رژیم غذایی برای التهاب روده؛ آشنایی با غذاهای مفید و مضر برای IBD

رژیم غذایی برای التهاب روده برای سلامتی
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

التهاب روده یا بیماری‌های التهابی روده (IBD) از جمله اختلالات مزمنی هستند که ممکن است بخش‌های مختلف دستگاه گوارش را درگیر کرده و علائمی مانند درد شکم، اسهال، نفخ، کاهش وزن و خستگی را به همراه داشته باشند. اگرچه رژیم غذایی به‌تنهایی قادر به درمان این بیماری‌ها نیست، اما انتخاب درست مواد غذایی می‌تواند به کاهش التهاب، کنترل علائم و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند. از سوی دیگر، برخی خوراکی‌ها ممکن است باعث تشدید علائم و افزایش ناراحتی‌های گوارشی شوند. در این مقاله با اصول انتخاب رژیم غذایی برای التهاب روده آشنا می‌شویم و فهرستی از غذاهای مفید و مضر برای افراد مبتلا به IBD را بررسی می‌کنیم تا بتوانید انتخاب‌های آگاهانه‌تری برای حفظ سلامت دستگاه گوارش خود داشته باشید.

مشاوره کاهش وزن با آمپول لاغری
سرفصل‌ها نمایش بیشتر

رژیم غذایی برای التهاب روده

بیماری التهابی روده (IBD) شامل ۲ بیماری اصلی، یعنی بیماری کرون و کولیت اولسراتیو است. هیچ غذای خاص، رژیم غذایی یا سبک زندگی مشخصی باعث ایجاد، پیشگیری یا درمان التهاب روده نمی‌شود و عوامل متعددی می‌توانند در بروز این بیماری های روده نقش داشته باشند.

رژیم غذایی شما عامل ایجاد بیماری التهابی روده نیست و به‌تنهایی نیز باعث شعله‌ور شدن بیماری نمی‌شود. بااین‌حال، تغییر رژیم غذایی می‌تواند به کنترل علائم در دوره‌های تشدید بیماری کمک کند.

اگرچه برخی رژیم‌های غذایی تخصصی ممکن است برای بعضی بیماران مفید باشند، هیچ برنامه غذایی خاصی به‌جز تغذیه روده‌ای (Enteral Nutrition) که از طریق فرمول‌های غنی از مواد مغذی تأمین می‌شود، به‌طور قطعی برای پیشگیری یا کنترل بیماری التهابی روده اثبات نشده است.

ثبت و نگهداری یادداشت روزانه از غذاهای مصرفی، راهی مؤثر برای مدیریت دوره‌های تشدید بیماری است. همچنین، یک متخصص تغذیه آشنا با بیماری‌های التهابی روده می‌تواند بر اساس علائم و شرایط شما، رژیم غذایی مناسبی را پیشنهاد کند.

اصول رژیم غذایی در بیماران مبتلا به التهاب روده

رژیم غذایی نقش مهمی در مدیریت بیماری التهابی روده (IBD) دارد و می‌تواند بر تعداد و شدت دوره‌های تشدید بیماری تأثیر بگذارد. اگرچه هیچ رژیم غذایی واحدی برای همه مبتلایان به IBD وجود ندارد، آگاهی از تأثیر غذاهای مختلف بر بدن به شما کمک می‌کند یک رژیم غذایی برای التهاب روده را برای کاهش علائم و حفظ سلامت روده تنظیم کنید.

پزشکان توصیه می‌کنند رژیم غذایی بیماران مبتلا به IBD حاوی قندهای افزوده و چربی‌های اشباع کمتری باشد و در عین حال پروتئین کافی تأمین کند. همچنین بهتر است در برنامه غذایی التهاب روده به جای وعده‌های حجیم، چندین وعده کوچک در طول روز مصرف شود تا هضم غذا آسان‌تر باشد. در برخی موارد، استفاده از مکمل‌های تغذیه‌ای خوراکی نیز می‌تواند برای جبران کمبودهای غذایی مفید باشد.

شناسایی غذاهای محرک

شناسایی و پرهیز از غذاهای محرک در رژیم غذایی برای التهاب روده یکی از مهم‌ترین اقدامات برای کنترل علائم IBD است. برخی از محرک‌های رایج عبارت‌اند از غذاهای پرچرب، لبنیات (در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز)، غذاهای تند و خوراکی‌های پرفیبر که ممکن است در زمان تشدید بیماری علائم را بدتر کنند. یادداشت کردن غذاهای مصرفی و علائم روزانه می‌تواند به شناسایی محرک‌های شخصی کمک کند. برخی محرک‌های رایج عبارت‌اند از:

  • غذاهای تند؛
  • غذاهای سرخ‌شده و چرب؛
  • لبنیات در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز؛
  • نوشیدنی‌های گازدار.

حذف غذاهای تند از رژیم غذایی برای التهاب روده

دریافت کافی انرژی و پروتئین

بیماران مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) بیش از سایر افراد در معرض کمبودهای تغذیه‌ای قرار دارند. این موضوع می‌تواند به دلیل کاهش دریافت غذا، اختلال در جذب مواد مغذی و عوارض جانبی برخی داروها رخ دهد. از جمله مواد مغذی مهمی که ممکن است نیاز به پایش منظم داشته باشند می‌توان به ویتامین D، آهن، کلسیم و ویتامین‌های گروه B اشاره کرد.

پروتئین برای تأمین انرژی، ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده و حفظ سلامت عمومی بدن ضروری است، به‌ویژه پس از یک دوره تشدید بیماری. برخی منابع مناسب پروتئین عبارت‌اند از:

  • سینه مرغ یا بوقلمون بدون پوست؛
  • توفو و تمپه (در صورت تحمل)؛
  • ماهی تازه، به‌ویژه انواع غنی از امگا ۳؛
  • تخم‌مرغ.

همکاری با یک متخصص تغذیه می‌تواند به تأمین نیازهای تغذیه‌ای بدن در جهت تأمین انرژی موردنیاز و شناسایی و درمان کمبودهای احتمالی کمک کند.

مدیریت مصرف فیبر

در دوره‌های فعال بیماری، مصرف غذاهای کم‌فیبر یا کم‌پسماند می‌تواند فشار کمتری به دستگاه گوارش وارد کند. این غذاها دفعات دفع را کاهش داده و تحریک روده را کمتر می‌کنند. نمونه‌هایی از غذاهای کم‌پسماند:

  • برنج سفید، پاستا و نان سفید؛
  • سبزیجات پخته و بدون پوست مانند هویج و کدو سبز؛
  • پروتئین‌های کم‌چرب مانند تخم‌مرغ، مرغ و ماهی؛
  • موز و پوره سیب.

در این دوره بهتر است از مصرف غذاهای پرفیبر مانند سبزیجات خام، مغزها و غلات کامل خودداری کنید؛ زیرا ممکن است علائم را تشدید کنند.

اهمیت مصرف مایعات

در دوره‌های فعال بیماری، حفظ آب بدن در رژیم غذایی برای التهاب روده اهمیت زیادی دارد و معمولاً مصرف حدود ۲ لیتر مایعات در روز توصیه می‌شود. همچنین هیدراته ماندن برای مبتلایان به IBD اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه در زمان اسهال یا هوای گرم که بدن آب و الکترولیت بیشتری از دست می‌دهد.

نوشیدنی‌های مناسب عبارت‌اند از:

  • آب ساده یا آب طعم‌دار شده با لیمو و خیار؛
  • دمنوش‌هایی مانند بابونه و نعناع؛
  • نوشیدنی‌های حاوی الکترولیت.

در مقابل، نوشیدنی‌های بسیار شیرین یا کافئین‌دار می‌توانند کم‌آبی بدن را تشدید کنند.

نوشیدن آب کافی در رژیم غذایی برای التهاب روده

انتخاب غذاهای ضدالتهاب

برخی مواد غذایی به‌طور طبیعی دارای خواص ضدالتهابی هستند و می‌توانند به کنترل علائم IBD کمک کنند. این غذاها معمولاً حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و اسیدهای چرب مفید هستند. مواد غذایی ضدالتهاب عبارت‌اند از:

  • ماهی‌های چرب مانند سالمون، خال‌مخالی و ساردین؛
  • روغن زیتون فرابکر؛
  • بلوبری و توت‌فرنگی؛
  • اسفناج و کلم کیل پخته؛
  • زردچوبه و زنجبیل.

نقش پروبیوتیک‌ها و پروبیوتیک‌ها

برخی غذاهای تخمیرشده حاوی پروبیوتیک هستند؛ باکتری‌های مفیدی که به حفظ تعادل میکروبی روده کمک می‌کنند و ممکن است علائم IBD را بهبود دهند. پری‌بیوتیک‌ها هم غذای این باکتری‌ها محسوب می‌شوند.

برخی منابع پروبیوتیک عبارت‌اند از:

  • سبزیجات تخمیرشده مانند کلم‌ترش و کیمچی؛
  • کفیر؛
  • کامبوچا؛
  • میسو و تمپه؛
  • ماست حاوی باکتری‌های زنده.

البته پیش از مصرف منظم این محصولات بهتر است با پزشک خود مشورت کنید.

توجه به کمبودهای تغذیه‌ای

IBD خطر کمبود برخی مواد مغذی را افزایش می‌دهد. به همین دلیل بهتر است با پزشک یا متخصص تغذیه درباره نیاز به مکمل‌ها یا غذاهای غنی‌شده مشورت کنید.

مواد مغذی مهم که باید در رژیم غذایی برای التهاب روده تأمین شوند، عبارت‌اند از:

  • کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان‌ها؛
  • آهن برای پیشگیری از کم‌خونی؛
  • ویتامین B12، به‌ویژه در افرادی که بیماری کرون روده کوچک را درگیر کرده است.

برای التهاب روده چه بخوریم؟

اگرچه محرک‌های غذایی در افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) ممکن است متفاوت باشند، برخی مواد غذایی مفید برای التهاب روده به‌طور کلی برای کاهش علائم و حمایت از سلامت روده مفیدند.

آهن برای التهاب روده

کمبود آهن در افراد مبتلا به IBD شایع است و معمولاً به دلیل خونریزی یا اختلال در جذب مواد مغذی ایجاد می‌شود. آهن برای پیشگیری از کم‌خونی و حفظ سطح انرژی بدن ضروری است.

منابع آهن شامل موارد زیر هستند:

  • تخم‌مرغ؛
  • ماهی و صدف‌های خوراکی؛
  • غلات و محصولات غنی‌شده مانند جو دوسر و نان سبوس‌دار؛
  • گوشت‌های کم‌چرب مانند گوشت گاو، بوقلمون و مرغ؛
  • حبوباتی مانند عدس و نخود.

نکته: مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین C مانند پرتقال یا فلفل دلمه‌ای همراه با منابع آهن ممکن است جذب آهن را افزایش دهد.

کلسیم و ویتامین D برای التهاب روده

بیماری التهابی روده، به‌ویژه در افرادی که از کورتیکواستروئیدها استفاده می‌کنند، می‌تواند جذب کلسیم و تشکیل استخوان را مختل کند. این مسئله خطر کاهش تراکم استخوان و پوکی استخوان را افزایش می‌دهد.

منابع مناسب کلسیم و ویتامین D عبارت‌اند از:

  • شیر، ماست و پنیر؛
  • تخم‌مرغ؛
  • ماهی‌های چرب (منبع ویتامین D)؛
  • شیرهای گیاهی غنی‌شده مانند شیر سویا و شیر بادام؛
  • سبزیجات برگ سبز مانند کلم کیل و کلم برگ.

ویتامین دی در رژیم غذایی برای التهاب روده

روی (زینک) برای التهاب روده

اسهال و سوءجذب ناشی از IBD می‌تواند باعث کاهش ذخایر روی در بدن شود. تأمین این ماده معدنی از طریق رژیم غذایی برای التهاب روده در عملکرد سیستم ایمنی و ترمیم بافت‌ها نقش مهمی دارد.

منابع خوب روی عبارت‌اند از:

  • حبوباتی مانند لوبیا و عدس؛
  • مغزها و دانه‌ها مانند تخمه کدو و بادام هندی؛
  • گوشت قرمز و گوشت مرغ؛
  • صدف خوراکی و خرچنگ؛
  • غلات کامل مانند جو دوسر و کینوا.

غذاهای کم‌فودمپ (Low-FODMAP)

رژیم کم‌فودمپ (Low-FODMAP) یکی از رویکردهای غذایی پرطرفدار برای کمک به مدیریت علائم بیماری التهابی روده (IBD) است. فودمپ‌ها (FODMAPs) گروهی از کربوهیدرات‌های زنجیره‌کوتاه (قندها) هستند که هضم آن‌ها ممکن است دشوار باشد و به‌ویژه در افراد مبتلا به IBD باعث نفخ، گاز، درد و ناراحتی گوارشی شوند. غذاهای کم‌فودمپ فشار کمتری به دستگاه گوارش وارد می‌کنند و می‌توانند در دوره‌های تشدید علائم به کاهش ناراحتی‌ها کمک کنند.

نمونه‌هایی از غذاهای کم‌فودمپ عبارت‌اند از:

  • گوشت‌ها: مرغ، بوقلمون، گوشت گاو کم‌چرب و ماهی (از مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده خودداری کنید).
  • سبزیجات: هویج، کدو سبز، اسفناج و لوبیا سبز.
  • میوه‌ها: بلوبری، توت‌فرنگی، پرتقال و موز نارس.
  • غلات: برنج، جو دوسر، کینوا و پاستای بدون گلوتن.

سبزیجات مفید برای التهاب روده

در حالی که سبزیجات خام به دلیل محتوای فیبر خود ممکن است گاهی دستگاه گوارش را تحریک کنند، سبزیجات پخته معمولاً هضم آسان‌تری دارند. بخارپز کردن، کبابی کردن یا آب‌پز کردن سبزیجات باعث نرم شدن فیبر آن‌ها می‌شود و فشار کمتری به دستگاه گوارش وارد می‌کند. برای کمک به پیشگیری از تشدید علائم، به‌ویژه اگر به دلیل بیماری التهابی روده (IBD) در بخشی از روده دچار تنگی شده‌اید، بهتر است سبزیجاتی را انتخاب کنید که کاملاً پخته و کم‌فیبر باشند.

بهترین سبزیجات پخته برای افراد مبتلا به IBD عبارت‌اند از:

  • هویج؛
  • کدو سبز؛
  • اسفناج؛
  • کدو حلوایی؛
  • سیب‌زمینی شیرین (به میزان متعادل).

آب استخوان برای التهاب روده

آب استخوان به دلیل داشتن مقادیر بالای کلاژن، ژلاتین و اسیدهای آمینه به‌عنوان یک غذای مغذی محبوبیت پیدا کرده است. این ترکیبات ممکن است به ترمیم پوشش داخلی روده کمک کنند؛ موضوعی که می‌تواند برای افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) مفید باشد. آب استخوان همچنین به تأمین مایعات و مواد معدنی ضروری کمک می‌کند که در مواردی که IBD باعث کم‌آبی بدن یا کمبود مواد مغذی می‌شود، اهمیت ویژه‌ای دارند.

آب استخوان را می‌توانید به روش‌های زیر در رژیم غذایی برای التهاب روده استفاده کنید:

  • آن را به‌صورت یک نوشیدنی گرم مصرف کنید.
  • از آن به‌عنوان پایه تهیه سوپ‌ها و خورش‌ها استفاده کنید.
  • برای افزایش طعم و ارزش غذایی، آن را به برنج یا کینوا اضافه کنید.

دمنوش برای التهاب روده

برخی دمنوش‌های گیاهی مانند زنجبیل، بابونه و نعناع دارای خواص آرام‌بخش هستند که می‌توانند به تسکین دستگاه گوارش کمک کنند. این دمنوش‌ها به‌طور طبیعی فاقد کافئین هستند؛ موضوعی که برای افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) اهمیت دارد، زیرا ممکن است کافئین در برخی افراد باعث تحریک دستگاه گوارش شود.

دمنوش‌های گیاهی توصیه‌شده برای IBD عبارت‌اند از:

  • دمنوش زنجبیل: دارای خواص ضدالتهابی است و می‌تواند به کاهش تهوع کمک کند.
  • دمنوش بابونه: برای معده ملایم است و خواص ضدالتهابی خفیفی دارد.
  • دمنوش نعناع: می‌تواند به کاهش نفخ و گازهای روده‌ای کمک کند.

دمنوش زنجبیل در رژیم غذایی برای التهاب روده

روغن‌های سالم برای التهاب روده

گنجاندن چربی‌های سالم در رژیم غذایی برای التهاب روده می‌تواند به کاهش التهاب و تأمین مواد مغذی ضروری کمک کند. این چربی‌ها در مقایسه با چربی‌های ترانس ناسالم موجود در غذاهای فرآوری‌شده، هضم آسان‌تری دارند. همچنین چربی‌های سالم ممکن است به بهبود جذب ویتامین‌های محلول در چربی کمک کنند؛ موضوعی که در برخی افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

منابع مناسب چربی‌های سالم عبارت‌اند از:

  • آووکادو: سرشار از چربی‌های تک‌غیراشباع است و معمولاً به‌راحتی هضم می‌شود؛ البته اگر از رژیم سخت‌گیرانه کم‌فودمپ (Low FODMAP) پیروی می‌کنید، بهتر است از مصرف آن خودداری کنید.
  • روغن زیتون: می‌توان از آن در پخت‌وپز یا به‌صورت افزودنی روی غذاها استفاده کرد. ترجیحا این است که از روغن زیتون فرابکر که در ظرف تیره نگهداری می‌شود استفاده کنید، زیرا نور خورشید بر کیفیت آن تأثیر منفی می‌گذارد.
  • روغن نارگیل: برای پخت‌وپز در دماهای بالاتر گزینه مناسبی است.
  • کره مغزها: مانند کره بادام یا کره بادام‌زمینی که در صورت مصرف متعادل می‌توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند.

ماهی‌های چرب و امگا ۳

امگا ۳ نوعی چربی مفید است که می‌تواند التهاب روده را کاهش داده و به کنترل علائم IBD کمک کند.

منابع غذایی امگا ۳ عبارت‌اند از:

  • ماهی‌های چرب مانند سالمون، خال‌مخالی، ساردین، شاه‌ماهی و تن؛
  • تخم‌مرغ‌های غنی‌شده و برخی نوشیدنی‌های گیاهی مانند شیر سویا و شیر بادام؛
  • مغزها و دانه‌ها مانند دانه چیا، بذر کتان و گردو؛
  • غذاهای دریایی مانند قزل‌آلای وحشی، آنچوی و صدف خوراکی.

بهترین صبحانه برای التهاب روده

بسیاری از افراد صبحانه را مهم‌ترین وعده غذایی روز می‌دانند. اما برای کسانی که با بیماری التهابی روده (IBD) زندگی می‌کنند، انتخاب بهترین صبحانه رژیمی در ساعات اولیه روز می‌تواند تأثیر زیادی بر احساس و وضعیت جسمی آن‌ها در ادامه روز داشته باشد. در ادامه برخی از بهترین غذاهای رژیمی برای کاهش وزن و نوشیدنی‌های وعده صبحانه را در رژیم غذایی برای التهاب روده را معرفی می‌کنیم.

۱. جو دوسر

جو دوسر یک غله کامل کم‌فودمپ و سرشار از مواد مغذی است که ارزش گنجاندن در رژیم غذایی را دارد. می‌توان آن را به شکل فرنی (اوتمیل) با انواع مخلفات یا توپک‌های انرژی‌زای جو دوسر مصرف کرد. جو دوسر حاوی فیبر محلول است که می‌تواند به کاهش کلسترول، فشار خون و قند خون کمک کند. مصرف منظم اوتمیل همچنین ممکن است باعث بهبود باکتری‌های مفید روده و کاهش التهاب شود.

جو دوسر در رژیم غذایی برای التهاب روده

۲. تخم‌مرغ

تخم‌مرغ منبعی مقرون‌به‌صرفه از پروتئین است که به‌راحتی هضم می‌شود و مواد مغذی فراوانی دارد. در گذشته مصرف تخم‌مرغ با بیماری قلبی مرتبط دانسته می‌شد، اما بیشتر مطالعات جدید ارتباطی بین کلسترول تخم‌مرغ و افزایش کلسترول خون پیدا نکرده‌اند، پس بل خیال راحت آن را در رژیم غذایی برای التهاب روده قرار دهید.

۳. پنیر

پنیر از جمله غذاهایی است که برخلاف تصور بسیاری از افراد می‌تواند در رژیم کم‌فودمپ جای داشته باشد.

بسیاری از افراد مبتلا به مشکلات گوارشی از مصرف مواد غذایی حاوی لاکتوز اجتناب می‌کنند، زیرا ممکن است علائم را تشدید کنند. پنیرهای سفت مانند چدار، موزارلا و پنیر سوئیسی مقدار لاکتوز کمتری دارند و معمولاً بهتر تحمل می‌شوند.

۴. کینوا

کینوا یک منبع کربوهیدرات پرفیبر است که مزیت اضافی پروتئین بالا را نیز دارد. همچنین حاوی ویتامین‌های گروه B است. می‌توانید کینوا را بپزید تا فیبر آن تحمل‌پذیر شود و آن را با دارچین و میوه مانند اوتمیل مصرف کنید.

۵. شیر بادام

شیر بادام به‌طور طبیعی فاقد لاکتوز است. بسیاری از افراد مبتلا به مشکلات گوارشی با محصولات حاوی لاکتوز دچار ناراحتی می‌شوند. شیر بادام نسبت به شیر گاو کالری، کربوهیدرات و پروتئین کمتری دارد. بیشتر تولیدکنندگان آن را با کلسیم و ویتامین‌های D و A غنی می‌کنند.

۶. بلوبری

بلوبری سرشار از مواد مغذی است و معمولاً باعث تحریک علائم گوارشی نمی‌شود. در رژیم غذایی برای التهاب روده می‌توانید آن را با منابع پروتئینی مانند پنیر سفت، مغزها یا ماست مصرف کنید یا به جو دوسر و کینوا اضافه نمایید.

۷. ماست بدون لاکتوز

ماست بدون لاکتوز راهی مناسب برای مصرف لبنیات در افرادی است که به لاکتوز حساسیت دارند. لبنیات منبع خوبی از کلسیم، پروتئین و پروبیوتیک‌ها هستند. افزودن انواع توت‌ها به ماست می‌تواند فیبر و ارزش غذایی آن را افزایش دهد.

۸. موز

موز گزینه‌ای ساده، ارزان و قابل‌حمل برای صبحانه است. بهتر است موزهای به‌نسبت نارس و سفت (زرد و بدون لکه‌های قهوه‌ای) را انتخاب کنید، زیرا با رسیدن موز میزان فودمپ‌های آن افزایش می‌یابد.

۹. مغزها

گردو و سایر مغزها مانند بادام، بادام برزیلی، شاه‌بلوط، فندق و بادام‌زمینی در یک رژیم کم‌فودمپ قابل‌مصرف هستند. مقدار مصرف را در رژیم غذایی برای التهاب روده به حدود ۳۰ گرم محدود کنید. مصرف گردو و بیشتر انواع مغزها با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ مرتبط دانسته شده است.

مغزها در رژیم غذایی برای التهاب روده

مواد غذایی مضر برای التهاب روده

برخی غذاها می‌توانند دستگاه گوارش را تحریک کرده، التهاب را تشدید کنند و باعث بروز علائمی مانند دل‌درد، نفخ و اسهال شوند.

اگرچه غذاهای محرک در هر فرد متفاوت هستند، اما مواد غذایی زیر بیشتر از سایرین با تشدید علائم مرتبط‌اند:

  • نوشیدنی‌های الکلی؛
  • نوشیدنی‌های کافئین‌دار مانند قهوه، نوشابه‌های انرژی‌زا و برخی نوشابه‌ها؛
  • غذاهای پرچرب و سرخ‌شده مانند مرغ سوخاری، سوسیس، بیکن و فست‌فودها؛
  • میوه‌ها و سبزیجات خام پرفیبر مانند بروکلی خام، کلم، سیب با پوست و ذرت؛
  • مواد غذایی حاوی لاکتوز مانند شیر پرچرب، بستنی، پنیرهای نرم و سس‌های خامه‌ای؛
  • غذاهای فرآوری‌شده و بسته‌بندی‌شده مانند تنقلات صنعتی، گوشت‌های فرآوری‌شده و غذاهای آماده؛
  • غذاهای تند مانند فلفل چیلی، سس تند، فلفل کاین و هالوپینو؛
  • الکل‌های قندی و شیرین‌کننده‌های مصنوعی مانند سوربیتول، زایلیتول و سوکرالوز.

در رژیم غذایی التهاب روده شناسایی غذاهای نامناسب به اندازه شناخت غذاهای مفید اهمیت دارد. کاهش مصرف این خوراکی‌ها می‌تواند به کاهش دفعات و شدت دوره‌های تشدید بیماری کمک کند.

مصرف فیبر برای التهاب روده مفید است یا مضر؟

فیبر برای افراد مبتلا به بیماری التهابی روده (IBD) نه کاملاً مفید است و نه کاملاً مضر؛ تأثیر آن به نوع فیبر، وضعیت بیماری و تحمل فردی بستگی دارد.

فیبر در دوران بهبودی (Remission)

در بسیاری از بیماران، مصرف فیبر کافی می‌تواند مفید باشد زیرا:

  • به تغذیه باکتری‌های مفید روده کمک می‌کند.
  • تولید اسیدهای چرب مفید مانند بوتیرات را افزایش می‌دهد.
  • به سلامت مخاط روده کمک می‌کند.
  • یبوست را کاهش می‌دهد.

فیبر در زمان تشدید بیماری (Flare-up)

در دوره تشدید علائم، به‌ویژه هنگام اسهال، درد شکم یا تنگی روده، مصرف زیاد فیبر ممکن است مشکل‌ساز باشد زیرا:

  • حجم مدفوع را افزایش می‌دهد.
  • نفخ و درد شکمی را تشدید می‌کند.
  • در افراد دارای تنگی روده حتی ممکن است خطر انسداد روده را افزایش دهد.

در این شرایط معمولاً پزشکان رژیم کم‌فیبر یا کم‌باقی‌مانده را برای مدتی توصیه می‌کنند. از رژیم نوم تا رژیم مدیترانه‌ای پیش از شروع هر رژیم غذایی با متخصص تغذیه مشورت کنید. در دکتردکتر به بهترین متخصص‌ها دسترسی دارید.

فیبر در رژیم غذایی برای التهاب روده

فیبر محلول بهتر از فیبر نامحلول است

برای بسیاری از بیماران IBD، فیبر محلول بهتر تحمل می‌شود، زیرا در آب حل شده و ژل تشکیل می‌دهد و ملایم‌تر است. منابع خوب فیبر محلول برای رژیم غذایی برای التهاب روده عبارت‌اند از:

  • جو دوسر؛
  • موز؛
  • سیب بدون پوست؛
  • هویج پخته.

اگر IBD شما در فاز بهبودی است، حذف کامل فیبر معمولاً توصیه نمی‌شود و حتی می‌تواند برای سلامت روده مضر باشد. اما در زمان تشدید بیماری یا در صورت وجود تنگی روده، ممکن است لازم باشد مصرف فیبر به‌طور موقت کاهش یابد. بهترین تغذیه برای التهاب روده را باید بر اساس علائم، نوع بیماری و تحمل فردی تنظیم شود.

کلام آخر دکتردکتر

رژیم غذایی نقش مهمی در مدیریت بیماری التهابی روده (IBD) دارد، اما هیچ برنامه غذایی واحدی برای همه بیماران مناسب نیست. غذاهایی مانند پروتئین‌های کم‌چرب، سبزیجات پخته، میوه‌های کم‌فودمپ، غلاتی مانند جو دوسر و کینوا، چربی‌های سالم، ماست بدون لاکتوز و آب استخوان می‌توانند به تأمین مواد مغذی موردنیاز بدن و کاهش ناراحتی‌های گوارشی کمک کنند. نکته مهم این است که تحمل غذایی در بیماران مبتلا به IBD بسیار متفاوت است؛ بنابراین شناسایی غذاهای محرک و تنظیم رژیم غذایی بر اساس شرایط فردی اهمیت زیادی دارد. در نهایت، بهترین رژیم غذایی برای التهاب روده رژیمی است که علاوه بر کنترل علائم، نیازهای تغذیه‌ای فرد را نیز به‌خوبی تأمین کند. برای رسیدن به این هدف از متخصص مشاوره بگیرید. در دکتردکتر امکان گرفتن وقت ویزیت آنلاین یا حضوری برایتان فراهم است.

سوالات متداول

بهترین میوه برای التهاب روده چیست؟
موز، بلوبری، توت‌فرنگی و سیب پوست‌گرفته از میوه‌هایی هستند که معمولاً بهتر تحمل می‌شوند و برای بسیاری از مبتلایان به IBD مناسب‌اند.
صبحانه مناسب برای التهاب روده چیست؟
چه ویتامینی برای التهاب روده مفید است؟
دشمن التهاب روده کدام مواد غذایی هستند؟
آیا ماست برای التهاب روده مفید است؟

منابع

Uchealth

Mayoclinichealthsystem

Health

Citizenshospitals

Occtopus

Nourish

مشاوره کاهش وزن با آمپول لاغری
برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
الناز طرزمنی
نویسنده: الناز طرزمنی
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*