علت تب نوزاد؛ تب نوزاد باید چند درجه باشد و چه زمانی خطرناک می‌شود؟

تب یعنی بالارفتن دمای بدن و این مشکل در نوزادان هم رخ می‌دهد. تب نوزاد به معنای بالابودن بیش‌ از حد دمای بدن و نشانه مبارزه بدن با عفونت یا التهاب است. برای آگاهی از وضعیت دمای بدن، باید با اندازه‌گیری درجه تب نوزاد آشنا باشید. علائم تب نوزاد مانند تعریق، لرز، سردرد و خواب‌آلودگی را هم در او بررسی کنید. گاهی عواملی مانند عفونت باکتریایی یا دندان درآوردن نوزاد باعث تب‌کردن می‌شوند. در برخی مواقع هم پای عفونت ویروسی یا تب در اثر واکسن به میان است.

برای جلوگیری از بروز عوارض تب در نوزاد باید به دکتر اطفال مراجعه کنید. پزشکان با اندازه‌گیری تب نوزاد و کشف علت آن، درمان‌های لازم را تجویز می‌کنند. در این مقاله از علت تب نوزاد و تشخیص آن برایتان می‌گوییم. اطلاعاتی درباره روش‌های پیشگیری و درمان هم در اختیارتان قرار می‌گیرد. مطالعه این مطلب به ۴ دقیقه زمان نیاز دارد.

در پایان، اگر درباره پایین‌ آوردن تب نوزاد یا موارد دیگر پرسشی داشتید از ما بپرسید. پزشک به شما پاسخ می‌دهد.

تب نوزاد یعنی چه؟

 بیشتر پزشکان دمای طبیعی بدن نوزاد سالم را کمتر از ۳۷٫۸ درجه سانتی‌گراد می‌دانند. با استناد به این موضوع، اگر دمای بدن نوزاد ۳۸ درجه یا بالاتر باشد، او تب دارد.

با بروز تب کودکان باید سایر علائم را نیز در نظر بگیرید. اگر تب کودک زیر ۳۸ درجه سانتی‌گراد است و آبریزش‌بینی دارد، به احتمال خیلی زیاد سرما خورده است. تب در ناحیه شکم و سر کودک همراه با استفراغ و اسهال، نشان از ویروسی‌شدن معده است.

بنا به گفته سازمان ملی بهداشت انگلستان (NHS)،

درجه حرارت بالا (تب) در کودکان خردسال بسیار شایع است. معمولاً طی ۱ تا ۴ روز دمای بدن به حالت عادی باز می‌گردد.

 توجه داشته باشید که تشخیص علت تب در نوزادان، فقط با معاینه پزشک متخصص ممکن است. اگر دمای بدن شیرخوار از ۳۸ درجه بالاتر برود، باید به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنید.

چه زمانی گفته می‌شود که نوزاد تب دارد؟

زمانی گفته می‌شود نوزاد تب دارد که دمای بدن او به بالای 38 درجه سانتی‌گراد (100٫4 درجه فارنهایت) برسد. این افزایش دما معمولاً نشان‌دهنده وجود عفونت یا بیماری در بدن نوزاد است و نیاز به بررسی و مراقبت پزشکی دارد. برای اینکه بدانید نوزاد تب دارد یا خیر به موارد زیر دقت کنید:

• درجه تب زیر بغل نوزاد باید بین ۳۶/۵ تا ۳۷/۵ درجه سانتی‌گراد باشد.
•  درجه تب کودک به فارنهایت معادل با ۹۷٫۷ تا ۹۹٫۵ درجه است.

بنابراین اگر هر عددی بیشتر از این بازه را در نوزاد مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید و علل احساس داغی بدن بدون داشتن تب را بپرسید.

علائم تب نوزاد چیست؟

علائم تب در نوزاد شامل گرمی بدن، تعریق، بی‌قراری، کاهش اشتها، گریه بیشتر از حد معمول، و خواب‌آلودگی یا بی‌خوابی است. نوزاد ممکن است همچنین دچار پوست قرمز یا برافروخته شود. در بیشتر موارد، تب باعث می‌شود کودک احساس گرما کند و برافروخته به نظر برسد. تب با علائم زیر هم همراه می‌شود:

• سردرد؛
• بدن درد؛
• تعریق؛
• لرز.

برخی از کودکان اشتهای خود را از دست می‌دهند. برخی هم فقط احساس خواب آلودگی می‌کنند. باید بدانید که تب نوزاد چند درجه است و چه اقداماتی پیش بگیرید.

جدول تب در نوزادان بر اساس ماه

دستورالعمل تب کودک در آکادمی اطفال آمریکا (AAP) که بر اساس ماه تولد نوزاد منتشر شده به شرح زیر است:

 اگر تب بیشتر از ۲۴ ساعت ادامه یابد یا درجه آن بسیار بالا باشد، لازم است از پزشک خود راهنمایی بخواهید. در صورتی که تب کودک به ۴۰ درجه سانتی‌گراد برسد، فوراً با پزشک تماس بگیرید.

علت تب در نوزادان چیست؟

علت تب در نوزادان معمولاً عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی است؛ اما می‌تواند به دلایل دیگری مانند واکنش به واکسیناسیون، دندان‌درآوردن، سرماخوردگی نوزاد یا گرمای بیش از حد محیط نیز رخ دهد. تشخیص دقیق علت تب نیازمند ارزیابی پزشک است. از جمله موارد مهمی که باعث بروز تب در نوزادان می‌شوند، به موارد زیر دقت کنید:

• عفونت ویروسی (مثل تب دنگی. با علائم تب دنگی آشنا شوید)؛
• عفونت باکتریایی؛
• واکنش به واکسن؛
• دندان درآوردن؛
• تب نوزاد در بدو تولد.

در ادامه به هریک از این موارد می‌پردازیم.

عفونت ویروسی

مهمترین علت تب در نوزادان وجود نوعی عفونت ویروسی است. عفونت‌های ویروسی به چند دسته مهم تقسیم می‌شوند و هر‌کدام علائم خاصی دارند. در ادامه به چند مورد از عفونت‌های ویروسی رایج بین نوزادان اشاره می‌کنیم: تب در نوزادان

• آنفلوانزا؛ این بیماری شایع است اما موجب بروز تب‌های شدید می‌شود.
• سرماخوردگی نوزاد؛ ویروس سرماخوردگی باعث بروز تب می‌شود.
• گاستروانتریت؛ گاستروانتریت (Gastroenteritis) یا بیماری التهاب معده‌ای و روده‌ای همان اسهال و استفراغ است که امکان دارد با تب همراه باشد.
• عفونت گوش؛ این عفونت‌ها در کودکان شایع هستند و ممکن است باعث بروز تب شوند اما در بیشتر موارد بدون درمان بهبود پیدا می‌کنند.

عفونت باکتریایی

عفونت‌های باکتریایی مانند عفونت‌های ویروسی علاوه‌بر تب، نشانه‌های دیگری نیز دارند. مراقب اسهال و استفراغ نوزاد خود همراه با کاهش اشتهای او باشید. کم‌آبی ناشی از اسهال، به‌ویژه در نوزادان تازه متولدشده تب را تشدید می‌کند. رایج‌ترین عفونت‌های باکتریایی بین نوزادان عبارتند از :

• اشریشیا کلی (coli): این مورد نوعی عفونت باکتریایی به شمار می‌رود و شایع‌ترین علت تب شدید اطفال است.  ت
• عفونت‌های باکتریایی: این موارد عموماً باعث بیماری‌های خفیف مانند گلودرد و عفونت گوش می‌شوند. چنین عفونت‌هایی اگر با تب همراه باشند، ممکن است شرایط را برای نوزاد خطرناک کنند.

در صورت ابتلای کودک به هریک از این موارد، نیاز به درمان تخصصی نزد پزشک وجود دارد. بنابراین، برای اطمینان از علت دقیق تب نوزادتان به یکی از متخصصان کودک شهر خود مراجعه کنید. خوشبختانه، در هر شهری از ایران که باشید، به بهترین متخصصان کودک در شهر خود دسترسی خواهید داشت. برای مثال اگر در تهران هستید، می‌توانید از میان بیش از 275 دکتر کودکان تهران متخصص اطفال مورد نظر خود را یافته و مراقبت‌های پزشکی لازم را برای درمان تب نوزادتان دریافت کنید.

واکنش به واکسن از دلایل تب در نوزاد

معمولاً نوزادان پس از واکسیناسیون دچار تب، درد پا و قرمزی محل واکسن می‌شوند. تب نوزاد بعد از واکسن طبیعی و بی‌خطر است، اما باید تحت نظر باشد.

نوزادان چهارماهه و شش‌ماهه ۵ واکسن دریافت می‌کنند و همین منجر به تب خفیفی در آن‌ها می‌شود. این تب به‌خاطر ایمن‌سازی بدن در مقابل واکسن است. پس تب نوزاد ۴ ماهه و ۶ ماهه  در اثر واکسن خطرناک نیست.

دندان درآوردن

یکی دیگر از دلایل تب نوزاد رویش دندان‌ها است. تب‌کردن هنگام درآوردن دندان در نوزاد ۲ علت اصلی دارد:

• تکمیل سیستم دفاعی بدن در حدود چهار تا شش‌ماهگی با کاهش مقاومت بدن و علائمی مانند تب و اسهال همراه است.
• به‌علت خارش در لثه‌ها، کودک دست یا هر چیز دیگری را برای تسکین آن به داخل دهان می‌برد که باعث ورود میکروب‌ها به بدن می‌شود.

البته دندان در‌آوردن علت تب و لرز در همۀ کودکان نیست. بیش از یک‌سوم کودکان هنگام دندان‌درآوردن دندان هیچ علامتی ندارند. تب و لرز نوزاد در زمان رویش دندان‌ها عارضه شایعی محسوب می‌شود.

تب نوزاد در بدو تولد

به دلیل اینکه نوزاد تازه متولد‌شده سیستم ایمنی ضعیفی دارد، هرگونه تب و تغییر حالت در او را باید سریعاً به پزشک اطلاع بدهید. معمولاً پزشکان به نوزادان زیر ۳ ماه که تب دارند، دستور بستری یا گرفتن آزمایش‌های ادرار و خون را می‌دهند.

تب نوزاد تا چند روز طبیعی است؟

تب در بدن کوچک و ظریف نوزاد همیشه دلهره‌آور است، بنابراین اغلب والدین این سؤال را می‌پرسند که تب نوزاد تا چند روز طبیعی است؟! 

در پاسخ باید بگوییم که در کودکان بالای ۳ ماه، تب ناشی از یک سرماخوردگی یا بیماری ویروسی ساده معمولا بین ۲ تا ۳ روز (۴۸ تا ۷۲ ساعت) طول می‌کشد و به‌تدریج با بهبود سایر علائم برطرف می‌شود. 

بر‌اساس دستورالعمل‌های بین‌المللی، بروز هرگونه تب در نوزادان زیر ۳ ماه یک وضعیت اورژانسی است که باید فورا و بدون اتلاف وقت توسط پزشک بررسی شود، حتی اگر تب نوزاد یک ماهه کمتر از یک روز طول کشیده باشد.

برای کودکان بزرگتر نیز، اگر تب بیش از ۳ روز متوالی ادامه یابد یا با بی‌حالی شدید و بی‌میلی به نوشیدن مایعات همراه باشد، مراجعه به پزشک ضروری است.

روش تشخیص تب در نوزاد چیست؟

همه در اولین اقدام سنجش تب، دست خود را روی پیشانی نوزاد می‌گذارند تا تغییر دما را احساس کنند. گاهی این کار مؤثر است، اما روش‌های دقیق تشخیص و روش اندازه‌گیری تب در نوزاد به شرح زیر است:

اندازه‌گیری دما از طریق مقعد

میزان صحت این اندازه‌گیری از همه روش‌ها بیشتر است. اما هرگز از دماسنج جیوه‌ای برای این کار استفاده نکنید. مراحل تب سنجی با تب‌سنج مقعدی به شرح زیر است:

• ابتدا از تمیز بودن دماسنج اطمینان حاصل کنید.
• آن را با آب و صابون بشویید یا با الکل مالش بدهید و پاک کنید.
• نوزاد خود را روی شکم یا پشت بخوابانید و پا‌هایش را به سمت سینه خم کنید.
• مقداری وازلین به دور قسمت ورودی دماسنج بمالید و آن را به آرامی داخل دهانه رکتال (مقعد) قرار دهید.
• دماسنج دیجیتالی را حدود ۲ دقیقه در محل خود نگه دارید تا صدای بوق را بشنوید.
• سپس دماسنج را به آرامی برداشته و دما را بخوانید.

پزشکان درجه حرارت مقعدی ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بالاتر را تب می‌دانند. در این مقاله بخوانید که دمای طبیعی بدن چند درجه است.

اندازه‌گیری دما از طریق زیربغل

 این روش بسیار آسان است ولی اگر دمای اتاق پایین باشد، توصیه نمی‌شود؛ همچنین باید بدانید که و از او بپرسید درجه تب زیر بغل نوزاد چند باید باشد. پزشکان پیشنهاد می‌کنند که عدد خوانده‌شده روی دماسنج در این روش را در حدود ۰٫۵ درجه‌ سانتی‌گراد افزایش دهید. این کار باعث می‌شود تا نتیجه دقیق‌تری حاصل شود. دقت این روش به‌طور کلی نسبتاً خوب است.

مراحل اندازه‌گیری دما با دماسنج دیجیتالی به این صورت است:

• دماسنج را تمیز کنید.
• آن را زیر بغل نوزاد بگذارید.
• ۲ دقیقه صبر کنید.

پس از به صدا درآمدن دماسنج آن را بخوانید؛ اگر بالای ۳۷٫۵ بود کودک شما تب دارد.

اندازه‌گیری دما از طریق دهان

این روش دقت نسبتاً خوبی دارد و برای کودکان بالای ۴ سال مناسب است. این کودکان می‌توانند دماسنج را در دهان نگه دارند. اگر کودک به‌‌درستی دماسنج را در دهان نگه ندارد، امکان بروز خطا وجود خواهد داشت.

درصورتی‌که قبل از استفاده از دماسنج، کودک چیزی گرم یا سرد خورده باشد، باید کمی صبر کنید. مراحل اندازه‌گیری دما از طریق دهان:

• دماسنج را تمیز کنید.
• آن را داخل دهان کودک قرار دهید.

پس از به صدا درآمدن دماسنج، عدد را بخوانید و بدانید که دمای بالای ۳۷٫۵ تب است.

اندازه‌گیری تب با دماسنج جیوه‌ای

برای اندازه‌گیری تب به صورت دقیق، بهتر است از مدل جیوه‌ای استفاده کنید؛ زیرا کار با آن بسیار آسان است:

• ابتدا دماسنج را کمی تکان دهید تا جیوه داخل مخزن قرار بگیرد؛ مراقب باشید دماسنج نشکند.
• سپس دماسنج را در داخل دهان، زیر بغل یا کشاله ران قرار دهید؛ حدود ۱ دقیقه برای این فرایند کافی است.

جیوه روی هرعددی بایستد، دمای بدن را نشان می‌دهد.

اندازه‌گیری تب نوزاد از طریق پیشانی کودک

 روش‌های پزشکی دیگری که برای اندازه‌گیری تب نوزاد استفاده می‌شود، سنجش تب از طریق پیشانی و گوش است. این روش دقت بالایی دارد و عموماً در مطب و توسط پزشک استفاده می‌شود.

به‌کارگیری این روش‌ها برای اندازه‌گیری تب نوزاد چهارماهه یا کوچک‌تر توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است باعث ترس او شود. در جدول زیر نحوه اندازه‌گیری تب کودک و مراحل آن با استفاده از ۲ نوع دماسنج ارائه شده است:

برای کاهش تب نوزاد بدون دارو یا از هر روش دیگری باید بدانید که دمای بدن او چقدر است.

درمان تب نوزاد چیست؟

درمان تب نوزاد شامل استفاده از داروهای تب‌بُر مانند استامینوفن یا ایبوپروفن (تحت نظر پزشک)، استحمام با آب ولرم، و اطمینان از مصرف کافی مایعات برای جلوگیری از کم‌آبی است. همچنین، لباس‌های سبک‌تر و محیط خنک‌تر می‌توانند به کاهش تب کمک کنند. درمان تب نوزاد به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ مثلاً:

• سن نوزاد؛
• علت تب؛
• شدت تب.

روش‌های مختلفی برای پایین‌آوردن تب نوزاد وجود دارد. در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شوید.

درمان خانگی تب نوزاد

تب خفیف نوزاد معمولاً نگران‌کننده نیست و اغلب طی چند روز خودبه‌خود برطرف می‌شود. در موارد تب شدید، باید به پزشک مراجعه کنید. تشخیص تب و راه‌های درمان، داروها و دوز مصرفی باتوجه به سن نوزاد متفاوت است.

برای مثال درمان تب نوزاد یک‌ماهه با درمان تب نوزاد با سن بیشتر فرق دارد. به‌هرحال اگر نوزاد شما تب دارد، می‌توانید برخی از اقدامات خانگی را برای کمک به کاهش تب انجام دهید:

• بیشتر به نوزاد شیر بدهید.
• لباس‌های اضافی نوزاد را درآورید.
• نوزاد را در معرض جریان هوا قرار دهید.
• نوزاد را در جایی آرام قرار دهید تا استراحت کند.
• یک حوله را در آب سرد خیس کنید و آن را روی پیشانی یا زیر بغل نوزاد قرار دهید.

دقت داشته باشید که اگر تب نوزاد بیشتر از ۲۴ ساعت طول بکشد یا علائم دیگری مانند استفراغ، اسهال یا تشنج دارد، باید به پزشک مراجعه کنید.

یادتان باشد، آب مصرفی برای پاشویه‌کردن سرد نباشد و نهایتاً ۵ درجه از درجه حرارت بدن نوزاد کمتر باشد. در صورت بروز تب و لرز در کودک، از تن‌شویه یا پاشویه‌کردن کودک خودداری کنید.

درمان دارویی تب نوزاد

برای پایین‌آوردن تب نوزاد با دارو حتماً نیاز به مشورت با پزشک دارید. معمولاً پزشک برای درمان تب نوزادان دارو‌هایی مثل استامینوفن کودکان یا ایبوپروفن تجویز می‌کند.

استامینوفن هم یکی از داروهای تب‌بر نوزاد است که معمولاً بعد از ۴۵ دقیقه، تب را دست‌کم ۱ یا ۲ درجه پایین می‌آورد. هرگز برای پایین‌آوردن تب نوزاد از آسپرین استفاده نکنید، چون باعث ایجاد سندرم ری (Reye’s syndrome) در کودکان می‌شود. سندرم ری، بیماری خطرناکی است که مغز و کبد بیمار را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

دارو‌های خطرناک برای درمان تب نوزاد

برای پایین‌آوردن تب نوزاد نباید هر دارویی را استفاده کنید. چند نمونه از دارو‌های خطرناک برای نوزادان که مصرف آن‌ها به‌هیچ‌عنوان توصیه نمی‌شود عبارتند از:

• مصرف دارو‌های ضدتهوع بدون تجویز پزشک؛
• مصرف دارو‌های تاریخ گذشته؛
• دارو‌های ضدمسمومیت؛
• دارو‌های سرماخوردگی؛
• دارو‌های سرفه؛
• آسپرین.

مصرف بیش‌ازحد دارو‌های تب‌بر فوری نوزاد و استامینوفن هم خطرناک است.

درمان فوری تب نوزاد

سریع‌ترین روش پایین‌آوردن تب نوزاد، حمام‌کردن او با آب ولرم است. البته اگر نوزاد شروع به لرزیدن کرد، سریع این کار را متوقف کنید. برای استفاده از این روش، حتماً با متخصص مشورت کنید.

دادن مایعات به نوزاد و هیدراته نگه‌داشتن او هم برای پایین آوردن سریع تب کودک مؤثر است. برای ایجاد تعادل در دمای بدن می‌توانید لباس‌های بیشتری به تن بچه کنید و دمای اتاق را پایین بیاورید.

عوارض تب نوزاد چیست؟

عوارض تب نوزاد می‌تواند شامل کم‌آبی بدن، تحریک‌پذیری، خواب‌آلودگی، و در موارد شدید، تشنج‌های ناشی از تب باشد. مهم است که تب نوزاد سریعاً تحت مراقبت پزشکی قرار گیرد تا از بروز عوارض جدی جلوگیری شود. تب در نوزادان باعث بروز عوارضی می‌شود که گاه بسیار خطرناک هستند. در ادامه به دو مورد از رایج‌ترین عوارض آن اشاره خواهیم کرد:

تشنج ناشی از تب

تب گاهی باعث تشنج در نوزادان می‌شود. این نوع تشنج بیشتر در کودکان شش ماه تا هفت ساله رخ می‌دهد. احتمالاً کودکی که دچار این نوع تشنج شده، علائم زیر را دارد:

• چشم خود را به یک طرف می‌چرخاند.
• بزاق از دهانش جاری می‌شود.
• استفراغ می‌کند.
• ممکن است، اندام کودک سفت شود و بدنش دچار  کشش ناگهانی یا حرکت تند و سریع شود.

تشنج در اغلب موارد بی‌خطر است؛ هر چند آگاهی از این موضوع، نمی‌تواند جلوی وحشت شما را از مشاهده حمله تشنج ناشی از تب در کودکان بگیرید.

سعی کنید در چنین موقعیتی به تمام‌شدن و بی‌خطر‌بودن آن در کودک فکر کنید تا اوضاع را برای خودتان ترسنا‌ک‌تر نکنید. از هر‌گونه اقدام خاصی در چنین موردی خودداری کنید و سریعاً فرزند خود را به اورژانس برسانید.

بازگشت تب

دارو‌های تب‌بر فوری نوزاد درجه حرارت بدن را به‌طور موقت پایین می‌آورند، اما تأثیری بر منشأ عفونت ندارند. بنابراین شاید تا زمان وجود عفونت در بدن، باز هم دچار تب شود.

از بین رفتن عفونت گوش نوزادان و کودکان یا موارد دیگر می‌تواند چند روز طول بکشد. پس صبور باشید و از کودکتان با توجه به نکات گفته‌شده مراقبت کنید. یادتان باشد هرگونه مشکل یا نکته مبهمی را با پزشک در میان بگذارید و بدون مشورت اقدامی انجام ندهید.

انواع تب نوزاد پرخطر

فقط بیماری‌های شایع نوزادان باعث تب نمی‌شوند. بعضی از بیماری‌هایی که باعث تب در نوزادان می‌شوند، پرخطر هستند و ممکن است جان آن‌ها را به خطر بیندازند.

تب‌های خطرناک نوزاد معمولاً با دمای بالاتر از 38 درجه سانتی‌گراد همراه هستند و می‌توانند نشانه‌ای از عفونت‌های جدی مانند مننژیت یا عفونت‌های خونی باشند. در صورت مشاهده چنین تب‌هایی، نیاز به مراقبت فوری پزشکی است.

مننژیت

مننژیت عفونت باکتریایی بسیار کشنده‌ای است. نوزادان مبتلا به مننژیت به‌خوبی غذا نمی‌خورند، خواب‌آلود هستند و به‌ سختی از خواب بیدار می‌شوند.

در این مورد نوزادان معمولاً تب دارند و ممکن است در ناحیه نرم روی سرشان برآمدگی یا تورم داشته باشند. از نشانه‌های دیگر ابتلا به مننژیت می‌توان به سفتی گردن و بدن، ناتوانی در مکیدن سینه مادر و زردی پوست نوزاد اشاره کرد.  تب در نوزادان

سرطان

تب‌های مداوم از علائم برخی سرطان‌ها است.عرق شبانه یا پوست بسیار رنگ‌پریده و مومی از علائم سرطان‌هایی مانند نوروبلاستوما و لوسمی هستند.

تب در نوزادان معمولاً به دلیل عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی ایجاد می‌شود، اما در موارد نادر، می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌های جدی‌تری مانند سرطان باشد. سرطان‌هایی مانند لوسمی (سرطان خون) می‌توانند با تب‌های مداوم و بدون علت مشخص بروز کنند. اگر تب نوزاد به همراه علائم دیگری مانند خستگی شدید، کبودی بی‌دلیل، یا کاهش وزن ناگهانی مشاهده شود، باید به پزشک مراجعه کرد تا تشخیص دقیق و درمان مناسب انجام شود.

بیماری‌های خود ایمنی

تب در نوزادان می‌تواند با اختلالات خودایمنی بدن مرتبط باشد. این نوع از اختلال‌ها شامل بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۱ و لوپوس هستند. تب یکی از اولین نشانه‌های لوپوس محسوب می‌شود.

تب چند درجه برای نوزاد خطرناک است؟

تب نوزاد باید چند باشد که وضعیت را خطرناک بدانید یا تب نرمال نوزاد چیست؟ به طور کلی، اگر نوزاد:

• کوچکتر از ۳ ماه با دمای رکتال یا مقعدی ۳۸ سانتی‌گراد و بالاتر است، با پزشک تماس بگیرید.
• سه‌ماهه یا بیشتر است، دمای بالای ۳۹ سانتی‌گراد برای او خطرناک است.

در این مواقع به پزشک مراجعه کنید. برای نوبت‌گرفتن از سیستم نوبت آنلاین دکتر کمک بگیرید.

پیشگیری از تب نوزاد چگونه است؟

برای پیشگیری از تب نوزاد، باید از ورود ویروس‌ها و باکتری‌ها به بدن حساسش جلوگیری کنیم. ما نمی‌توانیم فرزند دلبندمان را در یک حباب شیشه‌ای و کاملا ایزوله نگه داریم، اما با رعایت چند راهکار کلیدی و ساده، می‌توانیم احتمال بیمار شدن او را به حداقل برسانیم.

جادوی شیر مادر (به‌ویژه در ۶ ماه اول)

شیر مادر فقط غذا نیست، اولین و قوی‌ترین واکسن طبیعی نوزاد است. آنتی‌بادی‌های موجود در شیر مادر، نوزاد را در برابر طیف وسیعی از عفونت‌های تنفسی و گوارشی که عامل ایجاد تب هستند، محافظت می‌کنند.

شستشوی مداوم دست‌ها

سیستم ایمنی نوزاد هنوز در حال تکامل است و ضعیف عمل می‌کند. قبل‌از هر بار شیر دادن، تعویض پوشک یا در آغوش گرفتن نوزاد، دست‌های خود را با آب و صابون بشویید تا با داغ بودن سر نوزاد و سرد بودن دست و پا در نوزاد مواجه نشوید. حتی تعارف را کنار بگذارید و از مهمانان بخواهید قبل از دست زدن به نوزاد، دست‌های خود را بشویند.

تکمیل واکسیناسیون به موقع

واکسن‌ها مؤثرترین ابزار برای پیشگیری از بیماری‌های عفونی و تب‌زای خطرناک مانند مننژیت، ذات‌الریه و سیاه‌سرفه هستند. جدول واکسیناسیون کودک را دقیق و سر وقت دنبال کنید تا با تب نوزاد مواجه نشوید.

فاصله گرفتن از افراد بیمار و مکان‌های شلوغ

در چند ماه اول تولد، تا حد امکان نوزاد را به مکان‌های شلوغ و سرپوشیده نبرید. اگر یکی از اعضای خانواده علائم سرماخوردگی دارد، باید تا زمان بهبودی کاملا از نوزاد فاصله بگیرد یا درصورت اصرار به نگهداری و بغل‌کردن نوزاد، حتما از ماسک استفاده کند.

تغذیه برای تقویت سیستم ایمنی (کودکان بالای ۶ ماه)

وقتی کودک شروع به خوردن غذای کمکی کرد، منابع طبیعی ویتامین C (مثل پوره مرکبات یا فرنی حاوی توت‌فرنگی‌)، ویتامین A (مثل پوره کدو تنبل و هویج پخته) و روی (زینک موجود در مرغ و گوشت نرم‌شده) را به تغذیه‌اش اضافه کنید تا سپر دفاعی بدنش قوی‌تر شود.

آب‌رسانی مداوم به بدن

کم‌آبی به‌راحتی دمای بدن نوزاد را بالا می‌برد. برای نوزادان زیر ۶ ماه، شیردهی مکرر (با شیر مادر یا شیر خشک) بهترین راه آب‌رسانی است. برای کودکان بالای ۶ ماه، در کنار شیر، دادن آب جوشیده خنک‌شده در طول روز به تنظیم دمای بدن و دفع سموم کمک می‌کند.

مراقبت در تغییرات فصلی و دمای اتاق

لباس پوشاندن بیش‌از‌حد به نوزاد در فصول سرد، می‌تواند دمای بدن کودک را به‌شدت بالا ببرد و این گاهی با تب واقعی اشتباه گرفته می‌شود. بنابراین اولا بدانید تب در نوزادان چند درجه است، دوما دمای اتاق را روی ۲۰ تا ۲۲ درجه سانتی‌گراد نگه دارید و به‌جای لباس‌های پشمی سنگین، از چند لایه لباس نخی و نازک استفاده کنید. این‌طوری اگر بدن نوزاد بیش‌از‌حد گرم شد، می‌توانید یک لایه را به‌راحتی کم کنید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر نوزاد شما تب دارد، باید مراقب او باشید و شرایط را زیر نظر بگیرید. تب نوزاد زیر یک ماه خطرناک است؛ چنانچه سن کودک شما زیر دو ماه است و دمای بدنی بالایی دارد، موردی اورژانسی است و باید به دنبال مراقبت‌های پزشکی فوری باشید.

درصورت مشاهده هریک از موارد زیر و تب طولانی کودک حتما به پزشک مراجعه کنید:

• علائم کمبود آب در بدن را نشان می‌دهد، مانند خشکی دهان، نبود اشک در زمان گریه.
• گرم بودن بیش از حد قسمت‌های نرم و فرورفته روی سر.
• بی‌حال است یا به شما عکس‌العمل نشان نمی‌دهد.
• بسیار دمدمی‌مزاج، کلافه و ناآرام است.
• دانه‌ها و بثورات ریز روی پوستی دارد.
• در تنفس یا غذاخوردن مشکل دارد.

به علائم برای تشخیص تب نوزاد دقت کنید. اگر درمان خانگی تب نوزاد مؤثر واقع نشود و شرایط بالا وجود داشته باشد، باید به پزشک مراجعه کنید. درمان تب نوزاد را جدی بگیرید و نگذارید که عوارض خطرناکی رخ بدهد. پایین آوردن تب نوزاد اهمیت زیادی دارد. با اندازه‌گیری درجه تب نوزاد به‌درستی، مدیریت اوضاع را به‌دست بگیرید.

گاهی‌اوقات، امکان پیشگیری از تب نوزاد وجود ندارد و عوامل بیماری‌زا نوزاد را تحت تأثیر قرار می‌دهند. تب‌های خطرناک نوزاد با مشکلات تهدیدکننده زندگی همراه هستند. تشنج ناشی از تب در نوزاد می‌تواند جان او را به خطر بیاندازد.

برای مراجعه به بهترین پزشکان، از سامانه دکتردکتر استفاده کنید. با این سامانه متوجه خواهید شد که بهترین دکتر کیست. در دکتردکتر متوجه می‌شوید که بهترین دکتر اطفال کیست. در ضمن درمی‌یابید که نشانی و اطلاعات تماس بهترین پزشک با تخصص اطفال چیست و به کجا باید مراجعه کنید.

منابع

caringforkids

healthychildren

chop

nhs

kidcarepediatrics

Mayoclinic

clevelandclinic

medicalnewstoday