رژیم غذایی قلیایی (Alkaline Diet) چیست؟ بررسی کامل اصول و مزایا آن

رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین)
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) الگوی تغذیه‌ای برای مصرف بیشتر مواد غذایی قلیایی‌ساز مانند میوه‌ها و سبزیجات، حبوبات و مغزها است، در این رژیم تمامی مواد غذایی اسیدساز مانند پروتئین‌های حیوانی، لبنیات، غذاهای فرآوری‌شده و فست‌فودی و موادغذایی شیرین‌شده با شکر افزوده محدود یا حذف می‌شوند. طرفداران رژیم قلیایی معتقدند که این غذاها به حفظ تعادل اسید و باز بدن کمک می‌کنند و سلامت کلی را بهبود می‌دهند، اما این ادعا چندان درست نیست؛ باتوجه‌به محبوبیت اخیر رژیم آلکالاین، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر علاوه‌بر نحوه تاثیر غذاهای قلیایی بر بدن، انواع مواد غذایی مجاز و غیرمجاز، فواید و مضرات این رژیم بررسی می‌شود و در نهایت نمونه بهترین وعده‌های غذایی قلیایی معرفی خواهد شد.

مشاوره کاهش وزن با آمپول لاغری
سرفصل‌ها نمایش بیشتر

رژیم غذایی آلکالاین یا قلیایی چیست؟

رژیم غذایی قلیایی (آلکالاین) با ایده جایگزینی غذاهای اسیدساز با غذاهای قلیایی‌ساز مطرح شد تا سلامت کلی بدن را بهبود دهد. طرفداران این رژیم حتی مدعی هستند که مواد غذایی مغذی با pH بالا در برنامه غذایی رژیم قلیایی می‌تواند در مبارزه با بیماری‌های جدی و خاص مانند سرطان به شما کمک کند.

متخصصان معتقدند متابولیسم بدن مانند نوعی واکنش شیمیایی است که غذاها را به انرژی تبدیل می‌کند و در نهایت چیزی به‌نام Ash (خاکستر) باقی می‌گذارد، این خاکسترها در واقع به‌عنوان نوعی زباله‌های متابولیکی شناخته می‌شوند؛ زباله‌ها شامل خاکسترهای اسیدی، خنثی یا قلیایی هستند و طرفداران رژیم آلکالاین این‌طور استدلال می‌کنند که اسیدیته خاکستر مواد غذایی بر اسیدیته بدن تاثیر می‌گذارد.

خاکستر اسیدی می‌تواند بدن را آسیب‌پذیر کند، اما خاکستر قلیایی از بدن در برابر بیماری‌ها محافظت خواهد کرد؛ در این شرایط، انتخاب غذاهای قلیایی ممکن است علاوه‌بر سلامت کلی از ابتلا به برخی بیماری‌ها نیز جلوگیری کند.

برخی از مواد غذایی اصلی در رژیم قلیایی ۲۱ روزه یا ۳۰ روزه شامل سبزیجات غیرنشاسته‌ای، میوه‌ها، حبوباتی مانند لوبیا سفید یا لوبیا قرمز و آجیل‌ها و دانه‌ها هستند، اما در مقابل، غذاهای اسیدی شامل گوشت، تخم‌مرغ، پنیر و غلات از این رژیم حذف می‌شوند.

اصول رژیم غذایی قلیایی

رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) بر اساس این ایده مطرح شد که انتخاب غذاها می‌تواند بار اسیدی یا قلیایی در بدن ایجاد کند، هرچند از نظر علمی اسیدی یا قلیایی بودن مواد غذایی اثری بر pH بدن ندارد و تنها اثر آن بر ترکیب بازی و اسیدیته بزاق و ادرار است، بااین‌حال رژیم قلیایی اصولی به شرح زیر دارد:

  • تمرکز بر افزایش مصرف غذاهای قلیایی‌ساز مانند میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و مغزها؛
  • کاهش قابل‌توجه غذاهای اسیدساز مانند پروتئین حیوانی به‌ویژه گوشت قرمز، لبنیات، فست‌فود و نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر؛
  • تاکید بر مصرف غذاهای تازه و خودداری از خوردن غذاهای فرآوری‌شده و آماده؛
  • تمرکز بر سبک زندگی سالم به‌جای تلاش برای تغییر pH بدن.

رژیم غذایی آلکالاین یا قلیایی چیست؟

سطح معمول PH در بدن چقدر است؟

pH معیاری برای سنجش میزان اسیدی یا قلیایی‌‌بودن چیزی است و مقدار آن از ۰ تا ۱۴ متغیر است. در این بازه، اسیدی، خنثی و قلیایی‌بودن مواد غذایی با اعداد زیر مشخص می‌شود:

  • اسیدی: ۰.۰ تا ۶.۹؛
  • خنثی: ۷.۰؛
  • قلیایی: ۷.۱ تا ۱۴.۰.

این اعداد نشان‌دهنده اسیدی، خنثی یا قلیایی‌بودن مواد هستند، اما مفهوم pH در بدن بسیار متفاوت است؛ برخی از قسمت‌های بدن اسیدی و برخی دیگر قلیایی هستند، بنابراین سطح pH در کل بدن یکسان نیست و به شرح جدول زیر است:

اندام‌هاسطح pH طبیعی
خون۷.۳۵ تا ۷.۴۵
بزاق۶.۵ تا ۷.۵
حفره دهان۶.۸ تا ۷.۵
بخش بالایی معده۱.۵ تا ۲.۰
بخش پایینی معده۵.۶ تا ۸.۰
روده کوچک۷.۲ تا ۷.۵
روده بزرگ۷.۹ تا ۸.۵
پوست۴.۵ تا ۵.۵

باتوجه‌به داده‌های جدول بالا، سطح pH در اندام‌های مختلف بدن تفاوت‌های زیادی دارد و برخی اندام‌ها محیطی اسیدی و برخی دیگر محیطی قلیایی دارند، به‌عنوان‌مثال زمانی‌که pH روده کوچک و بزرگ در محدوده طبیعی حفظ شود، برای بهبود مشکلات گوارشی و حفظ سلامت روده‌ها دیگر به خوردن قرص گلوکونامان نیازی ندارید.

تاثیر رژیم قلیایی در بدن

تاثیر رژیم آلکالاین برای لاغری و سلامت کلی بدن در ادامه بررسی می‌شود:

عملکرد سلول‌ها

سطح pH برای عملکرد خوب سلول‌ها حیاتی است، چون ساختار و عملکرد پروتئین‌ها و آنزیم‌های داخل سلول‌ها را شکل می‌دهد؛ سلول‌ها در محدوده pH خاص خود، بهترین عملکرد را دارند و اگر این محدوده حفظ نشود، سلول‌ها نمی‌توانند درست کار کنند و حتی ممکن است بمیرند.

وقتی pH خارج از محدوده طبیعی باشد، معمولا باعث اسیدوز (pH پایین) یا آلکالوز (pH بالا) می‌شود، این شرایط بر بسیاری از اندام‌ها تاثیر می‌گذارند؛ اسیدوز باعث تجربه مشکلاتی مانند خستگی، تنگی‌نفس و گیجی می‌شود و آلکالوز نیز باعث گرفتگی عضلات و گیجی خواهد شد.

با این تفاسیر، رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) به اندام‌ها کمک می‌کند تا در سطح pH مناسب خود عمل کنند چون سلول‌ها به تعادل اسیدیته رسیده‌‌اند، به‌عنوان‌مثال، تعادل pH در دستگاه گوارش باعث کاهش اسید معده و جلوگیری از مشکلات بعدی می‌شود.

خون انسان

خون انسان همیشه کمی قلیایی است و pH حدود ۷.۳۵ تا ۷.۴۵ دارد. جالب است بدانید که دوره ۳۰ روزه رژیم قلیایی باعث تغییر عمده‌ای در pH خون نمی‌شود، اما بر مقدار pH ادرار تاثیر دارد؛ باتوجه‌به اینکه دفع اسیدهای مواد غذایی از طریق ادرار صورت می‌گیرد، اگر یک استیک بزرگ بخورید، ادرار شما بعد از آن اسیدی‌تر خواهد شد، چون بدن در حال خلاص‌شدن از ضایعات متابولیکی استیک است.

لازم است بدانید، هنگامی‌که pH خون از محدوده طبیعی خارج شود، در صورت عدم درمان می‌تواند کُشنده باشد، چنین اتفاقی تنها در شرایط ابتلا به برخی بیماری‌های خاص مانند کتواسیدوز ناشی از دیابت، گرسنگی یا مصرف الکل رخ می‌دهد، پس وعده‌های غذایی تاثیری بر میزان اسیدیته خون ندارند، اما ممکن است در مورد اندام‌های دیگر این‌چنین نباشد.

معده

معده پُر از اسید هیدروکلریک با pH حدود ۱.۵ تا ۲.۰ (بسیار اسیدی) است؛ این میزان اسیدیته برای تجزیه مواد غذایی در معده ضروری خواهد بود، اما افزایش میزان ترشح آن باعث سوزش معده می‌شود؛ برخی مواد غذایی اسیدی ممکن است میزان ترشح اسید معده را افزایش دهند، اما تمامی آن‌ها چنین اثری بر محیط معده ندارند.

غذاهای اسیدساز و پوکی استخوان

پوکی استخوان نوعی بیماری استخوانی پیش‌رونده است که با کاهش محتوای مواد معدنی استخوان‌ها شروع می‌شود. این بیماری به‌ویژه در زنان یائسه شایع‌تر است و خطر شکستگی استخوان‌ها را به‌شدت افزایش می‌دهد.

نظریه رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) ادعا می‌کند برای حفظ pH ثابت خون، بدن ما مواد معدنی قلیایی موردنیاز را از استخوان‌ها می‌گیرد تا اسیدهای حاصل از غذاهای اسیدساز را خنثی کند، این فرضیه «خاکستر اسید پوکی استخوان» نامیده می‌شود و بر این موضوع تاکید دارد که غذاهای اسیدساز ممکن است باعث ازدست‌دادن تراکم معدنی استخوان‌ها شوند.

جالب اینجاست که شواهد علمی معتبر اخیر هیچ ارتباطی بین اسید مواد غذایی و سلامت استخوان‌ها نشان‌ نمی‌دهند، در واقع، رژیم غذایی با پروتئین بالا و اسیدساز ممکن است به‌دلیل افزایش احتباس کلسیم و فعال‌شدن هورمون IGF-1 با سلامت بهتر استخوان‌ها مرتبط باشد.

قلب و کلیه‌ها

اسیدوز (pH پایین) باعث آسیب به قلب و کلیه‌ها می‌شود، بنابراین رژیم غذایی قلیایی برای لاغری با کاهش میزان مصرف مواد غذایی اسیدی از سلامت قلب و عروق و کلیه‌ها محافظت می‌کند.

فضای قلیایی برای حل‌کردن سنگ‌های اسیدی کلیه ضروری است و در نتیجه فراهم‌کردن محیطی قلیایی در کلیه‌ها با روندی هوشمندانه به دفع سنگ کلیه نیز کمک می‌کند و باعث حفظ سلامت آن‌ها خواهد شد.

نکته اصلی اینجاست که فواید رژیم غذایی قلیایی برای تمامی ارگان‌های بدن یکسان نیست و ممکن است برخی اندام‌ها بیشتر در معرض تغییرات pH بعد از خوردن مواد غذایی اسیدی یا قلیایی قرار بگیرند.

تاثیر رژیم قلیایی در بدن

کدام غذاها قلیایی هستند و کدام غذاها اسیدی؟

باتوجه‌به اینکه هر کدام از اندام‌های بدن pH طبیعی متفاوتی دارند و در آن محدوده عملکرد بهتری خواهند داشت، بنابراین حفظ pH در بهترین رژیم لاغری نیز ضروری است؛ در این شرایط انتخاب مواد غذایی قلیایی برای آماد‌ه‌کردن وعده‌های روزانه اهمیت ویژه‌ای در پایبندی به رژیم و کاهش خطرات ناشی از اسیدیته بالای بدن دارد. در ادامه مواد غذایی قلیایی و اسیدی معرفی می‌شود تا با نمونه رژیم قلیایی رایگان دیگر نیاز به پرداخت هزینه نباشد:

دسته‌بندی غذاهاگروه غذاها
غذاهای قلیایی
  • انواع میوه‌های تازه؛
  • انواع سبزیجات؛
  • آجیل‌ها و دانه‌ها؛
  • انواع حبوبات؛
  • گیاهان؛
  • ادویه‌ها.
غذاهای اسیدی
  • انواع گوشت مانند گوشت قرمز، مرغ، بوقلمون و ماهی؛
  • تخم‌مرغ؛
  • لبنیات؛
  • غلات؛
  • غذاهای فرآوری‌شده؛
  • فست‌فود؛
  • غذاهای آماده‌مصرف؛
  • نوشیدنی‌های الکلی.
غذاهای خنثی
  • چربی‌ها؛
  • روغن‌ها؛
  • قندها؛
  • غذاهای نشاسته‌ای مانند برنج.

اکنون که می‌دانید رژیم آلکالاین یا رژیم قلیایی چیست و کدام گروه‌های غذایی در آن مجاز هستند، بهتر است با فواید و مضرات آن نیز آشنا شوید تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید.

فواید رژیم آلکالاین

باتوجه‌به اینکه اندام‌ها در محیط ایدئال خود (قلیایی یا اسیدی) عملکرد بهتری دارند، فواید رژیم قلیایی برای هر کدام متفاوت و به شرح زیر است:

کاهش BMI و حفظ وزن سالم

نتایج مطالعه‌ای ۸ هفته‌ای نشان داد ترکیب رژیم غذایی قلیایی برای لاغری و ورزش منجر به کاهش ۵.۱۷ درصدی BMI می‌شود، از طرفی، تری‌گلیسیرید و کلسترول بد (LDL) شرکت‌کنندگان این مطالعه در طول دوره مشخصی به‌ترتیب حدود ۳۷.۶۱٪ و ۲۰.۲۴٪ کاهش پیدا کرد؛ به‌عبارت ساده‌تر، جایگزینی غذاهای فرآوری‌شده و آماده با مواد غذایی سالم به‌مرور زمان در کاهش شاخص BMI نقش دارد اما باعث کاهش وزن پایدار نمی‌شود.

حفظ توده عضلانی و پیری سالم

یکی از جذاب‌ترین زمینه‌های تحقیقات درباره رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین)، پتانسیل آن برای حفظ توده عضلانی در دوران پیری است، مطالعات متعددی در این حوزه انجام شده‌اند که اغلب این ارتباط را از طریق مکانیسم‌های مختلفی غیر از تغییر pH بدن نشان می‌دهند.

مطالعات نشان داده‌اند مصرف ناکافی میوه و سبزیجات تازه، بار خالص اسید رژیم غذایی را افزایش می‌دهد و باعث ازدست‌دادن توده عضلانی می‌شود.

مطالعه‌ای طولانی‌مدت، وضعیت سلامتی بزرگسالان ۶۵ سال و بالاتر را به‌مدت ۳ سال ارزیابی کرد، در این مطالعه رابطه بین پتاسیم ادرار (نشانگر مصرف میوه و سبزیجات) و توده بدون چربی بدن اندازه‌گیری شد؛ یافته‌ها قابل‌توجیه و به شرح زیر بودند:

  • افرادی که پتاسیم بیشتری مصرف می‌کردند، حدود ۱٫۶۴ کیلوگرم توده بافت بدون چربی بیشتری نسبت به کسانی داشتند که نصف همین مقدار پتاسیم مصرف می‌کردند.
  • میزان توده بافت بدون چربی تقریبا حدود ۲ کیلوگرم ازدست‌دادن عضله که معمولا در دوران پیری رخ می‌دهد را جبران می‌کرد.

مطالعه دیگری روی زنان ۱۸ ساله تا ۷۹ ساله ارتباط مثبت کوچک اما معناداری بین رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) و شاخص‌های توده عضلانی در زنان سالم پیدا کرد که مستقل از سن، فعالیت بدنی و میزان مصرف پروتئین بود.

جالب است بدانید که برخی پزشکان معتقدند یکی از روش‌های پسردار شدن، کاهش میزان اسیدیته رحم به‌نفع اسپرم‌های مردانه است، در واقع مصرف مواد غذایی سرشار از پتاسیم و سدیم با ایجاد محیطی قلیایی‌تر در رحم به موفقیت اسپرم‌های مردانه در مبارزه برای رسیدن به تخمک کمک می‌کنند؛ البته این نتایج نیاز به تحقیقات علمی بیشتری دارد.

فواید رژیم آلکالاین

سلامت استخوان‌ها

رابطه بین نمونه رژیم آلکالاین و سلامت استخوان‌ها هنوز بحث‌برانگیز است، نظریه‌های قدیمی معتقدند با رژیم غذایی قلیایی، بدن کلسیم را از استخوان‌ها خارج می‌کند تا اسیدیته خون را خنثی کند، اما تحقیقات جدید، تصویر دقیق‌تری از تاثیر این غذاهای قلیایی بر سلامت استخوان‌ها ارائه می‌کنند.

در یکی از بررسی‌های سیستماتیک و متاآنالیز که بار اسیدی رژیم غذایی (DAL) و سلامت استخوان‌ها را بررسی می‌کرد، نتایج متناقضی به‌دست آمد و محققان نتوانستند ارتباط معنادار و روشنی بین مصرف مواد غذایی اسیدی و افزایش خطر آسیب به استخوان‌ها پیدا کنند؛ در مطالعه طولانی‌مدت دیگری، مشخص شد که مصرف زیاد غذاهای قلیایی مانند میوه‌ها و سبزیجات ممکن است با کاهش خطر شکستگی استخوان‌ها مرتبط باشد.

برخی از مطالعات کنترل‌شده نیز نتایج مثبتی ارائه کردند، به‌عنوان‌مثال در یک کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده بین زنان یائسه مبتلا به پوکی استخوان، افرادی که آب آشامیدنی قلیایی می‌نوشیدند، تراکم استخوان ستون فقرات آن‌ها در مقایسه با گروه کنترل بهبود قابل‌توجهی داشت.

تراکم برخی مواد مغذی

در معرفی رژیم غذایی قلیایی، غذاهایی سرشار از پتاسیم، منیزیم و مواد مغذی گیاهی قرار می‌گیرند، این مواد مغذی از عملکردهای فیزیولوژیکی مختلف بدن پشتیبانی خواهند کرد، بنابراین برای سلامت کلی ضروری هستند.

تحقیقات انجام‌شده ارتباط مثبت پتاسیم با توده بدون چربی بدن را نشان می‌دهد که ممکن است به‌علت اثر خنثی‌کننده و خفیف افزایش مصرف نمک‌های پتاسیم بر اسیدوز متابولیک باشد، با این وجود، به‌دلیل حذف پروتئین‌های حیوانی و لبنیات در این رژیم، دچار کمبود برخی مواد مغذی ضروری دیگر می‌شوید.

کاهش التهاب

رژیم‌های غذایی اسیدزا ممکن است پروتئولیز (شکستن پروتئین‌ها به قطعات کوچک‌تر) و کاتابولیسم (تجزیه) اسید‌های آمینه را تحریک کنند و از این طریق میزان تجزیه پروتئین عضلانی را افزایش دهند؛ در چنین حالتی، التهاب‌های مزمن، اسپاسم عضلانی، درد مفاصل، کمردرد مزمن و حتی علائم قاعدگی بیشتر خواهند شد، درحالی‌که رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) به‌دلیل مصرف کافی میوه و سبزیجات به کاهش درد و التهاب مزمن کمک می‌کند.

بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن

شواهد علمی قوی برای اثبات تاثیر رژیم قلیایی بر تقویت سیستم ایمنی وجود ندارد، اما بسیاری از غذاهای این رژیم برای سیستم ایمنی بدن مفید هستند، چون میزان مصرف میوه و سبزیجات تازه، حبوبات و مغزها بسیار بیشتر از رژیم‌های دیگر است؛ رژیم قلیایی معمولا سرشار از ویتامین‌ها، مواد معدنی و مواد مغذی زیر است که هر کدام به‌نوعی در بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن نقش دارند:

مواد مغذیمواد غذایی
ویتامین C
  • مرکبات؛
  • کیوی؛
  • فلفل دلمه‌ای.
ویتامین A و بتاکاروتن
  • هویج؛
  • سبزیجات برگ‌سبز.
ویتامین E
  • مغزها؛
  • دانه‌ها.
فولات
  • حبوبات؛
  • سبزیجات برگ‌سبز.
فیبر غذایی
  • حبوبات؛
  • میوه‌ها؛
  • سبزیجات؛
  • مغزها و دانه‌ها.
روی و منیزیم
  • سبزیجات برگ‌سبز؛
  • مغزها و دانه‌ها؛
  • حبوبات؛
  • میوه‌ها.

احتمال کاهش خطر سرطان

در مورد عملکرد سلول‌های سرطانی باید اضافه کرد که تومورها در محیط‌های اسیدی سریع‌تر رشد می‌کنند، در واقع تومورها هستند که محیط اسیدی می‌سازند، اما این محیط اسیدی نیست که باعث ایجاد سلول‌های سرطانی می‌شود، در نتیجه سلول‌های سرطانی عامل ایجاد محیطی اسیدی در بدن هستند؛ با این تفاسیر، ممکن است یکی از فواید سلامتی رژیم آلکالاین، کاهش سرعت رشد تومورها با کاهش اسیدیته محیط رشد باشد، البته این نظریه به تحقیقات علمی بیشتر نیاز دارد.

فواید رژیم آلکالاین

مزایای این رژیم شواهد علمی مشخصی ندارند و از طرفی، واکنش به انواع رژیم‌های لاغری در هر شخصی متفاوت است، در این شرایط بهترین راهکار دریافت مشاوره از پزشک متخصص تغذیه است؛ برای این‌کار تنها کافی است از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر استفاده کنید.

عوارض رژیم غذایی قلیایی

مانند هر رژیم غذایی دیگری، رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) نیز ممکن است عوارضی داشته باشد که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

کمبود مواد مغذی

یکی از اصلی‌ترین عوارض رژیم قلیایی برای کبد چرب یا سایر مشکلات سلامتی، کمبود برخی مواد مغذی ضروری برای بدن است. در این رژیم، انواع محصولات لبنی و پروتئین‌های حیوانی به‌صورت کامل حذف می‌شوند؛ در چنین شرایطی، بدن با کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی زیر روبه‌رو خواهد شد:

  • کلسیم؛
  • ویتامین D؛
  • منیزیم؛
  • فسفر؛
  • پتاسیم؛
  • آهن؛
  • روی؛
  • ید؛
  • برخی ویتامین‌های گروه B به‌ویژه ویتامین B12.

مشکلات گوارشی

افزایش ناگهانی مصرف فیبر با خوردن میوه‌ها، سبزیجات و انواع حبوبات ممکن است باعث مشکلات گوارشی زیر در برخی افراد شود:

  • دل‌پیچه؛
  • درد شکم؛
  • نفخ؛
  • گاز معده.

کمبود پروتئین و کاهش توده عضلانی

پروتئین نقش بسیار حیاتی در بدن بازی می‌کند که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر است:

  • ساخت، رشد و ترمیم بافت‌ها مانند عضلات، پوست، تاندون‌ها و رباط‌ها؛
  • حفظ و افزایش توده عضلانی و پیشگیری از تحلیل عضلات با افزایش سن؛
  • کمک به برخی واکنش‌های شیمیایی بدن مانند هضم غذا، تولید انرژی و لخته‌شدن خون؛
  • تولید برخی هورمون‌ها مانند هورمون رشد و هورمون خواب؛
  • کمک به تنظیم غلظت اسیدها و بازها در خون و سایر مایعات بدن؛
  • انتقال و ذخیره مواد مغذی ‌داخل و خارج از سلول‌ها؛
  • تامین انرژی موردنیاز بدن؛
  • کمک به بهبود سیستم ایمنی.

باتوجه‌به اینکه انواع پروتئین حیوانی جزو غذاهای غیرمجاز در رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) هستند، زمانی‌که پروتئین دریافتی را تنها محدود به حبوبات می‌کنید، از مزایای لیست بالا بهره‌مند نخواهید شد.

عوارض رژیم غذایی قلیایی

چه کسانی نباید رژیم قلیایی بگیرند؟

رژیم‌های غذایی معمولا اثر یکسانی بر تمامی افراد ندارد و از طرفی برای هر کسی مناسب نیستند، به‌عنوان‌مثال هدف رژیم غذایی برای زونا کاهش علائم و کمک به بهبودی بیمار است یا رژیم بدون گلوتن تنها برای افراد مبتلا به بیماری سلیاک مفید خواهد بود؛ چنین موردی در رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) نیز صدق می‌کند و همه افراد نباید رژیم آلکالاین بگیرند.

افراد زیر نباید رژیم قلیایی بگیرند:

  • مبتلا به بیماری‌های کلیوی؛
  • کمبود وزن یا سوءتغذیه؛
  • ورزشکاران حرفه‌ای یا افراد با تمرین‌های سنگین ورزشی؛
  • زنان در دوران بارداری و شیردهی؛
  • افراد مبتلا به کمبود‌ مواد مغذی ضروری برای بدن؛
  • مشکلات گوارشی خاص مانند رفلاکس شدید معده.

کدام مواد غذایی در رژیم آلکالاین مجاز است؟

در رژیم آلکالاین، فقط مواد غذایی قلیایی مجاز هستند، در ادامه لیست غذاهای قلیایی برای لاغری معرفی می‌شود تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید:

گروه مواد غذاییمواد غذایی مجاز در رژیم آلکالاین
پروتئین گیاهی
  • عدس؛
  • سویا؛
  • نخود؛
  • لوبیا قرمز؛
  • لوبیا چیتی؛
  • لوبیا سیاه؛
  • توفو.
غلات
  • برنج وحشی؛
  • جو دوسر؛
  • برنج قهوه‌ای؛
  • گندم سیاه؛
  • گندم اسپلت (گندم آلمانی).
سبزیجات
  • چغندر؛
  • کلم بروکلی؛
  • قارچ؛
  • نخودفرنگی؛
  • گوجه‌فرنگی؛
  • کلم؛
  • هویج؛
  • اسفناج؛
  • کلم‌پیچ؛
  • خیار؛
  • کدو سبز؛
  • سیب‌زمینی شیرین؛
  • کرفس؛
  • کلم قمری؛
  • مارچوبه؛
  • آرگولا؛
  • بادمجان؛
  • کاهو؛
  • پیاز؛
  • سیر؛
  • کدو حلوایی.
میوه‌ها
  • توت‌فرنگی؛
  • بلوبری؛
  • تمشک؛
  • شاه‌توت؛
  • سیب؛
  • گیلاس؛
  • آناناس؛
  • لیمو؛
  • نارگیل؛
  • خربزه؛
  • پرتقال؛
  • نارنگی؛
  • گریپ‌فروت؛
  • گلابی؛
  • زردآلو؛
  • گیلاس؛
  • شلیل؛
  • هلو؛
  • هندوانه.
آجیل
  • بادام درختی؛
  • بادام هندی؛
  • تخمه کدو؛
  • تخمه آفتابگردان؛
  • شاه‌بلوط.
دانه‌ها
  • کینوا؛
  • تخم کتان؛
  • دانه چیا؛
  • ارزن.
چربی‌های سالم
  • روغن زیتون؛
  • روغن آووکادو؛
  • روغن نارگیل؛
  • روغن هسته انگور.
تنقلاتشکلات تلخ
نوشیدنی‌ها
  • آب؛
  • نوشیدنی‌های سبز؛
  • لیموناد بدون شکر؛
  • برخی دمنوش‌های گیاهی؛
  • چای سبز (در برخی نسخه‌های رژیم قلیایی).
ادویه‌ها
  • دارچین؛
  • کاری؛
  • زنجبیل؛
  • فلفل چیلی؛
  • نمک دریا.

کدام مواد غذایی در رژیم آلکالاین مجاز است؟

کدام مواد غذایی در رژیم آلکالاین غیر مجاز است؟

غذاهای اسیدی زیر باید از وعده‌های غذایی در رژیم آلکالاین حذف شوند:

گروه مواد غذاییمواد غذایی غیرمجاز در رژیم آلکالاین
غلات
  • جو؛
  • ذرت؛
  • امارنت؛
  • برنج سفید؛
  • چاودار؛
  • گندم کامل.
پروتئین حیوانی
  • انواع گوشت قرمز؛
  • مرغ؛
  • بوقلمون؛
  • ماهی؛
  • تخم‌مرغ؛
  • خرچنگ؛
  • صدف؛
  • میگو؛
  • تن‌ماهی.
لبنیات
  • شیر؛
  • ماست؛
  • پنیر؛
  • خامه؛
  • سرشیر؛
  • بستنی؛
  • کره.
مغزها
  • بادام زمینی؛
  • گردوی آمریکایی؛
  • پسته؛
  • آجیل‌ برزیلی؛
  • فندق؛
  • ماکادمیا.
محصولات فرآوری‌شده و آماده
  • غذاهای آماده مانند سوپ و آبِ‌گوشت؛
  • کنسروها؛
  • غذاهای فست‌فودی؛
  • غذاهای سرخ‌شده؛
  • سوسیس؛
  • کالباس؛
  • بیکن؛
  • هات‌داگ؛
  • گوشت گاو نمک‌سودشده.
شیرینی‌ها
  • کیک؛
  • کلوچه؛
  • مافین؛
  • بیسکوییت؛
  • ویفر؛
  • مربا؛
  • ژله؛
  • شربت؛
  • شیرین‌کننده‌های مصنوعی.
نوشیدنی‌ها
  • نوشابه؛
  • نوشیدنی‌های انرژی‌زا؛
  • نوشیدنی‌های ورزشی؛
  • آب‌میوه‌های صنعتی؛
  • قهوه‌های بسته‌بندی‌شده؛
  • نوشیدنی‌های الکلی؛
  • آب‌گازدار؛
  • قهوه؛
  • چای سیاه.
سس‌ها و چاشنی‌ها
  • سس کچاپ؛
  • سس مایونز؛
  • سس سویا؛
  • سس خردل.

کدام مواد غذایی در رژیم آلکالاین غیر مجاز است؟

نمونه رژیم غذایی قلیایی

بسیاری از غذاهای موردعلاقه شما که در سایر رژیم‌های غذایی به میزان متعادل مجاز هستند (از جمله انواع گوشت بدون چربی، لبنیات کم‌چرب، نان و شیرینی)، در رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) ممنوع شده‌اند، پس پروتئین دریافتی روزانه تنها به منابع پروتئین گیاهی مانند انواع حبوبات و توفو محدود می‌شود؛ در این حالت نمونه رژیم آلکالاین برای وعده‌های روزانه نقش مهمی در دریافت پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی موردنیاز بدن دارد، به‌همین‌دلیل در ادامه نمونه رژیم قلیایی برای یک روز ارائه می‌شود:

صبحانه: اسموتی سبز قلیایی

مواد لازم برای آماده‌کردن این صبحانه قلیایی به شرح زیر است:

  • ۱ فنجان شیر بادام درختی؛
  • ۱ پیمانه هندوانه خردشده؛
  • ۵ عدد توت‌فرنگی تازه یا منجمد؛
  • نصف موز کوچک؛
  • ۱ مُشت اسفناج تازه؛
  • ۱ قاشق چای‌خوری دانه چیا؛
  • ۱ پیمانه یخ.

طرز تهیه صبحانه قلیایی

تمامی مواد را داخل مخلوط‌کن بریزید و تا زمانی‌که یک‌دست شوند، مخلوط کنید.

ناهار: سالاد قلیایی با سس سرکه سیب

مواد لازم برای آماده‌کردن ناهار قلیایی به شرح زیر است:

سالاد / سسمواد لازم
سالاد
  • ۱ پیمانه خیار؛
  • ۱ پیمانه هندوانه؛
  • ۱ عدد آووکادو ورقه‌شده؛
  • ۱ پیمانه کلم بروکلی؛
  • ۱ پیمانه پاپایا؛
  • نصف پیمانه بادام درختی بوداده؛
  • ۴ پیمانه کلم‌کیل کوچک.
سس
  • ۱ قاشق‌غذاخوری سس خردل؛
  • ۱ حبه سیر خردشده؛
  • یک‌چهارم پیمانه سرکه سیب خام؛
  • ۲ قاشق غذاخوری آب‌لیمو ترش تازه؛
  • ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری عسل خام.

طرز تهیه ناهار قلیایی

  • تمامی مواد لازم برای سس را با یکدیگر مخلوط کنید و سپس برای مدتی در یخچال بگذارید.
  • مواد لازم برای سالاد را آماده و با یکدیگر مخلوط کنید.
  • سس را روی سالاد بریزید.

شام: یک کاسه کینوا و قارچ

مواد لازم برای آماده‌کردن شام قلیایی به شرح زیر است:

  • یک‌ونیم پیمانه کینوا سفید؛
  • ۱ فنجان آب؛
  • ۱ پیمانه قارچ؛
  • ۱ عدد گوجه‌فرنگی ورقه‌شده؛
  • ۱ عدد آووکادو ورقه‌شده؛
  • روغن هسته انگور؛
  • نمک دریایی هیمالیا؛
  • پونه کوهی؛
  • ریحان؛
  • پودر پیاز؛
  • فلفل؛
  • ۱ عدد لیموترش.

طرز تهیه شام قلیایی

  • یک‌ونیم پیمانه کینوا را با آب روی حرارت ملایم بپزید.
  • قارچ‌ها را با روغن هسته انگور تفت دهید.
  • نمک، فلفل، پونه، ریحان و پودر پیاز را به قارچ‌ها اضافه کنید.
  • زمانی‌که کینوا پخت، مخلوط قارچ و سبزیجات، گوجه‌فرنگی و آووکادو را به آن اضافه کنید.
  • برای طعم بهتر شام قلیایی مقداری آب لیموترش روی غذا بریزید.

نمونه رژیم غذایی قلیایی

آیا رژیم آلکالاین برای کاهش وزن موثر است؟

رژیم قلیایی ممکن است در کوتاه‌مدت باعث کاهش وزن شود، اما تنها دلیل کاهش وزن در این رژیم، افزایش میزان مصرف میوه‌ها و سبزیجات و حذف غذاهای فرآوری‌شده، فست‌فودی، شیرینی‌ها و چربی‌های ناسالم است؛ در واقع رژیم قلیایی روشی برای کاهش وزن پایدار نیست.

کلام آخر دکتردکتر

رژیم غذایی قلیایی (رژیم آلکالاین) الگوی غذایی مناسبی برای افزایش مصرف غذاهای گیاهی و سالم شامل انواع سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات و مغزها است، اما این رژیم برای قلیایی‌کردن بدن یا کاهش وزن پایدار طراحی نشده است، چون هیچ ماده غذایی نمی‌تواند pH اندام‌ها را تغییر دهد و تنها ممکن است ادرار اسیدی‌تر یا قلیایی‌تر شود. سالم‌خواری در ‌این رژیم و حذف غذاهای‌ فرآوری‌شده و فست‌فودی علاوه‌بر سلامت کلی به‌مرور باعث کاهش وزن نیز می‌شود، در مقابل با عوارضی مانند کمبود پروتئین و مواد مغذی روبه‌رو می‌شوید، بنابراین پیشنهاد می‌شود از خدمات ویزیت حضوری دکتردکتر برای دریافت مشاوره از پزشک متخصص تغذیه استفاده کنید.

سوالات متداول

افزایش وزن با رژیم آلکالن به چه صورت هست؟
رژیم آلکالاین روشی برای افزایش وزن نیست، اما اگر مواد غذایی را به‌درستی انتخاب نکنید ممکن است باعث افزایش وزن شود.
جوش شیرین در قلیایی کردن خون موثر هست؟
بدن قلیایی چیست؟
چگونه بدن را قلیایی کنیم؟
مدت زمان رژیم قلیایی چقدر است؟
آیا آب لیمو در رژیم قلیایی موثر است؟
آیا در رژیم قلیایی آیا بدن واقعاً اسیدی و قلیایی می‌شود؟
بهترین میوه‌ها در رژیم قلیایی کدامند؟
آیا رژیم قلیایی باعث سم‌زدایی می‌شود؟
آیا رژیم آلکالاین برای ورزشکاران مناسب است؟
تفاوت رژیم قلیایی و مدیترانه‌ای چیست؟
با رژیم قلیایی چقدر وزن کم می‌کنم؟
آیا قلیایی کردن بدن مانع رشد سلول‌های سرطانی می‌شود؟
آیا رژیم قلیایی pH خون را تغییر می‌دهد؟

منابع

webmd

healthline

clevelandclinic

aicr

aanmc

cancer

theros

مشاوره کاهش وزن با آمپول لاغری
برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*