شربت ضد سرفه یکی از پرکاربردترین گزینههای درمان سرفه و تسکین گلودرد است. این شربتها بسته به ترکیبات خود، انواع سرفههای خشک یا خلطدار را کنترل کرده و به بهبود التهاب گلو کمک میکنند. در این میان، برخی از این محصولات، حاوی ترکیبات آرامبخش یا ضد حساسیت بوده و برای درمان سرفه شبانه مناسب هستند؛ یعنی علاوهبر خاصیت ضد سرفه، برای داشتن خواب راحتتر نیز موثر هستند.
در این مطلب از مجله پزشکی دکتردکتر میتوانید با بهترین شربتهای ضد سرفه، مکانیز اثر و مواد موثره آنها آشنا شوید.
در انتها اگر سوالی دارید، در قسمت نظرات بنویسید و پاسخ را از کارشناس سلامتی دکتردکتر دریافت کنید.
بهترین شربت ضد سرفه خشک
شربت ضد سرفه در کنار داروهای سرماخوردگی، از پرکاربردترین داروها برای درمان بیماریهای تنفسی و آلرژیک بهشمار میرود. بهترین شربت ضد سرفه خشک شربتی است که بتواند تحریک گلو را به طور موثر کاهش دهد و دفعات سرفه را بدون ایجاد عوارض جانبی قابل توجه کنترل کند.
چنین شربتی باید ترکیبات ضد التهاب یا آرامبخش داشته باشد تا احساس خارش و خشکی گلو کمتر شود. برای درمان سرفه خشک معمولا با توجه به شرایط سنی و وضعیت سلامت فرد، از داروهای مختلفی استفاده میشود. در ادامه، از میان محصولات موجود در داروخانههای معتبر، به معرفی بهترین شربت برای سرفه خشک پرداختهایم:
شربت گایافنزین برای سرفه خشک
شربت گایافنزین دارویی از گروه اکسپکتورانتها است که عمدتا برای تسهیل خروج خلط از مجاری تنفسی و درمان سرفه خلطدار ناشی از سرماخوردگی یا عفونتهای دستگاه تنفس فوقانی به کار میرود. مکانیسم اثر آن به این صورت است که با رقیقکردن ترشحات مخاطی و کاهش چسبندگی آنها، تخلیه مخاط را آسان کرده و از تجمع آن در مجرای تنفسی جلوگیری میکند.
گایافنزین باید مطابق با تجویز پزشک مصرف شود. این شربت برای کودکان زیر ۶ سال، خانمهای باردار و افرادی که به بیماریهای زمینهای مبتلا هستند، مناسب نیست.
شربت سرفه کتوتیفن
این داروی آنتیهیستامین، برای درمان آلرژی، بهویژه در مواردی مثل آسم آلرژیک یا رینیت آلرژیک بهکار میرود. در صورتی که سرفه خشک ناشی از آلرژی یا حساسیتهای محیطی و فصلی باشد، میتوان زیر نظر دکتر گوش، حلق و بینی از این شربت استفاده کرد.
شربت ضد سرفه برونکلد هلث اید
شربت برونکلد ترکیبی از عصارههای گیاهی نظیر نعناع فلفلی، رازیانه، زنجبیل، میخک و فلفل دلمهای است که برای کاهش علائم ناشی از بیماری سرماخوردگی، آنفلوآنزا و التهاب تجویز میشود. این شربت با ایجاد احساس خنکی در مسیر تنفس و نرم کردن گلو، به کاهش سرفه کمک میکند.
شربت برونکلد هلث اید، یک داروی گیاهی ترکیبی است که تحت لیسانس شرکت انگلیسی Health Aid در ایران تولید میشود؛ اما متاسفانه در برخی داروخانهها با عنوان شربت ضد سرفه خارجی کودکان به فروش میرسد. مصرف این دارو برای کودکان زیر ۶ سال ممنوع است و پیش از مصرف در بارداری یا شیردهی نیز باید با پزشک مشورت شود.
شربت سرفه گیاهی تیمکس
تیمکس، یک شربت گیاهی ضد سرفه است که از عصاره گیاه آویشن باغی تهیه شده و برای تسکین سرفه و تحریکات مجاری تنفسی به کار میرود. این شربت خلطآور است و به کاهش دفعات سرفه کمک میکند. ترکیب عسل و آویشن موجود در این شربت اثر ضدالتهابی، ضدباکتریال و تسکینی دارد.
استفاده از شربت تیمکس برای درمان سرفه خشک، آلرژیک و سرفه خلطدار در گروههای سالم موثر است. اما توصیه میشود که کودکان، بیماران گوارشی، بیماران کلیوی و افرادی که در دوران بارداری و شیردهی قرار دارند، قبل از مصرف این شربت با پزشک مشورت کنند.
شربت برم هگزین برای انواع سرفه
این دارو با کاهش غلظت ترشحات مخاطی، به تخلیه راحتتر آنها و پاکسازی مجاری تنفسی کمک میکند. از این شربت معمولا برای درمان سرفههای همراه با خلط و سرفه خشک استفاده میشود، اما در سرفههای خشک که فاقد مخاط هستند، تاثیر کمتری دارد. مصرف خودسرانه برم هگزین ممکن است با عوارضی همچون واکنشهای آلرژیک یا تحریک دستگاه عصبی و گوارش همراه باشد؛ بنابراین، باید تحت نظر پزشک مصرف شود.
شربت پرومتازین برای سرفه آلرژیک
شربت پرومتازین از گروه آنتیهیستامینهای نسل اول است و عمدتا برای درمان علائم آلرژی همچون خارش، آبریزش بینی و عطسه تجویز میشود . استفاده از این شربت میتواند به کاهش سرفههای ناشی از تحریک گلو یا آلرژی کمک کند و اثر آرامبخش آن در کاهش دفعات سرفه در شب موثر است.
نکته! شربت پرومتازین برای درمان سرفه خشک که منشا عفونی یا مزمن دارد، چندان موثر نیست.
شربت ضد سرفه اکسپکتورانت
این دارو برای رقیقکردن و تسهیل خروج خلط از مجاری تنفسی طراحی شده و با کاهش ویسکوزیته یا چسبندگی ترشحات، مسیر تنفس را بازتر میکند و سرفههای مربوط به تجمع مخاط را کاهش میدهد. این دارو برای بزرگسالان و کودکان قابل استفاده است و معمولا در درمان سرفه شدید و عفونتهای کوتاهمدت دستگاه تنفسی مانند سرماخوردگی، برونشیت، ذاتالریه و آنفولانزا کاربرد دارد. شربت اکسپکتورانت باید زیر نظر پزشک و با توجه به وضعیت بیمار مصرف شود.
شربت پروسپان برای سرفه خشک
این شربت گیاهی ضد سرفه، فرآوردهای کاملا گیاهی است که از عصاره برگ گیاه عشقه یا پیچک خشک تهیه میشود. شربت پروسپان با وجود ترکیباتی همچون ساپونینها به افزایش خلط، تسهیل خروج ترشحات و تسکین سرفه کمک میکند. این شربت فاقد قند، الکل و مواد رنگدهنده است و تحت لیسانس آلمان در ایران تولید میشود؛ بنابراین برای طیف وسیعی از افراد، از کودکان تا بزرگسالان مناسب است.
هرچند این شربت بیشتر برای سرفههای برونشیتی یا همراه با خلط توصیه میشود، اما با کاهش اسپاسمهای مجاری تنفسی و نرمسازی مخاط به کاهش سرفههای خشک نیز کمک میکند.
شربت آویشن ضد سرفه حاوی عسل سلامت گستر آرتیمان
شربت آویشن آرتیمان یکی از بهترین گزینههای گیاهی برای کاهش سرفه خشک است که در ترکیبات آن از عصاره گیاه آویشن همراه با مواد طبیعی دیگری مثل عسل و انجیر استفاده میشود. این شربت با نرم کردن گلو، کاهش تحریک مجاری تنفسی و مهار اسپاسمهای ناشی از سرفه به تسکین علائم کمک میکند.
ترکیبات فعال گیاه آویشن مانند تیمول و کارواکرول دارای خواص ضدالتهابی، ضدباکتری و ضدویروسی هستند و از همین رو شربت آویشن برای سرفههای تحریککننده یا خشک که ناشی از التهاب یا عفونت خفیف دستگاه تنفس فوقانی هستند، مناسب است.
طبق مقاله منتشر شده در وبسایت sciencedirect،
عصاره آویشن میتواند فرآیند حرکت مژکهای مجاری تنفسی را افزایش دهد و بدین ترتیب به خارجسازی ترشحات کمک کرده و برای درمان بیماریهای مزمن تنفسی مفید باشد.
این شربت علاوه بر کاهش التهاب گلو، به تسهیل خروج ترشحات و کاهش دفعات سرفه نیز کمک میکند. مصرف این شربت در کودکان خردسال و در دوران بارداری یا شیردهی تنها با مشورت پزشک امکانپذیر است.
شربت توسیان برای سرفه خشک
شربت ضد سرفه توسیان تولید شرکت گل دارو، یک فرآورده گیاهی ضدسرفه است که در ترکیبات آن، عصاره گیاه آویشن وجود دارد. این شربت در کاهش سرفههای آلرژیک یا خشک موثر است و با خاصیت ضدالتهابی و ضد اسپاسمی موجب آرام سازی مجاری تنفسی و تسکین سرفه میشود. شربت توسیان بیشتر برای سرفههای ناشی از برونشیت، التهاب مجاری تنفسی یا سرفه خشک همراه با تحریک کاربرد دارد و در گروههای حساس، باید تحت نظر پزشک مصرف شود.
شربت دکسترومتورفان برای سرفه خشک
دکسترومتورفان یک شربت ضد سرفه قوی برای بزرگسالان است که با عملکرد بر مرکز سرفه در بصلالنخاع، پاسخ عصبی ناشی از تحریک راههای هوایی را کاهش میدهد. این دارو برای مواردی همچون سرفه ناشی از سرماخوردگی، آنفلوآنزا یا تحریک گلو طراحی شده است و نقش آن کاهش تعداد دفعات سرفه و بهبود احساس خارش یا خشکی گلو است.
نکته! شربت دکسترومتورفان تنها برای سرفههای خشک استفاده میشود و نباید بدون مشورت با پزشک در گروههای سنی کودکان زیر ۴ تا ۶ سال و دوران بارداری استفاده شود.
کدام شربت برای درمان سرفه خشک کودکان مناسب است؟
مصرف شربت، بهواسطه بلع ساده و طعم بهتر (نسبت به سایر داروها) برای کودکان خوشایندتر است. معمولا شربت ضد سرفه کودکان، نسبت به شربت بزرگسالان، ترکیبات ملایمتری دارد؛ با این حال، باید نوع شربت و دوز مصرفی آن، توسط دکتر اطفال و با توجه به سن و وضعیت سلامت کودک تعیین شود. در ادامه، به معرفی بهترین شربتهای ضد سرفه مناسب کودکان میپردازیم.
شربت برون کلد (Broncold)
شربت برون کلد، یک فرآورده گیاهی مناسب برای کودکان بالای ۶ سال است که در ترکیبات آن از اسانس گیاهانی مثل نعنا فلفلی، رازیانه، زنجبیل و میخک استفاده شده است. این شربت که به عنوان بهترین شربت ضد سرفه کودکان شناخته می شود، با کاهش سوزش و خارش گلو به تسکین سرفه خشک کمک میکند. به هیچ عنوان نباید بدون تجویز پزشک از این دارو برای کودکان زیر ۶ سال استفاده کرد.
شربت پلارژین کیدز
شربت پلارژین کیدز، یک شربت درمان سرفه کودکان خارجی است که با ترکیبی از عصاره ریشه گیاه پلارگونیوم و عسل برای کودکان بالای یک سال طراحی شده است. این شربت به کاهش علائم دستگاه تنفسی از جمله سرفه خشک، گلودرد و آبریزش بینی کمک میکند و با تقویت سیستم ایمنی، کاهش تحریک مخاطی و تحریک سلولهای مژکدار مسیرهای هوایی، باعث میشود سرفههای تحریککننده یا خشک در کودکان کمتر شود.
به خاطر داشته باشید که شربت پلارژین کیدز نباید بدون تجویز پزشک و برای هر نوع سرفهای مصرف شود.
شربت دیفین هیدرامین (Diphenhydramine)
شربت دیفنهیدرامین یک آنتیهیستامین نسل اول است که معمولا برای کنترل علائم آلرژی مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش چشم و کاهش تحریکات گلو تجویز میشود. این شربت در درمان سرفههای تحریککننده یا خشک موثر است، اما به هیچ عنوان بهعنوان اولین گزینه برای سرفههای خشک کودکان مناسب نیست و مصرف آن باید تنها با تجویز و نظارت دکتر سرماخوردگی انجام شود.
مصرف شربت دیفنهیدرامین در کودکان زیر ۲ سال ممنوع یا پرخطر است و والدین باید پیش از مصرف، وزن، سن، علت سرفه و احتمال وجود عفونت یا خلط در دستگاه تنفسی را مورد ارزیابی قرار دهند.
شربت برم هگزین (Bromhexine)
شربت برم هگزین با کاهش غلظت و ویسکوزیته مخاط در مجاری تنفسی، به رقیقکردن و دفع ترشحات کمک میکند. این دارو معمولا برای سرفهای که با خلط غلیظ همراه است، بسیار مناسبتر است. از اینرو در سرفههای خشک کودکان، مصرف آن تنها پس از تشخیص دقیق علت سرفه و با تجویز پزشک مجاز است.
بهترین شربت ضد سرفه برای سرفه خلط دار
بسیاری از شربتهای موثر برای درمان سرفه خشک، برای سرفه خلطدار نیز مناسب هستند. سرفه خلط دار، معمولا به کمک شربتهایی که خلط را رقیق و خروج آن را تسهیل میکنند، درمان میشود. در جدول زیر، به لیست بهترین انواع شربت برای درمان سرفه خلط دار اشاره کردهایم:
| نام شربت | ویژگیهای کلیدی |
| شربت تیمکس | خلطآور، کمک به خارجسازی مخاط، مخصوص سرفه خلطدار |
| شربت پلارژین | گیاهی، خلطآور، مناسب برای کودکان و بزرگسالان |
| شربت برمهگزین | دارویی خلطآور، کاهش ویسکوزیته مخاط، مناسب برای سرفه با خلط |
| شربت توسی بن | گیاهی، ترکیب آویشن و ختمی، خلطآور و ضد اسپاسم |
| شربت بنفشه باریج | گیاهی، خلطآور، ضد التهاب مجاری تنفسی |
عوارض مصرف طولانی مدت شربت ضد سرفه
مصرف طولانیمدت شربتهای ضد سرفهای که حاوی ترکیبات مهارکننده مرکز سرفه مانند دکسترومتورفان یا کدئین هستند، میتواند عوارض جانبی متعددی ایجاد کند. استفاده مداوم از این شربتها بدون مشورت با پزشک ممکن است باعث وابستگی خفیف، کاهش اثر دارو یا بروز مشکلات گوارشی و خوابآلودگی شود. در ادامه به عوارض مصرف طولانیمدت شربت سرفه اشاره کردهایم:
- خوابآلودگی و کاهش تمرکز
- سرگیجه و سردرد
- خشکی دهان و گلو
- مشکلات گوارشی مانند تهوع یا یبوست
- احتمال وابستگی یا کاهش اثر دارو
- اختلال در ریتم قلب یا فشار خون (در برخی موارد)
با انتخاب صحیح شربت ضد سرفه، به سوی سلامتی گام بردارید
سرفه یکی از واکنشهای طبیعی بدن برای پاکسازی مجاری تنفسی است، اما زمانی که طولانی یا شدید باشد، نیاز به درمان دارویی پیدا میکند. انواع شربت ضد سرفه بسته به نوع سرفه، به تسکین گلودرد و رقیق کردن ترشحات کمک میکنند. از آنجا که بسیاری از علائم سرفه ممکن است ناشی از بیماریهای زمینهای مانند آلرژی، برونشیت یا سرماخوردگی باشند، پیش از مصرف هر نوع دارو توصیه میشود با دکتر گوش، حلق و بینی یا دکتر عمومی مشورت کنید تا دارویی متناسب با نیاز شما تجویز شود.
با مراجعه به وبسایت دکتردکتر میتوانید برای دریافت نوبت حضوری و آنلاین سایر پزشکان اقدام کنید. همچنین در این سامانه میتوانید با دریافت خدمات آزمایش در محل و خرید آنلاین دارو، مسیر درمان را بهسادگی طی کنید.
