برای اسهال چی بخوریم؟ معرفی خوراکی‌های مناسب برای درمان خانگی اسهال

درمان خانگی اسهال یا diarrhea، معمولا با مواد خوراکی همچون سیب پخته، برنج کته شده، موز یا داروهای بدون نسخه‌ای همچون لوپرامید انجام می‌شود. این روش‌ها، در درمان فوری اسهال تاثیر دارند اما راه‌حل‌های خانگی دیگری هم هست که هم بر اساس درمان اسهال بزرگسالان و کودکان، متفاوتند و هم در عین حال، تاثیری فوری دارند. مثلا سیب‌زمینی آب‌پز، باعث درمان سریع اسهال کودکان می‌شوند اما در بزرگسالان، چنین تاثیری ندارد.

در ادامه این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر، راه‌های مختلف درمان اسهال در خانه برای سنین مختلف بررسی خواهیم کرد؛ با ما همراه باشید.

در پایان، اگر سوالی دارید، در انتها مطرح کنید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر به آن پاسخ دهد.

برای درمان خانگی اسهال چه کار باید کرد؟

درمان خانگی اسهال، بر پایه‌ی حمایت از بدن به‌منظور بهبود سیستم گوارش و جلوگیری از عوارض جدی مانند کم‌آبی استوار است. اسهال باعث کم شدن مایعات بدن از جمله آب می‌شود؛ برای آگاه شدن درباره ماهیت این عارضه، پیشنهاد می‌کنیم مطلب اسهال چیست را مطالعه کنید.

در بیشتر موارد برای بند آمدن سریع اسهال، راه‌کارهای درمان خانگی اسهال کافی هستند. مثلا استفاده از داروهای ضد اسهال بدون نسخه (OTC) همچون لوپرامید یا پرهیز از مصرف غذاهای نامناسب همچون غذاهای تند یا فست فودها، می‌توانند باعث رفع این مشکل شوند.

در ادامه، روش‌های درمان خانگی اسهال را به شما معرفی خواهیم کرد اما قبل از آن، در جدول زیر می‌توانید خلاصه‌ای از این مقاله را بخوانید:

برای درمان سریع اسهال چه بخوریم؟

در زمان بروز اسهال، انتخاب صحیح غذا و تعداد وعده‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اشتباه در انتخاب می‌تواند وضعیت را بدتر کند.

به‌گفته بنیاد بین‌المللی اختلالات گوارشی (IFFGD)،

برای درمان فوری اسهال، رژیم غذایی با وعده‌های غذایی کوچک و مکرر، بهتر از خوردن ۳ وعده غذایی حجیم در روز است.

بر اساس دستورالعمل‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO) و منابع معتبر، نکات زیر مفید هستند:

موز برای کنترل اسهال

موز یکی از خوراکی‌های مفید برای درمان سریع اسهال بزرگسالان در منزل است. گرچه شواهدی وجود ندارد که نشان دهد موز به‌تنهایی اسهال را درمان می‌کند، فیبر محلول (پکتین) آن به جذب مایعات اضافی در روده و حجم‌دهی به مدفوع کمک می‌کند. همچنین کربوهیدرات و پتاسیم موجود در آن بخشی از مواد مغذی ازدست‌رفته در دورۀ اسهال را تأمین می‌کنند. این میوه را در رژیم غذایی کم‌فیبر و زودهضم دورۀ اسهال خود بگنجانید.

برنج سفید برای درمان اسهال

برنج سفیدی که بدون روغن یا ادویه پخته شده باشد، به‌دلیل بافت نرم و چربی اندکی که دارد، روده را تسکین می‌دهد، به تأمین انرژی کمک می‌کند و از غذاهای قابل‌تحمل در دورۀ اسهال است. بدن نشاسته کم‌فیبرِ برنج را به‌آسانی هضم می‌کند و دستگاه گوارش تحت‌فشار قرار نمی‌گیرد. 

جالب است بدانید برنج مدفوع روان را سفت‌تر می‌کند تا دستگاه گوارش فرصت بازسازی پیدا کند؛ بااین‌حال، درمان اختصاصی اسهال نیست و نقش آن بیشتر در تأمین مواد مغذی است.

نان تست برای اسهال

ٰنان تستی که از آرد سفید بدون سبوس تهیه شده باشد، به‌دلیل محتوای فیبر کمتر و بافت سبک‌تر، گوارش آسان تری دارد. اگر می‌پرسید برای اسهال چی بخوریم درمان خانگی اسهال چیست، نان تست کربوهیدرات ضروری بدن را در این دوره تأمین می‌کند و از‌آنجا‌که برشته می‌شود، نشاسته‌اش معدۀ حساس را تحریک نخواهد کرد.

نان تست به جذب اسید اضافی معده و کاهش حالت تهوع احتمالی همراه با اسهال کمک می‌کند. بااین‌همه، باید بدانید که داروی ضداسهال محسوب نمی‌شود!

سیب زمینی آب پز برای اسهال

یکی از خوراکی‌هایی که می‌توان برای درمان اسهال و استفراغ کودکان و نوزادان امتحان کرد، سیب‌زمینی آب‌پز یا بخارپز (بدون پوست، کره یا شیر است. این خوراکی منبع کربوهیدرات، نشاسته زود‌هضم و برخی مواد معدنی انرژی‌زاست و پتاسیم فراوان آن ذخایر از‌دست‌رفته را جبران می‌کند. 

بافت نرم سیب‌زمینی ساده، مخاط تحریک‌شده روده را آرام و مایعات اضافی گوارشی را جذب می‌کند. این خوراکی اگر بدون روغن، ادویه تند یا سس مصرف شود، برای دستگاه گوارش قابل‌تحمل‌تر است. 

محلول ORS خانگی آب، نمک و شکر

در دورۀ اسهال یکی از مهم‌ترین کارهایی که باید انجام دهید، جبران آب و املاح ازدست‌رفته است. بدن نباید با کم‌آبی شدید و جای خالی الکترولیت‌ها روبه‌رو شود. با ترکیب آب سالم، ۶ قاشق چای‌خوری شکر و نصف قاشق چای‌خوری نمک یک محلول ORS خانگی تهیه و نوش جان کنید. این محلول جذب آب در دیواره روده را چند برابر می‌کند و جلوی افت فشار، بی‌حالی و عوارض خطرناک ناشی از کم‌آبی بدن را می‌گیرد.

چای یا دمنوش بابونه برای اسهال

ساده‌ترین راه درمان خانگی اسهال نوشیدن چای یا دمنوش بابونه است. بابونه سرشار از ترکیبات ضدالتهاب و ضداسپاسم قوی است و ماهیچه‌های دستگاه گوارش را شل می‌کند. با این کار، دل‌پيچه، گرفتگی‌های دردناک شکمی و گازهای روده‌ای تسکین پیدا خواهد کرد. همچنین، خواص ضدباکتریایی بابونه به التهاب ناشی از عفونت‌های خفیف گوارشی را آرام می‌کند.

فراموش نکنید که شواهد بالینی کافی برای توصیه دمنوش بابونه برای درمان اسهال حاد وجود ندارد. 

آب نارگیل برای اسهال

آب نارگیل طبیعی یک الکترولیت بی‌نظیر طبیعی است که مایعات و مواد معدنی ازدست‌رفته مانند پتاسیم و سدیم را بازمی‌گرداند. به‌دلیل قند طبیعی پایین و ترکیبات ایزوتونیک، این نوشیدنی به‌سرعت جذب بدن می‌شود و نوشیدنش انرژی تحلیل‌رفته را بازمی‌گرداند، بدون اینکه فشار اضافی به روده اسهالی وارد کند.

مهم است بدانید که ترکیب الکترولیتی آب نارگیل با محلول ORS یکی نیست و به‌عنوان جایگزین این محلول استاندارد و درمان مستقیم اسهال تجویز نمی‌شود.

دمنوش زنجبیل برای اسهال

زنجبیل خاصیت ضدالتهابی و ضدباکتریایی قوی دارد؛ بنابراین ممکن است حرکات انقباضی بیش‌از‌حد روده را مهار و تهوع همراه با اسهال را آرام کند. شاید نوشیدن یک لیوان دمنوش رقیق زنجبیل درد را تسکین دهد و محیط گوارش را ضدعفونی کند با‌این‌حال شواهد مربوط به اثربخشی زنجبیل به‌عنوان درمان خانگی اسهال محدود است.

عسل برای اسهال

عسل طبیعی (به ویژه عسل خام) خواص ضدباکتریایی و ضدالتهابی دارد و می‌تواند پاتوژن‌های عامل عفونت گوارشی را مهار کند و روند ترمیم مخاط روده را سرعت ببخشد. مصرف یک قاشق عسل حل‌شده در آب گرم، علاوه بر تأمین انرژی، دورۀ اسهال‌های عفونی را کوتاه‌تر می‌کند. با‌این‌حال، نمی‌توان عسل را به‌عنوان درمان عمومی اسهال توصیه کرد.

سرکه سیب برای اسهال

سرکه سیب طبیعی حاوی پکتین و اسید استیک است که به کنترل رشد باکتری‌های مضر در گوارش کمک می‌کند. خواص قابض سرکه سیب شاید به مدفوع روان‌تر کمک کند. البته باید با آب رقیق شود تا معده را اسیدی و تحریک نکند.

با توجه به اینکه مصرف سرکه سیب غلیظ دستگاه گوارش را تحریک می‌کند، بهتر است آن را جایگزین مایعات، ORS یا تغذیه مناسب در دوران اسهال ندانیم و برای درمان به آن اتکا نکنیم.

تخم شربتی برای اسهال

تخم شربیت آب زیادی جذب می‌کند و ژلی لعاب‌دار تشکیل می‌دهد. این ژل ژلاتینی حرکت مواد در روده را کند کرده و با جذب مایعات اضافی، به فرم‌گیری مدفوع کمک می‌کند. مصرف خیسانده کم‌حجم آن آب بدن را نگه داشته و جلوی دفع روان را تاحدی می‌گیرد.

خاکشیر برای اسهال

اگر خاکشیر را با آب جوش و نبات دم کنید و گرم میل کنید، چند خاصیت برای اسهال دارد: ویژگی قابض آن به درمان اسهال کمک می‌کند؛ لعاب خاکشیر گرم نیز التهاب جدار روده را تسکین می‌دهد، سم‌زدایی می‌کند و انقباضات گوارشی را از بین می‌برد. شواهد بالینی در مورد تأثیر خاکشیر بر اسهال حاد محدود است و نمی‌توان آن را درمان اثبات‌شده برای اسهال دانست.

پودر زردچوبه برای اسهال

کورکومین، ماده فعال زردچوبه، یک ضدالتهاب و آنتی‌اکسیدان بسیار قوی است. افزودن کمی زردچوبه به غذا از التهاب دیواره روده می‌کاهد و درد و سوزش گوارشی را تسکین می‌دهد. همچنین خواص ضدباکتریایی آن به مبارزه با عوامل بیماری‌زا کمک می‌کنند. 

دارچین برای اسهال

دارچین سرشار از خواص ضدباکتری، ضداسپاسم و قابض است؛ بنابراین ممکن است حرکات شتاب‌زده روده را آرام‌تر کند. پژوهش‌های علمی از تأثیر این گیاه بر توازن میکروبیوم روده و کاهش گاز و نفخ گفته‌اند. بنابراین می‌توان با افزودن مقدار کمی دارچین به دمنوش یا غذا، انتظار کاهش دل‌پیچه را داشت. با‌این‌حال، دارچین هم به‌تنهایی داروی ضداسهال نیست.

زیره سبز برای درمان اسهال

اگر همچنان می‌پرسید برای اسهال چی بخوریم درمان خانگی، بد نیست بدانید که زیره سبز آنزیم‌های گوارشی را تحریک کرده و ترشح صفرا را بهبود می‌بخشد. خواص ضداسپاسم زیره ممکن است اثرات زیر را داشته باشند:

• انقباضات دردناک شکم را کاهش دهد و گازهای گوارشی را رفع کند؛
• سرعت حرکت روده را تنظیم کنند؛
• هضم را بهبود ببخشند و به سفت شدن مدفوع کمک کنند.

با همۀ این خواص مثبت، زیره جایگزین درمان پزشکی و استاندارد اسهال نیست و نباید به‌تنهایی به آن تکیه کرد.

نعناع برای اسهال

نعناع یکی دیگر از گیاهانی است که عضلات گوارشی را رها می‌کند و قوی‌ترین تسکین‌دهنده دل‌پیچه و اسپاسم روده‌ای است. اگرچه نعناع بیشتر برای نفخ به‌کار می‌رود، دمنوش ملایم آن ممکن است التیام‌بخش التهاب روده باشد و درد و بی‌قراری شکم را تسکین دهد. در مورد اثر مستقیم این گیاه بر اسهال نیز شواهد محدود است.

تخم شنبلیله برای اسهال

تخم شنبلیله سرشار از لعاب و فیبر محلول است که آب اضافی روده را به خود جذب می‌کنند. بنابراین مدفوع حجیم و روند تخیه آهسته‌تر می‌شود. همچنین خواص ضدالتهابی آن ممکن است سوزش و التهاب دیواره‌های دستگاه گوارش را آرام کند.

نتیجه به مقدار مصرف و شرایط فرد بستگی دارد و مصرف آن نباید جایگزین آب و الکترولیت‌ها شود.

نبات سوخته برای اسهال

نبات سوخته می‌تواند درمان خانگی اسهال باشد. حرارت ساختار شکر را تغییر می‌دهد و ماده‌ای با خاصیت قابض شدید ایجاد می‌کند که چند تأثیر مثبت بر سیستم گوارش می‌گذارد:

• آب اضافی روده را جذب می‌کند؛
• گوارش را گرم می‌کند؛
• انقباضات و اسهال‌های ناشی از سردی مزاج را سریع آرام می‌سازد. 

اگرچه شواهد علمی معتبر و کارآزمایی‌های بالینی کافی برای اثبات اثربخشی نبات سوخته وجود ندارد، همچنان یکی از محبوب‌ترین راه‌های درمان سریع اسهال بزرگسالان در منزل است.

پودر سماق با ماست برای اسهال

سماق سرشار از تانن است: ماده‌ای کاملا قابض که مخاط روده و به‌دنبال آن ترشح مایعات را کاهش می‌دهد. ترکیب سماق با ماست کم‌چرب (ترجیحا حاوی پروبیوتیک)، هم باکتری‌های مفید روده را بازسازی می‌کند و هم به سرعت مدفوع روان را سفت کرده و التهاب گوارشی را مهار می‌سازد.

گاهی اوقات پس‌از اسهال موقتا تحمل لاکتوز کاهش پیدا می‌کند. اگر مصرف ماست باعث نفخ یا تشدید علائم اسهال می‌شود، مصرف را قطع کنید.

سیب پخته برای اسهال

سیب پخته یا کمپوت بدون شکر، سرشار از پکتین آزادشده است. پکتین مایعات روده را جذب کرده، مدفوع را شکل می‌دهد و بافت نرم آن، دیواره حساس گوارش را التیام می‌بخشد. بااین‌حال، سیب پخته هم مستقیما درمان اسهال نیست و نمی‌توان فقط روی آن حساب کرد. 

نکته: به این کمپوت خانگی مقدار زیاد عسل یا شیرین‌کننده اضافه نکنید. قند ساده اسهال را تشدید می‌کند.

آب هویج برای اسهال

هویج پخته یا آب هویج طبیعی، منبعی غنی از پکتین، پتاسیم و ویتامین A است. آب هویج علاوه‌بر آنکه الکترولیت‌های ازدست‌رفته را جبران می‌کند، مایع گوارشی مغذی فراهم می‌کند که بدون فشار بر روده، مواد مغذی را جذب بدن کرده و به بازسازی دیواره مخاطی آسیب‌دیده کمک می‌کنند. 

رژیم برت برای درمان فوری اسهال در خانه

رژیم BRAT هم به درمان اسهال مخصوصا اسهال بعد از مستی کمک می‌کند. در این رژیم، از موز، برنج، سس سیب و نان تست استفاده می‌شود. این مواد غذایی، فیبر کم و نشاسته بالایی دارند. برای همین، ممکن است به تولید حرکات جامد روده کمک کند. ضمن اینکه حاوی مواد مغذی مفیدی مانند پتاسیم و پکتین هستند.

آب هویج برای اسهال بزرگسالان

آب هویج به دلیل دارا بودن پکتین، می‌تواند در درمان اسهال بزرگسالان مفید باشد و از شدت اسهال بکاهد. همچنین درمان خانگی آب هویج برای اسهال بزرگسالان به دلیل خاصیت ضد التهابی و مغذی بودنش، به بازسازی انرژی بدن کمک کرده و ممکن است از کم‌آبی ناشی از اسهال جلوگیری کند.

با این حال، مصرف بیش از حد آب هویج یا سایر آب‌میوه‌ها ممکن است برای برخی افراد ناراحتی ایجاد کند، بنابراین بهتر است در مقادیر معتدل مصرف شود.

اجتناب از مصرف برخی غذاها

لازم است بدانیم که در زمان اسهال چه غذاهایی نباید بخوریم. پرهیز از مصرف موارد زیر را به‌خاطر بسپارید:

اگر فردی به عدم تحمل لاکتوز مبتلا باشد، باید از مصرف لبنیات حاوی لاکتوز اجتناب کند. مصرف مواد لبنی باعث بدترشدن اوضاع او خواهد شد. اگر در هنگام مسافرت با اسهال مسافرتی رو به رو شدید سعی کنید از غذاهای محل سفر و مخصوص آب کمتر استفاده کنید و حتما توسط پزشک عمومی معاینه شوید.

نوشیدن مایعات فراوان

اولین درمان موثر خانگی اسهال، هیدراتاسیون بدن یا همان نوشیدن آب به اندازه کافی است. با وقوع اسهال، بدن الکترولیت‌هایی مانند سدیم و کلرید را از دست می‌دهد و برای جبران آن، باید مایعات مختلف از جمله آب نوشید.

نوشیدن آب میوه رقیق‌شده، محلول‌های آبرسانی بدون نسخه مثل ORSیا نوشیدنی‌های ورزشی هم به هیدراتاسیون بدن کمک می‌کند.

در زمان اسهال، این نوشیدنی‌ها را نخورید!

از نوشیدن هر چیزی که باعث تحریک بیشتر دستگاه گوارش می‌شود، خودداری کنید، مانند:

• الکل
• نوشابه‌های گازدار
• نوشیدنی با کافئین
• نوشیدنی‌های بسیار گرم

مصرف پروبیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌های موجود در ماست‌ها و سایر غذاهای تخمیرشده در درمان خانگی اسهال، تاثیر دارند. پروبیوتیک‌ها، میکروارگانیسم‌هایی هستند که برای سیستم گوارش فواید بسیاری دارند.

پروبیوتیک‌ها به عملکرد بهتر روده کمک می‌کنند و در روند مبارزه با عفونت‌ها اثرگذارند. استفاده از این مواد در درمان خانگی اسهال هم کاربرد دارد و به بهبود کنترل دفعات خروج مدفوع و تغییر در شکل و ساختار مدفوع اسهالی کمک می‌کند.

پرهیز از حرکات ورزشی

بهتر است که در زمان ابتلا به اسهال، از ورزش‌کردن پرهیز کنید. بدن در این اوضاع، نیاز به استراحت دارد. فعالیت‌های روزانه‌تان را انجام بدهید، اما به تن خود فشار نیاورید و کالری اضافی نسوزانید. امکان دارد که بعد از ورزش، اسهال تشدید شود.

 دضمن اینکه نیاز به بدن به آب هم بیشتر می‌شود و در نتیجه، این وضعیت اسهال را تشدید و وخیم‌تر می‌کند. در حین یا بعد از دویدن در مسیرهای طولانی، وضعیتی موسوم به اسهال دونده رخ می‌دهد. پس بهتر است که تا بهبودی کامل، ورزش نکنید.

درمان خانگی اسهال آبکی

دمنوش‌های گیاهی زیر در قالب سرد یا گرم می‌توانند به کنترل و درمان اسهال آبکی در منزل کمک کنند:

• چای بابونه؛ بابونه به تسکین ناراحتی معده و اسهال کمک می‌کند.
• چای سبز؛ چای سبز بروز اسهال را در افرادی کاهش می‌دهد که رادیوتراپی سرطان دریافت می‌کنند.
• چای بادرنجبویه؛ ساقه و برگ بادرنجبویه در قالب جوشانده به کاهش علائم آزاردهنده اسهال کمک می‌کند.

دقت کنید که درمان خانگی اسهال با دمنوش‌ها برای همه مفید نیست. اگر نسبت به این مواد حساسیت داشته باشید یا با دستگاه گوارشتان سازگار نباشند، احتمال دارد که عوارض ناخوشایندتری هم تجربه کنید.

در واقع، هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری درباره اثرگذاری هریک از این موارد روی درمان اسهال وجود دارد. به‌بهانه اینکه این مواد گیاهی‌اند، نباید سرخودانه و با خیال راحت به‌سراغ مصرفشان برویم. با شناخت اینکه تخصص گوارش و کبد چیست، در زمان بروز مشکلاتی نظیر اسهال شدید، به متخصص مراجعه کنید.

استفاده از داروهای بدون نسخه برای درمان خانگی اسهال

انواع مختلفی از قرص ضد اسهال برای متوقف‌کردن این عارضه در داروخانه‌ها موجودند. در جدول زیر نمونه‌هایی از قرص‌های ضد اسهالی بدون نسخه که در داروخانه‌های ایران موجود هستند همراه با مدت زمان اثر یا روند بهبود آمده است. لازم به ذکر است که زمان‌های ذکر شده تقریبی بوده و بسته به شرایط فردی ممکن است متغیر باشند:

استفاده از این داروها صرفاً برای کنترل علائم است و درمان علت اصلی اسهال را تضمین نمی‌کند. در صورت تداوم علائم یا بروز علائم هشداردهنده مانند تب بالا، درد شدید شکم یا وجود خون در مدفوع، حتماً به اورژانس مراجعه کنید.

درمان خانگی اسهال و استفراغ بزرگسالان

برای درمان خانگی اسهال و استفراغ بزرگسالان، جایگزینی مایعات و الکترولیت‌های از دست رفته ضروری است. نوشیدن آب همراه با الکترولیت، آب‌میوه‌های مناسب (مانند آب هویج) و آبگوشت می‌تواند به بهبود وضعیت کمک کند.

اگر مصرف مایعات باعث تشدید تهوع یا استفراغ شود، ممکن است نیاز به سرم‌درمانی باشد. آب به تنهایی کافی نیست؛ زیرا باید سدیم و پتاسیم نیز تأمین شوند. سوپ‌ها منبع خوبی برای جبران سدیم هستند و آب‌میوه‌های مناسب مانند آب هویج به تأمین پتاسیم کمک می‌کنند.

بااین‌حال، برخی آب‌میوه‌ها ممکن است اسهال را تشدید کنند، بنابراین انتخاب نوشیدنی مناسب اهمیت دارد. در صورت تداوم علائم، مشورت با پزشک ضروری است.

درمان سریع اسهال بزرگسالان

برای اقدام سریع، باید بدانید که برای درمان اسهال چه بخوریم؟ حال شما می‌توانید نمک مصرف کنید زیرا نمک دارای سدیم است و به حفظ سطح مایعات بدن کمک می‌کند. بیسکویت‌های ترد یا کراکرهای نمکی و چوب شور می‌توانند به‌سرعت، سطح سدیم بدن را افزایش بدهند. ضمن اینکه این مواد برای معده هم ضرری ندارند و باعث تحریک آن نمی‌شوند.  استفاده از آب گوشت و سوپ مرغ حاوی نمک هم به درمان سریع‌تر کمک می‌کند.

البته ما توصیه می‌کنیم که برای درمان فوری و سریع اسهال، با پزشک مشورت کنید. برای مشاوره فوری با دکتر گوارش به‌صورت متنی یا تلفنی، می‌‌توانید از سامانه دکتردکتر استفاده کنید.

درمان خانگی دل‌ پیچه و اسهال بزرگسالان

درمان خانگی اسهال کودکان

برای هیدراته نگه‌داشتن کودک مبتلا به اسهال، مایعات زیادی به او بدهید. مصرف آب زیاد یا مایعاتی مانند آبگوشت و سوپ در این زمینه مفید خواهد بود. استفاده از این مواد در رژیم غذایی کودک هم به بهبود وضعیت اسهال در او کمک می‌کند:

• سیب (بدون پوست)
• موز، لوبیا، نخودفرنگی
• جو و جو دوسر
• سیب زمینی آب پز

سیب زمینی شیرین و بدون پوست هم در صورتی که در دسترس باشد، گزینه خوبی خواهد بود.

درمان خانگی اسهال کودکان زیر دو سال

درمان خانگی اسهال در کودکان زیر دو سال باید با احتیاط انجام شود تا از کم‌آبی و عوارض جدی جلوگیری شود. مهم‌ترین اقدامات شامل موارد زیر است:

• جبران مایعات از دست‌رفته با شیر مادر یا شیر خشک یا پودر ORS
• رژیم غذایی سبک و کم‌فیبر مانند موز، برنج، سیب‌زمینی پخته و ماست پروبیوتیک

هشدار! داروهای ضداسهال بدون تجویز پزشک برای کودکان زیر دو سال توصیه نمی‌شود.

درمان سریع اسهال کودکان

در درمان سریع خانگی اسهال کودکان باید به حفظ تعادل مایعات بدن کودک دقت کنید. اگر می‌خواهید که اوضاع زود تحت کنترل دربیاید، باید به او مایعات بدهید و نگذارید که به‌سراغ خوراکی‌های شیرین و تنقلات برود. برای وعده‌های غذایی هم از کته با ماست یا مرغ پخته استفاده کنید. سوپ مرغ هم بدون شیر گزینه خوبی خواهد بود.

درمان خانگی اسهال نوزادان

در بیشتر موارد، اسهال نوزاد خود‌به‌خود بهتر می‌شود و نیازی به درمان پزشکی ندارد. انجام این اقدامات در خانه هم به روند بهبودی کمک می‌کند:

• نوزاد را هیدراته نگه دارید. اگر شیر می‌دهید، به شیردهی ادامه دهید. اگر با شیرخشک تغذیه می‌شود هم به او شیر خشک بدهید.
• برای جبران مایعات و نمک‌های از دست رفته هم باید فکری کرد. در موارد عادی اسهال، شیر مادر یا شیر خشک برای جبران این‌ها کافی است. در موارد شدید، برای تأمین سدیم و پتاسیم از محلول او آر اس (ORS) با مشورت پزشک استفاده کنید.

پوشک کودک خود را زود به زود عوض کنید. سعی کنید آن را تا حد امکان خشک نگه دارید تا از ایجاد بثورات پوشک جلوگیری کنید.

درمان خانگی اسهال نوزاد دو ماهه

درمان خانگی اسهال در نوزاد دو ماهه باید با احتیاط ویژه انجام شود، زیرا نوزادان در این سن بسیار حساس هستند و خطر کم‌آبی بدن آن‌ها را تهدید می‌کند. بنابراین قبل از خود درمانی، حتما با پزشک مشورت کنید. با این حال، توجه به نکات زیر حائز اهمیت است:

• ادامه تغذیه با شیر مادر یا شیر خشک
• جبران مایعات از دست‌رفته با محلول او آر اس (ORS)
• پرهیز از مصرف داروهای ضد اسهال

هشدار! اگر اسهال بیش از ۲۴ ساعت طول کشید، نوزاد تب داشت، مدفوع حاوی خون یا مخاط بود یا علائم کم‌آبی مشاهده شد، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

درمان سریع اسهال در بارداری

 اگر در این دوران به اسهال دچار شدید، نکات تغذیه‌ای زیر را در نظر بگیرید و مواد زیر را مصرف کنید:

• غذاهای نشاسته‌ای مانند سیب زمینی، غلات شیرین‌نشده و کراکر
• سبزیجات پخته از جمله هویج، کدو سبز پوست کنده، لوبیا سبز، چغندر
• سوپ‌های بدون شیر با سبزیجات
• گوشت لخم و کم‌چربی
• تخم مرغ پخته
• ماست

یادتان نرود که دوران بارداری بسیار حساس است و نباید سرخودانه اقدام به مصرف دارو کنید. درمان خانگی اسهال در بارداری نباید شامل مصرف قرص‌ها و داروهایی شود که از عوارضشان باخبر نیستید.

درمان سریع اسهال در مسافرت

در صورت ابتلا به اسهال مسافرتی، نوشیدن مایعات را فراموش نکنید. نگذارید که آب از دست‌رفته از بدن باعث وخیم‌ترشدن علائم و وضعیتتان شود. علاوه‌بر این، استفاده از محلول OSR هم بی‌تأثیر نیست.

در طول سفر، معمولاً جنب‌وجوش زیادی دارید. برای اینکه بهبودی سریع‌تر حاصل شود، باید کمی به خودتان استراحت بدهید. بدن در دوران ابتلا به اسهال باید آرام و بی‌تنش باشد.

درمان خانگی اسهال و استفراغ

آب نارگیل، جوشانده زنجبیل، ماست ساده، چای نعنا و سرکه سیب، به درمان فوری و خانگی اسهال و استفراغ در کنار هم، کمک می‌کنند.

درمان فوری دل درد و اسهال

برای درمان سریع دل درد، اسهال و شکم‌درد می‌توانید سیبی را پوست بگیرید و آن را رنده کنید. مصرف این خوراکی می‌تواند به رفع دل‌درد و اسهال کمک کند. نوشیدن چای و عسل هم در کنترل سریع علائم مفید است.

مخلوط آب لیمو با زنجبیل و کمی شکر هم برای درمان سریع شکم درد و اسهال ایده بدی نیست. استفاده از پد یا کیسه آب گرم روی شکم هم به تسکین درد کمک می‌کند. اگر فکر می‌کنید که شکم‌دردتان ناشی از وضعیتی جدی‌تر از اسهالی ساده است، حتماً به پزشک مراجعه کنید.

درمان سریع شکم درد و اسهال

برای درمان سریع شکم درد و اسهال، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• مایعاتی مانند آب، آب نبات، الکترولیت‌های خوراکی مانند گلوکز و نمک یا نوشیدنی‌هایی مانند سوپ دوغ و چای زنجبیل مصرف کنید؛
• نان تست و آرد، برنج، موز و سوپ‌های گلوکز دار مصرف کنید؛
• از مصرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید؛
• استراحت کنید؛
• از داروهای ضد اسهال مانند لوموتیل یا امودیوم (به عنوان مثال) برای کنترل اسهال استفاده کنید.

درمان خانگی اسهال ویروسی

هشدار! اگر اسهال خونی یا تب دارید، شاید پای بیماری جدی دیگری به‌میان باشد و نباید از داروهای نام‌برده استفاده کنید.

در صورت عدم درمان خانگی اسهال در خانه باید به پزشکان کدام تخصص مراجعه کرد؟

گاهی‌اوقات، روش‌های درمان خانگی اسهال کفایت نمی‌کنند. در این صورت به جای درمان اسهال در خانه، باید به پزشک مراجعه کنید. در بیشتر موارد، علائم اسهال در عرض ۵ تا ۷ روز متوقف می‌شود. با این‌حال، اسهال دلایل مختلفی دارد که پزشک به رفع آن‌ها کمک می‌کند.

اگر اسهال طی چند روز ادامه پیدا کرد یا به درمان خانگی پاسخ نداد، باید با دکتر گوارش تماس بگیرید. دلایل دیگر مراجعه به پزشک برای اسهال عبارتند از:

• تب و بروز علائم کم‌آبی بدن، مانند تشنگی شدید و خشکی دهان
• اسهال مزمن و اسهال در خواب
• وجود خون یا چرک در مدفوع
• کاهش وزن قابل توجه
• درد شدید شکم

 می‌توانید متخصصان شهرتان را پیدا کنید و به‌راحتی، نوبت بگیرید. مثلا اگر ساکن کرمان هستید، نوبت دکتر گوارش کرمان را به‌صورت آنلاین برای ویزیت حضوری و غیرحضوری، ثبت کنید. در کرمان، بیش از 10 متخصص گوارش فعالیت می‌کنند. در سامانه دکتردکتر، پزشکان برتر را شناسایی کنید و به‌طور آنلاین، از آن‌ها نوبت بگیرید.

منابع

health.com

verywellhealth.com

clevelandclinic

healthline

imodium

manipalhospitals

goodrx

سوالات متداول