ام اس چیست؟ هرآنچه باید درباره (M.S) بدانیم

  • 1397-06-17
  • 7
علائم بیماری ام اس

ام اس یا (Multiple sclerosis) مغز و نخاع را تحت تأثیر قرار می‌دهد که ضعف و گرفتگی عضلات از عوامل آن است.

اسکلروز (تصلب یا سخت شدگی) چند گانه بیماری ام اس (M.S) عارضه‌ای وابسته به دستگاه اعصاب مرکزی بدن است. این عارضه یکی از ناتوان کننده ترین بیماری‌های عصب شناختی درمیان جوانان بالغ است. ام. اس. بیشتر در افراد ۲۰ تا ۴۰ ساله تشخیص داده می‌شود.  این بیماری یکی از شایع ترین بیماری های مغز و اعصاب  در جوامع بشری است. زنان تقریباً دو بار بیشتر از مردان در معرض ابتلا به ام. اس هستند. زمانی که فردی مبتلا به ام اس تشخیص داده می‌شود تا پایان عمر بدان مبتلا می‌ماند، با این حال درمان‌ها و مراقبت‌های تخصصی می‌توانند به بیماران برای فائق آمدن بر علائم بیماری ام اس (M.S)، کمک کنند. علت این بیماری ناشناخته است و درمان قطعی برای آن هنوز وجود ندارد، ولی تحقیقات در این زمینه در حال انجام است.

علائم بیماری ام اس

کارکرد دستگاه عصبی مرکزی

برای درک بهتر بیماری ام اس (M.S)، شناخت وظایف دستگاه عصبی مرکزی کمک کننده است. دستگاه عصبی مرکزی از اجزای حیاتی مغز و نخاع تشکیل شده است. علاوه بر این، تعداد زیادی رشته‌های عصبی به طور مستقیم به مغز متصل شده‌اند که به آنها «عصب جمجمه ای» گفته می‌شود. این رشته‌های عصبی شامل «اعصاب بینایی» نیز می‌شوند که چشم‌ها را به مغز پیوند می‌دهند. مغز فعالیت‌های بدنی همچون حرکت و اندیشیدن را کنترل می‌کند و طناب نخاعی مسیر اصلی پیام رسانی از مغز به اندام‌های بدن است. پیام‌ها از مغز به همه بخش‌های بدن می‌روند و همگی اعمال خود آگاه و ناخود آگاه را تحت تسلط دارند.

سیستم مرکزی اعصاب از میلیون‌ها عصب تشکیل شده که وظیفه انتقال پیام‌ها بین مغز و اجزای بدن را بر عهده دارند. این اعصاب پوشیده از الیاف‌های محافظ بنام میلین myelin (نوعی چربی) تداخل اعصاب باهم جلوگیری می‌کند. در بیماری ام اس سیستم ایمنی بدن شروع به آسیب رساندن به این چربی‌ها کرده و با این کار باعث می‌شود، انتقال پیام توسط این اعصاب مختل شده و مغز قدرت کنترلی خود بر بدن را از دست می‌دهد. میلین از سلول‌های عصبی با عنوان اوليگودندروسيت در مغز و نخاع تشکیل شده است. این سلول‌ها چندین بار خود را در اطراف سلول‌های عصبی (آکسون ها) می‌تابند تا یک غلاف محافظتی میلین دار در اطراف رشته‌های عصبی تشکل شود.

علائم بیماری ام اس

میلین باعث افزایش سرعت انتقال سیگنال‌های عصبی در آکسون ها می‌شود. میلین در بیماری ام اس توسط سیستم ایمنی بدن مورد حمله قرار می‌گیرد. بیماری ام اس یک بیماری خود ایمنی است که در اثر حمله دستگاه ایمنی بدن به میلین‌های رشته‌های عصبی، این بافت محافظتی اطراف رشته‌های عصبی از بین می‌روند.

بیماری ام اس چیست؟

بیماری ام اس (Multiple sclerosis) یک بیماری ناتوان کننده است که مغز و نخاع را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث از دست دادن کنترل، دید، تعادل و حواس (بی‌حسی) می‌شود. در بیماری ام اس اعصاب مغز و نخاع توسط سیستم ایمنی بدن آسیب می‌بینند که به این اختلال بیماری خود ایمنی می‌گویند (بیماری‌های خود ایمنی بیماری‌هایی هستند که در آنها سیستم ایمنی بدن که وظیفه آن حفاظت از بدن و نابود کردن عوامل خارجی همچون باکتری و میکروب‌ها است، اشتباهاً شروع به حمله به بافت‌های بدن می‌کند).

در بیماری ام اس، سیستم ایمنی بدن شروع به حمله به مغز و نخاع دوتا از اجزاء مهم که سیستم مرکزی اعصاب را کنترل می‌کنند که باعث ایجاد مشکلات ارتباطی بین مغز و بقیه بدن می‌شود. در نهایت، این بیماری می‌تواند اعصاب را از بین ببرد یا به طور دائمی به آنها آسیب برساند.

علائم بیماری ام اس

نشانه‌ها و علائم بیماری ام اس (MS) به طور گسترده‌ای متفاوت هستند و به میزان آسیب وارده به رشته‌های عصبی و اعصاب متفاوت است. هیچ درمان قطعی برای بیماری مولتیپل اسکلروز یا ام اس وجود ندارد با این حال، درمان می‌تواند به بهبود سرعت حملات، تغییر مسیر بیماری و مدیریت علائم بیماری ام اس کمک کند.

علائم بیماری ام اس

نشانه‌ها و علائم بیماری ام اس ممکن است از فرد به فرد و در طی دوره بیماری متفاوت باشد، بسته به محل آسیب عصبی علائم بیماری ام اس فرق می‌کند. از مهم‌ترین و اولین علائم بیماری ام اس (MS) می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاهش حافظه

کاهش و ضعف حافظه، ناتوانی در تمرکز، صحبت کردن و مشکلات زبانی از اختلالات رایج در نتیجه‌ی پیشرفت بیماری ام اس MS است که البته بسیاری وقت‌ها می‌تواند از اولین علائم بیماری ام اس باشند.

اختلالات جنسی

در بیماران مبتلا به ام اس در مراحل شدید، اختلالات جنسی یکی از شایع‌ترین اختلالات در نظر گرفته می‌شود. این وضعیت که در بیشتر اوقات عارضه‌ای غیرقابل پیشگیری است، بسیاری وقت‌ها یکی از علائم بیماری ام اس MS در نظر گرفته می‌شود.

سرگیجه

بیماران مبتلا به ام اس معمولاً در مستقیم حرکت کردن مشکل دارند. در واقع این عدم تعادل در کنترل حرکات معمولاً با پیشرفت بیماری و تخریب سلول‌های عصبی، فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به همین خاطر است که بسیاری از مبتلایان به بیماری ام اس برای راه رفتن نیاز به عصا دارند.

علائم بیماری ام اس

دو بینی

دو بینی یا همان اختلالات بینایی به دلیل حمله‌ی بیماری ام اس به سیستم عصبی و تأثیر بر روی عصب بینایی به وجود می‌آید و یکی از علائم بیماری ام اس محسوب می‌شود.

مور مور شدن انگشتان بی‌حسی

بی‌حسی و مور مور شدن مداوم که معمولاً صورت و دست‌ها و پاها را درگیر می‌کند، از علائم بیماری ام اس است که به علت آسیب و تخریب سلول‌ها عصبی در مغز و نخاع ایجاد می‌شود؛ اما این وضعیت برای فردی که هنوز به بیماری مبتلا نشده و یا برای اولین بار است که آن را تجربه می‌کند، بسیار عجیب به نظر می‌رسد. در واقع بی‌حسی و مورمور شدن می‌تواند در ابتدا به صورت حمله‌ای فرد را مورد آسیب قرار دهد. پاها شایع‌ترین بخش بدن برای بروز این عارضه‌اند.

ضعف و گرفتگی عضلات

اسپاسم ها و گرفتگی‌های عضلانی حمله‌ای، یکی از علائم بیماری ام اس است که بسیار آزار دهنده هستند. این اسپاسم ها معمولاً شدیداً دردناک هستند، در بخش‌های انتهایی بدن نظیر دست‌ها و پاها ایجاد می‌شوند و بعد از چند دقیقه برطرف می‌شوند.علائم بیماری ام اس

اختلال در کنترل ادرار و مدفوع

بی اختیاری در دفع ادرار و مدفوع در بیماری MS دور از انتظار نیست. تقریباً ۸۰ درصد بیماران مبتلا به MS در کنترل ادرار و مدفوع خود مشکل دارند. این افراد معمولاً از احساس دفع ادرار مکرر و ناگهانی در عذاب هستند. مشکل آزاردهنده دیگر در این افراد، اسهال مداوم و اختلال در کنترل تخلیه روده است.

بی حالی و افسردگی

ابتلا به بیماری آزار دهنده‌ای نظیر بیماری ام اس MS, علاوه بر آسیب جسمی می‌تواند ابزاری برای شکنجه روحی فرد باشد. بسیاری از مبتلایان به ام اس، احساس افسردگی، تحریک پذیری و تغییرات خلق و خو را یکی از مشکلات رایج خود بیان می‌کنند.

از  دیگر علائم بیماری ام اس MS می‌توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

عدم هماهنگی بین کلمات در سخن گفتن، سنگینی سر و بدن، دفع بیش از حد ادرار نسبت به دیگران، دیر هضم شدن غذا، حساس و زود رنج شدن، یبوست، دیدن کابوس در بعضی افراد، عدم تحمل هوای گرم و آب گرم، عدم تحمل آب سرد و هوای سرد، افسردگی و خودخوری، انزوا طلبی و گوشه گیری، نداشتن تعادل، داشتن لرزش هنگام حرکت، یاری نکردن ماهیچه‌های پا هنگام راه رفتن از دیگر علائم بیماری ام اس هستند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنم

اگر هر یک از علائم بیماری ام اس را که در بالا به آنها اشاره کرده‌ایم را در خود می‌بینید و سابقه این بیماری را در خانواده دارید حتماً به یک متخصص مغز و اعصاب جهت بررسی علائم و تشخیص مراجعه کنید.

دوره بیماری MS

اکثر افراد مبتلا به MS دارای دوره بیماری عود کننده و مجدد هستند. آنها نشانه‌های جدید یا عود بیماری را تجربه می‌کنند که طی چند روز یا چند هفته به وجود می‌آیند و معمولاً به طور جزئی و یا به طور کامل بهبود می‌یابند. این عواقب ناشی از دوره کمون بیماری است که می‌تواند ماه‌ها یا حتی سال‌ها طول بکشد.علائم بیماری ام اس

افزایش‌های کوچک در دمای بدن می‌تواند به طور موقت نشانه‌ها علائم بیماری ام اس MS را بدتر کند اما این عواقب بیماری نیست. حدود 60 تا 70 درصد افراد مبتلا به MS، پیشرفت مداوم بیماری را تجربه می‌کنند که به آن بیماری ام اس ثانویه می‌گویند. بدتر شدن علائم بیماری ام اس معمولاً شامل مشکلات حرکتی و راه رفتن می‌شود. میزان پیشرفت بیماری در افراد مبتلا به MS ثانویه بیشتر است.

علل بیماری ام اس

علت مولتیپل اسکلروزیس ناشناخته است. این بیماری، یک بیماری اتو ایمن است که در آن سیستم ایمنی بدن به بافت‌های خود حمله می‌کند. در مورد MS، این عملکرد سیستم ایمنی بدن، میلین (ماده چربی که پوشش دهنده و محافظت کننده از فیبرهای عصبی مغز و نخاع است) را از بین می‌برد. میلین را می‌توان به پوشش عایق بر روی سیم‌های برق مقایسه کرد. هنگامی که میلین محافظ، آسیب ببیند، فیبر عصبی در معرض قرار می‌گیرد، پیام‌هایی که در امتداد این عصب حرکت می‌کنند ممکن است آهسته یا مسدود شوند. عصب ممکن است به خود آسیب بزند. روشن نیست که چرا MS در برخی افراد توسعه می‌یابد. ترکیبی از ژنتیک و عوامل محیطی مسئول این اتفاق هستند.

افراد در خطر ابتلا به ام اس

این عوامل خطر ابتلا به مولتیپل اسکلروزیس را افزایش می‌دهد:

  • سن. MS ممکن است در هر سنی اتفاق بیفتد، اما اغلب در افراد بین ۱۵ تا ۶۰ ساله رخ می‌دهد.
  • جنسیت. زنان در حدود دو برابر احتمال ابتلا به MS را دارند.
  • سابقه خانوادگی. اگر یکی از والدین یا خواهر و برادر شما MS داشته باشد، شما در معرض خطر ابتلا به بیماری هستید.
  • برخی از عفونت‌ها ویروس‌ها، از جمله اپشتاین بار، ویروس که مننوکلوئیس عفونی را ایجاد می‌کند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند.
  • آب و هوا MS در کشورهای دارای آب و هوای معتدل، از جمله کانادا، شمال ایالات متحده، نیوزیلند، جنوب شرقی استرالیا و اروپا، بسیار رایج است.
  • سیگار کشیدن. افراد سیگاری خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری را دارند.

درمان بیماری ام اس

طیف گسترده‌ای از داروهای مختلف وجود دارند که می‌توانند شدت و تکرار علائم بیماری ام اس را کاهش دهند. همچنین بعضی از انواع داروها می‌توانند سرعت پیشرفت بیماری را کاهش دهند. سایر داروها می‌توانند حملات بیماری را کوتاه کنند و علائم بیماری ام اس و مشکلات آن را بهبود بخشند مانند درد، مشکلات ادراری و خشکی ماهیچه‌ها.

علائم بیماری ام اس

عوارض جانبی بیماری ام اس

افراد مبتلا به بیماری ام اس ممکن است این عوارض را داشته باشند:

  • سفتی ماهیچه یا اسپاسم ماهیچه‌ها
  • فلج، معمولاً در پاها
  • مشکلات مثانه، روده یا عملکرد جنسی
  • تغییرات ذهنی مانند فراموشی یا نوسانات خلقی
  • افسردگی
  • صرع یا بیهوشی

منابع:

mayoclinic

healthline

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «ام اس چیست؟ هرآنچه باید درباره (M.S) بدانیم»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

7 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام : خانمی 46 ساله هستم ده ماهه که داروی کرتن – سالاس- آهن-d3 استفاده میکنم. با علایم ضعف و مور مور شدن دست وپا و ورم مفاصل و زخم پوستی پزشک مراجعه کردم . بعد از انجام آزمایش های فراوان از جمله HIV پزشکم که فوق تخصص روماتولوزی هستند تشخیص روماتیسم و پسو ریازیس دادند. متاسفانه علاوه بر اینکه وزن بسیار زیاد پیدا کردم و فشار خون بالا – تپش قلب شدید -درد قفسه ی سینه -مور مور و بی حسی شدید دست و گاهی اوقات هنگام رانندگی و در حالت عادی پا هایم بی حس می شود و ماهیچه های پا هایم می گیرد . به نظر شما چه کاری باید انجام دهم؟ با تشکر

  2. سلام خسته نباشید. احساس خواب رفتگی و گرفتگی عضلات در سمت چپ بدن از پایین معده تا گردن و دستها سرگیجه هنگام بلند شدن و گرگرفتگی آیا از علائم ام اس میباشد؟این علائم یهو به وجود نمیاد کلا یک مدت زیادی درگیرم اما اکثرا علت و استرس گفتن. ۳ سال پیش هم ام ار آی کردم اما گفتن فقط جریان نامنظم خون که گاهی باعث سر دردهای میگرنی میشود.
    سابقه بیماری ام اس در خانواده ندارم.و خودم هیچ سابقه بیماری دیگری ندارم. ۲۸ سالمه .اما کلا استرسی هستم.

    • سلام ميتونه بخاطر كم خوني، كمبود منيزيم و كمبود ويتامين دي باشه
      اينارو چك كنيد ، واسه استرستون تحت درمان باشيد
      ام ار اي مجدد هم بدهيد

  3. زبانم مورمور میشه و نبض میزنه علت چیست؟البته تو جو دعوا بودم و خیلی عصبی شدم

    • سلام از نظر كم خوني بررسي شويد و كمبود كلسيم بررسي شويد

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر