شقاق مقعدی، پارگی کوچکی در پوشش داخلی مقعد است که هنگام دفع مدفوع باعث بروز درد شدید، خونریزی و احساس ناراحتی میشود. با اینکه این مشکل گاهی با مصرف دارو و تغییر رژیم غذایی بهبود مییابد، بسیاری از بیماران همچنان از شقاق مزمن یا بازگشت این عارضه رنج میبرند. پزشکان اغلب برای کنترل علائم و تسریع روند بهبودی، داروها و پمادهای مختلفی تجویز میکنند، اما آیا این داروها کافی هستند یا جراحی تنها راهحل دائمی است؟ در ادامه به این پرسش پاسخ میدهیم و انواع بهترین پماد برای شقاق مقعدی را معرفی میکنیم. همراهمان بمانید.
بهترین پماد برای شقاق مقعدی چیست و چگونه به بهبود زخم کمک میکند؟
اگر شقاق مقعدی را به حال خود رها کنید، این احتمال وجود دارد که بدون هیچ درمان خاصی یا فقط با حمام آب گرم و مصرف مسکن بهخودیخود بهبود یابد. بااینحال، این عارضه گاهی باقی میماند و استفاده از بهترین پماد برای شقاق مقعدی و روشهای درمانی دیگر باعث میشود پارگی در سریعترین زمان ممکن التیام یابد. بهطور کلی هدف از درمان شقاق مقعدی عبارت است از:
- نرم نگهداشتن مدفوع برای دفع راحتتر؛
- شلکردن عضلات اطراف مقعد (باعث افزایش جریان خون میشود و به التیام سریعتر زخم کمک میکند).
ازطرفی، همانطور که در درمان شقاق واژن از پمادهای موضعی برای بازسازی بافت استفاده میشود، انواع بهترین پماد برای شقاق مقعدی نیز با شلکردن عضلۀ داخلی مقعد عمل میکنند. بهاینترتیب، جریان خون به ناحیۀ آسیبدیده برمیگردد و روند بهبودی آغاز میشود.
بهترین پماد برای درمان شقاق مقعدی در بزرگسالان
بهترین پماد برای درمان شقاق مقعدی باید درد و سوزش را کاهش دهد و با بهبود جریان خون در ناحیۀ آسیبدیده نیز روند ترمیم بافت را سرعت ببخشد. پمادهای حاوی ترکیبهایی مانند نیفدیپین، نیتروگلیسیرین، لیدوکائین یا آنتیبیوتیکها بیشتر اوقات از مؤثرترین گزینهها به شمار میآیند. آنها با کاهش اسپاسم عضلههای مقعد، التهاب و خشکی پوست را برطرف میکنند و باعث تسکین سریع علائم میشوند. برای تجویز پماد مناسب، پزشک شدت زخم و نوع بیماری (حاد یا مزمن) را در نظر میگیرد. چند نمونه از بهترین پماد برای شقاق مقعدی را در ادامه معرفی میکنیم که برای کنترل علائم و بهبود این بیماری استفاده میشوند.
پماد هیدروکورتیزون برای درمان شقاق مقعدی در بزرگسالان
پماد هیدروکورتیزون التهاب، خارش و ورم ناشی از شقاق مقعدی را بهطور موقت کاهش میدهد، اما خود پارگی را درمان نمیکند. ازآنجاکه مصرف طولانیمدت کورتونها باعث نازکشدن پوست و تأخیر در روند بهبودی میشود، مصرف این پماد باید به دورۀ کوتاهی (بیشتر اوقات کمتر از ۷ روز) محدود شود.
پماد لیدوکائین جهت درمان شقاق مقعدی بزرگسالان
لیدوکائین نوعی بیحسکنندۀ موضعی است که با کاهش درد ناحیۀ اطراف شقاق، برای کنترل موقت علائم مفید است. این پماد خود زخم را التیام نمیبخشد، اما برای تسکین درد حاد میتوانید مقدار کمی از آن را (دُز ۲ تا ۵ درصد) تا ۶ بار در روز روی پوست بمالید. درمان کامل نیازمند رفع علت اصلی، یعنی اسپاسم عضله و یبوست است.
پماد تتراسایکلین برای بهبود شقاق مقعدی بزرگسالان
شقاق گاهی با عفونت، التهاب و ترشح همراه است. در این شرایط، پزشکان بیشتر اوقات پماد تتراسایکلین را تجویز میکنند. این آنتیبیوتیک مانع از رشد باکتریها در ناحیۀ زخم و گسترش عفونت میشود. تتراسایکلین بیشتر برای شقاقهای مزمن یا زخمهای آلوده کاربرد دارد و باید روی پوست بهطور کامل تمیز استفاده شود.
پماد درموپان و درمان شقاق مقعدی در بزرگسالان
درموپان نیز بهترین پماد برای شقاق مقعدی نام گرفته است و نقش مهمی در ضدعفونی، تسکین و ترمیم همزمان پوست دارد. ترکیبهای ضدالتهاب موجود در این محصول، سوزش و قرمزی را بهسرعت کاهش میدهند. بافت سبک این پماد بهراحتی جذب شده و برای شقاقهای سطحی توصیه میشود.
پماد کالاندولا برای درمان شقاق مقعدی
این پماد بهدلیل داشتن خاصیتهای ضدالتهابی، ضدعفونیکننده و ترمیمکنندۀ بافت، در تسکین بیماری شقاق مؤثر است. بااینحال برای درمان کامل، باید عادتهای رودهای خود را نیز با مصرف فیبر، ملینها و حمام آب گرم اصلاح کنید.
پماد آنوسل برای بهبود شقاق مقعدی
پماد آنوسل حاوی ترکیبهایی مانند زینکاکساید و بیسموت است. این مواد در تسکین خارش مؤثر هستند و با ایجاد لایۀ محافظتی، روند بهبودی را سرعت میبخشند. این محصول بیشتر برای مشکلهای خفیف کاربرد دارد و فاقد مواد شلکنندۀ عضلانی است.
پماد دکتر باتلرز جهت درمان شقاق مقعدی
این محصول بهدلیل ترکیب لیدوکائین و فنیلافرین توانایی بالایی در بیحسکردن سریع درد و کاهش ورم دارد. به همین علت، پماد دکتر باتلرز بهترین پماد برای شقاق مقعدی و کنترل درد آن است که به نسخۀ پزشک نیز نیازی ندارد.
پماد پایلکس و درمان شقاق مقعدی
مادۀ گیاهی پایلکس با کمک ترکیبهای طبیعی خود، التهاب را کاهش میدهد و زخم را ترمیم میکند. بهترین زمان مصرف این پماد، روزی یک بار قبل از خواب و پسازنشستن در لگن آب گرم است تا دارو در طول شب بهخوبی اثر کند.
پماد نیتروگلیسیرین برای شقاق مقعدی
پماد نیتروگلیسیرین دارویی موضعی است که برای تسکین درد ناشی از پارگیهای کوچک در پوست ناحیۀ مقعد استفاده میشود. این پماد به دستۀ داروهای نیترات تعلق دارد و با شلکردن رگهای خونی، باعث بهبود جریان خون و کاهش فشار در ناحیۀ آسیبدیده میشود. افزایش خونرسانی به مقعد، درد را کاهش میدهد و روند ترمیم شقاق را تسریع میکند. پماد نیتروگلیسیرین یکی از گزینههای برتر فهرست بهترین پماد برای شقاق مقعدی است.
نحوۀ مصرف پماد نیتروگلیسیرین: برای استفاده از این پماد ابتدا دستهای خود را بشویید و از دستکش جراحی استفاده کنید. مقدار تجویزشدۀ دارو را روی نوک انگشت خود بریزید. انگشت خود را بهآرامی تا بند اول وارد مجرای مقعد کنید و پماد را به دیوارۀ داخلی آن بمالید. اگر درد داشتید، میتوانید پماد را فقط در قسمت بیرونی مقعد استفاده کنید. در پایان، دستکشها را دور بیندازید و دستان خود را بشویید.
دُز مصرفی و طول درمان: مقدار مصرف این پماد بر اساس وضعیت هر فرد متفاوت است؛ بنابراین، دارو را طبق دستور پزشک استفاده کنید. حتی درصورت احساس بهبودی، مصرف دارو را بدون مشورت با پزشک قطع نکنید. نتیجۀ درمان بهطور معمول در ۳ تا ۴ هفته مشخص میشود، اما به شدت بیماری و واکنش بدن شما به پماد نیز بستگی دارد.
همچنین، اگر مصرف یک نوبت از پماد را فراموش کردید، بهمحض یادآوری آن را استفاده کنید. بااینحال، اگر به زمان مصرف بعدی نزدیک هستید، نوبت فراموششده را رها کنید. دارو را در دمای اتاق، دور از رطوبت و گرمای زیاد نگه دارید و پساز گذشت ۸ هفته از بازکردن در پماد، آن را دور بیندازید.
تداخل دارویی: این پماد با داروهای اختلال نعوظ و پرفشاری خون ریوی تداخل دارد. اگر به بیماریهای قلبی، فشارخون پایین، فشار چشم بالا، کمخونی، سکتۀ مغزی یا آسیبهای سر مبتلا هستید، پیشاز مصرف با پزشک مشورت کنید. استفاده از این پماد در دوران بارداری و شیردهی توصیه نمیشود.
پماد دیلتیازم برای درمان شقاق مقعدی در بزرگسالی
پماد دیلتیازم (با غلظت ۲ درصد) برای تسکین درد و کمک به التیام ناحیۀ اطراف مقعد کاربرد دارد. این پماد با شلکردن عضلۀ مقعد، فشار و اسپاسم را کاهش میدهد؛ درنتیجه، جریان خون بهبود مییابد و روند ترمیم شقاق تسریع میشود. گاهی پزشکان این دارو را پساز جراحی نیز برای کاهش اسپاسمهای دردناک عضلانی تجویز میکنند.
نحوۀ مصرف پماد دیلتیازم: قبل و بعد از استفاده، دستهای خود را بهخوبی بشویید. حدود ۲ تا ۲.۵ سانتیمتر از پماد را روی انگشت خود بریزید و آن را بهآرامی در داخل و اطراف مقعد بمالید. برای رعایت بهداشت میتوانید از دستکش یکبارمصرف یا پوشش انگشتی استفاده کنید. بهتر است پیشاز مصرف پماد مدفوع کرده باشید؛ زیرا باعث میشود دارو برای مدت طولانیتری با بافت روده در تماس باشد. بیشتر اوقات این پماد روزی ۲ بار (صبح و شب) یا طبق دستور پزشک تجویز میشود.
موارد منع مصرف و طول درمان: استفاده از پماد دیلتیازم برای زنان باردار یا شیرده، افراد مبتلا به مشکلات قلبی و کسانی که داروهای کاهندۀ فشارخون مصرف میکنند، مناسب نیست. طول دورۀ درمان برای شقاق مقعدی اغلب حدود ۲ هفته و برای اسپاسمهای عضلانی بین ۶ تا ۸ هفته است. اگر پساز این مدت تغییری در علائم خود مشاهده نکردید ، باید به پزشک مراجعه کنید. شما میتوانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به پزشک بگیرید.
بهترین پماد خارجی برای شقاق مقعدی و تفاوت آن با نمونههای داخلی
انتخاب بین بهترین پماد برای شقاق مقعدی خارجی و داخلی جزو دغدغههای رایج بیماران است. ترکیبهای اصلی و دارویی در بیشتر پمادهای شقاق مقعدی، مانند نیتروگلیسیرین یا دیلتیازم، در نمونههای داخلی و خارجی بهطور کامل یکسان است. تفاوت اصلی اغلب به شرکت سازنده، مواد پایۀ پماد، بافت محصول و سرعت جذب آن روی پوست برمیگردد.
بسیاری از پمادهای داخلی با استانداردهای روز تولید میشوند، قیمت مناسبتری دارند و بهراحتی در دسترس هستند. در مقابل، پمادهای خارجی ممکن است قیمت بالاتری داشته باشند و گاهی در داروخانهها کمیاب باشند. درنهایت، برند دارو اهمیت چندانی ندارد، بلکه بهترین پماد برای شقاق مقعدی محصولی است که پزشک متخصص بر اساس شدت پارگی و وضعیت بیماری تجویز میکند و خارجی یا داخلی بودن آن بهتنهایی تضمینکنندۀ بهبودی شرایط شما نیست.
بهترین پماد برای شقاق مقعدی کودکان و نوزادان
اولین انتخاب برای درمان شقاق مقعدی در کودکان رفع یبوست و کاهش درد است. هرگز نباید از پمادهای دارویی بدون نسخه (مانند هیدروکورتیزون یا لیدوکائین) برای کودکان بدون مشورت با متخصص اطفال استفاده کنید. متخصصان بیشتر اوقات وازلین را برای محافظت از ناحیۀ آسیبدیده پیشنهاد میدهند. همچنین، گاهی استفاده از ملینها را در کنار حمام آب گرم تجویز میکنند.
با اینکه مصرف ملین و نشستن در آب گرم روش اصلی درمان است، برخی کودکان درصورت ابتلا به شقاق مزمن یا بهبودنیافتن با روشهای حمایتی، به پمادهای خاصی نیاز دارند. پزشک باید مصرف این پمادها را تأیید کند؛ زیرا دُز و ایمنی آنها متفاوت است:
- مسدودکنندههای کانال کلسیم موضعی (مانند دیلتیازم ۲ درصد): این داروها گاهی برای شلکردن عضلۀ مقعد و بهبود جریان خون تجویز میشوند تا به ترمیم پارگی کمک کنند.
- پماد نیتروگلیسیرین (مانند غلظت ۰.۲ درصد): این پماد با افزایش خونرسانی باعث بهبود زخم میشود. بااینحال، اغلب برای نوزادان مناسب نیست و ممکن است عوارضی مانند سردرد موقت داشته باشد.
- کرمهای محافظتی: زینکاکساید ساده یا وازلین از ناحیۀ حساس مقعد در برابر تحریکهای ناشی از دفع مدفوع محافظت میکنند.
نکات مهم استفاده از پماد شقاق در کودک
پوست کودکان، بهویژه در ناحیۀ مقعد، بسیار حساس است و باید در مراقبت از آن دقت کرد. به همین علت، مصرف بهترین پماد برای شقاق مقعدی مخصوص بزرگسالان برای این گروه سنی توصیه نمیشود.
در شرایطی که بیماری خفیف باشد، پزشک برای مهار التهاب، پمادهای ترمیمکنندۀ ملایم یا زینکاکساید را تجویز میکند. اگر کودک درد شدیدی داشته باشد، ممکن است از پماد لیدوکائین با دُز پایین برای تسکین موقت استفاده شود. برای جلوگیری از بروز حساسیت یا عوارض جانبی، نوع دارو و میزان مصرف آن را باید متخصص و بر اساس سن، شدت پارگی و شرایط جسمی کودک مشخص کند.
نحوه مصرف بهترین پماد برای شقاق مقعدی
مهمتر از هر چیز پیروی از دستورهای پزشک معالج یا داروساز است؛ زیرا ترکیب پمادها، غلظت، مادۀ مؤثره و مقدار مصرف هر دارو با یکدیگر متفاوت است. هدف اصلی بیشتر اوقات این است که مقدار کمی از پماد را بهطور دقیق داخل دهانۀ مقعد یا ناحیهای قرار دهید که پزشک مشخص کرده است. این کار باعث میشود دارو عضلۀ داخلی را شل کند و جریان خون را در محل پارگی بهبود بخشد.
باوجوداین، مصرف مقدار بیشتر به معنای اثربخشی بهتر نیست. ایجاد لایهای ضخیم از پماد نهتنها فایدهای ندارد، بلکه فقط باعث کثیفشدن ناحیه میشود. مراحل استفاده از بهترین پماد برای شقاق مقعدی بیشتر اوقات به شرح زیر است:
- شستوشوی ملایم ناحیه: برای بسیاری از افراد، شستوشو با آب گرم کافی است. از مالش شدید، دستمالهای مرطوب معطر یا صابونهای قوی بپرهیزید.
- استفاده به مقدار تجویزشده: به بسیاری از بیماران توصیه میشود پماد را بهاندازۀ نخود استفاده کنند. بااینحال، ممکن است مقدار مصرف شما متفاوت باشد.
- شستن دستها قبل و بعداز مصرف: احتمال تحریک و آلودگی را کاهش میدهد.
- مصرف منظم طبق برنامه: فراموشکردن نوبتهای مصرف جلوی پیشرفت بهبودی را میگیرد.
علاوهبر این، ممکن است درد پیشاز التیام کامل زخم مقعد بهبود یابد. قطع استفاده از بهترین پماد برای شقاق مقعدی زمانی که دفع مدفوع درد کمتری دارد، از شایعترین دلایل بازگشت علائم بیماری است.
عوارض و موارد منع مصرف پمادهای شقاق مقعدی
عوارض پمادهای شقاق مقعدی به داروی مؤثره بستگی دارد، اما بهطور کلی شامل سوزش خفیف، خارش یا تحریک موضعی میشود. درمانهای تجویزی رایج مانند نیتروگلیسیرین اغلب باعث سردردهای موقت میشوند. ازطرفی، باآنکه مسدودکنندههای کانال کلسیم (مانند دیلتیازم) عوارض کمتری دارند، گاهی باعث سرگیجه میشوند. عوارض خاص انواع پمادها عبارتاند از:
- نیتروگلیسیرین (GTN): شایعترین عارضۀ این پماد سردرد خفیف تا متوسط است. برخی مصرفکنندگان ممکن است علائم سبکی سر، سرگیجه یا ضربان قلب سریع را نیز داشته باشند. مصرف دُز کمتر یا پوشیدن دستکش برای محدودکردن تماس با دارو این مشکلها را کاهش میدهد.
- مسدودکنندههای کانال کلسیم (دیلتیازم/نیفدیپین): این داروها نسبت به نیتروگلیسیرین عوارض کمتری دارند، اما گاهی باعث خارش و سوزش اطراف مقعد، سردرد یا سرگیجۀ خفیف میشوند.
- بیحسکنندههای موضعی (لیدوکائین): بدن بهطور معمول این داروها را بهخوبی تحمل میکند، هرچند گاهی باعث درماتیت تماسی، واکنشهای آلرژیک یا افزایش موقت سوزش موضعی میشوند.
- کرمهای استروئیدی/کورتونی (مانند هیدروکورتیزون): این داروها برای استفادۀ کوتاهمدت (اغلب کمتر از ۷ روز) و برای کاهش التهاب تجویز میشوند. مصرف طولانیمدت آنها باعث نازکشدن پوست حساس اطراف مقعد میشود.
برخی از افراد و گروههای پزشکی خاص نیز باید از مصرف بهترین پماد برای شقاق مقعدی مانند نیتروگلیسیرین یا دیلتیازم پرهیز کرده یا از آنها با احتیاط استفاده کنند. ازجمله:
- مصرفکنندگان داروهای اختلال نعوظ: استفادۀ همزمان از پمادهای نیتروگلیسیرین با این داروها (مانند سیلدنافیل یا تادالافیل) به افت خطرناک و تهدیدکنندۀ فشارخون میانجماد.
- بیماران قلبی و مبتلا به فشارخون: افرادی که برای درد قفسۀ سینه یا افت شدید فشارخون دارو مصرف میکنند، نباید از پمادهای نیتروگلیسیرین استفاده کنند.
- زنان باردار و شیرده: ایمنی مصرف نیتروگلیسیرین در دوران بارداری یا شیردهی بهطور کامل تأیید نشده است؛ بنابراین پرهیز از مصرف آنها توصیه میشود.
- شرایط پزشکی خاص: افراد مبتلا به کمخونی شدید، آبسیاه چشم یا افزایش فشار داخل جمجمه نباید از پمادهای نیتروگلیسیرین استفاده کنند.
- مصرفکنندگان کرمهای استروئیدی: بهتر است از کرمهای بدون نسخۀ هیدروکورتیزون یا پمادهای بواسیر (که اغلب حاوی استروئید هستند) برای شقاق مقعدی استفاده نشود. مصرف طولانیمدت کورتونها روند ترمیم را به تأخیر میاندازد و پارگی حاد را به شقاق مزمن تبدیل میکند.
چه زمانی پماد برای درمان شقاق مقعدی کافی نیست؟
جراحی اغلب زمانی مطرح میشود که شقاق مقعدی حالت مزمن پیدا کرده باشد. این وضعیت به این معنا است که علائم بیماری چندین هفته یا بیشتر طول کشیده است. همچنین، بازشدن مکرر پارگی، ایجاد جای زخم واضح یا اسپاسم مداوم عضلانی که بهخوبی به مصرف دارو پاسخ نمیدهد، از نشانههای شقاق مزمن هستند.
برخی از بیماران به مرحلهای میرسند که برای کاهش درد، غذای خود را محدود میکنند. آنها از دفع مدفوع میترسند یا با درد روزانهای زندگی میکنند که خواب و کارشان را مختل کرده است. در این شرایط، جراحی در مقایسه با بهترین پماد برای شقاق مقعدی، راهحلی قطعیتر ارائه میدهد. این روش بهویژه برای شقاقهایی که بهدلیل تنش و گرفتگی مداوم عضلۀ مقعد ایجاد شدهاند، مؤثر است.
بااینحال، اثربخشی عمل جراحی تنها بخشی از ماجرا است. بیماران باید مسائلی مانند احساس ناراحتی پساز عمل، زمان بهبودی، هزینهها، دوری از کارهای روزمره و احتمال بروز عوارض جانبی را نیز در نظر بگیرند. پزشک متخصص هرگز جراحی را فقط بهدلیل دردناکبودن شقاق پیشنهاد نمیدهد.
کلام آخر دکتردکتر
انواع بهترین پماد برای شقاق مقعدی با شلکردن عضلۀ مقعد و بهبود جریان خون، نقش مهمی در کنترل علائم، تسکین درد و ترمیم بافت آسیبدیده دارند. بااینحال، برای تشخیص دقیق، بررسی علت بیماری و انتخاب مناسبترین روش درمان، باید به پزشک متخصص گوارش یا جراح عمومی مراجعه کنید. از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به پزشک مورد نظر خود بگیرید. همچنین اگر سؤال بیشتری دربارۀ این بیماری و راههای درمان آن دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آمادهاند تا بهصورت آنلاین پاسخگوی شما باشند.
