قرص مبندازول یکی از رایجترین داروهای ضدانگل است که با تخریب دیواره سلولی انگل و تخم آن، رشد و تخمگذاری کرمهایی مثل کرم کدو، قلابدار و آسکاریس را متوقف میکند. این دارو به صورت قرص جویدنی، بلعیدنی و شربت مبندازول برای کودکان و بزرگسالان در دسترس است. عوارض احتمالی آن نیز شامل درد شکم، تهوع، اسهال و سردرد میشود. مصرف مبندازول در بارداری، شیردهی یا بیماریهای کبدی باید با مشورت پزشک انجام شود. با مطالعه این مطلب از مجله پزشکی دکتردکتر، با نحوه عملکرد و اثرگذاری قرص مبندازول آشنا میشوید.
در انتها، اگر سوالی درباره این دارو دارید، در قسمت نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.
قرص مبندازول چیست و در چه مواردی استفاده میشود؟
مبندازول یک داروی ضد انگل و برای بیماری های انگلی است که برای درمان انواعی از عفونتهای کرمی در رودهها مانند کرم سنجاقی یا کرمک، آسکاریس یا کرم گرد، تریکوریس یا کرم شلاقی و در برخی موارد، کرم قلابدار کاربرد دارد. این دارو با جلوگیری از جذب گلوکز توسط انگلها، باعث مرگ آنها و دفعشان از بدن میشود.
نام تجاری داروی مبندازول چیست و به چه نامهایی در بازار موجود است؟
داروی مبندازول یکی از قرص ضد انگلهای قوی برای بزرگسالان است و با نامهای تجاری متفاوتی همچون Vermox، Mebox، Emverm و Ovex در بازار موجود است. معمولترین قرص مبندازول تجویزشده قرص مبندازول ۱۰۰ برای کودکان و بزرگسالان است. ولی این دارو، به شکل قرص مبندازول ۵۰۰ و قرص مبندازول قهوهای هم موجود است. حال اینکه تفاوت قرص مبندازول ۱۰۰ چیست را باید در نحوه عملکرد و تاثیرگذاری این دارو در بازه زمانی مشخص یافت.
برای خرید اینترنتی دارو و انواع شربتهای ضد انگلی، میتوانید از داروخانه آنلاین دکتردکتر خرید کنید.
اَشکال دارویی مبندازول
مبندازول در درمان انواع کرمهای رودهای کاربرد دارد و با مهار جذب گلوکز در انگلها، باعث مرگ آنها میشود. این دارو به شکلهای زیر عرضه میشود:
- قرص ۱۰۰میلیگرمی؛ معمولا بهصورت جویدنی یا بلعیدنی مصرف میشود.
- سوسپانسیون خوراکی؛ مناسب برای کودکانی که بلع قرص برایشان سخت است.
- پودر سوسپانسیون؛ به صورت پودر ارائه شده و قبل از مصرف در آب حل میشود.
این تنوع در اشکال دارویی مبندازول، مصرف آن را برای گروههای سنی مختلف و در شرایط مختلف بالینی مناسب میکند.
نحوه عملکرد قرص مبندازول
مبندازول با جلوگیری از مصرف گلوکز در بدن انگل، باعث تحلیل انرژی و مرگ تدریجی آن میشود. این دارو بهویژه روی دستگاه گوارش کرم روده اثر میگذارد و آنها را فلج یا نابود میکند. مبندازول روی انواعی از انگلهای رودهای مانند کرم سوزنی، کرم گرد و کرم شلاقی مؤثر است.
داروهای هم گروه قرص مبندازول
مبندازول تنها ازبینبرندۀ عفونتهای انگلی نیست. این دارو متعلق به خانوادۀ بنزیمیدازولهاست که با ایجاد قحطی انرژی در بدن انگلها، آنها را از پا در میآورند. برخی از این داروها کاربردهای کاملا مشابه با مبندازول دارند و برخی دیگر برای عفونتهای پیچیدهتر و کرمهای بافتهای عمیق بدن طراحی شدهاند.
رایجترین داروهای همگروه و همخانواده مبندازول عبارتند از:
- آلبندازول (Albendazole) رقیب قدر مبندازول است و طیف وسیعتری از انگلها، حتی لاروهای موجود در بافتها را هدف قرار میدهد.
- تیابندازول (Thiabendazole) بیشتر برای درمان عفونتهای ناشی از کرمهای نخی و لاروهای مهاجر پوستی کاربرد دارد.
- تریکلبندازول (Triclabendazole) داروی تخصصی برای مبارزه با کرمهای کبدی محسوب میشود.
- پیرانتل پاموآت (Pyrantel Pamoate) از خانواده بنزیمیدازولها نیست، اما جایگزین اصلی مبندازول برای درمان کرمک در کودکان و زنان باردار است.
- آیورمکتین (Ivermectin) در موارد مقاوم به درمانهای معمول انگلی، بهعنوان یک کمکی مؤثر همراه تجویز میشود.
برای درمان چه بیماریهایی از مبندازول استفاده میشود؟
از جمله بیماریهایی که با مبندازول درمان میشوند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- آسکاریازیس؛ عفونت ناشی از کرم آسکاریس؛
- آنتروبیازیس؛ عفونت ناشی از کرمک؛
- تریکوریازیس؛ عفونت ناشی از کرمهای شلاقی؛
- آنکیلوستوما و نکاتور آمریکانوس؛ عفونت ناشی از کرمهای قلابدار؛
- استرونژیلوئیدازیس؛ عفونت ناشی از کرمهای رشتهای.
قرص مبندازول جویدنی
قرص جویدنی مبندازول برای درمان عفونتهای انگلی رودهای، بهویژه در کودکانی که بلعیدن قرص سخت است، طراحی شده است. این قرص باید کاملاً جویده شود تا دارو بهتر جذب و اثرگذار باشد. مبندازول جویدنی در درمان کرمک، کرم گرد، کرم قلابدار و کرم شلاقی کاربرد دارد و با جذب سریع، به از بین بردن انگلها و کاهش علائم کمک میکند.
نحوه مصرف دُزهای مختلف قرص مبندازول
در جدول زیر، به دُز و دستور قرص مبندازول برای کودکان و بزرگسالان در شرایط خاص، اشاره کردهایم:
| نوع عفونت | بزرگسالان و کودکان بالای ۲ سال | کودکان زیر ۲ سال | توضیحات تکمیلی |
| کرمک | یک دُز ۱۰۰میلیگرمی با یکبار مصرف قرص برای درمان کرم سفید در مدفوع بزرگسالان/ در صورت نیاز، تکرار دُز پس از ۲ تا ۳ هفته | توسط پزشک | انجام درمان روی تمام افراد خانواده |
| کرم گرد، کرم قلابدار، کرم شلاقی | ۱۰۰ میلیگرم دوبار در روز (صبح و عصر) به مدت ۳ روز متوالی | توسط پزشک | امکان نیاز به تکرار درمان پس از ۳ هفته |
| کرمهای شلاقی | ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیگرم دوبار در روز به مدت ۵ روز | توسط پزشک | افزایش مدت زمان درمان، بسته به شدت علائم |
| کرمهای لولهای | ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلیگرم ۳ بار در روز برای ۳ روز؛ سپس ۵۰۰ میلیگرم ۳ بار در روز برای ۱۰ روز | توسط پزشک | مصرف دارو با غذا برای جذب بهتر |
دُز و طریقه مصرف قرص مبندازول برای بزرگسالان
دُز مصرفی قرص مبندازول بهعنوان قرص انگل بزرگسال، برای بزرگسالان بستگی به نوع عفونت دارد. بهطور معمول، برای عفونتهای رایج مانند کرم گرد یا کرم شلاقی، دُز مصرفی توصیهشده ۱۰۰ میلیگرم و دوبار در روز بهمدت ۳ روز متوالی است. درصورت نیاز به درمان مجدد، باید پس از ۳ هفته دوباره تکرار شود. همچنین، برای عفونت کرمک، معمولا یک دُز ۱۰۰میلیگرمی به صورت تکدُز و در صورت لزوم بعد از دو هفته تکرار مصرف قرص مبندازول لازم است.
درباره اهمیت تکرار دُز مصرفی مبندازول، به گفته سازمان سلامت ملی آمریکا (NHS)،
قرص مبندازول، تنها کرمها را میکشد، اما تخم کرمها همچنان در بدن فرد وجود دارند. بههمین خاطر، گاهی لازم است دُز دوم را بعد از دو هفته مصرف کنید.
طریقه مصرف قرص مبندازول برای کودکان
دُز معمول مصرف قرص مبندازول برای درمان کرمک بهعنوان قرص انگل کودکان، برای کودکان ۲ساله و بزرگتر، ۱۰۰ میلیگرم است که به صورت یک دُز واحد در روز استفاده میشود. در صورت ابتلا به عفونتهای دیگر مانند آسکاریس، کرم قلابدار یا کرم شلاقی، مصرف ۱۰۰ میلیگرم از داروی مبندازول، دو بار در روز و برای سه روز متوالی لازم است.
برای کودکان زیر ۲ سال، مصرف این دارو باید با دقت و تنها تحت نظر پزشک انجام شود. چنانچه عفونت انگلی شدید باشد، مصرف دارو با یک وعده غذایی چرب، جذب آن را افزایش خواهد داد. همچنین، در صورت نیاز و تشخیص دکتر انگل روده، ممکن است تکرار درمان پس از سه هفته ضرورت داشته باشد.
قرص مبندازول را ناشتا بخوریم؟
مصرف قرص مبندازول، نیازی به ناشتا بودن ندارد و میتوان آن را با یا بدون غذا مصرف کرد. با این حال، برخی از منابع معتبر پزشکی توصیه میکنند که درصورت مصرف دُزهای بالاتر یا دورههای درمانی طولانیتر، آن را همراه با غذاهای چرب مصرف کنید. این کار، به بهبود جذب دارو کمک کرده و اثربخشی آن را افزایش میدهد.
اگر یک دُز مصرف قرص انگل را فراموش کردیم، چه کنیم؟
اگر یک دُز مصرف قرص مبندازول را فراموش کردید، به محض یادآوری، آن را مصرف کنید. اما اگر زمان زیادی تا دُز بعدی باقی نمانده باشد، نیازی به مصرف دُز فراموش شده نیست و باید فقط دُز بعدی را طبق برنامه مصرف کنید. از مصرف همزمان دو دُز خودداری کنید؛ زیرا این کار، منجر به افزایش خطر بروز عوارض جانبی خواهد شد. برای جلوگیری از فراموشی زمان مصرف قرص مبندازول، دارو را در زمانهای مشخص از روز مصرف کنید.
شرایط نگهداری از داروی مبندازول
داروی مبندازول باید در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نور مستقیم نگهداری شود. این دارو را در یخچال یا در معرض انجماد قرار ندهید. همچنین، باید اشکال متنوع دارویی مبندازول را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
پس از باز کردن بستهبندی بهتر است برای محافظت بیشتر، از داروی مبندازول را در ظرف اصلی خود نگهداری کرده تا از تاثیر عوامل محیطی مانند رطوبت جلوگیری شود. برای اطمینان از نگهداری صحیح، از دستورالعملهای ارائهشده توسط داروساز یا اطلاعات درجشده روی بستهبندی استفاده کنید.
عوارض قرص مبندازول در بزرگسالان
اکثر افراد این دارو را بدون مشکل خاصی تحمل میکنند. با این حال، برخی عوارض شایع ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- درد شکم؛
- اسهال خفیف؛
- سردرد یا سرگیجه.
در موارد نادر، واکنشهای آلرژیک مانند کهیر، تورم صورت یا تنگی نفس ممکن است رخ دهد که نیازمند مراقبت پزشکی فوری است.
بد نیست بدانید یبوست چیست و چطور باید درمانش کرد! با یک کلیک، این مطلب را در دکتردکتر بخوانید.
تداخلات دارویی قرص مبندازول
با وجود ایمن بودن قرص مبندازول، گاهی با برخی داروها و مواد شیمیایی تداخل پیدا میکند. در ادامه، به تعدادی از تداخلات دارویی احتمالی قرص مبندازول اشاره کردهایم:
- سایمتیدین؛ مصرف برای کاهش اسید معده و تداخل به جهت کاهش سطح ترکیبات مبندازول در خون؛
- داروهای ضدتشنج؛ داروهایی مانند فنیتوئین و کاربامازپین برای درمان صرع و تداخل به جهت کاهش اثربخشی مبندازول؛
- کتوکونازول؛ تداخل به جهت افزایش سطح خونی مبندازول؛
- ریفامپین؛ مصرف برای درمان سل و تداخل به جهت کاهش سطح مبندازول در خون؛
- داروهای ضدویروس؛ دارویی مانند ریتوناویر و تداخل به جهت اثرگذاری منفی بر متابولیسم قرص مبندازول؛
- داروهای ضدافسردگی و ضدروانپریشی؛ تداخل به جهت ایجاد تغییراتی در سطح دارو در خون.
همیشه پیش از شروع مصرف هر داروی جدید، اگر در حال مصرف هر داروی دیگری هستید، حتما به پزشک خود اطلاع دهید تا از بروز تداخلات دارویی جلوگیری شود.
موارد احتیاط در مصرف قرص انگل
مصرف قرص مبندازول را باید با توجه به موارد احتیاطی خاصی انجام دهید. در ادامه، به مهمترین موارد احتیاط قرص مبندازول اشاره کردهایم:
- مصرف قرص مبندازول در دوران بارداری؛ به دلیل وارد شدن آسیب احتمالی به جنین، این قرص بهویژه در سهماهه اول باید با احتیاط مصرف شود.
- مصرف قرص مبندازول در دوران شیردهی؛ به دلیل وجود ترکیبات این قرص در شیر مادر، قبل از مصرف آن باید با پزشک مشورت کنید تا از ایمن بودن آن برای نوزاد خود اطمینان حاصل کنید.
- مصرف قرص مبندازول برای افراد مبتلا به بیماریهای کبدی؛ افراد مبتلا به بیماریهای کبدی، برای مصرف این قرص باید با احتیاط عمل کنند و این افراد به تنظیم دُز یا بررسی عملکرد کبد توسط پزشک نیاز دارند. توصیه میکنیم برای آشنایی با این نوع بیماریها ، مقاله شایع ترین بیماریهای کبدی را بخوانید که برای این مشکلات سلامتی، از داروی مبندازول اجتناب کنید.
- مصرف داروی مبندازول برای افراد دچار به واکنشهای حساسیتی؛ اگر در گذشته به مبندازول یا هر داروی دیگری واکنش آلرژیک نشان دادهاید، قبل از مصرف این دارو باید با پزشک مشورت کنید.
- مصرف قرص مبندازول و احتمال وجود تداخلات دارویی: مبندازول، با برخی داروها بهویژه داروهای درمان صرع، برخی داروهای ضدقارچ و داروهای ضدانعقاد خون تداخل دارند. بنابراین، تمامی داروهای مصرفی خود را باید به پزشک اطلاع دهید.
- مصرف داروی مبندازول برای کودکان زیر ۲ سال؛ مصرف مبندازول در کودکان زیر ۲ سال، تنها و تنها باید تحت نظر پزشک انجام شود.
- مصرف قرص مبندازول در طولانیمدت؛ عوارض جانبی جدیتری در صورت مصرف طولانیمدت این دارو رخ خواهد داد. بههمینخاطر، مصرف آن برای مدت طولانی باید تحت نظر پزشک باشد.
همیشه قبل از شروع درمان با قرص مبندازول، برای حصول اطمینان از ایمنی و مناسب بودن آن، با پزشک مشورت کنید.
در صورت مصرف سرخود و اوردُز با قرص مبندازول چه باید کرد؟
مصرف خودسرانه و بیش از حد قرص مبندازول، عوارض بسیار جدی به دنبال خواهد داشت. داروی مبندازول، معمولا در دُزهای تجویزشده توسط پزشک، ایمن است؛ اما مصرف بیرویه و خودسرانه آن منجر به مسمومیت و عوارض جانبی میشود.
عوارض شدید و احتمالی اوردُز با قرص مبندازول شامل تهوع شدید، استفراغ، اسهال، درد شکمی، سردرد، سرگیجه و در موارد نادر آسیب کبدی یا اختلالات عصبی است. در صورت بروز هر یک از این علائم، باید فورا به اورژانس مراجعه کنید.
چه افرادی نباید از داروی مبندازول استفاده کنند؟
داروی مبندازول برای همه افراد مناسب نیست و برخی افراد باید از مصرف آن اجتناب کرده یا با احتیاط آن را مصرف کنند. این افراد شامل موارد زیر هستند:
- زنان باردار؛ بهخصوص در سهماهه اول بارداری؛
- کودکان زیر ۲ سال؛ عدم اطمینان از ایمنی و اثربخشی مبندازول در این گروه سنی؛
- افراد مبتلا به بیماریهای کبدی؛ احتمال وارد شدن آسیب بیشتر به کبد با مصرف قرص مبندازول؛
- افراد دچار حساسیت دارویی؛ وجود سابقه حساسیت به مبندازول یا هر داروی دیگری؛
- افراد با مشکلات گوارشی خاص؛ به دلیل تشدید اختلالات گوارشی با مصرف این دارو.
در صورت نیاز به مصرف مبندازول، وضعیت سلامتی خود را با پزشک در میان بگذارید تا متناسب با شرایط پزشکی شما بهترین تصمیم از سوی او گرفته شود.
مصرف قرص مبندازول در بارداری
وقتی پای عفونتهای انگلی مثل کرمک یا کرمهای گرد در میان باشد، قرص مبندازول اولین تجویز پزشک است. اما وقتی از درمان یک مادر باردار حرف میزنیم، داستان کمی متفاوت و حساس میشود. گرچه شواهد قطعی در مورد خطر این دارو وجود ندارد، پزشکان احتیاط را واجب میدانند، بهخصوص در سهماهه اول که دوران طلایی شکلگیری جنین است. تحقیقات آزمایشگاهی نشان داده که دُز بالای این دارو میتواند برای جنین سمی باشد. بنابراین عاقلانهتر این است که درمان با مبندازول را تا بعداز زایمان یا دستکم تا شروع سهماهه دوم بارداری به تأخیر بیندازید.
برای درمان عفونتهای انگلی و تجویز قرص مبندازول به چه دکتری مراجعه کنیم؟
برای درمان عفونتهای انگلی و تجویز قرص مبندازول، به یک متخصص گوارش مراجعه کنید. این پزشک، با آگاهی از نحوه کارکرد داروی مبندازول، بررسی علائم و وضعیت سلامتی شما و انجام تستهای لازم، موثرترین درمان با داروی مبندازول را تجویز خواهد کرد. چنانچه حین مصرف با علائمی مانند درد شکم، اسهال، سردرد و تهوع و استفراغ مواجه شدید، دکتر گوارش ایمنترین دُز مصرفی و مناسبترین دوره درمان با مبندازول را ارائه میدهد.
این دارو به شکلهای متنوعی همچون قرص مبندازول بلعیدنی، قرص جویدنی و شربت مبندازول با هدف مصرف راحتتر افراد بهویژه کودکان در بازار وجود دارد. اگر شما هم با علائم عفونتهای انگلی مواجه هستید و به داروی ضدانگل مانند مبندازول نیاز دارید، باید به متخصص گوارش مراجعه کنید. برای دریافت ویزیت آنلاین دکتر گوارش، میتوانید از امکان نوبتدهی آنلاین این متخصص در سایت دکتردکتر بهرهمند شوید.
منابع:
سلام وقت شما بخیر
امیدوارم خوب باشین
یه سوالی داشتم اونم این بود که نحوه و دوز مصرف قرص مبندازول برای بچه ها چطوریه و چقدره؟
سلام عزیزم
مبندازول یک داروی ضد انگل هست که در طیفی از بیماری های انگلی و کرم ها کاربرد داره
و دوز اون و مدت مصرف با توجه به نوع عفونت متفاوته