هیدروکسی زین برای کودکان و بزرگسالان؛ دوز، فواید و عوارض

اگر به‌دلیل آلرژی دچار خارش شده‌اید، ممکن است پزشک برای تسکین آن هیدروکسی زین را تجویز کند ولی این آنتی‌هیستامین کاربردهای دیگری نیز دارد. هیدروکسی زین علاوه‌بر آلرژی، اضطراب را نیز درمان می‌کند که مشکل سلامتی بسیار متفاوتی است. این دارو همیشه انتخاب اول در درمان اضطراب نیست ولی در موقعیت‌های خاص می‌تواند مفید باشد. در ادامه می‌گوییم قرص هیدروکسی زین برای چیست و با کاربردهای هیدروکسی زین برای کودکان و بزرگسالان و همچنین نحوه مصرف، عوارض جانبی و تداخلات دارویی آن آشنا می‌شویم.

داروی هیدروکسی زین چیست؟

قرص یا شربت هیدروکسی زین (Hydroxyzine) برای مواردی مانند خارش پوستی ناشی از حساسیت، بی‌خوابی و اضطراب مصرف می‌شود. این دارو برای کوتاه‌مدت تجویز می‌شود و برای مصرف مزمن (بیش از ۴ ماه) در نظر گرفته نشده است. هیدروکسی زین در خانواده داروهایی مانند دیفن‌هیدرامین و سیتریزین قرار دارد. دیفن‌هیدرامین و ستیریزین دو مورد از انواع آنتی هیستامین محبوب و بدون نسخه‌ای هستند که در خانه بسیاری از ما یافت می‌شوند.

هیدروکسی زین برای کمک به کنترل اضطراب و تنش ناشی از شرایط عصبی و عاطفی کاربرد دارد. همچنین می‌تواند برای کاهش اضطراب و بهبود خواب قبل از عمل جراحی نیز استفاده شود. این دارو برای تسکین علائم بیماری‌های آلرژیک (مانند کهیر مزمن و درماتوزهای آتوپیک و تماسی) نیز به کار می‌رود. هیدروکسی زین فقط با نسخه پزشک در دسترس است و در اشکال دارویی قرص، شربت و کپسول عرضه می‌شود.

در این ویدیو با 5 نکته مهم درباره مصرف قرص هیدروکسی زین برای کاهش اضطراب آشنا خواهید شد.

اطلاعات دارویی هیدروکسی زین

هیدروکسی زین از آنتی‌هیستامین‌های نسل اول و یک داروی ضدحساسیت، آرام‌بخش و ضداضطراب است. این دارو به‌عنوان بهترین قرص برای درمان کهیر و خارش‌های آلرژیک، درمان کوتاه‌مدت اضطراب و بهبود خواب شناخته می‌شود.

‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍

تفاوت هیدروکسی زین هیدروکلراید و هیدروکسی زین پاموات

هیدروکسی زین هیدروکلراید (Hydroxyzine hydrochloride) و هیدروکسی زین پاموات (hydroxyzine pamoate) (با نام تجاری ویستاریل- Vistaril) دو نسخه از یک دارو هستند. هیدروکسی زین پاموات به‌عنوان داروی برند و ژنریک عرضه می‌شود درحالی‌که هیدروکسی زین هیدروکلراید فقط به‌صورت ژنریک موجود است.

این فرمولاسیون‌ها به یک شکل برای اضطراب تجویز می‌شوند. تفاوت اصلی دو نسخه هیدروکسی زین نحوه ساخت آنهاست. هیدروکسی زین پاموات فقط به‌صورت کپسول موجود است ولی هیدروکسی زین هیدروکلراید به‌صورت قرص، شربت و محلول خوراکی تولید می‌شود. نسخه هیدروکلراید به‌صورت تزریق عضلانی نیز عرضه می‌شود.

اثربخشی هیدروکسی زین

محققان دقیقا نمی‌دانند که هیدروکسی زین چگونه موجب درمان اضطراب می‌شود ولی می‌دانند که بر دو ماده شیمیایی اصلی در بدن، یعنی هیستامین و سروتونین، اثر می‌گذارد. هیدروکسی‌زین به عنوان یک آنتی‌هیستامین نسل اول، اثر هیستامین را مسدود کرده و با کاهش خارش ناشی از آلرژی، حس خواب‌آلودگی ایجاد می‌کند. این دارو برخلاف سایر آنتی‌هیستامین‌ها، با تنظیم سطح سروتونین در مغز به کاهش علائم اضطراب کمک کرده و به‌ویژه برای درمان اختلال اضطراب عمومی همراه با بی‌خوابی کاربرد دارد.

این دارو اثربخشی بسیار سریعی دارد؛ به‌گونه‌ای که اکثر افراد حدود ۳۰ دقیقه پس‌از مصرف، تغییرات را احساس می‌کنند و اوج اثر آن پس از ۲ ساعت ظاهر می‌شود. بااین‌حال، سرعت بالای اثربخشی باعث می‌شود عوارض جانبی مانند خواب‌آلودگی نیز به‌سرعت ایجاد شوند.

اشکال دارویی هیدروکسی زین

این دارو در اشکال و دُزهای زیر موجود است:

قرص:

• هیدروکسی زین ۱۰ میلی‌گرم؛
• هیدروکسی زین ۲۵ میلی‌گرم؛
• هیدروکسی زین ۵۰ میلی‌گرم.

کپسول:

• ۲۵ میلی‌گرم؛
• ۵۰ میلی‌گرم؛
• ۱۰۰ میلی‌گرم.

شربت هیدروکسی زین برای سرفه:

• ۱۰ میلی‌گرم/ ۵ میلی‌لیتر.

محلول تزریقی:

• ۲۵ میلی‌گرم/ میلی‌لیتر؛
• ۵۰ میلی‌گرم/ میلی‌لیتر.

نحوه مصرف قرص و شربت هیدروکسی زین

• دارو را دقیقاً مطابق با نسخه پزشک مصرف کنید، دُز و دفعات آن را سرخود افزایش ندهید و دوره درمان را کامل کنید.
• پیش از مصرف شربت هیدروکسی‌زین، بطری را به‌خوبی تکان دهید.
• برای اندازه‌گیری مقدار شربت حتما از قاشق مدرج، سرنگ دهانی یا پیمانه مخصوص دارو استفاده کنید و از قاشق‌های معمولی چای‌خوری استفاده نکنید.
• قرص هیدروکسی‌زین را با یک لیوان پر از آب میل کنید.
• درصورت بروز ناراحتی معده، می‌توانید قرص را همراه با غذا مصرف کنید.
• دفعات مصرف دارو بر اساس نظر پزشک تعیین می‌شود و معمولاً برای کاهش خارش یا اضطراب، چندین بار در روز یا در زمان نیاز تجویز می‌گردد.

نحوه صحیح تزریق آمپول هیدروکسی زین

آمپول هیدروکسی‌زین باید به روش عضلانی تزریق شود؛ تزریق وریدی یا زیرپوستی این دارو مجاز نیست. مراحل تزریق صحیح به شرح زیر است:

1. دست‌ها را بشویید و از دستکش استفاده کنید. محتویات ویال یا آمپول را از نظر شفافیت و نداشتن ذرات معلق بررسی کنید.
2. از سرسوزنی با طول مناسب استفاده کنید تا دارو وارد عمق بافت عضله شود.
3. در بزرگسالان بهترین و امن‌ترین محل، عضله ونتروگلوتئال (بخش خارجی باسن) یا قسمت خارجی ران است. در کودکان و نوزادان نیز تزریق باید در قسمت میانی و خارجی عضله ران انجام گیرد.
4. محل تزریق را با پد الکلی به‌صورت دورانی از داخل به خارج تمیز کنید و اجازه دهید خشک شود.
5. پوست و بافت زیرپوستی محل تزریق را با دست حدود ۲٫۵ سانتی‌متر به یک طرف بکشید. این کار مانع از نشت دارو به زیر پوست و تحریک بافتی پس از خروج سوزن می‌شود.
6. سوزن را با زاویه ۹۰ درجه نسبت به پوست و به‌آرامی وارد عضله کنید. 
7. پس‌از تزریق کامل، سوزن را خارج کرده و بلافاصله پوست کشیده‌شده را رها کنید. محل تزریق را با پنبه یا گاز استریل به آرامی فشار دهید.

نحوه مصرف پماد هیدروکسی زین

مراحل و نکات مصرف پماد هیدروکسی زین به شرح زیر است:

1. ابتدا دست‌ها را به‌خوبی بشویید. ناحیه درگیر پوست را با آب ولرم و صابون ملایم تمیز کرده و با حوله نرم به‌آرامی خشک کنید.
2. مقدار کمی از پماد یا کرم را روی نوک انگشت قرار داده و لایه نازکی از آن را روی موضع مورد نظر بمالید.
3. فراورده را به‌آرامی روی پوست پخش کنید تا جذب شود.
4. این کار را ۳ تا ۴ بار در روز (یا طبق دستور پزشک معالج) انجام دهید.
5. دارو را روی زخم‌ باز، پوست سوخته، مخاط‌ (داخل چشم، بینی، دهان) یا مناطق دچار عفونت فعال نزنید.
6. روی محل پمادی را با بانداژ محکم نبندید، مگر آنکه پزشک توصیه کرده باشد.

کاربرد داروی هیدروکسی زین در کودکان و بزرگسالان

هیدروکسی زین دارویی تجویزی است که علاوه‌بر درمان واکنش‌های آلرژیک مانند خارش سر و بدن برای درمان کوتاه‌مدت اضطراب در کودکان و بزرگسالان نیز تجویز می‌شود. می‌توانید آن را به‌تنهایی یا در کنار داروی اضطراب دیگری مانند بوسپیرون یا اس‌سیتالوپرام، که هر روز مصرف می‌شوند، استفاده کنید. 

هیدروکسی زین برای بزرگسالان

هیدروکسی زین برای بزرگسالان به‌عنوان یک آرام‌بخش مؤثر برای کاهش استرس و اضطراب‌های روزمره یا اختلال اضطراب عمومی کاربرد دارد. پزشکان معمولا آن را به‌عنوان یک راهکار کمکی در کنار داروهای روزانه ضداضطراب تجویز می‌کنند تا در روزهای آغازین درمان و پیش‌از اثر کردن داروهای اصلی، علائم بیمار را تسکین دهد.

همچنین، قرص هیدروکسی زین برای خارش بدن، کهیر و واکنش‌های آلرژیک شدید بزرگسالان کاربرد دارد.

این دارو در افراد سالمند (۶۵ سال به بالا) با احتیاط فراوان و برای بهبود بی‌خوابی‌ ناشی از اضطراب تجویز می‌شود.

هیدروکسی زین برای کودکان

هیدروکسی زین در کودکان بیشتر برای کنترل و تسکین خارش‌ ناشی از بیماری‌های پوستی آلرژیک، اگزما و کهیر استفاده می‌شود. علاوه‌بر این، پزشکان ممکن است آن را برای کاهش اضطراب‌ خفیف یا بی‌قراری‌ ناشی از بیماری در کودکان تجویز کنند. 

ازآنجاکه سیستم عصبی کودکان به داروهای آنتی‌هیستامین نسل اول حساس‌تر است، مصرف آن در این گروه سنی باید براساس وزن کودک و با نظارت دقیق پزشک باشد تا از خواب‌آلودگی بیش‌ازحد و عوارض شربت هیدروکسی زین برای کودکان جلوگیری شود.

این دارو فراتر از اضطراب و خارش‌های عمومی، در تسکین نشانه‌های زیر نیز کاربرد دارد: 

• هیدروکسی زین برای خارش واژن: به‌دلیل اثر ضدآلرژی و آرام‌بخش، گاه برای تسکین خارش‌ ناحیه تناسلی ناشی از واکنش‌ حساسیتی تجویز می‌شود.
• هیدروکسی زین برای خارش بدن: با مسدودکردن اثر هیستامین، خارش‌ ناشی از آلرژی‌ پوستی را به‌خوبی تسکین می‌دهد.
• هیدروکسی زین برای برای حالت تهوع: اثر آرام‌بخش مرکزی آن در کنترل برخی انواع تهوع مؤثر است.
• هیدروکسی زین برای سرفه و گلو درد: به کاهش آبریزش و علائم آلرژیک سرماخوردگی کمک می‌کند؛ اما باید توجه داشت که این دارو مخاط را خشک کرده و برای خس‌خس سینه سینه یا سرفه‌های خلطی توصیه نمی‌شود.
• هیدروکسی زین برای نیش حشرات: خارش، التهاب و تورم ناشی از گزیدگی حشرات را به‌‌سرعت کاهش می‌دهد.

مقدار مصرف داروی هیدروکسی زین

میزان دارویی که مصرف می‌کنید به قدرت دارو بستگی دارد. همچنین، تعداد دُزهای مصرفی روزانه، فاصله زمانی مجاز بین دُزها و مدت‌زمان مصرف دارو به مشکل پزشکی بستگی دارد که برای درمان آن از دارو استفاده می‌کنید. اطلاعات زیر فقط شامل دُزهای متوسط ​​این دارو است. اگر دُز تجویزشده برای شما متفاوت است، آن را تغییر ندهید.

نحوه مصرف شربت هیدروکسی زین

برای درمان اضطراب و تنش:

• بزرگسالان: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم (mg) ۴ بار در روز؛
• کودکان ۶ سال و بالاتر: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم؛
• کودکان کمتر از ۶ سال: ۵۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم.

برای مدیریت واکنش‌های آلرژیک:

• بزرگسالان: ۲۵ میلی‌گرم ۳ یا ۴ بار در روز؛
• کودکان ۶ سال و بالاتر:۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم؛
• کودکان کمتر از ۶ سال: ۵۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم.

برای کنترل اضطراب و بهبود خواب قبل از عمل جراحی:

• بزرگسالان: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در روز؛
• کودکان: دُز مصرفی براساس وزن بدن و توسط پزشک تعیین می‌شود. دُز مصرفی کودکان معمولا ۰٫۶ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است.

نحوه مصرف قرص هیدروکسی زین

برای اضطراب و تنش:

• بزرگسالان: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم ۴ بار در روز؛
• کودکان ۶ سال و بالاتر: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم؛
• کودکان کمتر از ۶ سال: ۵۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم.

برای مدیریت واکنش‌های آلرژیک:

• بزرگسالان: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم ۴ بار در روز؛
• کودکان ۶ سال و بالاتر:۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم؛
• کودکان کمتر از ۶ سال:۵۰ میلی‌گرم در روز، در دُزهای منقسم.

برای کنترل اضطراب و بهبود خواب قبل از عمل جراحی:

• بزرگسالان: ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم در روز؛
• کودکان: دُز مصرفی براساس وزن بدن و توسط پزشک تعیین می‌شود. دُز مصرفی کودکان معمولا ۰٫۶ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز است.

اگر یک دُز از دارو را فراموش کردید، در‌اسرع‌وقت آن را مصرف کنید. ولی اگر تقریبا در زمان مصرف دُز بعدی خود هستید، دُز فراموش‌شده را نادیده بگیرید و به برنامه دُز مصرفی منظم خود برگردید. هرگز دُز مصرف دارو را دوبرابر نکنید.

موارد احتیاط یا منع مصرف هیدروکسی زین

مهم‌ترین اقدام احتیاطی پیش از مصرف هیدروکسی‌زین این است که موارد زیر را به پزشک اطلاع دهید: 

• اگر تابه‌حال به این دارو یا هر داروی دیگری واکنش غیرمعمول یا آلرژیک داشته‌اید؛
• اگر انواع دیگری از آلرژی مانند حساسیت به مواد غذایی، رنگ‌ها، مواد نگهدارنده یا حیوانات دارید؛
• اگر مبتلا به عدم تعادل الکترولیت، حمله قلبی، بیماری قلبی، نارسایی قلبی جبران‌نشده یا مشکلات ریتم قلب (مانند سندرم QT طولانی یا ضربان قلب آهسته) هستید یا سابقه خانوادگی آن را دارید.
• اگر دچار مشکلات پوستی هستید.

نکته! در محصولات بدون نسخه برچسب یا ترکیبات بسته‌بندی را به‌دقت مطالعه کنید.

داروی هیدروکسی زین در شیردهی

معمولا مصرف هیدروکسی زین در دوران شیردهی توصیه نمی‌شود. در بعضی از زنان این دارو میزان شیر را کاهش می‌دهد. همچنین ممکن است که دارو به شیر مادر منتقل شود. انتقال دارو به شیر مادر می‌تواند موجب خواب‌آلودگی یا تحریک‌پذیری کودک شود.

اگر درحال شیردهی هستید و به هیدروکسی زین نیاز دارید، پزشک می‌تواند تشخیص دهد که آیا فواید مصرف آن بیشتر از خطرات آن است یا خیر.

داروی هیدروکسی زین در بارداری

داروی هیدروکسی‌زین در دوران بارداری عموما ممنوع است و نباید خودسرانه مصرف شود. مطالعات بالینی نشان داده‌اند که این دارو می‌تواند از جفت عبور کرده و خطر بروز عوارض یا نقایص مادرزادی در جنین، به‌ویژه در سه‌ماهه اول بارداری را افزایش دهد. 

همچنین استفاده از آن در اواخر بارداری ممکن است موجب بروز علائمی مانند خواب‌آلودگی شدید، افت فشار خون یا مشکلات تنفسی و عصبی در نوزاد تازه متولدشده شود. 

در موارد نادر و شرایط خاص کلینیکی، مصرف این دارو فقط با تشخیص و تجویز پزشک مجاز است.

اقدامات حیاتی در صورت سومصرف هیدروکسی زین

• اگر علائم شما بهبود نیافت یا بدتر شد، با پزشک خود تماس بگیرید.
• اگر باردارید حتما پزشک خود را در جریان بگذارید. در اوایل بارداری از این دارو استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک به شما دستور داده باشد.
• این دارو ممکن است موجب سرگیجه یا خواب‌آلودگی شود. تا زمانی که از تأثیر دارو بر خود مطمئن نشده‌اید، رانندگی نکنید و کارهایی را که به هوشیاری نیاز دارند، انجام ندهید.
• هیدروکسی زین اثرات الکل و سایر داروهای سرکوب‌کننده سیستم عصبی مرکزی (داروهایی که موجب خواب‌آلودگی یا کاهش هوشیاری می‌شوند) را تشدید می‌کند. بعضی از داروهای سرکوب‌کننده سیستم عصبی مرکزی عبارت‌اند از:
  • آنتی‌هیستامین‌ها یا داروهای آلرژی یا سرماخوردگی؛
  • آرام‌بخش‌ها؛
  • داروهای خواب‌آور؛
  • داروهای مسکن یا مخدر تجویزی؛
  • داروهای تشنج یا باربیتورات‌ها (barbiturates)؛
  • شل‌کننده‌های عضلانی؛
  • داروهای بیهوشی ازجمله بعضی از بی‌حس‌کننده‌های دندان.

قبل از مصرف هریک از موارد بالا در هنگام استفاده از هیدروکسی زین با پزشک خود مشورت کنید.

• درصورت بروز هرگونه تغییر در ریتم قلب فورا با پزشک خود تماس بگیرید. ممکن است احساس سرگیجه یا ضعف کنید، یا ضربان قلب سریع، کوبنده یا نامنظم داشته باشید. اگر شما یا هریک از اعضای خانواده‌تان مشکل ریتم قلب مانند طولانی‌شدن QT داشته‌اید، پزشک خود را در جریان بگذارید.
• این دارو می‌تواند موجب ابتلا به یک بیماری جدی پوستی به نام پوسچولوز اگزانتماتوز حاد منتشر (AGEP) شود. درصورت بروز تب، بثورات پوستی یا بدترشدن مشکلات پوستی پس از استفاده از دارو، به پزشک خود اطلاع دهید.
• بدون مشورت با پزشک خود داروی دیگری را مصرف نکنید. این شامل داروهای تجویزی یا بدون نسخه (OTC) و مکمل‌های گیاهی یا ویتامینی می‌شود.

عوارض جانبی هیدروکسی زین

درصورت بروز هریک از عوارض جانبی زیر فورا با پزشک خود مشورت کنید:

میزان بروز این عوارض جانبی مشخص نیست:

• درد، ناراحتی یا تنگی قفسه سینه؛
• سرفه؛
• مشکل در بلع؛
• سرگیجه؛
• غش؛
• ضربان قلب سریع؛
• کهیر، خارش یا بثورات پوستی؛
• ضربان قلب نامنظم یا آهسته؛
• پف‌کردن یا تورم پلک‌ها یا اطراف چشم‌ها، صورت، لب‌ها یا زبان؛
• مشکلات تنفسی؛
• خستگی یا ضعف غیرمعمول.

درصورت بروز هریک از علائم زیر که دراثر اوردُز ایجاد شده است، فورا با اورژانس تماس بگیرید:

علائم مصرف بیش‌ازحد یا اوردُز هیدروکسی زین:

• کاهش هوشیاری یا واکنش‌پذیری؛
• حالت تهوع؛
• تشنج؛
• خواب‌آلودگی شدید؛
• استفراغ.

بعضی از عوارض جانبی معمولا به مراقبت پزشکی نیازی ندارند. این عوارض در طول درمان با سازگاری بدن شما با دارو از بین می‌روند. درصورت ادامه یا آزاردهنده بودن هریک از عوارض جانبی زیر با پزشک خود مشورت کنید.

عوارض جانبی نادر:

• لرزش در پاها، بازوها، دست‌ها یا پاها؛
• لرزش یا تکان‌خوردن دست‌ها یا پاها.

میزان بروز این عوارض جانبی مشخص نیست:

• خشکی دهان؛
• سردرد؛
• دیدن، شنیدن یا احساس چیزهایی که وجود ندارند.

ممکن است عوارض جانبی دیگری نیز در بعضی از بیماران ایجاد شود. درصورت مشاهده هرگونه عارضه دیگر با پزشک خود مشورت کنید.

بعضی از افراد بیشتر از دیگران در معرض عوارض جانبی هیدروکسی زین قرار دارند. برای نمونه هیدروکسی زین ازطریق کلیه‌ها و کبد از بدن خارج می‌شود. اگر مشکلات کلیوی یا کبدی دارید، ممکن است که این دارو در این اندام‌ها تجمع یابد و منجر به عوارض جانبی بیشتری شود.

عوارض جانبی در افراد مسن شدیدتر هستند. خطر بروز عوارض جانبی در افرادی که داروهای آرام‌بخش مانند داروهای دارای مواد افیونی، قرص‌های خواب یا شل‌کننده‌های عضلانی مصرف می‌کنند، بیشتر است.

هیدروکسی زین می‌تواند ریتم قلب را تغییر دهد. قبل از شروع مصرف، هرگونه مشکل مرتبط با قلب، مانند فیبریلاسیون دهلیزی، را با پزشک خود در میان بگذارید. همچنین اگر داروی قلبی مصرف می‌کنید، به پزشک خود اطلاع دهید.

علائم اوردوز با هیدروکسی زین

علائم اوردوز با داروی هیدروکسی‌زین شامل علائم عصبی و روانی، چشمی و دهانی، قلبی‌عروقی و علائم گوارشی و پوستی است.

• خواب‌آلودگی مفرط و شدید؛
• کاهش سطح هوشیاری یا کما، عدم پاسخگویی به محیط و خواب عمیق؛
• گیجی شدید، بی‌قراری، اضطراب یا تغییرات خلق‌وخو؛
• انقباضات غیرارادی و تشنج؛
• توهم و هذیان (به‌ویژه در کودکان)؛
• لرزش و حرکات غیرارادی عضلات؛
• گشاد شدن مردمک‌ها؛
• تاری دید؛
• خشکی شدید دهان، بینی و چشم‌ها؛
• تپش قلب سریع یا نامنظم؛
• افت فشار خون؛
• حالت تهوع و استفراغ؛
• قرمزی، خشکی یا داغ شدن پوست.

تداخلات دارویی هیدروکسی زین

هیدروکسی زین با تعدادی از داروها و مکمل‌ها تداخل دارد. این تداخلات می‌تواند بر نحوه عملکرد یک یا هر دو دارو تأثیر بگذارد. درنتیجه ممکن است که اثربخشی دارو کاهش یابد یا در معرض خطر بیشتر عوارض جانبی قرار بگیرید.

هنگام مصرف هیدروکسی زین پزشک باید از مصرف هریک از داروهای زیر مطلع باشد. تداخلات دارویی زیر براساس اهمیت بالقوه‌شان انتخاب شده‌اند و لزوما شامل همه موارد نمی‌شوند.

استفاده از هیدروکسی زین با هریک از داروهای زیر توصیه نمی‌شود. ممکن است پزشک تصمیم بگیرد که شما را با هیدروکسی زین درمان نکند یا بعضی از داروهای دیگری را که مصرف می‌کنید، تغییر دهد.

• بپریدیل (Bepridil)؛
• کلسیم اکسیبات (Calcium Oxybate)؛
• سیزاپراید (Cisapride)؛
• دروندارون (Dronedarone)؛
• ایزوکاربوکسازید (Isocarboxazid)؛
• لووکتوکونازول (Levoketoconazole)؛
• منیزیم اکسیبات (Magnesium Oxybate)؛
• مزوریدازین (Mesoridazine)؛
• پیموزاید (Pimozide)؛
• پیپراکین (Piperaquine)؛
• پتاسیم کلرید (Potassium Chloride)؛
• پتاسیم سیترات (Potassium Citrate)؛
• پتاسیم اکسیبات (Potassium Oxybate)؛
• ساکویناویر (Saquinavir)؛
• سدیم اکسیبات (Sodium Oxybate)؛
• اسپارفلوکساسین (Sparfloxacin)؛
• ترفنادین (Terfenadine)؛
• تیوریدازین (Thioridazine)؛
• ترانیل سیپرومین (Tranylcypromine)؛
• زیپراسیدون (Ziprasidone).

معمولا مصرف هیدروکسی زین با هریک از داروهای زیر توصیه نمی‌شود ولی در برخی موارد ممکن است ضروری باشد. اگر هر دو دارو با هم تجویز شوند، ممکن است پزشک دُز یا تعداد دفعات مصرف یک یا هر دو دارو را تغییر دهد.

• آداگراسیب (Adagrasib)؛
• آلفنتانیل (Alfentanil)؛
• آلفوزوسین (Alfuzosin)؛
• آلپرازولام (Alprazolam)؛
• آمانتادین (Amantadine)؛
• آمیودارون (Amiodarone)؛
• آمیسولپراید (Amisulpride)؛
• آمیتریپتیلین (Amitriptyline)؛
• آناگریلید (Anagrelide)؛
• آپومورفین (Apomorphine)؛
• آریپیپرازول (Aripiprazole)؛
• آریپیپرازول لوروکسیل (Aripiprazole Lauroxil)؛
• آرسنیک تری اکسید (Arsenic Trioxide)؛
• آرتمتر (Artemether)؛
• آسناپین (Asenapine)؛
• آستمیزول (Astemizole)؛
• آتازاناویر (Atazanavir)؛
• آزیترومایسین (Azithromycin)؛
• بداکیلین (Bedaquiline)؛
• بنزهیدروکدون (Benzhydrocodone)؛
• برومازپام (Bromazepam)؛
• بروموپراید (Bromopride)؛
• بوپرنورفین (Buprenorphine)؛
• بوپروپیون (Bupropion)؛
• بوسرلین (Buserelin)؛
• بوتالبیتال (Butalbital)؛
• بوتورفانول (Butorphanol)؛
• کانابیدیول (Cannabidiol)؛
• کانابیس (Cannabis)؛
• کاربامازپین (Carbamazepine)؛
• کاربی دوپا (Carbidopa)؛
• کاربینوکسامین (Carbinoxamine)؛
• سریتینیب (Ceritinib)؛
• ستیریزین (Cetirizine)؛
• کلروکین (Chloroquine)؛
• کلرپرومازین (Chlorpromazine)؛
• سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin)؛
• سیتالوپرام (Citalopram)؛
• کلاریترومایسین (Clarithromycin)؛
• کلوفازیمین (Clofazimine).

مصرف هیدروکسی زین با تیزانیدین (Tizanidine) می‌تواند خطر عوارض جانبی خاصی را افزایش دهد ولی ممکن است که استفاده از هر دو دارو برای شما ضروری باشد. اگر هر دو دارو با هم تجویز شوند، ممکن است پزشک دُز یا تعداد دفعات مصرف یک یا هر دو دارو را تغییر دهد.

داروهای زیر نیز می‌توانند با هیدروکسی زین تداخل داشته باشند و عوارض آرام‌بخشی بیشتری ایجاد کنند:

• مواد افیونی مانند هیدروکودون/استامینوفن یا اکسی‌کدون؛
• بنزودیازپین‌ها مانند آلپرازولام (زاناکس) یا کلونازپام؛
• داروهای خواب مانند زولپیدم (آمبین) یا اسزوپیکلون (لونستا).

هیدروکسی زین می‌تواند با برخی مکمل‌ها تداخل داشته باشد. محصولاتی که موجب خواب‌آلودگی می‌شوند می‌توانند عوارض جانبی هیدروکسی زین را بدتر کنند، مانند:

• ملاتونین؛
• ریشه سنبل‌الطیب؛
• گل راعی یا علف چای؛
• روغن CBD (کانابیدیول).

ترکیب این مکمل‌ها با هیدروکسی زین ممکن است منجر به خواب‌آلودگی شدید شود. همیشه قبل از شروع مصرف هیدروکسی زین درمورد مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید، به پزشک خود اطلاع دهید.

تداخلات غذایی داروی هیدروکسی زین

• از مصرف الکل خودداری کنید. مصرف هم‌زمان هیدروکسی زین با الکل می‌تواند اثرات جانبی این دارو بر سیستم عصبی مرکزی را تشدید کند.
• از مصرف فراورده‌های گریپ‌فروت خودداری کنید. مصرف هم‌زمان با گریپ‌فروت متابولیسم هیدروکسی زین را مهار می‌کند و می‌تواند منجر به افزایش غلظت سرمی آن شود (افزایش غلظت سرمی یعنی بالارفتن میزان ماده‌ای خاص مانند دارو در بخش مایع خون یا سرم).

کلام آخر دکتردکتر

هیدروکسی زین را می‌توان داروی خارش بدن، داروی ضداسترس و ضداضطرابی به شمار آورد که هم‌زمان برای درمان واکنش‌های آلرژیک و عاطفی مؤثر است. هیدروکسی زین یک آنتی‌هیستامین نسل اول است که برای درمان کوتاه‌مدت اضطراب، واکنش‌های آلرژیک پوستی (مانند خارش و کهیر) و احساس آرامش قبل یا بعد از عمل‌های جراحی استفاده می‌شود. هیدروکسی زین با مهار گیرنده‌های هیستامین (H1) در بدن عمل می‌کند و همچنین روی سیستم عصبی مرکزی (CNS) اثر می‌گذارد و موجب آرامش و خواب‌آلودگی می‌شود. این دارو موجب تسکین سریع اضطراب حاد می‌شود و اغلب در عرض ۳۰ تا ۶۰ دقیقه اثر می‌کند.

اگر پس از مصرف هیدروکسی زین دچار عوارض جانبی شده‌اید یا درمورد مصرف این دارو به راهنمایی نیاز دارید به‌راحتی می‌توانید از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر استفاده کنید. در دکتردکتر امکان گرفتن نوبت حضوری هم وجود دارد. با جستجو در میان پزشکان سایت می‌توانید پزشک موردنظرتان را انتخاب کنید و برای مراجعه به مطب به‌صورت آنلاین وقت بگیرید.

سوالات متداول

منابع

mayoclinic

goodrx

drugbank

medscape