طول عمر شپش چه‌قدر است؟ بررسی علل، علائم و روش‌های از بین بردن شپش

شپش سر یک نوع حشره کوچک و بدون بال است که معمولاً روی پوست سر انسان زندگی و از خون او تغذیه می‌کند. علائم شپش سر شامل خارش شدید پوست سر، احساس سوزش یا نیش زدن روی سر و مشاهده شپش‌ها و تخم‌های آن‌ (لیس‌ها) در میان موها است. این علائم معمولاً به علت واکنش آلرژیک به نیش شپش‌ها ایجاد می‌شوند.

روش‌های درمان شپش سر متنوع هستند و شامل استفاده از شامپوها، کرم‌ها و محلول‌های مخصوص ضد شپش می‌شوند.  شستن منسوجات و وسایلی که ممکن است شپش‌ها به آن‌ها منتقل شده باشند، از جمله ملحفه‌ها و کلاه‌ها هم یک اقدام مهم در جلوگیری از شیوع این آلودگی است. در ادامه می‌خوانید که شپش چیست در کجا زندگی می‌کند چه عوارضی دارد.

در صورت ادامه وجود علائم شپش سر، مراجعه به پزشک پوست و مو ضروری است تا شیوه‌های درمانی متناسب با وضعیت بیمار ارائه شود. برای پیدا کردن بهترین متخصص‌ها و پزشک‌ها، به سایت دکتر دکتر مراجعه کنید.

اگر هم سوالی دارید، بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.

انواع شپش کدام هستند؟

شپش‌ها گرچه از یک خانواده‌اند، از‌نظر ساختار فیزیکی، محل زندگی روی بدن و نحوه انتقال با هم فرق می‌کنند و در سه گروه زیر قرار می‌گیرند.

۱. شپش سر

این نوع شپش منحصرا روی پوست سر، موها، پشت گوش‌ها و ناحیه گردن زندگی می‌کند. پاها و چنگال‌های این حشره برای چسبیدن و حرکت روی تارهای موی سر انسان تکامل یافته است و ناقل هیچ‌گونه بیماری عفونی خطرناک نیست. شپش سر عمدتا از طریق تماس مستقیم سر با سر منتقل می‌شود.

۲. شپش بدن

شپش بدن لای درزها و چین‌خوردگی‌های لباس‌ و ملحفه‌ سکونت دارد و فقط برای مکیدن خون سراغ پوست می‌رود. عدم رعایت بهداشت و دسترسی نامناسب به حمام و شست‌و‌شوی لباس‌ها عامل اصلی انتقال این شپش بوده و متأسفانه خطر‌ناک‌تر از شپش سر است. این حشره می‌تواند ناقل بیماری‌های کشنده مثل تیفوس، تب خندق یا تب راجعه باشد.

۳. شپش عانه یا تناسلی

این شپش در ناحیه تناسلی و لای موهای عانه زندگی می‌کنند و در موارد شدید می‌تواند موهای سینه، زیربغل، ریش، سبیل و حتی مژه‌ها و ابروها را به‌عنوان سکونتگاه انتخاب کند. چنگال‌های این حشره برای چسبیدن به موهای ضخیم بدن طراحی شده و انتقالش معمولا از طریق رابطه جنسی یا خوابیدن روی تشک آلوده اتفاق می‌افتد.

شپش سر چیست؟

شپش‌ها حشرات کوچک بدون بالی هستند که در میان موهای سر انسان‌ها زندگی و از خون کف سرشان تغذیه می‌کنند. شپش موی سر مشکل شایعی در میان انسان‌ها و به‌خصوص کودکان است. شپش به‌راحتی از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود و انتشار پیدا می‌کند.

این حشره به رنگ قهوه‌ای متمایل به زرد یا تقریبا خاکستری و به اندازه‌ دانه‌های موجود روی توت فرنگی است. این حشره ماده چسبنده‌ای را تولید می‌کند که در نهایت، باعث چسبیدن تخم شپش به ریشه‌ مو می‌شود. آیا شپش در تابستان هم وجود دارد؟ بله. در این فصل شیوع بیشتری هم پیدا می‌کند. 

گاهی خلاص‌شدن از دست این حشرات کوچک با دردسرهای فراوانی همراه است. نیش شپش می‌تواند کف سر کودکان را دچار خارش کند و گاهی زخم ناشی از این نیش منجر به عفونت می‌شود. یادتان باشد، به شپش سر پدیکولوز (Pediculosis) هم می‌گویند. 

پرسش اینجاست که این حشره مزیت و کاربردی هم دارد؟ به‌عبارت دقیق‌تر، فایده شپش چیست؟ گفته می‌شود که در بزاق این حشره، مواد ضدانعقاد وجود دارد و باعث جلوگیری از لختگی خون می‌شود. در نتیجه، مشکلی مانند سکته مغزی رخ نمی‌دهد. بااین‌حال، مشکلات و عوارض ناشی از این حشره موذی بسیار بیشتر از فوایدش است.

انواع شپش در سه دسته تقسیم‌بندی می‌شود:

• شپش ناحیه تناسلی معروف به خرچنگی
• شپش سر یا پدیکولوز
• شپش بدن 

با شناخت بهتر علائم شپش سر و انواع آن، راحت تر نسبت به پیشگیری و درمان آن اقدام خواهید کرد. برای تشخیص راحت‌تر، عکس شپش سر در زنان را در زیر ببینید.

چرخه زندگی شپش موی سر

می‌پرسید رشک چند روزه شپش میشود؟! معمولا چرخه تبدیل رشک شپش به شپش بالغ تا ۱۲ روز طول می‌کشد.

۸ تا ۹ روز بعد از تخم‌گذاری شپش ماده سر از تخم بیرون می‌آورد. چیزی که در ابتدا از تخم بیرون می‌آید، نابالغ است و نیمف (nymph) نام دارد. بعد از گذشت ۹ تا ۱۲ روز، نیمف به حشره‌ بالغ تبدیل می‌شود.

شپش سر تا کی ادامه دارد؟ طول عمر شپش سر چقدر است؟ شپش بالغ ۳ تا ۴ هفته زنده خواهد ماند. چرخه‌ زندگی شپش سر هر سه هفته یک بار تکرار می‌شود. شپش‌ها چندین بار در طول روز از خون کف سر تغذیه می‌کنند و تا دو روز بعد از جداشدن از کف سر می‌توانند زنده بمانند. 

شپش بیرون از سر زنده می‌ماند؟ خیر، این موجود باید در سر باشد و از خون انسان تغذیه کند تا زنده بماند. بنابراین، خارج از سر زیاد دوام نمی‌آورد و در حد ۱ تا ۲ روز زنده می‌ماند.

شپش از چه چیزی به‌ وجود می‌آید؟

حتماً این پرسش در ذهنتان هست که شپش از چی بوجود میاد و دلیل شپش سر چیست. شپش از تخم شپش ایجاد می‌شود. تخم شپش نقاط کوچکی به رنگ‌های زیر است:

• قهوه‌ای متمایل به زرد؛
• قهوه‌ای؛
• زرد.

این‌ها پیش از بیرون‌آمدن شپش از تخم، روی مو قابل مشاهده‌اند. تخم‌ها ریشه‌ موها و نزدیک کف سر را به عنوان محل زندگی انتخاب می‌کنند. درجه حرارت این منطقه برای به‌عمل آمدن تخم بسیار مناسب است. تخم شپش اندکی به شوره‌‌ سر شباهت دارد، با این تفاوت که با شانه‌کردن یا تکان‌دادن سر از مو جدا نمی‌شود. 

مشاهده‌ تخم شپش روی ریشه‌ موی کودک، بسیار شایع‌تر از دیدن شپش موی سر در حال خزیدن است. تخم‌ها ۱ یا ۲ هفته بعد از تخم‌گذاری به عمل می‌آیند. حتی بعد از اینکه تخم‌ها به عمل آمدند، پوسته‌ تخم  سفید و بی‌رنگ به ریشه‌ مو متصل می‌ماند. زمانی که مو رشد می‌کند، این پوسته‌ها همراه با موی رشدکرده حرکت می‌کنند و به این ترتیب تشخیص و مشاهده‌ آن‌ها بسیار آسان‌تر خواهد شد. 

طول عمر شپش سر چقدر است؟

طول عمر شپش بالغ بر روی سر انسان حدود ۳۰ روز است. اما شپش ماده روزی ۸ تخم می‌گذارد و این فرایند تکثیر را به‌شدت سرعت می‌بخشد. البته درصورت جداشدن شپش سر از بدن و محرومیت از خون، نهایتا ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت به‌دلیل گرسنگی از بین می‌رود.

تفاوت شپش و رشک چیست؟

شپش حشره‌ای بالغ، زنده و متحرک به رنگ خاکستری یا قهوه‌ای است که از خون پوست سر تغذیه می‌کند و به راحتی منتقل می‌شود. رشک تخم غیرمتحرک شپش است و ظاهر شوره‌مانند، به رنگ سفید متمایل به زرد دارد. البته رشک شپش به ساقه مو می‌چسبد و با شست‌و‌شوی عادی جدا نمی‌شود.

علائم شپش سر در زنان و مردان

شپش سر یکی از مشکلات شایع در تمام سنین به‌ویژه، در کودکان است. این حشرات کوچک می‌توانند به‌سرعت در میان افراد منتقل شوند و ایجاد اختلالات مختلف کنند. در ادامه به بررسی مشکلات ناشی از علائم شپش سر و درمان‌های مرتبط با آن می‌پردازیم:

به یاد داشته باشید که وجود این حشره در سر مشکل شایع و قابل درمانی است. به محض مشاهده علائم شپش سر، باید اقدامات فوری انجام شوند. برای دریافت مشاوره و پیداکردن بهترین متخصص‌ها و پزشک‌ها، به سایت دکتر دکتر مراجعه کنید.

نشانه های وجود شپش بعد از چند روز مشخص میشود؟

نشانه‌های وجود شپش سر در دو بازه زمانی متفاوت ظاهر می‌شوند.

اگر فرد برای اولین بار مبتلا شده باشد: ۴ تا ۶ هفته

در اولین تجربۀ ابتلا به شپش، نشانه‌ها بلافاصله ظاهر نمی‌شوند. بین ۴ تا ۶ هفته طول می‌کشد تا سیستم ایمنی به بزاق شپش حساسیت نشان دهد. بنابراین ممکن است کودک یک ماه پیش مبتلا شده و تازه امروز خارش سر او شروع شه باشد.

اگر فرد سابقه ابتلای قبلی داشته باشد: ۲۴ تا ۴۸ ساعت

اگر فرد در گذشته حتی یک‌بار به شپش مبتلا شده باشد، سیستم ایمنی بدن او بزاق این انگل را می‌شناسد. بنابراین علائم و خارش شدید خیلی سریع و ظرف ۱ تا ۲ روز پس از انتقال حشره آغاز می‌شود.

البته قبل‌از آنکه خارش سر شروع شود، با بررسی دقیق و مشاهده شکل شپش در موها می‌توان متوجه آنها شد:

• رشک شپش ظرف ۷ تا ۱۰ روز پس از تخم‌گذاری روی ساقه مو قابل‌مشاهده است؛
• حس خفیف و آزاردهنده حرکت یا راه رفتن چیزی روی پوست سر از هفته اول یا دوم آغاز می‌شود؛
• برجستگی‌های قرمز‌رنگ، جای جوش‌ یا زخم‌های کوچک ناشی از گزش روی پوست سر و گردن دیده می‌شود.

علت ابتلا به شپش سر چیست؟

ممکن است از این و آن شنیده باشید که بهداشت علت شپش سر در بزرگسالان و کودکان است. منابع پزشکی این باور را رد می‌کنند و می‌گویند ابتلا به شپش سر هیچ ارتباطی با سطح بهداشت فردی، کثیف بودن موها یا وضعیت اقتصادی-اجتماعی فرد ندارد. این انگل روی موهای تمیز و آلوده به‌یک‌اندازه رشد و زندگی می‌کند.

شاید بپرسید پس دلیل شپش سر چیست؟ ایا شپش خودبخود به وجود می اید؟ پاسخ انتقال مستقیم حشره زنده از یک فرد آلوده به فرد دیگر است.

شپش سر توانایی پرواز و پرش از روی سر را ندارد، چون بال یا پای جهنده ندارد. از این‌رو اگر بپرسید علت شپش سر چیست، پاسخ در این دو مورد خلاصه می‌شود:

• تماس مستقیم سر فرد آلوده با سر فرد غیر‌آلوده؛
• تماس غیرمستقیم از طریق وسایل مشترک.

راه‌های انتقال شپش سر 

اکنون نوبت آن است که ببینیم دلیل شپش سر و راه انتقال آن چیست. شپش سر به روش‌های زیر از فردی به دیگری منتقل می‌شود:

• کلاه، شال و روسری مشترک
• روکش مبل و صندلی
• برس و شانه‌ مو 
• گیره و تل مو
• حوله‌ها
• هدفون
• بالش

نگهداری لباس‌های فرد آلوده به شپش با دیگر اعضای خانواده در یک محل می‌تواند عامل انتقال غیرمستقیم شپش باشد.

می‌پرسید چه کسانی بیشتر درگیر شپش می‌شوند؟ کودکان. در مدارس و کودکستان‌ها کلاه و شال کودکان در کنار هم آویزان می‌شود و این می‌تواند راهی برای انتقال آلودگی باشد. حیوانات خانگی مانند سگ و گربه نقشی در انتقال و پخش‌کردن آلودگی شپش موی سر ندارند. 

علائم شپش سر

شاید فرد مبتلا متوجه‌ آلودگی شپش موی سر نشود. با این‌حال، علائم شپش سر در زنان و مردان مشابه و به شرح زیر است:

• خارش؛ خارش کف سر، گردن و اطراف گوش‌ها از اصلی‌ترین علائم شپش سر هستند. خارش در واقع واکنشی آلرژیک به وجود حشره‌ شپش با نام علمی louse saliva است. اگر فرد برای اولین بار است که به این آلودگی مبتلا می‌شود، ممکن است که از ۲تا ۶ هفته بعد از شروع آلودگی روی سر خود، احساس خارش سر نداشته باشد. 

• وجود حشره بر روی کف سر؛ شپش با چشم غیرمسلح دیده می‌شود، ولی چون بسیار کوچک و ریز است، از نور می‌گریزد و سریع حرکت می‌کند، تشخیص آن بسیار دشوار خواهد بود. 

• وجود تخم حشره بر روی ریشه‌ی مو؛ تخم‌های این حشره به ریشه‌ مو می‌چسبند. تشخیص تخم‌ها به دلیل اینکه بسیار کوچک هستند، دشوار است. تشخیص تخم‌ها در اطراف گوش‌ها و خط موی موجود در گردن آسان‌تر از سایر مناطق است. تخم‌های خالی هم آسان‌تر به‌چشم می‌آیند، زیرا این تخم‌های خالی کم‌رنگ‌ترند و دور از کف سر قرار دارند. با این همه اگر تخم شپش بر روی کف سر مشاهده شد، لزوماً نمی‌توان گفت که فرد آلوده شده است.

• خراشیدگی؛ زمانی که شپش موی سر اقدام به خوردن خون می‌کند، نیش آن موجب خراشیدگی و خارش می‌شود. در واقع پوست سر به بزاق دهانی حشره با خارش واکنش نشان می‌دهد. اما در عین حال خارش کف سر بلافاصله آغاز نمی‌شود، خارش کف سر در کودکان مختلف به درجه‌ حساسیت آن‌ها به شپش بستگی دارد.

• برآمدگی‌های کوچک قرمز رنگ ناشی از خراشیدگی؛ برخی از کودکان در نتیجه‌ خراشیدگی با جوش‌های آزاردهنده‌ای رو‌به‌رو خواهند شد. اگر این جوش‌ها را به شدت بخارانند، حتی منجر به عفونت باکتریایی هم می‌شود. اطراف گردن، قسمت جلویی و پشتی آن را به دقت از جهت وجود احتمالی گره‌های تحریک‌پذیر قرمز رنگی که  سطحی ترک خورده یا پر از آب دارند، بررسی و در صورت وجود علائم شپش سر به پزشک مراجعه کنید. 

در برخی از کودکان، هفته‌ها بعد از حضور شپش، کف سر دچار خارش می‌شود. خارش کف سر برای کودکان بسیار آزاردهنده است و لحظات سختی را تجربه خواهند کرد. بنابراین، بهتر است در مراحل اولیه ابتلا به شپش سر، پیش از گسترش بیش از حد شپش‌ها، به بهترین متخصصان پوست شهرتان مراجعه کنید. خوشبختانه، ساکن هر شهری که باشید، به‌راحتی به بهترین دکترهای پوست شهرتان دسترسی خواهید داشت. برای مثال، اگر ساکن تهران هستید، می‌توانید از میان بیش از 111 دکتر پوست تهران نوبت حضوری یا آنلاین دریافت و از عوارض گسترش شپش جلوگیری کنید.

تشخیص شپش موی سر

از کجا بفهمیم شپش داریم؟ راه تشخیص استاندارد برای آلودگی شپش سر فعال در واقع تشخیص وجود نیمف زنده (تخم شپش، شفیره) یا یک شپش موی سر بالغ زنده است. توصیه می‌شود که موی سر خیس که با نرم‌کننده‌ مو سر مرطوب شده را برای وجود این عوامل جستجو کنید.

پزشک برای تشخیص به کمک یک شانه‌ مناسب از سر تا انتهای ساقه‌ مو را شانه خواهد کرد. اگر نیمف یا شپش موی سر بالغ زنده‌ای یافت نشود، پزشک معاینه را در دومین ویزیت هم ادامه خواهد داد. در واقع، مشاهده‌نشدن علائم شپش سر، کشف وجود آن را نیازمند به بررسی بیشتر می‌کند. 

بررسی سر کودک برای وجود شپش

• بررسی پشت گوش‌ها و اطراف پس گردن برای مشاهده محل‌های تجمع شپش و تخم‌های آن؛
• مشاهده دقیق ریشۀ مو (محل اصلی چسبیدن رشک شپش)؛
• شناسایی رشک چسبنده از شوره سر؛
• بررسی دقیق‌تر پوست و کف سر با استفاده از چراغ‌قوه و ذره‌بین؛
• شانه خیس تارهای مو و مشاهده دندانه‌های شانه برای یافتن حشرات ریز؛
• مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق‌تر پوست و موی سر کودک.

شپش سر زن باردار

• بررسی نواحی پشت گوش، پس گردن و خط رویش مو؛
• شانه خیس تارهای مو و پاک‌کردن شانه روی دستمال سفید؛
• بررسی چشمی و مشاهده رشک‌های چسبیده به نزدیکی کف سر؛
• مراجعه به پزشک در صورت خارش بدون نشانه برای تشخیص شپش از تغییرات هورمونی بارداری.

در دوران بارداری، درمان انتخابی برای رفع شپش پرمترین ۵درصد است. اطلاعات کمتری برای بهره‌بردن از بنزیل بنزوات برای درمان در بارداری وجود دارد. در دوران بارداری برای مصرف هر دارویی باید با پزشک معالجتان مشورت کنید.

شپش سر نوزاد

امکان رشد شپش روی سر نوزاد هم وجود دارد. پوست سر کودک خود را با نور روشن بررسی و در صورت لزوم از ذره‌بین استفاده کنید.

• معاینه چشمی زیر نور طبیعی و بررسی موهای کم‌پشت نوزاد و پوست سرش؛
• تمرکز روی پشت گوش‌ها، پشت گردن و بالای پیشانی، در فاصله یک‌سانتی‌متری کف سر؛
• شانه خیس با روغن‌های طبیعی و پاک‌کردن شانه روی دستمال سفید؛
• بررسی مژه‌ها و ابروهای نوزاد؛
• مراجعه فوری به پزشک اطفال در صورت مشاهده هرگونه حشره زنده یا رشک.

اگر شپش مشاهده می‌کنید، احتمالاً باید تحت نظر پزشک:

• لوسیون پرمترین بدون نسخه 1% (Nix) را در سنین ۲ ماه به بالا استفاده کنید.
• لوسیون ایورمکتین (Sklice) هم برای سنین۶  ماه و بالاتر استفاده می‌شود.

ذقت کنید که پوست و موی نوزاد بسیار حساس است و باید حتماً درباره مصرف هر لوسیون و دارویی برای او از پزشک مشورت بگیرید. هرگز بدون مشورت با دکتر، هیچ اقدامی برای رفع شپش سر نوزادان انجام ندهید. علائم شپش سر را به‌دقت بررسی و پیگیری کنید. 

درمان شپش موی سر 

پزشک معالج برای کشتن شپش‌های سر و تخم‌های آن داروهای بدون نسخه را توصیه می‌کند. این داروها شاید نتوانند تخم‌های تازه را از بین ببرند. لازم است که برای از بین‌بردن نیمف‌ها بعد از سر از تخم درآوردن و پیش از بالغ‌شدن، روش‌های درمانی دیگری را به کار گرفت. 

برخی از پژوهش‌ها توصیه می‌کنند که درمان دوباره، ۹ روز بعد از دوره اول درمان انجام شود. لازم است، پزشک معالج در مورد دوره‌ درمان توصیه‌های مورد نیاز را به بیمار داشته باشد. امکان سفارش آنلاین دارو هم وجود دارد و تهیه داروها کار ساده‌ای است.

داروهای بدون نسخه برای درمان شپش موی سر

داروی شپش سر چیست؟ داروهای بدون نسخه (OTC medications) بر پایه‌ی پریترین (pyrethrin) هستند، این ماده‌ شیمیایی از گل داوودی (chrysanthemum flower) گرفته شده و حاوی مواد سمی برای از بین‌بردن شپش موی سر است.

بعد از بررسی کف سر کودک برای وجود احتمالی شپش، از این روند برای درمان استفاده کنید:

• قبل از اینکه از این درمان‌ها استفاده کنید، موی کودک مبتلا را با شامپوی فاقد مواد نرم‌کننده بشویید.
• آبکشی‌کردن مو با سرکه‌ سفید، قبل از شستن مو به حل‌کردن چسبی کمک می‌کند که تخم‌ها را به ریشه‌ مو متصل نگه می‌دارد. دستورالعمل درج‌شده روی هر دارو را با دقت مطالعه کنید تا بدانید که چقدر باید روی سر باقی بماند.
• بعد از این مراحل، باید سر با آب گرم، آبکشی شود. 

این راهکار ساده به کاهش و از بین‌بردن شپش سر کودکان کمک ویژه‌ای می‌کند.

داروهای بدون نسخه عبارت‌اند از:

• پرمترین (Permethrin): پرمترین نوعی ماده‌ ساخته‌شده از پریترین است. عوارض جانبی این دارو شامل قرمزی و خارش کف سر است.

• پریترین (Pyrethrin with additives) به همراه مواد افزودنی: مواد افزودنی به منظور بهبود سمی‌بودن ماده‌ اصلی به آن اضافه می‌شوند. عوارض جانبی این دارو قرمزی و خارش کف سر است.

اگر کودک به گل داوودی یا گیاه کهنه واش (ragweed) حساسیت داشته باشد، نباید از این داروها استفاده کرد. 

داروی تجویزی برای درمان شپش موی سر

در برخی از مناطق جغرافیایی، شپش موی سر به داروهای بدون نسخه مقاومت نشان می‌دهد. از طرفی دیگر این دسته از داروها به دلیل استفاده‌ نادرست، شاید منجر به نتیجه‌ مورد نظر نشوند. اگر این داروها مرتب و در فواصل زمانی مناسب به کار گرفته نشوند، نتیجه‌ مورد نظر به دست نمی‌آید.

در صورتی که از داروهای بدون نسخه نتیجه نگرفته‌اید، پزشک احتمالاً این داروها را تجویز می‌کند:

• بنزیل الکل (Benzyl alcohol): این دارو با محروم‌کردن شپش‌ها از اکسیژن باعث مرگشان می‌شود. عوارض جانبی آن شامل قرمزی و خارش کف سر است. استفاده از بنزیل الکل برای درمان شپش در سر کودکان زیر ۶ ماه توصیه نمی‌شود، چون عوارض بسیار خطرناکی دارد. 

• ایور مکتین (Ivermectin): این دارو برای استفاده در کودکان ۶ ماه یا بالاتر مناسب است. این دارو ابتدا روی مو خشک زده و بعد از ۱۰ دقیقه آبکشی می‌شود.

• اسپینوساد (Spinosad): اسپینوساد برای استفاده در کودکان ۶ ماه یا بالاتر مناسب است. این دارو ابتدا روی مو خشک زده و بعد از ۱۰ دقیقه آبکشی می‌شود. این دارو قادر به کشتن شپش‌ها و تخم‌های آن‌ها است. معمولاً نیازی هم به تکرار درمان وجود ندارد.

• مالاتیون (Malathion): این شامپو ضد شپش کودکان برای استفاده در کودکان ۶ ماه یا بالاتر مناسب است. مالاتیون ابتدا روی موی خشک زده و بعد از ۸ تا ۱۲ دقیقه آبکشی می‌شود. در ترکیبات این دارو الکل وجود دارد، بنابراین موی آغشته به آن نباید در معرض سشوار  یا حرارت آتش قرار بگیرد.

• لیندان (Lindane): این شامپو عوارض جانبی شدیدی همچون تشنج را به همراه دارد و تنها زمانی مصرف می‌شود که باقی روش‌های درمانی با شکست مواجه شده باشند. از این دارو نباید در کودکان استفاده شود. سازمان غذا و داروی آمریکا مصرف دارو را برای افراد زیر ۵۰ کیلو، زنان باردار و شیرده، افرادی با سابقه‌ تشنج و افراد مبتلا به عفونت HIV  منع کرده است.

البته داروهای دیگری هم برای درمان شپش سر وجود دارند که در بالا به مهم‌ترین آن‌ها اشاره کرده‌ایم. برای تهیه این‌ها می‌توانید روش سفارش آنلاین دارو را هم انتخاب کنید. 

درمان خانگی شپش سر

می‌پرسید تخم شپش از چی بدش میاد؟ از موارد زیر برای درمان خانگی شپش موی سر استفاده کنید:

• روغن انیسون؛ روغن انیسون می‌تواند شپش را بپوشاند و خفه کند.
•  رفع شپش با لیموترش؛ لیموترش خاصیت اسیدی دارد و می‌تواند شپش را بکشد.
• درمان شپش سر با سرکه؛ لیزشدن شپش در اثر وجود سرکه با ساختار اسیدی می‌تواند به از بین‌بردنش کمک کند.
• روغن زیتون؛ روغن زیتون فواید مشابهی با روغن انیسون دارد، به طور بالقوه شپش را خفه و از بازگشت آن جلوگیری می‌کند.

روغن‌ها و مواد دیگری هم برای رفع شپش سر توصیه می‌شوند. برای مثال:

• ژله نفتی 
• روغن نارگیل 
• سس مایونز
• روغن درخت چای
• از بین بردن شپش با حنا

سایت Healthline درباره درمان خانگی شپش سر اشاره می‌کند:

یکی از بهترین درمان‌های خانگی استفاده از روغن درخت چای است. این روغن خواص ضد باکتری و ضد قارچی دارد که می‌تواند به کاهش شپش‌ها کمک کند. روغن درخت چای می‌تواند به عنوان یک درمان موثر برای شپش سر مورد استفاده قرار گیرد. تحقیقاتی نشان داده‌اند که روغن درخت چای به کاهش شپش و تخم‌های آن‌ها کمک می‌کند، به ویژه زمانی که با روغن زیتون ترکیب شوند.

از دستگاه شپش‌گیر هم برای کشتن این موجودات ناخوانده روی سر استفاده می‌شود. این دستگاه‌ها باعث آزار پوست نمی‌شوند و می‌توانند اثرگذار باشند. درمان شپش سر با صابون گوگرد هم امکان‌پذیر است، چون باعث کشته‌شدن حشرات می‌شود و زخم‌های سر را التیام می‌دهد. دقت کنید که شاید این ماده برای بدنتان ضرر داشته باشد و خودسرانه دست به مصرف آن نزنید.

باورهای غلط درباره شپش سر

به هر توصیه‌ای در زمینه درمان خانگی شپش دقت نکنید. برای مثال، درمان شپش با نوشابه مقدور نیست. این توصیه اشتباه است، چون نوشابه قند زیادی دارد و به‌جای رفع مشکل می‌تواند به آن دامن هم بزند و بدترش کند. 

درمان فوری شپش در یک شب ممکن است؟ خیر. هیچ روشی برای کشتن فوری شپش‌ها یافت نشده است، البته ترکیب روغن درخت چای و اسطوخودوس در روغن‌های گیاهی برای درمان سریع شپش موثر و کارآمد است.

آیا شپش سر برای موها فایده دارد؟

اگر چیزی از فواید شپش سر برای مو شنیده‌اید، بدانید که این یک باور عامیانه و اشتباه است. 

شپش سر یک انگل اجباری است و برای بقا کاملا به خون انسان وابسته است. این حشره هیچ ماده مغذی یا محرکی تولید نمی‌کند که به بهبود کیفیت مو کمک کند. برعکس، بزاق شپش حاوی آنزیم‌هایی است که هنگام مکیدن خون وارد پوست سر شده و باعث ایجاد واکنش‌های آلرژیک، خارش شدید و التهاب می‌شود. 

وجود شپش هیچ فایده‌ای برای موها یا سلامت بدن ندارد هیچ، ممکن است باعث این آسیب‌ها شود:

• عفونت‌ ثانویه پوستی به‌دلیل خارش زیاد، زخم‌شدن پوست سر و بازشدن راه ورود باکتری‌ها به لایه‌های داخلی؛
• آسیب به ساقه و ریشه مو به‌دلیل خارش مداوم و احتمال کنده‌شدن موها و ریزش موی موضعی؛
• ریزش مو ناشی از استرس روانی ابتلا به شپش، به‌ویژه در کودکان.

پیشگیری از شپش سر 

امکان جلوگیری از انتشار شپش موی سر در کودکان مهدکودک‌ها و مدارس به دلیل تماس و نزدیکی بیش از حد وجود ندارد. از طرفی، حتی امکان دارد که با مواردی که در بالا گفته شد، افراد به صورت غیرمستقیم هم به این عارضه دچار شوند. با‌این‌حال رعایت موارد زیر امکان انتقال را کمتر می‌کند. 

• عدم استفاده از وسایل شخصی دیگران اعم از کلاه، شال‌گردن، کش سر، گیره، تل و مقنعه؛
• پرهیز از تماس مستقیم سر با سر در مدارس و مهدکودک‌ها؛
• عدم استفاده از برس، شانه و حوله مشترک؛
• جداسازی لباس‌ها در رختکن‌های عمومی؛
• چکاپ هفتگی و منظم موی سر به‌خصوص در طول سال تحصیلی؛
• ضدعفونی کردن وسایل شخصی پس از مهمانی و دورهمی به‌مدت ۱۰ دقیقه با آب داغ؛
• پرهیز از استراحت روی بالش یا مبل مشترک؛
• بستن یا بافتن موهای بلند در مهدکودک‌ و مدارس؛
• آموزش به کودکان در مدارس در مورد قرض‌دادن و قرض‌گرفتن وسایل شخصی به دوستان؛
• قرنطینه و شستشوی سریع وسایل فرد مبتلا.

راه های جلوگیری از بازگشت شپش سر

بعد از بهبود شپش سر باید به روش‌های جلوگیری از بازگشت آن مسلط شوید. این موارد را امتحان کنید:

• وسایلتان را بشویید و ضدعفونی کنید.
• برخی از وسایل مانند شانه و برس را در آب داغ بگذارید یا دور بیاندازید.
• وسایلی را که نمی‌توانید بشویید، در کیسه‌ای بگذارید که هوا به آن راه ندارد. 
• اگر جاروبرقی کشیده‌اید، کیسه آن را عوض کنید تا تخم شپش‌های قبلی در آن جای خوش نکنند. به تخلیه جاروبرقی و شپش دقت کنید.

با رعایت نکات بالا ، می‌توان از ابتلای مجدد به این بیماری موی سر جلوگیری کرد.

عوارض شپش سر 

بروز شپش روی پوست سر و بین موها می‌تواند عوارضی به همراه بیاورد. از عوارض شپش سر به موارد زیر دقت کنید:

• عفونت پوست: خاراندن مکرر باعث آسیب و خراش در پوست می‌شود و بدن را در برابر عفونت آسیب‌پذیر می‌کند.
• کمبود آهن: از آنجایی که شپش از خون انسان تغذیه می‌کند، آلودگی شدید و مزمن می‌تواند منجر به از دست‌دادن خون و کم‌خونی ناشی از فقر آهن شود.

آیا شپش باعث ریزش مو میشود؟ این سوالی است که اکثر افراد از خود می‌پرسند. بلهاین حشره می‌تواند پوست سر و فولیکول‌های مو را تخریب و آسیب‌پذیر کند. در چنین شرایطی ریزش موها دور از ذهن نخواهد بود. رابطه تاثیر شپش سر بر ریزش مو می‌تواند مستقیم باشد.

چه کسانی بیشتر شپش می گیرند؟

 تماس مستقیم سر به سر یکی از عوامل اصلی انتقال آلودگی شپش است، در نتیجه، خطر ابتلای کودکانی که با هم به مدرسه می‌روند یا در زمین بازی مشغول بازی‌های گروهی هستند، بیشتر است. در آمریکا، کودکان در سنین پیش دبستانی بیش از کودکان سنین راهنمایی به این عارضه مبتلا می‌شوند.

برای درمان شپش موی سر چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر خود و یا فرزند شما مشکوک به آلودگی شپش موی سر هستید؛ قبل از شروع درمان شپش موی سر به پزشک مراجعه کنید. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از کودکان در صورتی که به آلودگی فعال مبتلا نشده باشند، تنها با مصرف داروهای بدون نسخه  یا با روش‌های خانگی درمان شپش موی سر به سرعت درمان می‌شوند.

مواردی که غالبا با شپش موی سر اشتباه گرفته می‌شوند، عبارت‌اند از:

• تخم مرده و خالی ناشی از آلودگی قبلی به شپش موی سر 
• بقایای مواد استفاده شده به عنوان شوینده یا حالت‌دهنده‌ مو 
• بافت موی مرده روی ریشه‌ مو
• بافت خراشیده شده و آلوده 
• شوره‌ سر 

حشرات کوچک دیگری که در مو یافت می‌شوند هم این شائبه را به‌وجود می‌آورند که شپش در سر وجود دارد. پس باید به علائم شپش سر دقت زیادی داشته باشید تا تشخیص راحت‌تر شود. 

شپش درمان‌پذیر است؛ فقط باید صبر و دقت به‌خرج بدهید

شپش سر یکی از مشکلات شایع، به ویژه در کودکان است. نشانه‌های این مشکل شامل خارش شدید، احساس ناراحتی در پوست سر و مشاهده شپش‌ها و تخم‌ آن‌ها روی موها است. علائم شپش سر معمولاً به دلیل نیش شپش‌ها و حساسیت بدن نسبت به آن‌ها به وجود می‌آید.

درمان شپش سر کار سختی نیست؛ فقط باید صبر و دقت به‌خرج بدهید. درمان شامل استفاده از شامپوها و محلول‌های خاص ضد شپش است که به‌راحتی می‌توانید از داروخانه تهیه کنید. همچنین، تمام لباس‌ها، ملحفه‌ها و وسایل شخصی را که ممکن است، شپش‌ها در آن‌ها پنهان شده باشند، بشویید و ضدعفونی کنید. مهم است که همه اعضای خانواده و افرادی که با شخص آلوده در ارتباط هستند، مورد بررسی قرار گیرند تا از شیوع دوباره جلوگیری شود.

در صورت ادامه مشکل و جواب‌نگرفتن پاسخ از درمان‌های خانگی، مشورت دکتر پوست و مو آنلاین ضروری است. برای پیداکردن بهترین متخصص‌ها و پزشک‌ها، به سایت دکتر دکتر مراجعه کنید.

منابع

mayoclinic

cdc

healthline

mayoclinic

cdc

mayoclinic

kidshealth

سوالات متداول