اسپیرولینا نوعی جلبک دریایی سبز- آبی است که بهدلیل ترکیباتی مانند آمینواسیدها، آنتیاکسیدانها و سایر مواد مغذی از آن بهعنوان نوعی مکمل غذایی استفاده میکنند، تحقیقات زیادی درباره تاثیر اسپیرولینا بر کاهش وزن انجام شده است که بیشتر آنها مربوط به محتوای پروتئین بالای این گیاه هستند. اسپیرولینا برای سلامت عمومی بدن نیز کاربردهای بسیاری دارد و کمک به کاهش وزن تنها بخش کوچکی از خواص آن است، باتوجهبه محبوبیت بالای این پودر زمردی در میان افراد جامعه، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی نحوه تاثیر قرص لاغری اسپیرولینا، عوارض احتمالی و نحوه مصرف میپردازیم تا انتخاب آگاهانهتری داشته باشید.
اسپیرولینا دقیقاً چیست؟
اسپیرولینا (Spirulina) نوعی سیانوباکتری و عضوی از خانواده میکروبهای تکسلولی است که اغلب بهعنوان جلبکهای سبز-آبی شناخته میشوند. این جلبک از ارگانیسم خاصی ساخته شده است و علاوهبر آب شیرین در آب شور نیز رشد میکند، بههمیندلیل نیز در بسیاری محیطها قابل پرورش است.
جلبک اسپیرولینا سرشار از ویتامینها، مواد معدنی، آمینواسیدها، آنتیاکسیدانها و پروتئین گیاهی است و همین مواد مغذی مهم آن را به نوعی «ابر غذا» تبدیل کردهاند، بهطوریکه حتی فضانوردان ناسا در ماموریتهای فضایی از آن بهصورت مکمل استفاده میکنند؛ مکملهای این جلبک باارزش در اشکال زیر موجود هستند و از میان آنها، قرص لاغری اسپیرولینا بیشترین طرفدار را دارد:
- پودر؛
- قرص؛
- کپسول.
آیا اسپیرولینا واقعا باعث لاغری میشود؟
پودر، کپسول و قرص اسپیرولینا ممکن است به کاهش وزن کمک کند، اما معجزه لاغری نیست و انتظار کاهش وزن قابلتوجه بدون ورزش منظم و رژیم غذایی سالم نداشته باشید. مطالعات علمی نشان دادهاند که اسپیرولینا در برخی افراد ممکن است از طریق زیر باعث کاهش وزن محدود شود:
- کاهش جزئی وزن؛
- کاهش دور کمر؛
- بهبود برخی شاخصهای متابولیک بدن.
این اثرات معمولا اندک و جزئی هستند و در نتیجه جایگزین مناسبی برای رژیم غذایی سالم و فعالیت بدنی منظم در کاهش وزن پایدار نخواهند بود.
نقش در کاهش اشتها
مهمترین نقش اسپیرولینا در کاهش وزن و لاغری مربوط به احساس سیری و کاهش اشتها است، در واقع پودر و کپسول یا قرص لاغری اسپیرولینا بهصورت زیر باعث کاهش اشتها میشود:
- افزایش احساس سیری بهدلیل محتوای پروتئین بهنسبت بالا؛
- بهبود برخی شاخصهای قند خون و چربی خون؛
- کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو.
لازم است بدانید که اسپیرولینا متابولیسم بدن را بهصورت مستقیم افزایش نمیدهد، بنابراین چربیسوزی و لاغری سریع با آن پشتوانه علمی ندارد.
اسپیرولینا چگونه به کاهش وزن کمک میکند؟
اسپیرولینا بهصورت مستقیم باعث لاغری و کاهش وزن سریع نمیشود، در واقع مکانیسم اثر آن بیشتر شامل کاهش اشتها، ایجاد حس سیری و کاهش میل و هوسهای غذایی است؛ بهعبارت سادهتر، مصرف اسپیرولینا قبل از غذا به کاهش میل شدید مواد غذایی کمک میکند و از این طریق میزان کالری که در هر وعده مصرف میکنید کمتر خواهد شد.
کاهش سطح کلسترول و تریگلیسیرید
قرص لاغری جلبک اسپیرولینا سطح لیپوپروتئین با چگالی بالا (LDH) یا کلسترول خوب را افزایش میدهد، اما در مقابل سطح انواع مختلف چربیها به شرح زیر را در خون کاهش میدهد:
- لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) یا کلسترول بد؛
- تریگلیسیرید.
مطالعات نشان دادهاند مهمترین خواص قرص لاغری اسپیرولینا اصل کاهش تریگلیسیرید و بهبود سطح کلسترول خون است، با کاهش سطح کلسترول نیز نهتنها از سلامت قلب پشتیبانی میشود، بلکه از تجمع چربی و افزایش وزن نیز جلوگیری خواهد شد.
کاهش جذب کلسترول توسط بدن
کارشناسان در تحقیقات متعدد ادعا کردند که محتوای بالای پروتئین اسپیرولینا، جذب کلسترول در بدن را کاهش میدهد و از این طریق نیز باعث پایینآمدن سطح کلسترول بد خون میشود، این فرایند به پاکسازی شریانها کمک میکند و با کاهش فشار روی قلب خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی و لختههای خون عامل سکته مغزی را کمتر خواهد کرد؛ خرید قرص لاغری اسپیرولینا از برندی معتبر و دارای مجوز وزارت بهداشت اثرات بسیار زیادی برای سلامتی دارد و در لیست معرفی بهترین قرص لاغری گیاهی بهعنوان محصولی کامل شناخته میشود.
سلامت روده
برخی مطالعات اولیه نشان دادهاند که اسپیرولینا ممکن است بر ترکیب میکروبیوم روده اثرات مثبتی بگذارد و به حفظ تعادل آن کمک کند. میکروبیوم روده نقش بسیار مهمی در هضم غذا، عملکرد سیستم ایمنی و تنظیم برخی فرایندهای متابولیکی بدن دارد، سلامت روده نیز به جذب بهتر مواد مغذی در دستگاه گوارش کمک میکند، بنابراین هر ماده غذایی که میخورید بهخوبی صرف سلامت بدن خواهند شد.
اسپیرولینا ممکن است میکروبیوم روده را تقویت کند و همانطور که میدانید میکروبیوم روده تاثیر بسیار زیادی در سلامت تمامی اعضای بدن دارد، زمانیکه روده سالم باشد، جذب مواد مغذی بهتر انجام میشود چون روده غذاها را بهشکل بهتری تجزیه خواهد کرد؛ با جذب بهتر مواد مغذی و توزیع مناسب انرژی در بدن، کاهش وزن با اسپیرولینا و ورزش روند سریعتری دارد.
لازم است بدانید که شواهد علمی کافی درباره تاثیر مستقیم یا قابلتوجه اسپیرولینا در سرعتبخشیدن به کاهش وزن از طریق بهبود میکروبیوم روده وجود ندارد، اما مصرف آن در کنار رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم ممکن است نقش موثری در مدیریت وزن داشته باشد.
هضم طولانیتر و کاهش اشتها
اصلیترین مکانیسم بهترین قرصهای لاغری برای کاهش وزن، کاهش سرعت خروج مواد غذایی از معده و طولانیتر کردن فرایند هضم است تا ساعات بیشتری احساس سیری داشته باشید، یکی از خواص قرص اسپیرولینا برای لاغری نیز طولانیکردن زمان هضم و کاهش میل به دریافت کالری است.
در مورد قرص اسپیرولینا باید بدانید که منبع ارزشمندی از پروتئین است و چون هضم آن برای بدن بیشتر زمان میبرد، از این طریق میتواند گرسنگی را مهار کند. مطالعهای روی افراد با رژیم غذایی کمکالری انجام شد که گروهی از آنها قرص اسپیرولینا اصل و گروه دیگر، قرص دارونما مصرف میکردند، گروه اول با مصرف قرصهای حاوی این جلبک، وزن بیشتری کم کردند و چربی بدن بیشتری ازدستدادند.
بهعبارت سادهتر، با کاهش سرعت هضم مواد غذایی، احساس سیری طولانیتری دارید و چون کمتر گرسنه میشوید پس کالری کمتری نیز مصرف میکنید، این سادهترین مکانیسم اثر بهترین مارک قرص اسپیرولینا برای کسانی است که علاوهبر سلامت کلی بدن بهدنبال کاهش وزن کمخطر نیز هستند.
سرکوب اشتها
فیبر در کاهش وزن اهمیت ویژهای دارد و مانند پروتئین به سرکوب اشتها کمک خواهد کرد، جلبک اسپیرولینا غنی از فیبر است و با سرکوب اشتها تاثیر خوبی در کاهش وزن و لاغری در کنار ورزش و رژیم غذایی سالم دارد.
جالب است بدانید که فیبر، هضم غذا در دستگاه گوارش را کُند میکند و چون گلوکز با سرعت پایینتری در خون آزاد میشود، ثابت نگهداشتن آن ممکن است علاوهبر کاهش هوسهای غذایی یا سرکوب اشتها نقش مهمی در کاهش وزن و لاغری داشته باشد.
کاهش هوس غذایی
یکی از دلایل چاقی، دریافت کالری بیشازحد بهدلیل هوسکردن غذا است، پروتئین موجود در اسپیرولینا با ایجاد احساس سیری مانع از ریزهخواری ناشی از هوسهای غذایی میشود و از این طریق به کاهش وزن کمک خواهد کرد.
احساس سیری یا اثر سیرکنندگی
اسپیرولینا حدود ۶۰٪ تا ۷۰٪ پروتئین گیاهی دارد و اثر سیرکنندگی آن نیز بهدلیل همین محتوای بالای پروتئین است، از آنجا که پروتئین فقط برای ساخت و حفظ توده عضلانی نیست و نقش بسیار موثری نیز در تنظیم سیری دارد.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف کافی پروتئین با کمک به کاهش اشتها، بهویژه با تاثیر بر ترشح هورمونهای خاصی مانند گرلین (هورمون گرسنگی) و پپتید (هورمون سیری) منجر به کاهش وزن خواهد شد، باتوجهبه اینکه اسپیرولینا محتوای پروتئین بالایی دارد، بنابراین گزینه خوبی برای کاهش وزن است.
جلبک اسپیرولینا حاوی اسید آمینه «فنیل آلانین» است، برخی پژوهشها نشان دادند که فنیل آلانین میتواند ترشح هورمون کولهسیستوکینین (CCK) را در دستگاه گوارش تحریک کند؛ این هورمون در ایجاد حس سیری نقش دارد و ممکن است منجر به کاهش اشتها در برخی افراد شود. بااینحال، شواهد کافی برای اثبات تاثیر قابلتوجه قرص لاغری اسپیرولینا در کاهش دریافت کالری و کاهش وزن وجود ندارد و میزان اثر آن در افراد مختلف، متفاوت خواهد بود.
تاثیر روی عملکردهای متابولیک بدن
قرص لاغری اسپیرولینا سرشار از آنتیاکسیدانهای است که با مهار اثر رادیکالهای آزاد به کاهش استرس اکسیداتیو و محافظت از سلولها کمک میکنند، برخی مطالعات نشان دادند که مصرف اسپیرولینا ممکن است در کنار رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی، با خنثیسازی رادیکالهای آزاد باعث بهبود برخی شاخصهای متابولیکی بدن شود و از این طریق به کاهش وزن کمک کند.
کمک به مدیریت قند خون
چندین تحقیق حیوانی معتبر نشان دادند که اسپیرولینا سطح قند خون را کاهش میدهد، علاوهبراین، بررسی ۸ مطالعه روی انسان از منابع معتبر نیز نشان دادند که مکمل اسپیرولینا در دوزهای مختلف ۰.۸ تا ۸ گرم روزانه میتواند سطح قند خون ناشتا را در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ به میزان قابلتوجهی کاهش دهد.
قند خون بهخودیخود باعث چاقی و افزایش وزن نمیشود، اما بالا بودن مکرر آن بهویژه افزایش ترشح انسولین، عامل مهمی در افزایش وزن است. وقتی غذاهایی با محتوای قند بالا مصرف میکنید، قند خون بالا میرود و بدن برای پایین آوردن آن هورمون انسولین بیشتری ترشح میکند، انسولین به ورود گلوکز در سلولها و ذخیره انرژی کمک میکند و اگر گلوکز مورد نیاز سلولها بیشتر از نیاز آنها باشد، قند اضافی بهصورت چربی ذخیره خواهد شد؛ بهاینترتیب قرص لاغری اسپیرولینا با کنترل سطح قند خون مانع افزایش وزن میشود.
نحوه مصرف اسپیرولینا برای کاهش وزن
نحوه مصرف اسپیرولینا برای لاغری به نوع محصولی که در دسترس شما است بستگی دارد، اسپیرولینا در ۳ شکل پودر، قرص و کپسول عرضه میشود که هر کدام نحوه مصرف متفاوتی دارند؛ روشهای مصرف اسپیرولینا برای لاغری در ادامه بررسی خواهد شد:
پودر اسپیرولینا
یکی از محبوبترین محصولات اسپیرولینا، پودر است، چون میتوانید آن را به انواع نوشیدنیها، سالادها و حتی غذاها و شیرینیها اضافه کنید؛ پودر اسپیرولینا برای لاغری را به خوراکیهای زیر اضافه کنید:
- ترکیب ساده با آب؛
- انواع اسموتی؛
- انواع آبمیوهها؛
- سس سالاد؛
- نوشیدنیهای مختلف؛
- سالاد؛
- میکس میوهها.
قرص و کپسول اسپیرولینا
اگر طعم اسپیرولینا را دوست ندارید، قرص یا کپسول انتخاب مناسبتری برای شما خواهد بود.
چقدر اسپیرولینا برای لاغری بخوریم؟
مهمترین نکته در استفاده از اسپیرولینا برای لاغری، رعایت حداکثر دوز مجاز مصرف در طول روز است، کارشناسان توصیه میکنند که بیشتر از ۸ گرم اسپیرولینا در روز مصرف نکنید.
بهترین زمان مصرف قرص اسپیرولینا برای لاغری
اگر هدف از مصرف اسپیرولینا کمک به کنترل اشتها و کاهش وزن باشد، کارشنایان توصیه میکنند قرص، کپسول یا پودر آن را حدود ۳۰ دقیقه تا ۱ ساعت قبل از وعدههای غذایی و همراه با ۱ لیوان آب بخورید، در این بازه زمانی، اسپیرولینا با القای حس سیری به کاهش دریافت کالری و کاهش وزن کمک خواهد کرد.
شواهد علمی وجود ندارد که نشان دهد مصرف قرص لاغری اسپیرولینا در ساعت مشخصی از روز باعث چربیسوزی بیشتر یا کاهش وزن قابلتوجه میشود، مهمترین نکته درباره مصرف این قرص، رعایت رژیم غذایی و فعالیت بدنی منظم است.
برخی الگوهای مصرف اسپیرولینا در جدول زیر بررسی شدهاند تا انتخاب بهتری داشته باشید:
| زمان مصرف | مناسب برای افراد با شرایط زیر |
| قبل از صبحانه | افراد با اشتهای زیاد در صبحها |
| قبل از ناهار یا شام | افراد با عادت پُرخوری در وعدههای ناهار و شام |
| همراه غذا | افراد با مشکلات گوارشی |
اسپیرولینا معمولا عوارض شدید گوارشی ایجاد نمیکند، اما اگر با مشکلاتی مانند نفخ، رفلاکس معده و گاستروپارزی دستوپنجه نرم میکنید، بهتر است قرص لاغری اسپیرولینا و سایر اشکال آن را ناشتا نخورید و از طرفی با دوز کم شروع کنید تا معده بهمرور عادت کند.
عوارض احتمالی اسپیرولینا
قرص اسپیرولینا برای لاغری معمولا عوارضی ایجاد نمیکند، اما برخی افراد مبتلا به بیماریها و اختلالات خاص باید زیر نظر پزشک متخصص آن را مصرف کنند؛ عوارض قرص لاغری اسپیرولینا به شرح زیر است:
عوارض شایع گوارشی
برخی افراد ممکن است عوارض خفیف زیر را تجربه کنند:
- سردرد؛
- اسهال؛
- نفخ؛
- گاز معده؛
- دلپیچه؛
- یبوست در برخی افراد؛
- حالت تهوع در دوزهای بالا.
آسیب به کبد
اسپیرولینای برداشتشده از طبیعت معمولا به فلزات سنگین، سموم و باکتریها آلوده است، بنابراین مصرف آن در مقادیر زیاد، نهتنها باعث ابتلا به بیماری میشود بلکه ممکن است بهدلیل وجود سموم به کبد نیز آسیب بزند.
اختلالات خونریزی
اسپیرولینا ممکن است باعث کاهش سرعت تشکیل لخته خون شود و خطر کبودی و خونریزی را در افراد مبتلا به اختلالات خونریزی یا کسانیکه داروهای ضدانعقاد خون مصرف میکنند، افزایش دهد.
تغییرات سطح قند خون
عمدهترین دلیل مصرف قرص اسپیرولینا برای لاغری است، اما بسیاری افراد بهدلیل خواص ارزشمندی که دارد از آن استفاده میکنند، باتوجهبه اینکه اسپیرولینا بر سطح قند خون تاثیر میگذارد، بنابراین افراد مبتلا به دیابت باید هنگام مصرف این قرص لاغری، قند خون خود را زیر نظر پزشک متخصص کنترل کنند.
تشدید علائم بیماریهای خودایمنی
تحقیقات نشان دادهاند که اسپیرولینا از عملکرد سیستم ایمنی بدن پشتیبانی میکند و برای افراد سالم موهبتی است، اما چنین مزیتی ممکن است علائم را در افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی زیر بدتر کند:
- لوپوس؛
- اماس؛
- آرتروز.
اگر بیماری خودایمنی دارید و هنوز نمیدانید قرص اسپیرولینا برای چی خوبه، بهتر است برای جلوگیری از عوارض احتمالی و شدیدتر شدن علائم، از خدمات ویزیت حضوری دکتردکتر استفاده کنید تا پزشک متخصص بعد از بررسی شرایط سلامتی شما، دوز مصرف این قرص یا روش پیشنهادی دیگری را توصیه کند.
تداخلات دارویی اسپیرولینا
اسپیرولینا به هر شکلی مانند قرص، کپسول یا پودر با برخی داروها تداخل دارد یا اثرات آنها را خنثی میکند، بنابراین اگر از داروهای زیر استفاده میکنید نباید اسپیرولینا را بدون مشورت با پزشک متخصص بخورید:
- داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی؛
- داروهای رقیقکننده خون؛
- داروهای درمان دیابت؛
- داروهای کاهش کلسترول خون.
اسپیرولینا برای چه کسانی مناسب نیست؟
اسپیرولینا در کنار تمام خواص ارزشمندی که دارد برای افراد زیر مناسب نیست:
زنان باردار یا شیرده
تحقیقات کافی برای بررسی عوارض قرص لاغری اسپیرولینا بر زنان در دوران بارداری و شیردهی انجام نشده است، باتوجهبه حساسیت مصرف مواد غذایی مختلف در این دوران، پیشنهاد میشود بدون مشورت با پزشک متخصص از انواع روشهای لاغری مانند قرص و آمپول استفاده نکنید.
افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی
یکی از مزایای مهم اسپیرولینا، پشتیبانی از سیستم ایمنی و تقویت آن است، این ویژگی برای افراد سالم مزیتی ارزشمند محسوب میشود، اما برای کسانی که به بیماریهای خودایمنی مبتلا هستند باعث تشدید علائم بیماری خواهد شد.
قیمت قرص لاغری اسپیرولینا
قرص اسپیرولینا برای لاغری قیمت مشخصی ندارد چون عوامل متعدد زیر بر قیمت تاثیر میگذارند:
- کیفیت و خلوص اسپیرولینا (۱۰۰٪ خالص، بدون افزودنی و فاقد سموم و فلزات سنگین)؛
- برند و کشور تولیدکننده؛
- محل کِشت اسپیرولینا؛
- مقدار اسپیرولینا در هر قرص؛
- گواهینامهها و استانداردها؛
- دارای آزمایشهای کنترل آلودگی مانند باکتریها، فلزات سنگین و سموم؛
- فرم محصول (پودر، قرص یا کپسول)؛
- تعداد قرص در هر بسته یا وزن پودر در هر بسته؛
- تولید داخل یا اسپیرولینای وارداتی.
کلام آخر دکتردکتر
شواهد علمی موجود هنوز برای تایید کامل تاثیر قرص لاغری اسپیرولینا برای کاهش وزن کافی نیست، اما این گیاه دریایی ارزشمند بهدلیل محتوای بالای پروتئینی که دارد با ایجاد حس سیری و کاهش هوسهای غذایی باعث کاهش میزان مصرف کالری اضافی شده و از این طریق ممکن است به لاغری کمک کند. مصرف اسپیرولینا در بهترین حالت میتواند نقش کمکی در کنار رژیم غذایی متعادل و فعالیت بدنی منظم داشته باشد و گاهی عوارض آن برای برخی افراد شدید است، بنابراین پیشنهاد میشود قبل از شروع مصرف با پزشک متخصص مشورت کنید؛ برای اینکار تنها کافی است از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر استفاده کنید.
