بررسی کامل تنگی دریچه میترال؛ از تشخیص علائم تا روش‌های درمان

تنگی دریچه میترال یکی از بیماری‌های مهم دریچه‌ای قلب است که در آن دریچه میترال به‌درستی باز نمی‌شود و جریان خون از دهلیز چپ به بطن چپ با مشکل روبه‌رو می‌شود. اگر این بیماری به‌موقع تشخیص داده و درمان نشود، احتمال بروز عوارضی مانند نارسایی قلبی، آریتمی و افزایش فشار خون ریوی وجود دارد. در این مقاله به‌طور کامل با تنگی دریچه میترال، علل ایجاد، علائم، روش‌های تشخیص، عوارض احتمالی و جدیدترین روش‌های درمان دارویی و مداخله‌ای آشنا می‌شوید.

تنگی دریچه میترال قلب چیست؟

تنگی دریچه میترال (Mitral Valve Stenosis) که گاهی به آن استنوز میترال نیز گفته می‌شود، به باریک‌شدن یا انسداد دریچه میترال قلب اشاره دارد. این بیماری به‌مرور زمان می‌تواند باعث بروز اختلالات ریتم قلب و افزایش خطر سکته مغزی شود و درصورت درمان‌نشدن، به نارسایی قلبی و حتی مرگ بینجامد.

باریک‌شدن دریچه میترال باعث می‌شود خون نتواند به‌راحتی از دهلیز چپ (حفره فوقانی قلب) به بطن چپ (حفره تحتانی قلب) منتقل شود. علت این موضوع آن است که دریچه به‌اندازه کافی باز نمی‌شود تا خون به‌طور طبیعی از آن عبور کند؛ درست مانند دری که نمی‌تواند کاملاً باز شود.

دریچه میترال نخستین دریچه‌ای است که خون پس از دریافت اکسیژن از ریه‌ها از آن عبور می‌کند. انتقال خون به بطن چپ اهمیت زیادی دارد، زیرا بطن چپ خون غنی از اکسیژن را به تمام اندام‌ها و سلول‌های بدن پمپ می‌کند.

شایع‌ترین علل تنگی دریچه میترال شامل واکنش التهابی یا ایمنی بدن پس از یک عفونت باکتریایی، و همچنین، رسوب کلسیم در دریچه میترال است. این بیماری ممکن است به‌صورت مادرزادی نیز وجود داشته باشد؛ یعنی کودک با تنگی دریچه میترال متولد شود. علاوه‌بر این، تنگی دریچه میترال می‌تواند در سنین بالاتر نیز ایجاد شود.

تنگی دریچه میترال چقدر شایع است؟

تنگی دریچه میترال، به‌ویژه در کشورهای توسعه‌یافته، بیماری نسبتاً نادری محسوب می‌شود، اما در کشورهای در حال توسعه، به‌ویژه مناطقی که دسترسی به آنتی‌بیوتیک و خدمات پزشکی محدود است، شیوع آن بیشتر است.

احتمال ابتلا به تنگی دریچه میترال در زنان بیشتر از مردان است. در کشورهای توسعه‌یافته، بیماری بیشتر بیماران در دهه‌های پنجم و ششم زندگی (۵۰ تا ۶۰ سالگی) تشخیص داده می‌شوند، اما در کشورهای در حال توسعه، این بیماری بیشتر در بزرگسالان جوان دیده می‌شود.

اگر تنگی دریچه میترال در نوزادان و کودکان رخ دهد، پزشکان معمولاً بیشتر موارد را پیش از ۲سالگی تشخیص می‌دهند. این بیماری همچنین ممکن است زمینه ارثی داشته باشد؛ بنابراین اگر یکی از اعضای خانواده به آن مبتلا باشد، احتمال ابتلای سایر بستگان نیز افزایش می‌یابد.

تنگی خفیف متوسط و شدید دریچه میترال

پس از تأیید تشخیص، پزشک شدت بیماری را براساس علائم تنگی دریچه قلب در بزرگسالان و کودکان، میزان آسیب دریچه، ساختار آن و تأثیر بیماری بر جریان خون قلب و ریه‌ها در یکی از ۴ مرحله زیر قرار می‌دهد:

• مرحله A (در معرض خطر): فرد هنوز به بیماری مبتلا نشده، اما عوامل خطر ابتلا به بیماری دریچه‌ای قلب را دارد.
• مرحله B (پیشرونده): تنگی دریچه خفیف یا متوسط است و بیمار علائمی ندارد.
• مرحله C (شدید بدون علامت): تنگی دریچه شدید است، اما هنوز علائم بالینی ظاهر نشده‌اند.
• مرحله D (شدید همراه با علائم): بیماری شدید شده و علائمی مانند تنگی نفس، خستگی یا سایر نشانه‌های قلبی بروز کرده‌اند. این مرحله معمولاً نیازمند درمان جدی‌تر و گاهی مداخله درمانی یا جراحی است.

علت تنگی دریچه میترال چیست؟

مهم‌ترین علل تنگی دریچه میترال عبارت‌اند از:

تب روماتیسمی یکی از علت تنگی دریچه میترال

شایع‌ترین علت تنگی دریچه میترال، تب روماتیسمی است که معمولاً پس از درمان‌نشدن عفونت استرپتوکوکی گلو ایجاد می‌شود. در این حالت، سیستم ایمنی بدن هنگام مقابله با عفونت به دریچه میترال نیز آسیب می‌رساند. این نوع که تنگی دریچه میترال روماتیسمی نام دارد، به‌تدریج پیشرفت می‌کند و ممکن است علائم آن سال‌ها یا حتی دهه‌ها پس از عفونت اولیه ظاهر شود. بیماری بیشتر مبتلایان در حدود ۵۰سالگی تشخیص داده می‌شود.

رسوب کلسیم و افزایش سن و تنگی دریچه مینترال

با افزایش سن، ممکن است کلسیم در اطراف دریچه میترال تجمع پیدا کند و باعث سفت و باریک‌شدن آن شود. این نوع بیماری معمولاً خفیف تا متوسط است و همه بیماران به درمان نیاز ندارند. برخی بیماری‌ها مانند نارسایی کلیه یا سابقه پرتودرمانی می‌توانند روند رسوب کلسیم را تسریع کنند.

تنگی دریچه میترال مادرزادی

برخی نوزادان با دریچه میترال باریک متولد می‌شوند. پزشکان معمولاً این نوع بیماری را پیش از ۲سالگی تشخیص می‌دهند. شدت آن ممکن است از خفیف تا بسیار شدید متغیر باشد و درصورت شدیدبودن و درمان‌نشدن، ممکن است کودک بیش از ۵ سال عمر نکند.

پرتودرمانی یکی از دلایل تنگی دریچه میترال

پرتودرمانی ناحیه قفسه سینه برای درمان برخی سرطان‌ها ممکن است باعث ضخیم و سفت‌شدن دریچه میترال شود. این آسیب معمولاً ۲۰ تا ۳۰ سال پس از انجام پرتودرمانی بروز می‌کند.

بیماری‌های خودایمنی و تنگی دریچه میترال

در موارد نادر، بیماری‌های خودایمنی مانند لوپوس ممکن است موجب تنگی دریچه میترال شوند.

علائم تنگی دریچه میترال

از میان علائم تنگی دریچه میترال علائم زیر از جمله شایع‌ترین‌ها هستند:

• تنگی نفس: شایع‌ترین علامت این بیماری است. معمولاً هنگام فعالیت بدنی یا ورزش ایجاد می‌شود، اما در موارد پیشرفته ممکن است هنگام درازکشیدن نیز رخ دهد.
• خستگی: منظور تنها احساس خواب‌آلودگی نیست، بلکه احساس فرسودگی شدید است که انجام فعالیت‌های روزمره را دشوار می‌کند.
• برونشیت: اگر به تنگی دریچه میترال مبتلا باشید، ممکن است بیشتر از سایر افراد به عفونت‌های برونشیت دچار شوید.
• تپش قلب: یک علت تپش قلب تنگی دریچه میترال است. این علامت معمولاً به‌دلیل افزایش فشار در دهلیز چپ و بروز آریتمی قلبی، به‌ویژه فیبریلاسیون دهلیزی، ایجاد می‌شود.
• سکته مغزی: کاهش جریان خون در دهلیزهای قلب می‌تواند باعث تشکیل لخته شود. اگر این لخته به مغز برسد، ممکن است سکته مغزی ایجاد کند.
• سرفه خونی: افزایش فشار در عروق ریه ناشی از اختلال جریان خون، گاهی باعث خروج خون همراه با سرفه می‌شود.
• گرفتگی یا خشونت صدا: افزایش فشار در دهلیز چپ ممکن است بر عصب کنترل‌کننده تارهای صوتی فشار وارد کند و موجب تغییر یا گرفتگی صدا شود.
• تورم شکم، مچ پا یا پاها: کاهش توان پمپاژ قلب باعث تجمع مایعات در بدن و ایجاد ورم می‌شود.

علائم تنگی دریچه میترال در نوزادان و کودکان

کودکانی که با تنگی دریچه میترال مادرزادی متولد می‌شوند، ممکن است علائم زیر را داشته باشند:

• مشکل در شیرخوردن یا تعریق هنگام تغذیه (یکی از شایع‌ترین نشانه‌ها در نوزادان)؛
• سرفه، خس‌خس سینه یا دشواری در تنفس؛
• کندی رشد و وزن‌گیری نسبت به همسالان؛
• عفونت‌های مکرر دستگاه تنفسی؛
• تنگی نفس و خستگی زودرس هنگام فعالیت، به‌ویژه در کودکان بزرگ‌تر.

افرادی که دچار تنگی دریچه میترال خفیف یا متوسط هستند، ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند. بسیاری از زنان نیز تا زمان بارداری از ابتلای خود آگاه نمی‌شوند، زیرا در دوران بارداری قلب برای تأمین خون موردنیاز مادر و جنین باید سخت‌تر کار کند و علائم بیماری آشکار می‌شود.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به تنگی دریچه میترال هستند؟

عواملی که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:

• سابقه گلودرد استرپتوکوکی درمان‌نشده یا تب روماتیسمی؛
• افزایش سن و رسوب کلسیم در اطراف دریچه میترال؛
• سابقه پرتودرمانی قفسه سینه؛
• مصرف مواد مخدر غیرقانونی مانند MDMA (اکستازی یا مولی) که خطر بیماری‌های دریچه‌ای قلب را افزایش می‌دهد؛
• مصرف برخی داروها، ازجمله داروهای قدیمی میگرن حاوی ارگوتامین یا داروهای قدیمی کاهش وزن حاوی فن‌فلورامین و دکس‌فن‌فلورامین که در موارد نادر می‌توانند باعث ایجاد بافت اسکار در دریچه میترال و تنگی آن شوند. بسیاری از این داروها امروزه دیگر در بازار عرضه نمی‌شوند.

عوارض و خطرات تنگی دریچه میترال قلب

اگر تنگی دریچه میترال به‌موقع تشخیص داده و درمان نشود، می‌تواند عوارض جدی و گاهی تهدیدکننده حیات ایجاد کند.

آریتمی قلب یکی از خطرات تنگی دریچه میترال

تنگی دریچه میترال می‌تواند باعث نامنظم‌شدن ضربان قلب (آریتمی) شود. شایع‌ترین نوع آن فیبریلاسیون دهلیزی (AFib) است که با افزایش سن و شدیدترشدن تنگی دریچه، احتمال بروز آن بیشتر می‌شود.

تشکیل لخته خون و سکته مغزی از عوارض تنگی دریچه میترال

فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است موجب تجمع و لخته‌شدن خون در دهلیز چپ شود. اگر این لخته از قلب جدا شده و به مغز برسد، ممکن است باعث سکته مغزی شود.

فشار خون ریوی و عوارض تنگی دریچه میترال

باریک‌شدن دریچه میترال ممکن است جریان خون را از قلب به ریه‌ها کاهش دهد یا مسدود کند. درنتیجه، فشار در شریان‌های ریوی افزایش می‌یابد و فرد به فشار خون ریوی (Pulmonary Hypertension) مبتلا می‌شود.

نارسایی سمت راست قلب از خطرات تنگی دریچه میترال

افزایش فشار در عروق ریوی، بار کاری بخش راست قلب را افزایش می‌دهد. با گذشت زمان، عضله قلب ضعیف شده و توانایی آن برای پمپاژ خون کاهش می‌یابد که درنهایت به نارسایی قلب راست می‌انجامد.

دیگر عوارض رایج تنگی دریچه میترال قلب

تنگی دریچه میترال درصورت پیشرفت یا درمان‌نشدن همچنین ممکن است با عوارض زیر همراه باشد:

• دشواری در بلع: بزرگ‌شدن دهلیز چپ ممکن است به مری فشار وارد کند و باعث اختلال در بلع شود.
• ادم ریوی: تجمع مایع در ریه‌ها که می‌تواند باعث تنگی نفس شدید و کاهش اکسیژن خون شود.
• اندوکاردیت عفونی: عفونت دریچه‌های قلب که در برخی بیماران مبتلا به بیماری‌های دریچه‌ای ممکن است رخ دهد.
• مرگ ناگهانی: اگرچه نادر است، اما در موارد شدید و درمان‌نشده ممکن است به‌علت عوارض قلبی رخ دهد.

تشخیص تنگی دریچه میترال چگونه انجام می‌شود؟

برای تشخیص، پزشک ابتدا درباره علائم تنگی دریچه قلب در بزرگسالان یا کودکان، سابقه پزشکی و سابقه خانوادگی شما سؤال می‌پرسد و سپس معاینه فیزیکی انجام می‌دهد.

معاینه فیزیکی و شنیدن صدای قلب برای تشخیص تنگی دریچه مترال

در معاینه، پزشک با استفاده از گوشی پزشکی (استتوسکوپ) به صدای قلب و ریه‌ها گوش می‌دهد. تنگی دریچه میترال معمولاً باعث ایجاد سوفل قلبی (صدای غیرطبیعی قلب) می‌شود که ناشی از عبور خون از دریچه باریک‌شده است. همچنین ممکن است نشانه‌هایی از تجمع مایع در ریه‌ها نیز در معاینه دیده شود.

اگر علائم یا یافته‌های معاینه به نفع تنگی دریچه میترال باشند، پزشک برای تأیید تشخیص و تعیین شدت بیماری، آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های تکمیلی را درخواست می‌کند.

اکوکاردیوگرافی (اکوی قلب) و تشخیص تنگی دریچه میترال

اکوکاردیوگرافی مهم‌ترین و دقیق‌ترین روش تشخیص تنگی دریچه میترال است. در این روش با استفاده از امواج صوتی، تصاویر زنده‌ای از قلب تهیه می‌شود که می‌تواند موارد زیر را نشان دهد:

• میزان باریک‌شدن دریچه میترال؛
• شدت اختلال جریان خون؛
• تغییرات ساختاری دریچه؛
• شدت بیماری و عملکرد قلب.

افراد مبتلا به تنگی شدید دریچه میترال معمولاً باید سالانه اکوکاردیوگرافی انجام دهند، درحالی‌که در موارد خفیف تا متوسط، تکرار این بررسی معمولاً هر ۳ تا ۵ سال توصیه می‌شود.

تشخیص تنگی دریچه میترال با نوار قلب (ECG یا EKG)

نوار قلب یک آزمایش سریع و بدون درد است که فعالیت الکتریکی قلب را ثبت می‌کند. این آزمایش می‌تواند تنگی دریچه میترال و تأثیر آن بر آریتمی قلبی، فیبریلاسیون دهلیزی و سایر تغییرات ناشی از تنگی دریچه را نشان دهد.

رادیوگرافی قفسه سینه و شناسایی تنگی دریچه میترال

عکس قفسه سینه به ارزیابی اندازه قلب و وضعیت ریه‌ها کمک می‌کند. بزرگ‌شدن قلب یا وجود مایع در ریه‌ها می‌تواند از پیامدهای تنگی دریچه میترال باشد.

تست ورزش جهت ارزیابی تنگی دریچه میترال

در تست ورزش، عملکرد قلب هنگام فعالیت بدنی (معمولاً روی تردمیل یا دوچرخه ثابت) بررسی می‌شود. این آزمایش نشان می‌دهد که قلب در زمان فعالیت چگونه عمل می‌کند و آیا علائم بیماری در حین ورزش ظاهر می‌شوند یا خیر. اگر بیمار قادر به ورزش نباشد، از داروهایی استفاده می‌شود که اثری مشابه فعالیت بدنی بر قلب دارند.

سی‌تی‌اسکن قلب و تشخیص تنگی دریچه میترال

سی‌تی‌اسکن قلب با تهیه تصاویر دقیق از قلب و دریچه‌ها، به بررسی ساختار دریچه میترال کمک می‌کند. این روش به‌ویژه برای ارزیابی تنگی دریچه میترالی که منشأ غیرروماتیسمی دارد، کاربرد دارد.

ام‌آر‌آی قلب یکی از روش های شناسایی تنگی دریچه میترال

تصویربرداری ام‌آر‌ای قلب با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیقی از قلب ایجاد می‌کند و می‌تواند در تعیین شدت تنگی دریچه میترال و بررسی عملکرد قلب مفید باشد.

کاتتریزاسیون قلب و تشخیص و ارزیابی تنگی دریچه میترال

کاتتریزاسیون قلب معمولاً نخستین روش تشخیصی نیست و بیشتر زمانی انجام می‌شود که سایر آزمایش‌ها نتوانند تشخیص قطعی یا شدت بیماری را مشخص کنند. در این روش، پزشک یک لوله باریک (کاتتر) را ازطریق رگ کشاله ران یا مچ دست به‌سمت قلب هدایت می‌کند و با تزریق ماده حاجب، تصاویر دقیقی از قلب و عروق به دست می‌آورد.

درمان تنگی دریچه میترال

درمان تنگی دریچه میترال به شدت بیماری، وجود یا نبود علائم و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد و ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• درمان دارویی؛
• ترمیم یا تعویض دریچه میترال؛
• جراحی قلب باز.

اگر تنگی دریچه میترال خفیف تا متوسط باشد و بیمار هیچ علامتی نداشته باشد، معمولاً نیازی به درمان فوری نیست. در این شرایط، پزشک با انجام معاینات و اکوکاردیوگرافی‌های دوره‌ای، روند پیشرفت بیماری را تحت‌نظر می‌گیرد.

درمان این بیماری معمولاً توسط متخصص قلب (کاردیولوژیست) انجام می‌شود.

داروهای تنگی دریچه میترال

داروها نمی‌توانند تنگی دریچه را برطرف کنند، اما به کاهش علائم تنگی دریچه قلب در بزرگسالان و کودکان و همچنین پیشگیری از عوارض کمک می‌کنند. مهم‌ترین داروهای مورد استفاده عبارت‌اند از:

• دیورتیک‌ها (داروهای ادرارآور): برای کاهش تجمع مایع در ریه‌ها و سایر قسمت‌های بدن.
• داروهای ضدانعقاد خون: مانند وارفارین یا سایر داروهای رقیق‌کننده خون، برای پیشگیری از تشکیل لخته، به‌ویژه در بیماران مبتلا به فیبریلاسیون دهلیزی.
• بتابلوکرها یا مسدودکننده‌های کانال کلسیم: برای کاهش سرعت ضربان قلب و بهبود عملکرد قلب.
• داروهای ضدآریتمی: برای کنترل اختلالات ریتم قلب.
• آنتی‌بیوتیک‌ها: در افرادی که تنگی دریچه میترال ناشی از تب روماتیسمی است، ممکن است برای پیشگیری از عود بیماری تجویز شوند.

درصورتی‌که تنگی دریچه شدید باشد یا علائم قابل‌توجهی ایجاد کند، ممکن است ترمیم یا تعویض دریچه ضروری باشد. همچنین، اگر بیمار به‌دلیل بیماری دیگری نیاز به جراحی قلب داشته باشد، پزشک ممکن است هم‌زمان دریچه میترال را نیز ترمیم یا تعویض کند.

والولوپلاستی با بالون (Balloon Valvuloplasty) یکی از روش های درمان تنگی دریچه میترال

والولوپلاستی با بالون یکی از رایج‌ترین روش‌های درمان تنگی دریچه میترال است و با نام‌هایی مانند کمیسوروتومی میترال از راه پوست نیز شناخته می‌شود.

در این روش، پزشک یک کاتتر مجهز به بالون را ازطریق رگ کشاله ران وارد قلب می‌کند و آن را به دریچه میترال می‌رساند. سپس بالون باد می‌شود تا دریچه باریک‌شده بازتر شود و پس از آن خارج می‌شود.

این روش کم‌تهاجمی است و دوره نقاهت کوتاهی دارد، اما برای همه بیماران مناسب نیست و انتخاب آن به وضعیت دریچه و شرایط بیمار بستگی دارد.

ترمیم دریچه با جراحی قلب باز

اگر انجام والولوپلاستی امکان‌پذیر نباشد، ممکن است جراحی قلب باز برای ترمیم دریچه انجام شود. در این جراحی که کمیسوروتومی نیز نامیده می‌شود، رسوبات کلسیم و بافت اسکار از دریچه برداشته می‌شوند تا مسیر عبور خون بازتر شود.

در طول این عمل، قلب به‌طور موقت متوقف شده و دستگاه قلب و ریه وظیفه گردش خون را بر عهده می‌گیرد. در برخی بیماران، درصورت بازگشت تنگی دریچه، ممکن است این جراحی دوباره انجام شود.

تعویض دریچه میترال

اگر امکان ترمیم دریچه وجود نداشته باشد، پزشک دریچه آسیب‌دیده را با یک دریچه مصنوعی جایگزین می‌کند. دریچه‌های جایگزین ۲ نوع اصلی دارند:

• دریچه مکانیکی: دوام بسیار بالایی دارد، اما بیمار باید تا پایان عمر از داروهای ضدانعقادخون استفاده کند تا از تشکیل لخته جلوگیری شود.
• دریچه بیولوژیک: از بافت قلب انسان یا دریچه قلب گاو یا خوک ساخته می‌شود. این دریچه‌ها معمولاً نیاز کمتری به مصرف طولانی‌مدت داروهای ضدانعقاد دارند، اما پس از چند سال ممکن است فرسوده شوند و به تعویض مجدد نیاز پیدا کنند.

پزشک باتوجه‌به سن، شرایط جسمانی، سبک زندگی و وضعیت بیمار، مناسب‌ترین نوع دریچه را انتخاب می‌کند.

پیش‌آگهی درمان تنگی دریچه میترال

در بیشتر بیماران، نتایج درمان با والولوپلاستی با بالون یا جراحی دریچه میترال مطلوب است و علائم به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد. بااین‌حال، عواملی مانند سن بالا، بیماری‌های زمینه‌ای، رسوب شدید کلسیم روی دریچه یا اطراف آن و ابتلا به فشار خون ریوی طولانی‌مدت می‌توانند احتمال بروز عوارض و کاهش موفقیت درمان را افزایش دهند.

عوارض احتمالی درمان تنگی دریچه میترال

مانند هر اقدام درمانی، درمان تنگی دریچه میترال نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد، ازجمله:

• سرگیجه؛
• خونریزی؛
• عفونت؛
• نارسایی قلبی؛
• حمله قلبی؛
• سکته مغزی؛
• نارسایی یا نشت دریچه میترال (نارسایی شدید دریچه)؛
• تشکیل لخته خون؛
• اختلالات ریتم قلب؛
• مشکلات مربوط به دریچه مصنوعی.

طول دوران نقاهت پس از درمان تنگی دریچه میترال

مدت‌زمان بهبودی به نوع درمان بستگی دارد. جراحی قلب باز به طولانی‌ترین دوره نقاهت نیاز دارد. بیمار معمولاً چند روز در بیمارستان بستری می‌شود و بهبودی کامل ممکن است چند هفته یا بیشتر طول بکشد.

روش‌های مبتنی‌بر کاتتر مانند والولوپلاستی با بالون، دوره نقاهت بسیار کوتاه‌تری دارند. بیشتر بیماران همان روز یا روز بعد از بیمارستان مرخص می‌شوند و معمولاً طی چند روز تا چند هفته به فعالیت‌های عادی خود بازمی‌گردند.

تنگی دریچه میترال و بارداری

اگر به تنگی دریچه میترال مبتلا هستید و قصد بارداری دارید، بهتر است پیش از باردارشدن با متخصص قلب و متخصص زنان مشورت کنید.

بارداری باعث افزایش حجم خون و فشار کاری قلب می‌شود. اینکه قلب بتواند این فشار اضافی را تحمل کند، به شدت تنگی دریچه میترال و عملکرد قلب بستگی دارد.

زنانی که در دوران بارداری به تنگی دریچه میترال مبتلا هستند، باید در تمام مدت بارداری تحت‌نظر دقیق تیم درمان قرار گیرند. همچنین، پزشک درباره داروهای ایمن در دوران بارداری تصمیم‌گیری می‌کند و درصورت لزوم، امکان انجام درمان یا ترمیم دریچه پیش از بارداری را بررسی خواهد کرد.

سبک زندگی و مراقبت‌های مهم برای مبتلایان

رعایت سبک زندگی سالم می‌تواند به کاهش علائم، حفظ عملکرد قلب و پیشگیری از پیشرفت تنگی دریچه میترال کمک کند.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید رژیم غذایی سالم داشته باشید

از یک رژیم غذایی متعادل و سالم پیروی کنید که شامل موارد زیر باشد:

• میوه‌ها و سبزیجات تازه؛
• غلات کامل؛
• ماهی و گوشت سفید؛
• لبنیات کم‌چرب یا بدون چربی.

همچنین، مصرف چربی‌های اشباع، چربی‌های ترانس، نمک و قند را تاحدامکان کاهش دهید. همچنین، مصرف الکل را محدود کنید.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید وزن مناسب خود را حفظ کنید

اگر اضافه‌وزن یا چاقی دارید، کاهش وزن می‌تواند به کنترل فشار خون، کاهش فشار واردشده بر قلب و کاهش خطر عوارض بیماری کمک کند.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید از مصرف دخانیات خودداری کنید

سیگار و سایر محصولات دخانی از مهم‌ترین عوامل خطر بیماری‌های قلبی هستند. ترک سیگار می‌تواند سلامت قلب را به‌طور چشمگیری بهبود بخشد.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید درباره ورزش با پزشک مشورت کنید

میزان و نوع ورزش مناسب برای تنگی دریچه میترال به شدت تنگی دریچه بستگی دارد. پیش از شروع یک برنامه ورزشی یا شرکت در ورزش‌های رقابتی، با پزشک خود مشورت کنید. افراد مبتلا به تنگی شدید دریچه میترال معمولاً نباید در ورزش‌های رقابتی شرکت کنند.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید معاینات دوره‌ای را جدی بگیرید

پیگیری منظم وضعیت قلب اهمیت زیادی دارد. پزشک ممکن است انجام اکوکاردیوگرافی سالانه یا در فواصل مناسب را توصیه کند. همچنین، اگر دچار تپش قلب شدید یا احساس کردید ضربان قلبتان نامنظم یا بسیار سریع شده است، باید هرچه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید استرس را کنترل کنید

استرس مزمن می‌تواند فشار بیشتری به قلب وارد کند. استفاده از روش‌هایی مانند مدیتیشن، تمرینات آرام‌سازی، فعالیت بدنی مناسب و گذراندن وقت با خانواده و دوستان می‌تواند به کاهش استرس کمک کند.

بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال باید خواب کافی داشته باشید

کمبود خواب با افزایش خطر بیماری‌های قلبی و سایر بیماری‌های مزمن ارتباط دارد. بیشتر بزرگسالان باید ۷ تا ۹ ساعت خواب در شب داشته باشند. بهتر است هر روز، حتی در تعطیلات، در ساعت مشخصی بخوابید و بیدار شوید. درصورت وجود اختلال خواب، با پزشک مشورت کنید.

پیشگیری از تنگی دریچه میترال

ازآنجاکه تب روماتیسمی شایع‌ترین علت تنگی دریچه میترال است، بهترین راه پیشگیری از این بیماری، جلوگیری از بروز تب روماتیسمی است.

برای این منظور، لازم است گلودردهای ناشی از باکتری استرپتوکوک به‌موقع توسط پزشک بررسی و درمان شوند. درمان مناسب این عفونت‌ها با آنتی‌بیوتیک معمولاً از پیشرفت بیماری و بروز تب روماتیسمی جلوگیری می‌کند، و درنتیجه، خطر ابتلا به تنگی دریچه میترال را به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

کلام آخر دکتردکتر

تنگی دریچه میترال یکی از بیماری‌های مهم دریچه‌ای قلب است که درصورت تشخیص دیرهنگام می‌تواند باعث ایجاد عوارضی مانند آریتمی، سکته مغزی، فشار خون ریوی و نارسایی قلبی شود. تشخیص زودهنگام ازطریق معاینات پزشکی و اکوکاردیوگرافی، همراه با درمان مناسب، نقش مهمی در کنترل بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن دارد. همچنین، رعایت سبک زندگی سالم، کنترل عوامل خطر و مراجعه منظم به پزشک می‌تواند به حفظ عملکرد قلب و بهبود کیفیت زندگی بیماران مبتلا به تنگی دریچه میترال کمک کند. برای اطمینان از وضعیت سلامتی خود می‌توانید در دکتردکتر طی چند گام ساده وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.

سؤالات متداول

منابع

Mayoclinic

Clevelandclinic