عفونت ریه یا ذاتالریه یکی از آزاردهندهترین مشکلات جسمی است که راه نفس را میبندد و هزار مشکل ریزودرشت بهدنبال دارد. این درمانپذیر با سرفههای مداوم خشک یا خلطآور و درد قفسه سینه همراه است و در ادامه، اگر مداخله سریع پزشکی صورت نگیرد، میتواند بسیار خطرناک و تهدیدکننده شود. منظور از مداخله، مراجعه به مراکز درمانی است. اما بسیاری از گیاهان دارویی با کاهش التهاب در بدن علائم این بیماری را کمرنگ میکنند و بهعنوان درمان تکمیلی در کنار دوادرمان کاربرد دارند. در این راهنمای پزشکی در مجله سلامت دکتردکتر از انواع داروی گیاهی عفونت ریه برایتان میگوییم.
درمان موفق عفونت ریه به تشخیص صحیح و انتخاب داروی مناسب بستگی دارد؛ برای دریافت درمان تخصصی توسط دکتر رضا قادری ویزیت شوید.
آیا داروی گیاهی برای عفونت ریه تاثیرگذار است؟
بله. اثربخش است، ولی نه بهاندازۀ کافی! عفونت ریه در مراحل پیشرفته فقط و فقط به مراقبتهای پزشکی و درمان آنتیبیوتیکی نیاز دارد. مصرف داروهای کمکی و گیاهی بههیچوجه به معنای بینیازی شما از مراجعه به متخصص ریه و دریافت درمانهای پزشکی نیست. اما میتوان در شرایطی که علائم ذاتالریه خفیف تا متوسط است، از خواص داروهای گیاهی بهعنوان درمان مکملب برای درمان خانگی عفونت ریه بهرهمند شد.
درمان عفونت ریه در طب سنتی
در ادامه این بخش گیاهان پرکاربرد در درمان ذاتالریه و روشهای درمان عفونت ریه در طب اسلامی را معرفی میکنیم.
نعناع فلفلی برای درمان عفونت ریه
نعناع فلفلی ضداحتقان، ضدالتهاب و تسکیندهنده است و میتواند تحریک مجاری تنفسی را کاهش داده و به دفع مخاط کمک کند.
اگر در خانه چای نعنا فلفلی ندارید میتوانید از چای نعنا کیسهای موجود در فروشگاهها استفاده کرده یا از عطاریهای معتبر نعنای خشکشده تهیه کنید. اگر نعنای تازه دارید میتوانید خیلی راحت با استفاده از هر نوع نعنا، چای خود را تهیه کنید.
برای تهیه این دمنوش برگ نعنای تازه را بشویید، خرد کنید و همراه با آب جوش در قوری بریزید. چند دقیقه بعد صافی آن را با لیمو، عسل یا شیر نوش جان کنید.
پیشنهاد: بخور نعنا فلفلی راهکار مؤثری برای پاکسازی مسیر بینی است.


چای شنبلیله برای درمان عفونت ریه
شنبلیله از گیاهان وحشی و خودرو به شمار میرود. باور عمومی بر این است که دانههای این گیاه برای سلامت ریه مفید هستند و البته مطالعاتی در دسترس است که این باور را تائید میکند. خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی موجود در دانهی شنبلیله میتواند اثرات مثبتی بر ریههای ما داشته باشند و از مشکلات تنفسی جلوگیری کنند.
برای تهیه این دمنوش مقداری دانه شنبلیله را بکوبید و در قوری بریزید تا با آب جوش دم بکشد. این نوشیدنی گرم را با عسل یا لیمو نوش جان کنید.
آویشن برای درمان عفونت ریه
پژوهشها حاکی از اثر حیرتانگیز چای آویشن برای ریه و درمان ذاتالریه هستند. این گیاه ضدالتهاب دستی به سیستم تنفسی میکشد و سرفه و احتقان قفسه سینه را شفا میدهد. آویشنِ تازه بیشترین اثربخشی را در درمان سرفه و گلودرد دارد. شما میتوانید دمنوش این گیاه را نوش جان کنید یا روغن برگ آویشن را بهصورت موضعی، استنشاق و یا بهعنوان دهانشویه مصرف کنید.
براساس مطالعات محدود، ترکیب برگ آویشن و پیچک آرامبخش سرفه و سایر علائم برونشیت حاد است.
چای زردچوبه برای درمان عفونت ریه
زردچوبه پر از خواص التهابی است. پژوهشهای کنونی کمتر بر خواص زردچوبه برای مشکلات سیستم تنفسی تمرکز دارند، بااینحال بهلطف خواص آنتیاکسیدانی و ضدمیکروبی، میتوان گفت که احتمالا در بهبود درد قفسه سینه، پاکسازی ریهها، سمزدایی بدن، ازبینبردن التهاب ریه و تقویت سیستم ایمنی بدن مؤثر است.
چای زردچوبه را میتوانید از فروشگاههای مواد غذایی یا عطاریهای معتبر تهیه کنید. همچنین میتوانید با استفاده از پودر زردچوبه چای زردچوبه خانگی درست کنید.
برای تهیه این جوشانده کافیست یک قاشق چایخوری پودر زردچوبه و مقداری آب جوش را در قوری بریزید و ۱۰ دقیقه بعد از صافی رد کنید. برای کمک به جذب بهتر زردچوبه کمی فلفلسیاه به آن اضافه کنید.

زنجبیل برای درمان عفونت ریه
بر اساس برخی از مطالعات زنجبیل میتواند در مقابل عفونتهای تنفسی اثر ضدالتهابی داشته باشد. محتوای جینجرول در این گیاه التهاب گلو را کم و مخاط جمعشده در گلو را شل میکند. بنابراین میتوان گفت احتمالا در بهبود علائم عفونت نقش مؤثری دارد.
این گیاه پرخاصیت را میتوان به چند شکل مختلف مصرف کرد:
- زنجبیل خشکشده را بجوید.
- چای زنجبیل نوش جان کنید.
- زنجبیل را خامخام بخورید یا به غذا اضافه کنید.
- کپسول مکمل زنجبیل مصرف کنید.
نکته: اگر دیابتی هستید، مشکلات قلبی و خونی دارید یا دوران بارداری و شیردهی را پشتسر میگذارید، از مصرف کپسول و مکملهای زنجبیل بپرهیزید.
خرگوشک برای برای درمان عفونت ریه
ماهور یا خرگوشک گیاهی مسکن و خلطآور است که غشاهای مخاطی ملتهب را تسکین میدهد، انواع خلط را خشک میکند، مخاط گیرافتاده در سینه یا گلو را شل و دفع آن را آسانتر میکند. اگر عفونت رحم با سرفههای سینهای خشک و گرفتگی و اسپاسم همراه شود، دمنوش خرگوشک نوش جان کنید تا مشکلات ریوی و مجاری تنفسی را ریشهکن کند.
اگر تنگی نفس شما ناشی از سرماخوردگی یا ویروس دیگری باشد، این دمنوش همچنان مفید و مؤثر است.
ریشه گل ختمی برای درمان عفونت ریه
ختمی یک گیاه موسیلاژ است و یک ماده طبیعی چسبناک و ژلمانند درونش هست که برای بافت تحریکشده ریهها و غشای مخاطی ملتهب، مثل آب روی آتش است. این گیاه پرخاصیت گلودرد و سرفه خشک را تسکین میدهد التهاب مجاری تنفسی را آرام میکند.
مقداری از ریشه خردشده این گیاه را در آب جوش بریزید و ۱۰ الی ۱۵ دقیقه بعد، صافی جوشانده را نوش جان کنید.

اکالیپتوس برای درمان عفونت ریه
تقریبا همه ما با تأثیر اکالیپتوس بر پاکسازی و بازکردن سینه آشنا هستیم. برای همین هم از این گیاه در حمام بخار یا برای ماساژ قفسه سینه استفاده میکنیم. دمنوش اکالیپتوس نیز تأثیر مشابهی دارد. این گیاه خلطآور است و جوشاندۀ آن ریهها را از شر مخاط جمعشده خلاص میکند. همچنین بهعنوان یک ضدمیکروب طبیعی، با عوامل بیماریزا که در وهله اول باعث ذاتالریه شدهاند، مبارزه میکند.
برای تهیه این دمنوش فقط باید برگ خشگ یا تازه اکالیپتوس را همراه با آب جوش در قوری بریزید و چند دقیقه زمان دهید تا دم بکشد.
شیرین بیان برای درمان عفونت ریه
آخرین پیشنهاد ما یک گیاه همهکاره برای مبارزه با بیماریهای عفونی، تسکین گلودرد و تقویت سیستم ایمنی است. شیرین بیان بافتهای متورم و تحریکشده ریه را تسکین میدهد و حتی به درمان آسم کمک میکند. بنابراین هر زمان احساس گرفتگی در قفسه سینه داشتید یا نفسکشیدن برایتان سخت بود، برای تخلیه مخاط و بازکردن راه هوا کافیست دمنوش شیرین بیان بخورید.
برای تهیه این دمنوش مقداری ریشه یا پودر آن را همراه با آب جوش در قوری بریزید و چند دقیقه زمان دهید تا دم بکشد. سپس جوشانده را صافی بزنید و میل کنید.

درمان عفونت ریه با عسل
اگر میپرسید برای عفونت ریه چه بخوریم، عسل طبیعی یکی از شناختهشدهترین درمانهای خانگی برای تسکین التهاب مجاری تنفسی و سرفه است.
عسل خلطآور و روانکننده است، گلو را میپوشاند و تحریک تنفسی کاهش میدهد. خواص آنتیباکتریال و آنتیاکسیدانی آن نیز به ترمیم مخاط آسیبدیده کمک میکند و کیفیت خواب بیمار را بهبود میبخشد.
بهترین روش مصرف، حل کردن یک قاشق غذاخوری عسل در یک لیوان آب گرم یا دمنوشهای گیاهی است.
درمان عفونت ریه با سیر
برای پاکسازی ریه از عفونت و خلط سیر را امتحان کنید. سیر حاوی ترکیبی فعال به نام آلیسین است که خواص ضدباکتری و ضدویروسی قوی دارد. تحقیقات آزمایشگاهی نشان میدهند که عصاره و بخار حاصل از سیر خردشده میتواند بر برخی از باکتریهای عامل عفونتهای ریوی مؤثر باشد.
ترکیبات گوگردی سیر با تقویت سیستم ایمنی، به بدن در مقابله با عوامل بیماریزا کمک میکنند، اگرچه مصرف آن جایگزین درمانهای دارویی پزشکی نیست.
درمان عفونت ریه با بارهنگ
بارهنگ بهدلیل داشتن ژل مخاطی (موسیلاژ) و ترکیبات ضدالتهابی مانند آکوبین، نقش مؤثری در نرمکردن مجاری تنفسی دارد. لعاب بارهنگ مخاط تهیجشده گلو و نایژه را میپوشاند و خارش و سرفههای خشک و دردناک را بهسرعت تسکین میدهد. همچنین با رقیق کردن ترشحات مخاطی به خروج راحتتر خلط از ریه کمک میکند.
برای درمان عفونت ریه با بارهنگ، دانه بارهنگ را در آب گرم بخیسانید و لعاب آن را نوش جان کنید.
درمان عفونت ریه با زردچوبه
زردچوبه حاوی ماده فعال کورکومین است و یک داروی گیاهی برای ریه و تنگی نفس محسوب میشود. کورکومین پاسخهای التهابی در بافت ریه را کنترل و به باز شدن مجاری تنفسی درگیر عفونت کمک میکند.
اگرچه زردچوبه خود عامل بیماریزا را مستقیم نابود نمیکند، تورم نایژهها را کاهش داده و تنفس را راحتتر میسازد. مصرف ترکیبی زردچوبه با شیر گرم یا عسل و مقدار کمی فلفل سیاه، جذب کورکومین را در بدن بهشدت افزایش میدهد.
درمان عفونت ریه با پرتقال
پرتقال و مرکبات سرشار از ویتامین C و فلاونوئیدهای آنتیاکسیدانی است و عملکرد گلبولهای سفید را برای مبارزه با عفونت تنفسی تقویت میکنند. آب موجود در پرتقال ترشحات غلیظ ریه را رقیق و به خروج آسانتر آنها کمک میکند. ویتامین C بهتنهایی عفونت را درمان نمیکند، اما ممکن است سرعت بازسازی بافتهای آسیبدیده ریه را افزایش و طول دوره بیماری را کاهش دهد.
دمنوش بابونه برای عفونت ریه
دمنوش بابونه بهدلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی و تسکیندهنده مانند کامازولن و آپیژنین، برای آرام کردن اسپاسمهای ریوی و سرفههای مداوم عالی است. نوشیدن این دمنوش برای پاکسازی ریه از عفونت، التهاب مخاط تنفسی را کاهش میدهد و علائم تنگی نفس خفیف را بهبود میبخشد. بخور بابونه نیز ممکن است راه هوایی بینی و ریه را باز کند.
علاوهبر خواص تنفسی، بابونه با کاهش استرس و ایجاد آرامش، به خواب راحتتر بیمار کمک میکند که عنصر اصلی در فرایند بازسازی و بهبود سیستم ایمنی است.
چه زمانی مصرف داروی گیاهی برای عفونت ریه خطرناک است؟
در شرایط زیر، مصرف خودسرانه داروی گیاهی بهجای درمان پزشکی میتواند بسیار خطرناک باشد:
- درصورت ابتلا به تب، درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس یا مشاهده خون در اخلاط سرفه، درمانهای گیاهی کارساز نیستند. در این شرایط دریافت فوری آنتیبیوتیک یا داروهای ضدویروس زیر نظر پزشک حیاتی است.
- مبتلایان به بیماریهای دیابت، ایدز، یا افراد تحت شیمیدرمانی سیستم ایمنی ضعیفتری دارند. در این افراد عفونت بسیار سریعتر در ریه پخش میشود و تکیه بر گیاهان دارویی کافی نخواهد بود.
- برخی گیاهان دارویی با داروهای شیمیایی تداخل جدی دارند و مصرف همزمان آنها آسیبزاست؛ برای مثال مصرف ریشه شیرینبیان همزمان با داروهای رقیقکننده خون یا داروهای فشار خون میتواند عوارض جبرانناپذیری به همراه داشته باشد.

معجزه عفونت ریه چیست؟
ریهها سیستم تصفیۀ شگفتانگیزی دارند؛ اما اگر پای عفونت وسط باشد، به حمایت نیاز پیدا میکنند. اگر برای درمان عفونت ریه در خانه به کمک نیاز دارید، معجزه در روشهای ساده، اصولی و خانگی پاکسازی مجاری تنفسی است:
- مصرف مایعات گرم: مایعات گرم مانند سوپهای سبک و دمنوشهای ملایم، برای مجاری تنفسی مثل مرهم عمل کرده و به حرکت راحتتر ترشحات غلیظ کمک میکنند.
- مصرف آب کافی: آب مخاط انباشته در ریه را رقیق میکند تا مژکهای تنفسی راحتتر آلودگیها را بهسمت بیرون هدایت کنند.
- تنفس عمیق برای پاکسازی ریهها: تمرینات تنفس دیافراگمی اکسیژن را به عمق بافت ریه میرسانند، کیسههای هوایی درگیر التهاب را باز و به تخلیه بهتر ترشحات کمک میکنند.
- کمپرس گرم روی قفسه سینه: کمپرس گرم اسپاسم عضلانی ناشی از سرفه مداوم را تسکین میدهد، جریان خون موضعی را بهبود میبخشد و از سنگینی قفسه سینه میکاهد.
- پرهیز از دخانیات و هوای آلوده: دود سیگار و هوای آلوده مژکهای ریه را فلج میکنند؛ دوری از آنها در دوران بیماری یک ضرورت حیاتی برای جلوگیری از پیشرفت عفونت است.
گیاهان پرخطر برای عفونت ریه
جوشاندن هر گیاه پرخاصیتی لزوما بهترین دمنوش برای ریه را به شما نمیدهد! بعضی از گیاهان عوارض جانبی دارند و برای عفونت ریه مضرند. مثلا گل راعی اثربخشی داروهای آنتیبیوتیک را تحتتأثیر قرار میدهد و اجازۀ انجاموظیفه به آنها نمیدهد. یا فرضا اگر ریشه شیرین بیان را به مقدار زیاد مصرف کنید، نهتنها عفونت را از بین نمیبرد، بلکه عامل فشار خون بالا، کمبود پتاسیم در بدن و احتباس آب است.
کلام آخر دکتردکتر
در بسیاری از موارد ذاتالریه یا عفونت ریه را نمیتوان تنها با گیاهان دارویی درمان کرد و نیاز است بیمار هرچهسریعتر با بهترین دکتر فوق تخصص ریه و آلرژی تهران ارتباط بگیرد و تحت درمان پزشکی قرار گیرد؛ اما بسیاری از گیاهان دارویی و روشهای درمان خانگی عفونت ریه میتوانند به درمانهای پزشکی کمک کرده و علائم بیماری را تخفیف دهند و باعث شوند طول مدت بیماری کمتر شود. به یاد داشته باشید که تنها به گیاهان دارویی اکتفا نکنید و اگر علائم بیماری شدید شد، هرچهسریعتر به مراکز درمانی مراجعه کنید. در سامانه سلامت دکتردکتر بیش از ۲۵۰۰ پزشک متخصص آمادهاند تا در جلسات تلفنی و ویزیت آنلاین دراینباره به شما مشاورۀ تخصصی بدهند.
