اگر روشهای کاهش وزن را بررسی کرده باشید احتمالا با نام آمپول ملیتاید (Melitide) نیز برخورد کردهاید. این داروی ساخت ایران بهعنوان دارویی «معجزهآسا» برای کاهش وزن به بازار عرضه میشود. آمپول لاغری ملیتاید جایگزینی برای نمونههای خارجی است ولی آیا بهخوبی آنها عمل میکند؟ با ما همراه باشید تا با نحوه مصرف، فواید، عوارض و هر چیز دیگری که باید درمورد آمپول ملیتاید بدانید آشنا شوید.
آمپول ملیتاید (لیراگلوتاید) چیست؟
لیراگلوتاید که در آمریکا با نامهای تجاری ساکسندا (Saxenda) و ویکتوزا (Victoza) عرضه میشود، در ایران با نام تجاری ملیتاید تولید میشود. از آمپول ملیتاید برای پایینآوردن قندخون یا گلوکز در بزرگسالان و کودکان بالای ۱۰ سالِ مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده میشود. این آمپول در پایینآوردن خطر مشکلات قلبی-عروقی (مانند حمله قلبی و سکته مغزی) در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی-عروقی مؤثر است. تزریق لیراگلوتاید در کنار رژیم غذایی کمکالری و ورزش به کاهش وزن بیماران چاق نیز کمک میکند. بنابراین از این دارو در شرایط خاص و با تجویز پزشک برای کاهش وزن و لاغری نیز استفاده میشود.
اطلاعات دارویی آمپول ملیتاید
آمپول ملیتاید دارویی حاوی لیراگلوتاید است. لیراگلوتاید یک آگونیست گیرنده پپتید شبهگلوکاگون نوع ۱ (GLP-1) است. از لیراگلوتاید برای درمان دیابت نوع ۲ و چاقی استفاده میشود. این دارو متعلق به دستهای از داروهای ضددیابت به نام تقلیدکنندههای اینکرتین است. اینکرتینها ترکیباتی درونزا هستند که وقتی وارد جریان خون میشوند، کنترل قندخون را بهبود میدهند.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) لیراگلوتاید را در سال ۲۰۱۰ بهعنوان درمان کمکی برای بهبود کنترل قندخون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ تأیید کرد. در سال ۲۰۱۴ نیز آن را برای مدیریت افزایش وزن مزمن در بزرگسالان و سپس در ۲۰۲۰ برای بیماران کودک ۱۲سال به بالای مبتلا به چاقی تأیید کرد.
لیراگلوتاید با اثرگذاری بر سلولهای بتای پانکراس ترشح انسولین درونزا را تحریک کرده و به کنترل سطح گلوکز خون کمک میکند. این دارو بر مراکز تنظیم اشتها در مغز نیز اثر میگذارد و موجب کاهش اشتها میشود. در یک مطالعه بیمارانی که تحت درمان با لیراگلوتاید قرار گرفتند، بهطور میانگین ۸٫۴ کیلوگرم وزن کم کردند.
نحوه مصرف آمپول ملیتاید
لیراگلوتاید پس از تزریق زیرِجلدی جذب جریان خون میشود. اوج غلظت دارو در خون ۸ تا ۱۲ ساعت پس از تزریق است. فراهمی زیستی مطلق (absolute bioavailability) لیراگلوتاید ۵۵٪ است و حداکثر غلظت آن متناسب با دُز افزایش مییابد. در تزریق در بازو و شکم در میزان جذب دارو تفاوت قابلتوجهی وجود ندارد ولی تزریق در ران ممکن است موجب کاهش ۲۲ درصدی در میزان جذب شود.
در موارد زیر باید قبل از مصرف آمپول ملیتاید با پزشک خود صحبت کنید:
- ابتلا به بیماریهای پانکراس، کلیوی یا کبدی یا سابقه ابتلا به آنها؛
- ابتلا به مشکلات پزشکی دیگر یا مشکلات معده شدید مانند تخلیه تأخیری معده (گاستروپارزی) یا مشکل در هضم غذا؛
- در دوران بارداری یا شیردهی یا درصورتیکه قصد بارداری دارید.
آمپول ملیتاید بهصورت یک قلم محتوی دارو برای تزریق آسان زیرِجلدی (زیر پوست شکم، ران یا بازو) عرضه میشود. درمورد دُز مصرف ملیتاید باید طبق دستور پزشک یا دستورالعملهای روی برچسب عمل کنید. معمولا پزشک از دُز پایین شروع میکند و بهتدریج دُز دارو را افزایش میدهد. این تنظیم تدریجی موجب میشود که بدن، خود را با دارو وفق دهد و عوارض جانبی گوارشی به حداقل برسد. برای درمان چاقی بزرگسالان معمولا در ابتدا ۰٫۶ میلیگرم تزریق زیرِپوستی را روزی یک بار بهمدت یک هفته انجام میدهید. پزشک دُز مصرف ملیتاید را بهصورت هفتگی تا ۳ میلیگرم در هفته افزایش میدهد. اگر دُز مصرفی شما متفاوت است، آن را تغییر ندهید، مگر اینکه پزشک به شما دستور داده باشد.
درصورت فراموشکردن یک دُز دارو، دُز فراموششده را رها کنید و به برنامه معمول خود برگردید. هرگز دُزها را دوبرابر نکنید. اگر ۳ روز یا بیشتر تزریق دارو را فراموش کردید، با پزشک خود تماس بگیرید و درمورد نحوه شروع مجدد درمان خود بپرسید.
نکات مهم درباره مصرف ملیتاید
در دوره استفاده از آمپول ملیتاید نکات زیر را در نظر داشته باشید:
- هنگامی که شروع به استفاده از آمپول ملیتاید میکنید مرتبا قندخون خود را بررسی کنید، بهویژه قبل و بعد از غذا و قبل از خواب. این کار موجب کاهش احتمال افت شدید قندخون میشود.
- راهنمای دارویی و دستورالعملهای بیمار را بهدقت بخوانید و اجرا کنید. اگر سؤالی دارید از پزشک خود بپرسید.
- اگر قرار است از لیراگلوتاید در خانه استفاده کنید، پزشک نحوه تزریق را به شما آموزش میدهد. بهدقت به توضیحات او گوش دهید تا این کار را درست انجام دهید.
- هر بار دارو را در ناحیه متفاوتی از بدن (شکم، بازو یا ران) تزریق کنید.
- هرگز ملیتاید و انسولین را با هم مخلوط نکنید. میتوانید آمپول ملیتاید و انسولین را در یک ناحیه مانند شکم تزریق کنید ولی نباید آنها را دقیقا کنار هم تزریق کنید.
- قبل از استفاده صبر کنید که دارو به دمای اتاق برسد.
- مایع داخل قلم را بررسی کنید که شفاف و بیرنگ باشد. اگر کدر است، تغییرِرنگ داده یا ذراتی در آن وجود دارد، از آن استفاده نکنید.
- هر بار از سوزن جدیدی استفاده کنید. قلم را با سوزن متصل به آن نگهداری نکنید.
- هرگز قلم تزریقی خود را به دیگران ندهید. استفاده مشترک از یک قلم ایمن نیست زیرا منجر به انتقال عفونت شود.
- برای رسیدن به نتیجه بهتر برنامه غذایی مخصوصی را که پزشک به شما داده است، بهدقت دنبال کنید و بهطور مرتب ورزش کنید.
- از مصرف الکل پرهیز کنید زیرا نوشیدن الکل میتواند موجب افت شدید قندخون شود.
- در دوره استفاده از لیراگلوتاید داروی دیگری مصرف نکنید، مگراینکه با پزشک درمورد آن صحبت کرده باشید. این مسئله بهویژه شامل داروهای بدون نسخه مانند آسپرین و داروهای کنترل اشتها، آسم، سرماخوردگی، سرفه، تب یونجه یا مشکلات سینوسی میشود. حتی مصرف مکملهای گیاهی یا ویتامینی را نیز به پزشک خود اطلاع دهید.
- سایر اعضای خانواده باید یاد بگیرند که چگونه از عوارض آمپول ملیتاید جلوگیری کنند یا درصورت بروز این عوارض به شما کمک کنند.
- ممکن است بیماران دیابتی درمورد تغییر دُز داروهای دیابت به مشاوره ویژه نیاز داشته باشند زیرا تغییرات سبک زندگی (مانند تغییر در ورزش و رژیم غذایی) میتواند موجب تغییر دُز داروهایشان شود. علاوهبر این، بهدلیل مشکلاتی که ممکن است در دوران بارداری رخ دهد، ممکن است مشاوره درمورد پیشگیری از بارداری ضروری باشد.
- لیراگلوتاید میتواند ضربان قلب در حالت استراحت را افزایش دهد. پزشک باید ضربان قلب شما را نیز بررسی کند.
بدون مشورت با پزشک مصرف آگونیستهای GLP-1 را قطع نکنید، زیرا قطع این داروها میتواند شرایط شما را بدتر کند.
فواید آمپول لاغری ملیتاید (Melitide)
آمپول ملیتاید نیز مانند آمپول مانجارو برای کاهش سطح قندخون و لاغری مفید است. مصرف این دارو برای کاهش وزن فواید زیر را به دنبال دارد:
- کُند کردن هضم غذا و ایجاد احساس سیری برای مدت طولانیتر: ملیتاید تخلیه معده را به تأخیر میاندازد و غذا را برای مدت طولانیتری در معده نگه میدارد. این موجب میشود که ساعتها احساس سیری کنید، کمتر میانوعدههای غیرضروری مصرف کنید و میزان کالری دریافتی روزانهتان کاهش پیدا کند.
- ارسال «سیگنالهای سیری» به مغز: لیراگلوتاید مستقیما بر مرکز کنترل اشتهای مغز تأثیر میگذارد و به آن میگوید: «سیر شدهای، دیگر غذا نخور». درنتیجه اندازه وعدههای غذایی بهطور طبیعی و بدون احساس گرسنگی کاهش مییابد.
- تنظیم هوشمندانه قندخون و انسولین: این ویژگی برای بیماران دیابتی نوع ۲ بسیار مهم است. تزریق ملیتاید موجب میشود که پانکراس فقط زمانی انسولین ترشح کند که قندخون بالا است. این سطح گلوکز را تثبیت میکند و همزمان خطر هیپوگلیسمی خطرناک را کاهش میدهد (برخلاف داروهای قدیمی دیابت).
همچنین ثابت شده است که لیراگلوتاید خطر حوادث قلبی-عروقی غیرکشنده (انفارکتوس میوکارد یا سکته مغزی غیرکشنده) و مرگومیر ناشی از بیماری قلبی-عروقی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و بیماری قلبی-عروقی را کاهش میدهد.
آمپول ملیتاید برای چه کسانی مناسب است؟
تزریق ملیتاید راهحلی سریع برای کاهش چند کیلو وزن نیست. ملیتاید دارویی تجویزی برای بیماران خاص است:
- بزرگسالان چاق با شاخص توده بدنی (BMI) ۳۰ یا بالاتر؛
- بزرگسالان دارای اضافهوزن (شاخص توده بدنی ۲۷ یا بالاتر) که همزمان به بیماریهای زمینهای مانند دیابت نوع ۲، فشارخون بالا، دیسلیپیدمی یا کلسترول بالا نیز مبتلا هستند؛
- کودکان ۱۲ سال یا بیشتر با شاخص توده بدنی اولیه بالاتر از ۳۰ و وزن دستکم ۶۰ کیلوگرم؛
- بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲. آمپول ملیتاید در اصل برای کنترل قندخون تولید شده است و کاهش وزن از مزایای جانبی آن است.
عوارض آمپول ملیتاید
هر دارو در کنار فوایدی که دارد ممکن است عوارض جانبی ناخواستهای را نیز ایجاد کند. بیشتر عوارض آمپول ملیتاید به مراقبت پزشکی نیازی ندارند زیرا در طول درمان و با عادتکردن بدن به دارو از بین میروند. همچنین ممکن است پزشک درمورد راههای پیشگیری یا کاهش بعضی از این عوارض شما را راهنمایی کند. اگر هریک از عوارض جانبی زیر ادامه پیدا کرد یا آزاردهنده شد، با پزشک مشورت کنید.
عوارض جانبی شایعتر
- حالت تهوع (شایعترین، بهویژه در هفتههای اول)؛
- اسیدیشدن یا ترشکردن معده؛
- درد مثانه؛
- ادرار خونی یا کدر؛
- احساس سوزش در قفسه سینه یا معده؛
- لرز؛
- سرفه؛
- اسهال یا یبوست؛
- نفخ و درد شکم؛
- ادرارکردن دشوار، سوزشدار یا دردناک؛
- تب؛
- نیاز مکرر به ادرارکردن؛
- احساس ناراحتی یا بیماری عمومی؛
- سردرد؛
- سوزش سر دل؛
- گرفتگی صدا؛
- سوءهاضمه؛
- درد مفاصل؛
- ازدستدادن اشتها؛
- درد کمر یا پهلو؛
- درد و کوفتگی عضلات؛
- آبریزش بینی؛
- گلودرد؛
- درد یا ناراحتی معده؛
- تعریق؛
- حساسیت در ناحیه معده؛
- مشکل در خواب؛
- خستگی یا ضعف غیرمعمول؛
- استفراغ.
عوارض جانبی کمتر شایع
- تاری دید؛
- سرگیجه؛
- عصبیبودن؛
- احساس ضربان در گوشها؛
- ضربان قلب آهسته یا سریع.
عوارض جانبی نادر
- اضطراب؛
- عرق سرد؛
- گیجی؛
- سردی و رنگپریدگی پوست؛
- افسردگی؛
- کهیر یا تاول، خارش یا بثورات پوستی؛
- افزایش گرسنگی؛
- تورم بزرگ و کهیرمانند روی صورت، پلکها، لب، زبان، گلو، دست، پا، ساق پا یا اندام تناسلی؛
- ازدستدادن هوشیاری؛
- کابوس؛
- قرمزی پوست؛
- تشنج؛
- لکنت زبان.
میزان بروز عوارض جانبی زیر نامشخص است:
- آشفتگی؛
- گرفتگی قفسه سینه؛
- مدفوع به رنگ خاک رس؛
- گیجی؛
- ادرار تیره؛
- کاهش ادرار؛
- مشکل در بلع؛
- خصومت؛
- تحریکپذیری؛
- پرش عضلات؛
- پف یا تورم پلکها یا اطراف چشمها، صورت، لبها یا زبان؛
- افزایش سریع وزن؛
- خوابآلودگی شدید؛
- تورم صورت، مچ پا یا دستها؛
- بوی نامطبوع نفس؛
- استفراغ خونی؛
- زردی چشم یا پوست؛
- تغییر حس چشایی یا ازدستدادن آن؛
- ریزش و کمپشتی مو.
ممکن است در بعضی از بیماران عوارض جانبی دیگری بهجز موارد بالا نیز رخ دهد.
مشکلات سلامتی ناشی از مصرف آمپول ملیتاید
تومور و سرطان تیروئید
این دارو ممکن است خطر ابتلا به تومورهای تیروئید را افزایش دهد. در صورت وجود توده یا تورم در گردن یا گلو، مشکل در بلع یا تنفس یا گرفتگی صدا فورا به پزشک خود اطلاع دهید.
پانکراتیت
ممکن است در هنگام استفاده از این دارو پانکراتیت (التهاب و تورم پانکراس یا لوزالمعده) رخ دهد. درصورت درد ناگهانی و شدید معده، لرز، یبوست، حالت تهوع، استفراغ، تب یا سبکی سر فورا به پزشک مراجعه کنید.
واکنشهای آلرژیک جدی
واکنشهایی مانند آنافیلاکسی و آنژیوادم (angioedema) میتوانند کشنده باشند و به مراقبتهای فوری پزشکی نیاز دارند. درصورت ایجاد بثورات پوستی، خارش، گرفتگی صدا، تورم بزرگ و کهیرمانند روی صورت، پلکها، لب، زبان، گلو، دست، پا، ساق پا یا اندام تناسلی، مشکل در تنفس، مشکل در بلع یا هرگونه تورم دستها، صورت یا دهان پس از استفاده از آمپول ملیتاید فورا به پزشک مراجعه کنید.
افت قندخون (هایپوگلایسمی)
آمپول ملیتاید موجب افت قندخون نمیشود ولی اگر آن را با سایر داروهای کاهنده قندخون مانند انسولین، متفورمین یا سولفونیل اوره (sulfonylurea) مصرف کنید ممکن است دچار هایپوگلایسمی شوید. همچنین اگر مصرف یک وعده غذایی یا میانوعده را به تأخیر بیندازید یا حذف کنید، بیشازحد معمول ورزش کنید، الکل بنوشید یا بهدلیل حالت تهوع یا استفراغ نتوانید غذا بخورید، قندخون شما پایین میآید.
علائم افت قندخون عبارتاند از اضطراب، تغییرات رفتاری مشابه مستی، تاری دید، عرق سرد، گیجی، سردی و رنگپریدگی پوست، مشکل در تفکر، خوابآلودگی، گرسنگی شدید، ضربان قلب سریع، سردرد (مداوم)، حالت تهوع، عصبیبودن، کابوسدیدن، خواب ناآرام، لرزش، لکنت زبان یا خستگی یا ضعف غیرمعمول.
درصورت بروز علائم افت قندخون میتوانید خوراکی شیرینی مانند شکلات یا قند بخورید. در مواقع اضطراری و زمانی که علائم شدیدی مانند تشنج (تشنج) یا بیهوشی رخ میدهد از گلوکاگون استفاده میشود. یک کیت گلوکاگون بههمراه سرنگ و سوزن در دسترس داشته باشید و نحوه استفاده از آن را یاد بگیرید.
مشکلات کلیوی
درصورت مشاهده ادرار خونی، کاهش مقدار ادرار، افزایش فشارخون، افزایش تشنگی، ازدستدادن اشتها، درد کمر یا پهلو، حالت تهوع، تورم صورت، انگشتان یا ساق پا، مشکل در تنفس، افزایش وزن یا استفراغ، فورا به پزشک مراجعه کنید. این موارد میتوانند علائم کمآبی بدن باشند و درصورت ادامه منجر به مشکلات جدی کلیوی شوند.
مشکلات کیسه صفرا
اگر دچار درد معده همراه با گاز، سوءهاضمه، تب مکرر، حالت تهوع یا استفراغ شدید، احساس پری معده یا زردی چشم یا پوست شدید به پزشک مراجعه کنید. این موارد میتوانند علائم مشکلات کیسه صفرا مانند سنگ کیسه صفرا و کوله سیستیت (چرککردگی یا آماس کیسه صفرا) باشند.
افکار و تمایلات خودکشی
مصرف آمپول ملیتاید گاهی منجر به افسردگی شدید یا حتی افکار و تمایلات خودکشی میشود. درصورت ایجاد تغییرات خلقی، افکار عجیب یا هرگونه رفتار غیرمعمول در حین مصرف این دارو به پزشک خود اطلاع دهید.
بهترین زمان تزریق ملیتاید
آمپول ملیتاید دارویی تزریقی است که روزی یک بار استفاده میشود. میتوانید آن را در مناسبترین زمان برای خود تزریق کنید، مثلا قبل از صبحانه، ناهار یا شام یا قبل از خواب؛ ولی فراموش نکنید که این دارو باید هر روز تقریبا در زمان مشخصی استفاده شود. بعضی از بیماران صبحها را ترجیح میدهند زیرا میتوانند تزریق را زودتر انجام دهند و دیگر نگران فراموشکردن آن نباشند. بعضی دیگر شبها را ترجیح میدهند، بهخصوص اگر نگران عوارض جانبی مانند حالت تهوع باشند زیرا در طول خواب کمتر این عوارض را احساس میکنند. بهطورکلی بهترین زمان تزریق ملیتاید به واکنش بدن و برنامه روزانهتان بستگی دارد.
میزان لاغری با ملیتاید
مطالعات بالینی نشان میدهند که با مصرف آمپول ملیتاید در عرض یک سال (بسته به رژیم غذایی و فعالیت بدنی) وزن بدن بهطور میانگین ۱۰ تا ۱۷ درصد کاهش مییابد. با قطع مصرف این دارو اضافهوزن دوباره برمیگردد زیرا چاقی بیماری مزمنی است و قطع دارو بدون تغییر سبک زندگی اغلب منجر به افزایش تدریجی وزن میشود. هرگز نباید از این دارو برای کاهش وزن جزئی استفاده کنید زیرا ملیتاید برای موارد چاقی یا اضافهوزنی تجویز میشود که خطرات سلامتی بهدنبال دارد، نه کاهش وزن برای تناسباندام و زیبایی.
مصرف آمپول لاغری ملیتاید در دوران بارداری و شیردهی
استفاده از آمپول ملیتاید برای لاغری در دوران بارداری مجاز نیست زیرا کاهش وزن هیچ مزیت بالقوهای برای زن باردار ندارد و ممکن است که مصرف این دارو منجر به آسیب جنین شود. البته در این زمینه هیچ داده کنترلشدهای درمورد بارداری انسان وجود ندارد. داروهایی که تعداد محدودی از زنان باردار و زنان در سن باروری مصرف کردهاند نیز افزایش فراوانی ناهنجاری یا سایر اثرات مضر مستقیم یا غیرمستقیم بر جنین انسان را نشان ندادهاند. ولی دادههای حیوانی شواهدی از افزایش مرگ جنینی و ناهنجاریهای جنینی را نشان دادهاند که شامل مواردی مانند ناهنجاریهای جزئی اسکلتی جنین، وزن کم جنین هنگام تولد و ناهنجاریهای احشایی میشوند.
اگرچه شواهد افزایش احتمال آسیب جنینی در مطالعات حیوانی را نمیتوان به انسان تعمیم داد، هرگز نباید از لیراگلوتاید برای کاهش وزن در دوران بارداری استفاده کنیم. برای کنترل دیابت نوع ۲ نیز بهتر است از داروهای جایگزینی استفاده کنیم که خطرات لیراگلوتاید را ایجاد نمیکنند.
درمورد خطرات استفاده از لیراگلوتاید در دوران شیردهی برای نوزادان مطالعات کافی روی زنان انجام نشده است. در مطالعات بالینی نیز لیراگلوتاید در شیر انسان یافت نشده است ولی استفاده از این دارو در دوران شیردهی توصیه نمیشود زیرا اثرات آن بر نوزاد شیرخوار مشخص نیست. البته در مطالعات حیوانی غلظت این دارو در شیر موش صحرایی تقریبا ۵۰درصد غلظت آن در پلاسمای خون بود. وزن نوزاد موشهایی که در دوران بارداری و شیردهی این دارو را مصرف کرده بودند نیز کاهش یافت. این کاهش وزن را میتوان به کاهش مصرف غذای مادر دراثر مصرف لیراگلوتاید نسبت داد.
اختلالات دارویی آمپول ملیتاید
پیش از شروع استفاده از آمپول ملیتاید درصورت مصرف هریک از داروهای زیر حتما به پزشک خود اطلاع دهید. تداخلات دارویی زیر براساس اهمیت بالقوهشان انتخاب شدهاند و لزوما شامل همه موارد نمیشوند.
- آبیراترون استات (Abiraterone Acetate)؛
- آکاربوز (Acarbose)؛
- استوهگزامید (Acetohexamide)؛
- کلروکین (Chloroquine)؛
- کلروتیازید (Chlorothiazide)؛
- کلرپروپامید (Chlorpropamide)؛
- کلرتالیدون (Chlorthalidone)؛
- سیپروفلوکساسین (Ciprofloxacin)؛
- دلافلوکساسین (Delafloxacin)؛
- انوکساسین (Enoxacin)؛
- فوروزماید (Furosemide)؛
- گاتیفلوکساسین (Gatifloxacin)؛
- جمیفلوکساسین (Gemifloxacin)؛
- گلیکلازید (Gliclazide)؛
- گلیمپراید (Glimepiride)؛
- گلیپیزاید (Glipizide)؛
- گلیکوییدون (Gliquidone)؛
- گلیبوراید (Glyburide)؛
- گرپافلوکساسین (Grepafloxacin)؛
- هیدروکلروتیازید (Hydrochlorothiazide)؛
- هیدروفلومتیازید (Hydroflumethiazide)؛
- هیدروکسیکلروکین (Hydroxychloroquine)؛
- اینداپامید (Indapamide)؛
- انسولین؛
- لانرئوتاید استات (Lanreotide Acetate)؛
- لووفلوکساسین (Levofloxacin)؛
- لومفلوکساسین (Lomefloxacin)؛
- متفورمنین؛
- متولازون (Metolazone)؛
- مومکسیفلوکساسین (Moxifloxacin)؛
- ناتگلینید (Nateglinide)؛
- نورفلوکساسین (Norfloxacin)؛
- اکتروتاید استات (Octreotide Acetate)؛
- افلوکساسین (Ofloxacin)؛
- پاسیرئوتاید دیاسپارتات (Pasireotide Diaspartate)؛
- پلیتیازید (Polythiazide)؛
- رپاگلینید (Repaglinide)؛
- سوماتروگون-غلا (Somatrogon-ghla)؛
- اسپارفلوکساسین (Sparfloxacin)؛
- تیوکتیک اسید (Thioctic Acid)؛
- تولازامید (Tolazamide)؛
- تولبوتامید (Tolbutamide)؛
- تریامترن (Triamterene)؛
- ترووافلوکساسین (Trovafloxacin).
مصرف لیراگلوتاید با هریک از داروهای زیر میتواند خطر عوارض جانبی خاصی را افزایش دهد، ولی گاهی لازم است که هر دو دارو را مصرف کنید. در این صورت پزشک میتواند دُز یا تعداد دفعات مصرف یک یا هر دو دارو را تغییر دهد.
- آسبوتولول (Acebutolol)؛
- آتنولول (Atenolol)؛
- بتاکسولول (Betaxolol)؛
- بیزوپرولول (Bisoprolol)؛
- کارتئولول (Carteolol)؛
- کارودیلول (Carvedilol)؛
- سلیپرولول (Celiprolol)؛
- اسمولول (Esmolol)؛
- گلکاپرویر (Glecaprevir)؛
- لابتالول (Labetalol)؛
- لووبونولول (Levobunolol)؛
- متیپرانولول (Metipranolol)؛
- متوپرولول (Metoprolol)؛
- نادولول (Nadolol)؛
- نبیوولول (Nebivolol)؛
- اکسپرنولول (Oxprenolol)؛
- پنبوتولول (Penbutolol)؛
- پیبرنتاسویر (Pibrentasvir)؛
- پیندولول (Pindolol)؛
- پراکتولول (Practolol)؛
- پروپرانولول (Propranolol)؛
- سماگلوتاید (Semaglutide)؛
- سوتالول (Sotalol)؛
- تیمولول (Timolol)؛
- تیرزپاتید (Tirzepatide).
موارد منع مصرف آمپول ملیتاید
تزریق ملیتاید برای بعضی از افراد خطرناک است:
- کسانی که خود یا یکی از اعضای خانوادهشان سابقه سرطان مدولاری تیروئید (MTC) دارند؛
- بیماران مبتلا به نئوپلازی چندگانه غدد درونریز نوع ۲ (MEN 2)؛
- کسانی که به ملیتاید یا هریک از اجزای سازنده آن حساسیت دارند؛
- زنان باردار یا شیرده، یا کسانی که قصد بارداری در آینده نزدیک را دارند؛
- افرادی که سابقه پانکراتیت دارند؛
- بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و کتواسیدُز دیابتی؛
- افرادی که مشکلات گوارشی شدید مانند فلج معده یا گاستروپارزی (Gastroparesis) دارند؛
- کودکان زیر ۱۰ سال.
سایر مشکلات پزشکی نیز میتوانند بر مصرف این دارو تأثیر بگذارند. درصورت داشتن هرگونه مشکل پزشکی دیگر، بهویژه موارد زیر، حتما به پزشک خود اطلاع دهید:
- اختلال مصرف الکل یا سابقه آن؛
- سنگ کیسه صفرا یا سابقه آن (ممکن است خطر ابتلا به پانکراتیت را افزایش دهد)؛
- آنژیوادم (Angioedema) (تورم صورت، لبها، زبان، گلو، بازوها یا پاها) ناشی از آگونیستهای گیرنده GLP-1 یا سابقه آن (با احتیاط مصرف شود زیرا ممکن است خطر بروز مجدد این مشکل را افزایش دهد)؛
- ابتلا به افسردگی یا سابقه آن؛
- کمآبی بدن؛
- بیماری کیسه صفرا؛
- نیاز به جراحی یا سایر روشهایی که از بیهوشی یا آرامبخشی عمیق استفاده میکنند؛ ممکن است خطر آسپیراسیون ریوی (ورود غذا یا مایعات به ریهها) در حین جراحی یا سایر روشها را افزایش دهد.
شرایط نگهداری آمپول ملیتاید
برای نگهداری مناسب دارو نکات زیر را رعایت کنید:
- آمپول ملیتاید را در یخچال و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری کنید.
- از یخزدگی دارو جلوگیری کنید و درصورت یخزدگی آن را مصرف نکنید.
- پس از مصرف دارو درپوش قلم را رویش قرار دهید.
- آمپول ملیتاید را از نور خورشید یا گرما دور نگه دارید.
- پس از تزریق، سوزن را از قلم جدا کنید و دور بیندازید. این کار موجب کاهش خطر آلودگی، عفونت و نشتی از قلم و درنتیجه اطمینان از دقت دُز مصرف ملیتاید میشود.
- دارو را دور از دسترس کودکان نگهداری کنید.
- داروهای تاریخگذشته را دور بریزید.
- قلم ملیتاید بازشده را تا ۳۰ روز در یخچال یا در دمای اتاق نگهداری کنید و پس از ۳۰ روز آن را دور بیندازید.
- سوزنهای استفادهشده را در ظرفی محکم و دربسته بیندازید که سوزنها نتوانند از آن عبور کنند. این ظرف را دور از دسترس کودکان و حیوانات خانگی نگه دارید.
آیا ملیتاید انتخاب مناسبی برای جایگزینی اوزمپیک است؟
آمپول اوزمپیک و ملیتاید داروهای مشابهی هستند که برای کاهش قندخون و لاغری استفاده میشوند. ماده مؤثره در آمپول لاغری ملیتاید لیراگلوتاید و در آمپول اوزمپیک سماگلوتاید است.
هم لیراگلوتاید و هم سماگلوتاید داروهای تجویزی آگونیست گیرنده GLP-1 هستند که برای کاهش قندخون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، کاهش وزن و حفظ آن و کاهش خطر بروز وقایع مهم قلبی-عروقی مانند سکته مغزی، حمله قلبی یا مرگ استفاده میشوند.
مکانیسم عمل لیراگلوتاید و سماگلوتاید مشابه یکدیگر است:
- تحریک ترشح انسولین از پانکراس درصورت نیاز برای کمک به کاهش قندخون؛
- کاهش میزان گلوکز تولیدشده در کبد با کاهش ترشح گلوکاگون که میتواند در بهبود قندخون مؤثر باشد؛
- کاهش سرعت حرکت غذا در معده که میتواند موجب شود برای مدت طولانیتری احساس سیری کنید. این میتواند اشتهای شما را کاهش دهد و منجر به کاهش وزن شود.
بهطورکلی، براساس کارآزماییهای تصادفی کنترلشده، سماگلوتید در کاهش وزن و کنترل قندخون نسبت به لیراگلوتاید مؤثرتر است. علاوهبر این، تزریق سماگلوتید یک بار در هفته و لیراگلوتاید یک بار در روز انجام میشود. نیاز به تعداد تزریق کمتر برای بسیاری از افراد مزیت مهمی است و بعضی تزریق هفتگی را ترجیح میدهند. بااینحال، بعضی از مطالعات نشان دادهاند که میزان عوارض جانبی گوارشی سماگلوتید تزریقی زیرِجلدی (مانند حالت تهوع، اسهال و استفراغ) بیشتر از لیراگلوتاید است.
نکته مهم دیگر تفاوت قیمت است. اوزمپیک دارویی وارداتی است که نسبت به آمپول ملیتاید قیمت بالاتری دارد و تهیهکردن آن نیز دشوارتر است. بنابراین استفاده از ملیتاید مقرونبهصرفهتر و آسانتر است. اگر آمپول ملیتاید را از داروخانهای مجاز با شرایط نگهداری مناسب خریداری کنید، میتوانید مطمئن باشید که مانند آمپول اوزمپیک و بهترین قرص لاغری عمل میکند. عامل حیاتی، نگهداری در یخچال است. همیشه مطمئن شوید که محصول بهدرستی نگهداری و حمل شده است.
کلام آخر دکتردکتر
آمپول ملیتاید آمپول لاغری ملیتاید جایگزینی برای نمونههای خارجی مانند آمپول ویکتوزا و اوزمپیک بوده و داروی مؤثری برای چاقی و اضافهوزن است. این دارو در کاهش اشتها، تنظیم قندخون و کاهش وزن پایدار مؤثر است. ولی فراموش نکنید که این دارو معجزه نمیکند و برای دستیابی به نتیجه دلخواه باید رژیم غذایی و فعالیت بدنی را نیز در نظر داشته باشید. بهعلاوه این دارو به نسخه پزشک نیاز دارد و در موارد ضروری تجویز میشود. پیش از مصرف ملیتاید حتما تمام داروهای مصرفیتان، اعم از تجویزی و بدون نسخه و حتی ویتامینها و مکملهای غذایی و گیاهی را به پزشکتان اطلاع دهید.
اگر در کنترل وزن مشکل دارید و فکر میکنید که با رژیم غذایی و ورزش مشکلتان برطرف نمیشود یا بیماریهای زمینهای دیگری دارید که در کنترل وزنتان مشکل ایجاد کردهاند، با استفاده از خدمات مشاوره پزشکی آنلاین یا نوبتدهی مطب در دکتردکتر میتوانید از کمک و راهنمایی بهترین پزشکان و متخصصان کشور بهرهمند شوید.
