشی از تشنج را از شما خواهد پرسید. به عنوان مثال، شرایطی مانند سردردهای میگرنی، اختلالات خواب و استرس شدید روانی می‌تواند علائم تشنج را ایجاد کند. آزمایشات آزمایشگاهی ممکن است به پزشک شما کمک کند که شرایط دیگری را که باعث ایجاد این اتفاق می‌شود، رد کند. آزمایشات لازم عبارت‌اند از:

آزمایش خون برای بررسی عدم تعادل الکترولیتی

کشت مایع مغزی نخاعی برای بررسی عفونت

غربالگری سم شناسی برای آزمایش آلودگی با دارو یا سموم

آزمایش الکتروانسفالوگرافی نیز می‌تواند به تشخیص پزشک شما کمک کند. این آزمایشات امواج مغزی را اندازه‌گیری می‌کند. مشاهده امواج مغزی در طی تشنج می‌تواند به تشخیص پزشک شما از نوع این اتفاق کمک کند.علائم تشنج

 تصویربرداری مغزی مانند سی تی اسکن یا اسکن MRI همچنین می‌تواند با ارائه یک تصویر واضح از مغز کمک کند. این اسکن‌ها اجازه می‌دهد که پزشک شما ناهنجاری‌هایی مانند جریان خون مسدود شده یا تومور را ببیند.

چگونه تشنج درمان می‌شود؟

با درمان منظم تشنج، می‌توانید علائم این بیماری را کاهش یا متوقف کنید. درمان برای این بیماری بستگی به علت وقوع آن دارد. با درمان علت این بیماری، ممکن است قادر به جلوگیری از تشنج‌های آینده باشید. درمان تشنج به علت صرع عبارت‌اند از:

  • مصرف داروها
  • جراحی برای اصلاح اختلالات مغزی
  • تحریک عصبی
  • یک رژیم مخصوص که به عنوان یک رژیم غذایی کتوژنیک شناخته می‌شود

عوارض جانبی

داشتن تشنج در زمان‌های مشخص می‌تواند منجر به شرایطی شود که برای خود یا دیگران خطرناک است. از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شکستگی و آسیب به سر و بدن اگر در حین تشنج سقوط کنید، احتمال آسیب و شکستگی سرو استخوان‌های بدن وجود دارد.
  • غرق شدن اگر در هنگام شنا، شما دچار این اتفاق شوید یا علائم صرع در شما بروز دهد احتمال غرق‌شدگی وجود دارد.
  •  تصادفات اتومبیل اگر در هنگام رانندگی دچار تشنج شوید احتمال تصادفات رانندگی بالا می‌رود.
  • عوارض بارداری تشنج در دوران بارداری خطری برای مادر و کودک ایجاد می‌کند و برخی از داروهای ضد صرع خطر بروز نقایص مادرزادی را افزایش می‌دهند. اگر مبتلا به تشنج و صرع هستید و در نظر دارید که باردار شوید، با پزشک خود مشورت کنید. اکثر زنان مبتلا به تشنج و صرع می‌توانند باردار شوند و نوزادان سالم داشته باشند.
  •  مشکلات روحی و روانی افراد مبتلا به تشنج و صرع بیشتر احتمال دارد که مشکلات روحی داشته باشند، به ویژه افسردگی، اضطراب و افکار و رفتارهای خودکشی. مشکلات ممکن است ناشی از مشکلات مربوط به وضعیت خود و همچنین عوارض جانبی دارو باشد.

منابع:

healthline

mayoclinic

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «تشنج در چه زمان‌هایی و به‌خاطر چه عواملی رخ می‌دهد»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

77 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام دخترم ۴ ساله .۳ بار بخاطر تب تشنج کرد .الان حدود ۱ ساله دارو لوبل میدم .۱/۵ سی سی صبح،۲سی سی شب میدم .آیا وقتی تب کنه امکان داره دوباره تشنج کنه

  2. سلام من وقتایی که آزمایش خون میدم یا سرم و آمپول میزنم از هوش میرم تا حدودا یه سه دقیقه ۱۷ سالمم هست میخاسم ببینم این تشنجه

    • سلام خير اين تشنج نيست اين افت فشار خونه
      در خالت دراز كش آزمايش بدين
      مراحل خونگيري رو نبينين تا چند ديقيقه هم در خالت درازكش باشيد

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر