درمان اسهال و روش‌‌های تشخیص آن

  • 1397-06-15
  • 2
درمان اسهال

اسهال وضعیتی است که فرد بیمار دست کم سه بار در روز دفع مدفوع روان دارد. در ادامه نحوه درمان اسهال را بررسی می‌کنیم.

اسهال می‌تواند چند روز به طول بینجامد و موجب کم آبی بدن می‌شود که در پی از دست دادن مایعات رخ می‌دهد. از دست دادن آب بدن زمانی رخ می‌دهد که بیش از حد مایعات را از دست می‌دهید.

بیشتر بخوانید: ویروس کرونا ؛ علائم، تشخیص، درمان، پیشگیری و توصیه‌های مهم

علت اسهال و انواع آن

بچه‌های کوچک و سالمندان می‌توانند سریعاً دچار کم آبی بدن شوند، اما در هر سنی و هر زمانی ممکن است مبتلا به اسهال شویم. وارد شدن میكروب و ویروس به دهان از طریق غذا، منجر به عفونت دستگاه گوارش می‌شود كه معمولاً به صورت اسهال و گاهی به صورت درد شكم، تهوع، ضعف و بی‌ حالی خود را نشان می‌دهد.

اگر اسهال کمتر از دو هفته ادامه یابد آن را اسهال حاد و چنانچه بیش از ۴ هفته طول بکشد آن را اسهال مزمن گویند در مواردی دفعات دفع بیشتر از معمول می‌شود ولی اسهال واقعی نیست این موارد را اسهال دروغین (Pseudodiarrhea) می‌گویند، این حالت در سندرم روده‌ی تحریک پذیر و پروکتیت دیده می‌شود.درمان اسهال

در بیمارانی که بی اختیاری دفع مدفوع دارند، ممکن است بیش از ۳ بار در روز دفع مدفوع داشته باشند ولی اسهال واقعی نداشته باشند. هنگامی که فردی اسهال می‌گیرد ممکن است دچار دستپاچه شدن برای دفع مدفوع (Rectal Urgency) شود و این خود به ایجاد و تشدید بی اختیاری کمک می‌کند. بی اختیاری دفع در اسهال حاد در بچه‌ها و افراد مسن بیشتر اتفاق می‌افتد.

۹۰ درصد علل اسهال حاد، عوامل عفونی است. در این موارد اسهال معمولاً همراه با دل درد و دل پیچه، تهوع و استفراغ و گاهی تب است. عوامل عفونی از راه مدفوع- دهان و با خوردن و نوشیدن آب و غذای آلوده، وارد دستگاه گوارش می‌شوند و بیماری را به وجود می‌آورند. در روده‌ی یک فرد سالم بیش از ۵۰۰ نوع باکتری زندگی می‌کنند و فلور طبیعی نامیده می‌شوند. فلور طبیعی اغلب مانع رشد باکتری بیماری زا می‌شود و گاهی با تجویز آنتی بیوتیک، این فلور به هم خورده و اسهال به وجود می‌آید.

افراد مستعد ابتلا به اسهال

مسافران. تقریباً ۴۰% افرادی که به مقصد آلوده به مسافرت می‌روند دچار اسهال می‌شوند. این اسهال را اسهال مسافرتی (Traveler’s Diarrea) می‌نامند. اسهال مسافران معمولاً روز پنجم تا پانزدهم مسافرت پیش آید ولی تا چند روز پس از برگشت به شهر خود ممکن است پدیدار شود. علت این گونه اسهال خوردن و آشامیدن آب و غذای آلوده به عوامل بیماری زا است.

افرادی که به غذاهای خاصی علاقه دارند؛ مانند کسانی که همبرگر نیم پخته، تخم مرغ عسلی، جگر خام، ماهی خام (سوشی) یا غذاهای دریایی نیم‌پز دوست دارند. افرادی که بیشتر به پیک نیک می‌روند و آب معدنی با خود نمی‌برند و از آب چشمه و جویبارها می‌نوشند نیز بیشتر از معمول به اسهال دچار می‌شوند.

افرادی که اختلال ایمنی دارند؛ مانند کسانی که کمبود IgA دارند؛ و یا داروهای ضعیف کننده‌ی سیستم ایمنی مصرف می‌کنند.

کودکان و سالمندان به علت ضعیف‌تر بودن سیستم ایمنی در آنها

کسانی که در اردوگاه‌ها، پادگان‌ها، خوابگاه‌های شبانه روزی زندگی می‌کنند.

کسانی که به هر دلیل اسید معده آنها کم است، بیشتر از معمول به اسهال حاد مبتلا می‌شوند؛ زیرا بیشتر باکتری‌های پاتوژن در محیط اسیدی معده از بین می‌روند.درمان اسهال

عوارض اسهال در بدن

اسهال سبب از دست رفتن آب و الکترولیت‌ها از بدن و ایجاد کمبود حجم خون (دهیدراتاسیون و هیپوولمی) و از دست رفتن مقدار قابل توجه پتاسیم و اختلال اسید و باز در بدن می‌شود. مدفوع انسان دارای غلظت بالای پتاسیم است. اگر استفراغ نیز وجود داشته باشد، به دهیدراتاسیون بدن و ایجاد اختلال اسید و باز کمک می‌کند. این اختلالات در کودکان بیشتر و خطرناك تر است و مرگ حاصل از اسهال بیشتر به دلیل این اختلالات است. شوك و نارسائی حاد کلیه از عوارض اسهال شدید است. در موارد شدید اسهال مانند وبا گاهی بیمار در عرض چند ساعت بیش از ۱۰ لیتر آب و الکترولیت از دست می‌دهد و دچار شوك هایپوولمیک شده و فوت می‌کند، در چنین شرایطی باید هر چه سریع تر درمان اسهال شروع شود.

تشخیص اسهال

علاوه بر انجام معاینه فیزیکی، رژیم غذایی و بررسی پرونده پزشکی، پزشک شما ممکن است آزمایش‌هایی برای تعیین اینکه چه چیزی باعث اسهال شما شده است، تجویز کند. این آزمایشات عبارت‌اند از:

آزمایش خون. تست شمارش کامل خون می‌تواند به تعیین اینکه چه چیزی باعث اسهال شما می‌شود کمک کند.

آزمایش مدفوع. پزشک شما ممکن است یک آزمایش مدفوع را برای تعیین اینکه آیا یک باکتری یا انگل باعث اسهال شما می‌شود، تجویز کند.

سیگموئیدوسکوپی یا کولونوسکوپی. پزشک شما ممکن است یکی از این روش‌ها را برای بررسی روده بزرگ و بیوپسی ها روده را تجویز کند.

درمان اسهال

نحوه درمان اسهال

مهم‌ترین مسئله در درمان اسهال جایگزینی آب و الکترولیت و اصلاح وضعیت اسید و باز بدن بیمار است. جایگزینی آب و الکترولیت‌ها به‌وسیله‌ی محلول خوراکی محتوی نمک و قند (Oral Rehydration Solution or ORS) تا به حال توانسته است جان بیش از صدها میلیون نفر را در جهان نجات دهد. در صورتی که مقدار کمبود آب بدن بسیار زیاد باشد یا اینکه به دلیل استفراغ بیمار نتواند محلول خوراکی را بنوشد؛

تجویز آب و الکترولیت باید تزریقی باشد تا روند درمان اسهال انجام شود. در صورت عفونی بودن علت اسهال، تجویز آنتی بیوتیک در درجه‌ی دوم درمان اسهال اهمیت قرار دارد. باید توجه داشت در مواردی که عفونت روده‌ای توسط سالمونلا ایجاد اسهال حاد کرده باشد، تجویز آنتی بیوتیک ممنوع است زیرا میزان باقی ماندن باکتری سالمونلا در مدفوع و پخش شدن آن را بیشتر می‌کند. بدیهی است آموزش رعایت بهداشت به مردم برای پیشگیری از بروز اسهال اهمیت ویژه‌ی خود را دارد. بیشتر اسهال‌های ایجاد شده توسط باکتری ها، خود به خود محدود شونده هستند و بدون تجویز آنتی بیوتیک خود به خود بهبود می‌یابند و نیاز به درمان اسهال بیشتر نیست. دادن آنتی بیوتیک فقط در موارد درمان اسهال شدید، بیماران پیر، یا با ایمنی مختل یا بیماری زمینه‌ای است.درمان اسهال

اگر اسهال شما ناشی از یک بیماری جدی‌تر مانند بیماری التهابی روده باشد، پزشک برای کنترل و درمان اسهال راه هایی را توصیه خواهد کرد. شما باید به یک متخصص مراجعه کنید، مانند یک متخصص گوارش که می‌تواند به شما کمک کند یک برنامه درمان اسهال را پیگیری کنید.

جلوگیری از ابتلا به اسهال

برای پیشگیری از اسهال و مشکلات ادامه دار آن و کاهش روند درمان اسهال بهتر است روش‌های پیشگیری از ابتلا به آن را بشناسیم و آنها را رعایت کنیم.

  • دست‌ها را برای جلوگیری از گسترش اسهال ویروسی بشویید.
  • عدم استفاده از گوشت خام یا نیم پز
  •  ضدعفونی کردن میوه و سبزیجات
  •  عدم استفاده از محصولات لبنی پاستوریزه نشده
  • انجام واکسیناسیون ضد اسهال عفونی مخصوصاً در کودکان و سالمندان
  • در هنگام سفر و مسافرت نکات ایمنی و بهداشتی را رعایت کنید
    از آب‌های روان استفاده نکنید
    از فروشندگان خیابانی غذایی آماده نخرید
  • در آبی که ممکن است آلوده باشد، شنا نکنید
  • در سفر هنگام دوش گرفتن دهان خود را ببندید

منابع:

mayoclinic

healthstatus

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «درمان اسهال و روش‌‌های تشخیص آن»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

2 دیدگاه در حال حاضر

  1. تایک هفته پیش داروی انتی بیوتیک برای ورم معده استفاده می کردم وبعداز اتمام دوره ورم معده پنتوپرازول صبح وفاموتیدین قبل شام و کلدنیوم سی هر12 ساعت مصرف می کنم . اما اسهال شدم لطفا راهنمایی کنید در ضمن یک کپسول پروبیوتیک مصرف مکنم.

    • سلام كلينديوم سي رو هر شب مصرف كنيد بجاي هر ١٢ ساعت

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر